221
452
Chính trị
chinhtri
/chinhtri/
889304
Hiến pháp 1946: Nghĩ về quyền phúc quyết hiến pháp của dân
1
Article
null
Hiến pháp 1946: Nghĩ về quyền phúc quyết hiến pháp của dân
,

(VietNamNet)- Tại hội thảo “Phát huy giá trị Hiến pháp 1946 trong sự nghiệp đổi mới” do Văn phòng QH tổ chức, Phó Chủ nhiệm Văn phòng QH Trần Ngọc Đường nói: “Trong bối cảnh ta đang xây dựng Luật trưng cầu dân ý trình QH tới đây để thông qua thì việc nghiên cứu về “quyền phúc quyết” hiến pháp của người dân trong Hiến pháp 1946 là rất ý nghĩa”.

Nghị viện ưng chuẩn phải đưa ra toàn dân phúc quyết

Bìa cuốn Hiến pháp 1946

Hiến pháp 1946 đã ra đời hơn 60 năm vào những ngày đầu dành độc lập, bản hiến pháp đã đặt nền tảng chính trị, pháp lý cho tổ chức và hoạt động của một Nhà nước Việt Nam mới. GS Trần Ngọc Đường đã nêu ra một số điểm nổi bật của Hiến pháp 1946, đó là: Tư tưởng của Hồ Chí Minh về nền lập hiến Việt Nam; Tư tưởng quyền lực thuộc về nhân dân; Tư tưởng pháp quyền; Những quy định về quyền con người và đảm bảo quyền công dân; Cơ chế bảo hiến; Sửa đổi hiến pháp.

Riêng về vấn đề sửa đổi hiến pháp: Hiến pháp 1946 quy định theo nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân. Theo đó, điều 70 quy định bên cạnh các thủ tục như phải được 2/3 số Nghị viên đề nghị… thì “Những điều thay đổi khi đã được nghị viện ưng chuẩn phải đưa ra toàn dân phúc quyết”.

Quy định này của Hiến pháp 1946 do những hoàn cảnh nhất định chưa được kế thừa trong các bản hiến pháp sau này. GS Trần Ngọc Đường cho rằng: “Trong bối cảnh chúng ta đang tiến hành xây dựng Luật trưng cầu dân ý để trình QH xem xét, thông qua trong thời gian tới thì việc nghiên cứu về “quyền phúc quyết” hiến pháp của người dân trong Hiến pháp 1946 cũng rất có ý nghĩa”.  

Hiến pháp 1946 phân định rõ "quyền phê bình Chính phủ"

Tại kỳ họp đầu tiên của QH khoá I (tổ chức ở Nhà hát Lớn thành phố Hà Nội), QH đã bầu ra Ban dự thảo hiến pháp đầu tiên. Tám tháng sau, vào ngày 9/11/1946, tại kỳ họp thứ 2 của QH khoá I, QH đã thông qua bản Hiến pháp 1946 - hiến pháp đầu tiên của Nước Việt Nam dân chủ cộng hoà với sự nhất trí của 240/242 đại biểu dự họp

TS Nguyễn Sĩ Dũng thì lại đề cập đến một điểm mạnh khác của Hiến pháp 1946: quyền năng giữa các cơ quan nhà nước được phân chia rõ cùng với nhiều cơ chế kiểm tra, giám sát lẫn nhau. Ví như quyền “biểu quyết những dự án, sắc luật của Chính phủ”, “kiểm soát và phê bình Chính phủ” của Ban thường vụ Nghị viện…

Vấn đề trả lời chất vấn của Bộ trưởng cũng được nhắc đến: “Các Bộ trưởng phải trả lời bằng thư từ hoặc bằng lời nói những điều chất vấn của Nghị viện hoặc Ban thường vụ. Kỳ hạn trả lời chậm nhất là 10 ngày sau khi nhận được thư chất vấn” .

Cuối cùng, TS Nguyễn Sĩ Dũng nhận định “Hiến pháp 1946 là bản hiến pháp dân chủ, tiến bộ không kém bất kỳ bản hiến pháp nào trên thế giới”.

GS Phạm Ngọc Quang (Hội đồng lý luận Trung ương) sau khi tham luận những nội dung chủ yếu của Hiến pháp 1946, đã trở lại với những vấn đề thực tại: Đó là chuẩn bị cho bầu cử QH khoá XII sắp tới sao cho thực chất, ít tốn kém và hiệu quả hơn; Nâng cao hiệu quả tiếp xúc của đại biểu QH đối với cử tri; Công khai hoá hơn nữa mọi hoạt động của QH; Nêu cao vai trò kiểm tra, giám sát, phản biện của mặt trận, các tổ chức chính trị xã hội và của mọi công dân.

  • Đỗ Minh

,
Ý kiến của bạn
Ý kiến bạn đọc
,
,
,
,