221
1681
Đối nội
doinoi
/chinhtri/doinoi/
692992
Độc giả cần, mới thành nhật báo
1
Article
452
Chính trị
chinhtri
/chinhtri/
Độc giả cần, mới thành nhật báo
,

Đại biểu của giới làm báo cả nước đã tề tựu về Hà Nội dự Đại hội Hội Nhà báo VN từ 11 đến 13/8. Đây không chỉ là dịp bàn “chuyện trong nhà” của làng báo mà quan trọng hơn là định hướng phát triển báo chí phục vụ công chúng. Đó là chủ đề của cuộc trao đổi với Bộ trưởng Bộ Văn hóa - thông tin Phạm Quang Nghị.

Vì sao quá ít nhật báo?

Soạn: AM -43592 gửi đến 996 để nhận ảnh này
Bộ trưởng Bộ Văn hoá thông tin Phạm Quang Nghị.

- Thưa bộ trưởng, nhìn trên các sạp báo, bức tranh toàn cảnh báo chí hiện nay khá phong phú về số lượng, nhưng liệu đã đáp ứng được nhu cầu của người đọc chưa?

- Nói về số lượng thì báo chí đã phát triển vượt bậc so với 10-15 năm trước. Ở thành thị, tôi cho rằng người đọc đã có thể tìm mua dễ dàng những tờ báo mà họ cần về kinh tế, chính trị - xã hội, văn hóa - thể thao, giải trí...

Nhưng ở vùng nông thôn người dân khó mua được báo. Thứ nhất, do khả năng tài chính; thứ hai, do nội dung không sát, không đáp ứng được những điều mà họ cần. Thật ra, đất nước 80 triệu dân như ta hiện có 600 cơ quan báo chí không phải là nhiều so với bình quân chung của thế giới. Thậm chí đó là con số rất thấp so với các nước phát triển. Tôi đọc lịch sử báo chí thế giới thấy cách đây 100 năm nước Pháp đã có 1.500 tờ báo, trong đó hàng trăm nhật báo.

- Theo bộ trưởng, tại sao số nhật báo ở ta vẫn còn rất khiêm tốn, số trang rất mỏng. Do năng lực của chính các tờ báo hay do chưa được phép?

- Theo tôi, vừa do năng lực của một số tờ báo vừa do nhu cầu xã hội. Một khi công chúng, độc giả thấy cần phải có tờ báo ấy hằng ngày thì bản thân tờ báo mới có thể trở thành nhật báo. Thật ra, có một số tờ báo đủ khả năng ra nhật báo nhưng vì cân đối chung về phân công địa bàn, thủ tục hành chính... nên còn đang cân nhắc. Trong khi đó, theo tôi biết có nhiều tờ báo hiện nay không bán được, không thu hút được đối tượng, không chọn lọc nội dung phù hợp và rất không hấp dẫn.

Nhiều báo Đảng địa phương không thể ra hằng ngày không phải vì không  được phép mà vì không đủ khả năng về kinh phí, đội ngũ cán bộ, phóng viên để có thể bảo đảm đủ nội dung cho các số báo. Có những tờ báo hai kỳ/tuần đã không có người đọc, in ra chủ yếu để biếu, cấp phát bao cấp thì tăng kỳ để làm gì. Báo Tuổi Trẻ đã ra được sáu ngày/tuần có số phát hành lớn, nếu đủ khả năng hoàn toàn có thể được tăng thêm một kỳ nữa để trở thành nhật báo.

- Mô hình tập đoàn báo chí đã được Nhà nước “bật đèn xanh”. Cho đến hôm nay, thưa bộ trưởng, đã có tờ báo nào trình đề án “tập đoàn báo chí” chưa?

- Hiện giờ thì chưa. Chúng ta đang cần người đi đầu. Nhưng thật ra trên thực tế đã có một số cơ quan báo chí hoạt động như là tập đoàn, chỉ có điều chưa tổ chức lại, chưa xưng danh “tập đoàn báo chí”. Đài truyền hình VN đã có các “công ty con” như hãng phim, trung tâm dịch vụ quảng cáo, tạp chí truyền hình... Các báo như Tuổi Trẻ, Tiền Phong... đã có nhiều ấn phẩm, có cả hoạt động kinh doanh trên các lĩnh vực quảng cáo, phát hành sách báo, cho thuê văn phòng... như là các tổng công ty rồi còn gì. Chính từ thực tiễn này, Bộ VH-TT đã tổng kết và đề xuất Chính phủ mở ra cơ chế tập đoàn báo chí. Phần việc còn lại là của các cơ quan báo chí.

- Tập đoàn báo chí có được phép hoạt động như một doanh nghiệp?

- Tôi cho rằng trừ một số tờ báo chính trị - xã hội phải đảm nhiệm chức năng chính trị do Nhà nước giao, hoạt động báo chí nói chung có đặc thù riêng, không chỉ tuân theo Luật doanh nghiệp mà trước hết phải tuân thủ Luật báo chí. Tuy vậy, nếu tách bạch ra trong các cơ quan báo chí vẫn có thể có bộ phận tổ chức hoạt động như các doanh nghiệp.

Phần quảng cáo của báo chí lẽ ra phải thực hiện theo cơ chế doanh nghiệp, nhưng nhiều nơi chưa tách riêng được, cứ du di cho hỗ trợ vào hoạt động sự nghiệp báo chí. Chúng ta hiện vẫn còn lúng túng để có thể định hình một số tờ báo từng bước tự chủ về tài chính và có những bộ phận hoạt động theo mô hình doanh nghiệp.

Không thể quản lý bằng mệnh lệnh

- Sự phát triển như “trăm hoa đua nở” của báo chí điện tử - một loại hình mới không biên giới - có tạo sức ép phải thay đổi cách thức quản lý báo chí?

- Chắc chắn là phải thay đổi cách quản lý. Chúng ta hiện đã và đang thay đổi, không thể chỉ quản lý bằng mệnh lệnh hay biện pháp hành chính như cách đây mấy chục năm. Quản lý báo chí hay nói chung quản lý xã hội hiện nay phải trên cả ba phương diện: trước hết là bằng luật pháp. Nước nào cũng thế.

Đấy là cái nền cơ bản nhất của nhà nước pháp quyền. Thứ hai là vận động, giáo dục, thuyết phục vì luật pháp dù hoàn chỉnh đến đâu thì hành vi vẫn còn phụ thuộc lương tâm, trách nhiệm của từng người cụ thể. Thứ ba là quản lý bằng các giải pháp kỹ thuật, dùng chính kỹ thuật hiện đại để hạn chế tác hại của kỹ thuật hiện đại.

- Ngoài những cách thức quản lý trên, bộ trưởng có nghĩ rằng cần khuyến khích báo chí trong nước phát triển mạnh hơn nữa để chiếm lĩnh diễn đàn, chủ động giành quyền thông tin những vấn đề của chính chúng ta?

- Đúng, đấy cũng là cách rất quan trọng. Tôi rất mong muốn anh em báo chí làm tốt điều đó, chủ động đưa tin kịp thời, hấp dẫn, có tính định hướng. Từ phía các cơ quan nhà nước, cơ chế cung cấp thông tin, cơ chế người phát ngôn cũng đã hình thành. Tôi nghĩ giá như “sự kiện Tây nguyên” được báo chí trong nước đưa kịp thời, cập nhật hơn thì tình hình sẽ tốt hơn. Bên ngoài không thể xuyên tạc một cách trắng trợn, dễ dàng như vừa qua.

  • Xuân Trung (Tuổi Trẻ)
,
Ý kiến của bạn
Ý kiến bạn đọc
,
,
,
,