221
482
Vấn đề
vande
/giaoduc/vande/
982502
Trường chuyên: Tạo nhân tài hay luyện "gà nòi"?
1
Article
447
Giáo dục
giaoduc
/giaoduc/
Trường chuyên: Tạo nhân tài hay luyện 'gà nòi'?
,

(VietNamNet) - Xuất phát từ những "lớp toán đặc biệt", đến giờ, hệ thống trường chuyên lớp chọn đã hình thành được 42 năm. “Việc xác định mục tiêu chưa rõ" - lãnh đạo Bộ GD-ĐT và các trường THPT chuyên toàn quốc nhìn nhận. Các trường THPT chuyên hầu như chỉ tập trung vào việc luyện thi học sinh giỏi (HSG), thi ĐH; còn có HS không năng khiếu được tuyển vào trường chuyên.

Nhiều vấn đề đã được đặt ra từ hội thảo tổng kết 42 năm hệ thống trường chuyên, lớp chọn - diễn ra ở Hải Phòng trong hai ngày 14 và 15/9.

>>9 chương trình bồi dưỡng nhân tài

Luyện "gà nòi" và ôn thi ĐH

Lễ khai giảng  năm học 2007 - 2008 khối phổ thông chuyên, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQG Hà Nội). Ảnh: Phạm Hải

Lễ khai giảng năm học 2007 - 2008 khối phổ thông chuyên, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQG Hà Nội). Ảnh: Phạm Hải

Theo ông Nguyễn Anh Dũng, Viện Chiến lược và chương trình giáo dục, mục tiêu giáo dục của trường THPT chuyên còn được hiểu chưa thống nhất nên những mô hình, cách gọi tên khác nhau như năng khiếu, trường chất lượng cao, nhân tài

 “Một số trường khi đến kỳ thi HSG cho HS bỏ hết các môn học khác, chỉ tập trung vào môn chuyên. Điều này làm cho các em trở nên “què cụt” về kiến thức, kỹ năng”, ông Nguyễn Văn Lợi, Hiệu trưởng trường Chuyên ngữ, ĐH Ngoại ngữ, ĐHQG Hà Nội”. 

Theo ông Trịnh Khôi, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Bắc Ninh, SGK cho riêng HS chuyên từ bao lâu nay không có, nhà trường và giáo viên đều phải từ “mò”. Không có một chương trình chuẩn nào cho HS trường chuyên, giảng dạy mông lung.

Ông Võ Anh Dũng, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (TP.HCM) nhận thấy, do thiếu chính sách động bộ, các trường hầu như chỉ tập trung vào việc luyện thi HSG và sau đó là thi ĐH. Nội dung giảng dạy phụ thuộc vào đề thi HSG hàng năm chứ không phải nhằm cung cấp kiến thức tạo điều kiện cho HS năng khiếu phát triển và đi sâu học tập, nghiên cứu bộ môn mình yêu thích.

Cần xác định lại, việc thi HSG chỉ là một trong những hoạt động của trường THPT chuyên. Đó không phải là nhiệm vụ chính và cũng không phải là tiêu chí đánh giá.

Những nhận xét từ cơ sở này cũng được Thứ trưởng Nguyễn Văn Vọng dẫn ra trong báo cáo trình bày tại hội nghị: việc thực hiện mục tiêu “phát hiện, bồi dưỡng và phát triển HS năng khiếu” chưa được đầy đủ dẫn đến việc tập trung cao cho thi HSG, thi vào ĐH. Thậm chí, báo cáo tổng kết của Bộ GD-ĐT còn cho rằng, học sinh các trường THPT chuyên còn rất yếu về tiếng Anh, sức khỏe, chưa thật tự tin, khả năng hòa đồng trong giao lưu với bạn bè quốc tế, trong môi trường đa ngôn ngữ còn hạn chế.

Đáng lưu ý, kết quả đầu ra của các lớp cử nhân tài năng, kỹ sư chất lượng cao cho thấy: học sinh các trường THPT chuyên đạt kết quả cao khi học tại các lớp cử nhân tài năng các ngành khoa học cơ bản; kết quả không cao khi học tại các lớp kỹ sư chất lượng cao các ngành kỹ thuật và khoa học công nghệ.

Ông Đặng Đình Tới, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQG Hà Nội nêu một thực tế phổ biến, phụ huynh và ngay cả HS muốn tìm ở trường chuyên một môi trường học tập sạch và tốt, học để thi đỗ ĐH chứ không phải để phát triển năng khiếu. Hiện nay, mỗi lớp chuyên có từ 30 – 40 em, nhưng số HS thực sự có năng khiếu ít hơn nhiều”.

Thực tế này được nêu rõ trong tổng kết của Bộ GD-ĐT: "Ở một số môn chuyên, nội dung thi chủ yếu là kiến thức, kỹ năng cơ bản, chưa có hình thức kiểm tra năng khiếu, tài năng thông qua các trắc nghiệm về chỉ số thông minh IQ, chỉ số sáng tạo và năng lực đặc biệt theo các lĩnh vực. Do vậy, còn có những học sinh không có năng khiếu thực sự; chỉ cần cù, chịu khó, chăm học được tuyển vào trường THPT chuyên".

Giáo viên chuyên: Nước chảy chỗ trũng

f

Ảnh: Phạm Hải

Ông Võ Anh Dũng chỉ ra một bất cập: "Chúng ta có hệ thống trường THPT chuyên già nửa thế kỷ nhưng không hề đào tạo giáo viên dạy chuyên. Nếu không xuất thân từ trường chuyên thì các SV tốt nghiệp ĐH sư phạm hoàn toàn xa lạ với nội dung giảng dạy tại trường THPT chuyên. Thêm vào đó, chỉ xây dựng chương trình THPT chuyên cho chương trình cải cách cũ nhưng chưa có SGK nên giáo viên rất ngán ngại khi bắt đầu tham gia dạy chuyên".

Một lý do rất đời sống, chế độ chính sách hiện nay cho giáo viên chuyên còn thấp, không đủ sức bù đắp công sức bỏ ra và không đủ sức thu hút giáo viên giỏi đầu tư nghiên cứu để giảng dạy chuyên.

Bà Cầm Thị Kiểu, Giám đốc Sở GD-ĐT Sơn La ý kiến: “Cần có chính sách cho giáo viên yên tâm, tập trung ở trường, giảm dạy thêm bên ngoài”.

 

Ông Trịnh Khôi cho biết, mấy năm nay mời giáo viên về dạy trường chuyên ở Bắc Ninh rất khó. Vì với thu nhập chưa “xứng tầm”, phần lớn giáo viên giỏi đều “chạy” hết về Hà Nội.

 

Trong khi đó, lãnh đạo các trường chuyên, nhất là ở Hà Nội và TP.HCM không khỏi lo lắng về sự xuất hiện các trường dân lập chất lượng cao, các trường liên kết với nước ngoài.

So sánh "học phí tại các trường chuyên chỉ là vài chục nghìn một tháng, và tiền lương trả cho giáo viên cũng eo hẹp quy định", còn "các trường quốc tế thu học phí tới 7 – 8 triệu/tháng và sẵn sàng thu hút giáo viên giỏi về trường bằng mức lương tương xứng”, bà Lê Thị Chính, Trường THPT chuyên ngữ, ĐHQG Hà Nội dự báo nguy cơ việc giáo viên sẵn sàng bỏ trường ra dạy ngoài là có thật.

"Đây là cuộc chiến không cân sức” - ông Nguyễn Chu Hùng, Trưởng ban đào tạo ĐHQG TP.HCM “rất đau lòng trước việc đội ngũ thầy cô tốt như thế lại đang dần chảy máu về khu vực tư nhân”.

Ông Bùi Văn Năm, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Bến Tre phân tích, sự thiếu hụt giáo viên dạy chuyên còn thể hiện ở chỗ, rất ít học sinh giỏi chọn ngành sư phạm, và sau khi ra trường rất ít em theo nghiệp giảng dạy.

HSG quốc gia trường ông, sau khi lên TP.HCM học đều ở lại thành phố lập nghiệp. "Nếu kêu gọi, cùng lắm là các em hỗ trợ tiền bạc để khuyến học, khuyến tài cho các lớp đàn em, chứ kiến thức, trình độ của các em thì trường không được “hưởng”.

Lập chương trình quốc gia bồi dưỡng nhân tài

"Không nên băn khoăn về sự tồn tại của trường chuyên. Hệ thống trường này phải tồn tại để có hạt giống, có hệ thống. Tuy nhiên, phải điều chỉnh lại cho phù hợp", ông Nguyễn Thành Nhân, Trưởng phòng Giáo dục chuyên nghiệp Tây Ninh nêu quan điểm.

Tại hội thảo, lãnh đạo Bộ GD-ĐT khẳng định việc bồi dưỡng, phát triển nhân tài cho đất nước "phải được đặt lên một tầm cao mới với yêu cầu mới, nguồn lực mới và cách làm mới”.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh: "Gốc của trường chuyên là khuyến khích các HS có năng khiếu đặc biệt và say mê học tập".

Cụ thể, Bộ dự kiến xây dựng và phát triển các trường THPT chuyên thành hệ thống chủ lực, phát hiện những HS có tư chất thông minh, khá giỏi nhiều môn học, bồi dưỡng các em trở thành những HS giàu tư chất về trí tuệ và thể chất để tiếp tục đào tạo thành nhân tài.

Để thực hiện tinh thần mới này, Bộ GD-ĐT đã đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể. thành lập Ban chỉ đạo “chương trình quốc gia bồi dưỡng nhân tài” giai đọan 2008-2020 do Phó Thủ tướng, Bộ trưởng làm trưởng ban; một Thứ trưởng Bộ GD-ĐT là Phó trưởng ban thường trực.

Cùng với đó, sẽ thành lập bộ phận quản lý của Bộ GD-ĐT về hệ thống trường THPT chuyên, quản lý đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, học sinh các trường THPT chuyên, tiến tới thành lập Cục Đào tạo phát triển tài năng.

  • Bảo Anh

 

,
Ý kiến của bạn
Ý kiến bạn đọc
,
,
,
,