,
221
505
Thư Thăng Long
thuhanoi
/thuhanoi/
234428
Để không ai và điều gì bị quên lãng...
1
Article
null
,

Để không ai và điều gì bị quên lãng...

Cập nhật lúc 16:04, Chủ Nhật, 04/04/2004 (GMT+7)
,
Ở đời ai xưng danh hay xưng danh ai thì cũng phải nói rõ ai đấy là ai. Giá như bây giờ trên các bảng tên đường phố mang tên người ở thủ đô và các thành phố khác khắp cả nước ta, thêm vào bên họ tên mỗi vị có năm sinh năm mất và một dòng đề nghề nghiệp của họ.

Hồi đạo diễn Trần Văn Thủy làm bộ phim tài liệu nổi tiếng “Hà Nội trong mắt ai”, ông có cho quay cảnh hỏi chuyện một thanh niên sống ở phố Tô Hiến Thành có biết cái ông mà tên phố này mang là ai không, anh thanh niên lắc đầu rằng là mang máng, rằng là hình như, rằng là… Gần hai mươi năm sau bộ phim của ông Thủy, có một nhà báo khi đi thực tế tìm hiểu vẫn cho hay rằng là đa số người dân không hiểu biết gì về con người được đặt tên cho phố cho đường nơi mình cư trú. Buồn vậy thay. Một nhà văn nào đó từng nói tình yêu quê hương, đất nước bắt đầu bằng tình yêu cụ thể ngay từ nơi mình sinh sống.Trách người dân vô tình, hờ hững khi không biết "Ai" là người được đặt tên cho con phố mình đang sống ư? Có thể. Nhưng giữa cuộc mưu sinh tất bật trăm bề, chuyện một cái tên phố mang tên ai, người ấy làm gì, hành tích ra sao, có khi chưa phải là chuyện cần kíp, sống còn với người dân. Vậy thì sao chính quyền không giúp dân thêm một bước nữa sau cái bước chọn tên người đặt tên phố. Ở đời ai xưng danh hay xưng danh ai thì cũng phải nói rõ ai đấy là ai. Giá như bây giờ trên các bảng tên đường phố mang tên người ở thủ đô và các thành phố khác khắp cả nước ta thêm vào bên họ tên mỗi vị có năm sinh năm mất và một dòng đề nghề nghiệp của họ. Thí dụ: Lý Thường Kiệt,1019-1105, tướng thời Lý; Nguyễn Du, 1765-1820, nhà thơ thời Nguyễn; Trần Phú, 1904 – 1931, Tổng bí thư đầu tiên Đảng cộng sản Việt Nam; Vũ Trọng Phụng, 1912-1939, nhà văn, v.v.

 Xin đừng nghĩ đây là vẽ việc, hay những người nổi tiếng thì ai cũng biết rồi. Thứ nhất, những chỉ dẫn ngắn gọn đó là thông tin tối thiểu và bước đầu, ai vô tâm nhất cũng không thể quên vì hàng ngày đi qua về lại tấm biển tên phố đều đập vào mắt nhìn, còn ai muốn tìm hiểu thêm thì đã có một sự dẫn dắt, gợi mở. Thứ hai, nhiều tên phố ở các địa phương mang tên các nhân vật ở địa phương đó, thêm mấy chữ vào là một cách giới thiệu “nhân vật chí” của quê hương mình. Thứ ba, du khách nước ngoài đến Việt Nam, dù biết tiếng Việt hay không, họ đọc tên phố mang tên người với những thông tin tóm tắt như vậy, bước đầu đã có thể biết sơ lược về văn hóa Việt Nam từ xưa đến nay, trên mọi mặt chính trị, quân sự, văn hóa. Ở Paris tên phố mang tên người bao giờ cũng có hai yếu tố này. Thí dụ: Rue de Balzac, 1799-1850, écrivain. Nhờ đó du khách đến đây chỉ cần dạo qua phố phường đã biết được khá nhiều các nhân vật nổi tiếng của nước Pháp là họ sống thời nào và làm gì.

Cũng ở thủ đô nước Pháp có một phố mang tên một kỹ sư ở Sở công chánh đã có công hoàn thiện hệ thống cống ngầm Paris. Tôi quên mất tên phố đó nhưng khi ngang qua đấy đọc cái bảng tên phố tôi thực sự ngạc nhiên và xúc động. Không ai bị quên lãng và không cái gì bị lãng quên là ở đấy. Công lao đóng góp của mỗi người dân cho cuộc sống đồng loại dù là ở lĩnh vực nào cũng đáng được ghi ơn và trân trọng. Mà cách lấy tên người đặt cho địa danh là một cách bày tỏ công khai rộng rãi tấm lòng của người đang sống với người đã khuất, của hiện tại đối với quá khứ. Có một sân bay ở thành phố Liverpool được mang tên John Lenon.Ở một nước châu Phi đã có một tượng đài cầu thủ bóng đá.

Tại thị xã Hà Tĩnh, từ nhỏ tôi đã biết có một khu phố Lê Bình, nhưng Lê Bình là ai tôi chẳng biết. Bẵng đi mấy chục năm xa quê, một tên phố ấy ngỡ đã quên chợt lại hiện về khi tôi đọc trên một tờ báo có bài viết “Anh hùng Lê Bình và đội cảm tử lừng lẫy đất Tây Đô”. Tôi thấy mình có lỗi với một người đi trước ở quê mình. Nhưng đoạn kết bài báo có một chi tiết khiến tôi băn khoăn: “Tại thị xã Hà Tĩnh, tên của anh hùng liệt sĩ Lê Bình được đặt thay con đường Nguyễn Công Trứ”. Sao lại lấy người nay thay người xưa như vậy, khi cả hai người đều xứng đáng làm đẹp cho những con đường ngày ngày nâng bước ta đi? Có lẽ ở đây có sự nhầm lẫn gì đó chăng.

Tôi đem chuyện bổ sung yếu tố vào bảng tên phố mang tên người trò chuyện với mấy người bạn. Họ bảo: cứ cho là được đi thì như phố Lãn Ông sẽ đề thế nào, lại còn là Trần Hưng Đạo hay Trần Quốc Tuấn, Lý Thái Tổ hay Lý Công Uẩn, nghĩa là tên phố theo tên người thật hay theo tên hiệu tước hiệu, thì đề thế nào. Phiền phức, tốn kém lắm. Thay bao nhiêu bảng tên phố tên đường đâu phải ít tiền, trong khi còn bao việc quốc kế dân sinh khác cần tiền và tiền...  Không phải ý kiến của mấy người bạn tôi không có căn cứ nhưng tôi thiết nghĩ: có tiền không chắc đã có văn hóa, nhưng có văn hóa sẽ có tiền... Vả lại, việc "gia công" thêm chút văn hoá cho việc ghi bảng tên cho đường tại sao lại không phải là chuyện cần kíp?

  • Thạch Linh 

 

 

 

 

,
Gửi cho bạn bè In tin này
Ý kiến của bạn
Ý kiến bạn đọc
,
,
,
,