221
452
Chính trị
chinhtri
/chinhtri/
861572
Tiếng còi thổi cho một cuộc chơi mới
1
Article
null
Tiếng còi thổi cho một cuộc chơi mới
,

(VietNamNet) - "Được chấp nhận vào WTO là được vào sân chơi bình đẳng với thế giới.  Đó là tiếng còi thổi cho một cuộc chơi mới, là cơ hội cho chúng ta "chơi" với tất cả tài năng và sức lực của ta", đánh giá của các chuyên gia về sự kiện Việt Nam được kết nạp vào WTO.

 

Từ hôm nay, VN đã bước vào một sân chơi mới. Cờ VN sẽ tung bay cùng cờ của 149 thành viên khác tại trụ sở của WTO.

 

Trước sự kiện trọng đại này của đất nước, Giáo sư kinh tế Trần Hữu Dũng - một Việt Kiều hiện đang giảng dạy tại ĐH Wright State (Ohio, Mỹ), cho biết: ''Là người Việt Nam, lẽ tất nhiên là tôi mừng khi đất nước vào được WTO.  Mừng, nhưng cũng hơi "cay đắng" là đáng lý mình phải vào WTO từ lâu lắm rồi. Nhưng thôi, chuyện cũ bỏ qua, chúng ta hãy cùng nhìn vào tương lai, đúc kết những kinh nghiệm đàm phán trong hơn 11 năm qua cho những "đấu tranh" thương mại sắp đến''.

Ông Carl Thayer, Giám đốc Diễn đàn nghiên cứu quốc phòng, ĐH New South Wales, Australia, đồng thời là một chuyên gia về Việt Nam cho biết: ''Việt Nam đã đạt được mục tiêu hội nhập với nền kinh tế toàn cầu. Tư cách thành viên WTO là kết tinh của biết bao nỗ lực bắt đầu từ năm 1995''.

"Đây là sự quay trở lại khu vực Đông Á của Việt Nam với tư cách là "một trong những nền kinh tế năng động và thực sự sẵn sàng giữ một vị trí xác đáng bên cạnh các nước láng giềng".

(Chuyên gia kinh tế UNDP Jonathan Pincus)

Tuy nhiên, theo ông  Carl Thayer, tư cách thành viên không chỉ là sự bắt đầu cho riêng Việt Nam. Việt Nam gia nhập WTO như một ''nền kinh tế phi thị trường'' và sẽ giữ nguyên tư cách này trong vòng 12 năm nếu không sắp xếp nền kinh tế theo định hướng thị trường sớm hơn. Điều đó có nghĩa xuất khẩu dệt may, ngành rất quan trọng với Việt Nam, có thể sẽ ''thu hút'' các biện pháp chống phá giá của Mỹ và các nước khác. Tuy nhiên, Việt Nam có thể thành công trong các hiệp định thương mại phức tạp với các nước hàng đầu trên thế giới và tổ chức thương mại đa phương quan trọng nhất này - WTO.

Các nước khu vực đón mừng VN

Ông Carl Thayer cho biết, tất cả các nước ASEAN sẽ đón mừng sự kiện Việt Nam gia nhập WTO. WTO tạo ra một môi trường thương mại an toàn ở đó các quy định mang tính phổ quát. Tư cách thành viên WTO tạo ra một nguyên tắc đối ngoại hỗ trợ ASEAN trong việc cải tổ và đáp ứng những tiêu chuẩn quốc tế.

Giáo sư Trần Hữu Dũng cho rằng : ''Tất nhiên là quan hệ của ta và các nước trong khu vực sẽ đổi khác sau khi chúng ta đã vào WTO (chính báo chí của họ trong mấy ngày qua đã nói nhiều về việc này).  Nhưng chúng ta phải nhìn về quan hệ này không chỉ như một sự cạnh tranh kinh tế (xuất nhập khẩu, đầu tư), nhưng còn là một sự hợp tác (nhất là về khâu sản xuất) có lợi cho tất cả''

'Theo ông Carl Thayer, ASEAN cần đoàn kết hơn nữa như một khối kinh tế nhằm quan hệ với các cường quốc kinh tế lớn khác. Điều đó có nghĩa các thành viên kém phát trển hơn buộc phải đuổi kịp. Thương mại là một trong những chìa khoá rất quan trọng hỗ trợ phát triển kinh tế của Việt Nam và thu hẹp khoảng cách với các thành viên khác của ASEAN.

Điểm đến an toàn của dòng đầu tư nước ngoài

Ông Carl Thayer cho rằng, lợi thế lớn nhất khi gia nhập WTO là Việt Nam sẽ không còn phải chịu sự phân biệt đối xử với các mặt hàng xuất khẩu của mình. Việt Nam sẽ có thể gia nhập thị trường của 149 nước thành viên trên cơ sở bình đẳng. Việt Nam cũng sẽ có thể tận dụng cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO khi có tranh chấp với các nước thành viên khác. Giờ đây, xuất khẩu của Việt Nam được bảo vệ trong các cuộc tranh chấp thương mại.

''Điều cơ bản là Việt Nam sẽ được tiếp cận với thị trường toàn cầu lần đầu tiên trên cơ sở tốt nhất có thể. Việt Nam có thể tham gia cùng các nước đang phát triển khác trong WTO để cùng nhau đề nghị hỗ trợ và được quan tâm đặc biệt trong việc áp dụng các quy định của WTO. Điều đó sẽ tăng cường năng lực cạnh tranh của Việt Nam trên thị trường quốc tế.''

"Những thay đổi ở Việt Nam thời gian qua thậm chí đã vượt lên trên cả những đánh giá lạc quan nhất".

(Ngân hàng đầu tư Merrill Lynch)

Ông Carl Thayer cho biết thêm, tư cách thành viên WTO sẽ làm thay đổi cách hiểu về thị trường của Việt Nam. Giờ đây, Việt nam hấp dẫn hơn với các nhà đầu tư nước ngoài, những người quá quen với các cơ chế của WTO.

Các nhà đầu tư nước ngoài sẽ giới thiệu thêm nhiều công nghệ hiện đại, thêm nhiều phương thức kinh doanh tiên tiến hơn. Điều đó góp phần nâng cao sản xuất tại Việt Nam, phát triển thị trường trong nước và tạo thêm nhiều cơ hội việc làm. Việc phát triển thị trường trong nước sẽ trao cho người tiêu dùng Việt Nam nhiều cơ hội tiếp cận với các mặt hàng và dịch vụ có chất lượng cao hơn trước đây.

"Việt Nam dễ dàng lọt được vào mắt của các nhà đầu tư và doanh nghiệp nước ngoài. Môi trường thương mại hiện tại sẽ là chủ đề cho các luật quốc tế đang được biết đến rộng rãi trên thế giới. Việt Nam sẽ được xem như là một điểm đến an toàn”.

Giáo sư Trần Hữu Dũng cho rằng: "Được chấp nhận vào WTO là được vào sân chơi bình đẳng với thế giới.  Đó là tiếng còi thổi cho một cuộc chơi mới, là cơ hội cho chúng ta "chơi" với tất cả tài năng và sức lực của ta (không bị "trói một tay" như từ trước đến nay)''.

Theo ông Carl Thayer, tư cách thành viên WTO cũng sẽ đòi hỏi cần sửa đổi khung pháp lý hiện hành của Việt Nam. Điều đó sẽ góp phần tạo nên một môi trường thuận lợi cho thương nhân Việt Nam sử dụng khung pháp lý mới để tham gia vào các thị trường địa phương cũng như quốc tế đầy tính cạnh tranh.

''Việc Việt Nam cam kết các điều khoản minh bạch và các tiêu chuẩn của WTO dần dần sẽ góp phần thúc đẩy pháp quyền và tính minh bạch kinh tế, cũng như quản lý hiệu quả'', ông Carl Thayer cho biết.

''Khi gia nhập WTO, tất cả các khu vực kinh tế của Việt Nam đồng thời sẽ có thể sản xuất và cạnh tranh trên cơ sở bình đẳng và phải có những kế hoạch kinh doanh lâu dài. Ví dụ, khu vực nhà nước sẽ phải chấm dứt bao cấp. Điều đó sẽ khuyến khích thêm nhiều đầu tư nước ngoài vào Việt Nam và góp phần phát triển khu vực kinh tế tư nhân'', ông Carl Thayer cho biết.

Theo ông Carl Thayer, là thành viên của WTO, Việt Nam sẽ phải đẩy mạnh quá trình cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước (SOE). Việt Nam sẽ phải tự chuyển đổi một số hình thức độc quyền nhà nước và tình trạng quản lý hành chính yếu kém do mối quan hệ mật thiết giữa nhà nước và các doanh nghiệp độc quyền nhà nước.

''Nếu Việt Nam điều chỉnh theo các quy định của WTO, Việt Nam có thể phát triển trở thành một cơ sở sản xuất có sức cạnh tranh lớn trong khu vực.'' 

Thách thức

Ông Carl Thayer đã liệt kê 6 thách thức lớn khi Việt Nam gia nhập WTO.

Thứ nhất, các công ty Việt Nam vốn vẫn được biết đến về chất lượng kém, công nghệ lạc hậu, giá cao, mạng lưới phân phối yếu và thiếu hiểu biết về hệ thống pháp luật. Khi tư cách thành viên WTO của Việt Nam có hiệu lực, các doanh nghiệp VN có thể sẽ mất thị phần và bước vào một thời kỳ điều chỉnh nhanh.

“Cạnh tranh quốc tế là một liều thuốc đắng với các doanh nghiệp Việt Nam, nhưng nó sẽ giúp các doanh nghiệp này trở nên mạnh mẽ hơn”

(Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh)

Thứ hai, nhiều doanh nghiệp VN sẽ lạ lẫm với các quy tắc và thông lệ mới của WTO. Thậm chí cơ chế luật pháp hiện hành sẽ được sửa đổi nhiều hơn nữa. Trong thời kỳ đầu, những doanh nghiệp này sẽ chịu sức ép cạnh tranh gay gắt khi các chủ doanh nghiệp và nhân công địa phương bắt đầu thích ứng với môi trường mới. Các doanh nghiệp VN có nguy cơ thua cuộc trong các vụ kiện.

Thứ ba, sự thay đổi về các quy định tại VN sẽ là thách thức lớn đối với ngành dịch vụ của VN mà hiện không có vốn, công nghệ hoặc kinh nghiệm kinh doanh như các đối thủ nước ngoài. Hệ thống phân phối trong thị trường nội địa của VN sẽ bị cạnh tranh gay gắt bởi các công ty nước ngoài.

Thứ tư, tất cả các ngành của VN sẽ có mức cạnh tranh cao hơn. Họ sẽ phải thích ứng để sản xuất hàng hoá và dịch vụ có chất lượng hoặc phá sản. Các khu vực có khả năng cạnh tranh yếu như dịch vụ, thép, lắp ráp ôtô và nông nghiệp sẽ bị đe doạ. Độc quyền nhà nước chẳng hạn như viễn thông và điện lực sẽ chịu áp lực để mở cửa. Các công ty VN có nguy cơ bị các công ty nước ngoài mua lại.

Thứ năm, phá sản sẽ làm nảy sinh vấn đề thất nghiệp và bất ổn xã hội. Luồng vốn nước ngoài, trong một số trường hợp cụ thể, có thể gây bất ổn về tài chính.

Thứ sáu, sự thay đổi nhanh của nền kinh tế VN có thể tiếp tục gây suy thoái môi trường.

Những việc cần làm

Theo Giáo sư Trần Hữu Dũng: ''Muốn tận dụng cơ hội mà WTO sẽ đem lại, chúng ta cần phải "sửa sang" cơ cấu của chính chúng ta, kể cả việc làm sạch tham nhũng, sắp xếp lại những khu vực kinh tế lỗi thời, xơ cứng, và nhất là xây dựng các cơ sở hạ tầng hiện còn quá yếu kém''.

Trong khi đó, ông Carl Thayer đưa ra một số việc Việt Nam cần làm như:

- Việt Nam sẽ không thể vượt qua được những thách thức trên bởi Việt Nam phải trải qua quá trình tái điều chỉnh. Cả Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam phải phối hợp chặt chẽ để làm sao doanh nghiệp trong nước có khả năng thu hút nhiều vốn, nhiều phương pháp quản lý hiệu quả hơn, nhiều công nghệ mới cho quá trình sản xuất.

- Chính phủ cần cải thiện môi trường đầu tư, chú trọng tới các chương trình giáo dục, đào tạo và đặc biệt đầu tư vào Nghiên cứu và Phát triển (R&D).

- Nhà nước cần đẩy nhanh quá trình cải cách hành chính tổng thể để hiệu quả hơn, nếu không sẽ trở thành vật cản đối với quá trình phát triển kinh tế của đất nước.

- Chính phủ cần phải cấp kinh phí cũng như các giải pháp khác để hỗ trợ công nhân - những người mất việc do phá sản - tái đào tạo. Chính phủ cũng cần cải thiện phúc lợi xã hội cho những người bị ảnh hưởng bởi tình trạng thất nghiệp.  

  • Trần Kiên

,
Ý kiến của bạn
Ý kiến bạn đọc
,
,
,
,