221
452
Chính trị
chinhtri
/chinhtri/
969528
"Tôi sẽ trở lại VN, đóng góp cho quan hệ Việt-Mỹ"
1
Article
null
'Tôi sẽ trở lại VN, đóng góp cho quan hệ Việt-Mỹ'
,

(VietNamNet) - Vị Đại sứ sắp mãn nhiệm Michael Marine nói mong sẽ trở lại và "làm việc, đóng góp cho quan hệ Việt - Mỹ trên một tư cách khác". Trước khi chào tạm biệt, ông Michael Marine đã chia sẻ với bạn đọc VietNamNet những trải nghiệm thú vị của riêng ông trong suốt 3 năm làm việc tại Việt Nam.

- Đây là những ngày cuối cùng của vị Đại sứ tại Việt Nam trong nhiệm kỳ của mình. Câu hỏi đầu tiên dành cho ông: ông nhìn nhận thế nào về nhiệm kỳ 3 năm trên cương vị Đại sứ ở Việt Nam? Điều gì khiến ông vui và cảm thấy hài lòng?

Đại sứ Mỹ Michael Marine.

Đại sứ Marine: Có rất nhiều điều khiến tôi hài lòng trong 3 năm qua. Bất cứ ai theo dõi tình hình quan hệ Việt - Mỹ ba năm qua đều có thể thấy rằng đã có những thay đổi lớn lao, tích cực. Hai bên có sự trao đổi qua lại nhiều đoàn cấp cao: Nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải tới Mỹ, Tổng thống G.W.Bush thăm Việt Nam. Gần đây nhất, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đến Washington, California. Đó đều là những diễn tiến quan trọng.

Những vấn đề cụ thể cũng đã có sự tiến bộ. Trao đổi thương mại tăng lên, đầu tư của Mỹ vào Việt Nam đã tăng nhanh. Hai nước cũng đã tìm ra những cách thức để trao đổi những vấn đề nhạy cảm, ví dụ như trong vấn đề tôn giáo, Mỹ đã đưa Việt Nam ra khỏi danh sách CPC. Đó chỉ là một vài ví dụ. Nếu nhìn vào toàn thể mối quan hệ, đã có sự phát triển, tiến bộ ở tất cả các lĩnh vực. Có thể khẳng định, quan hệ đã phát triển mạnh mẽ hơn nhiều so với 3 năm trước.

- Trong ba năm tại Việt Nam, chắc ông cũng gặp những vấn đề khó vượt qua,ông có thể chia sẻ?

Đại sứ Marine: Có một số vấn đề, nhưng hai nước đã có khả năng làm việc để vượt qua những vấn đề đó. Vẫn có những vấn đề chưa giải quyết được nhưng tôi hy vọng chúng ta chắc chắn sẽ làm việc được với nhau, và đạt được kết quả cuối cùng. Ví dụ có một số thoả thuận thương mại, đầu tư, hai bên đàm phán, thoả thuận nhiều lần nhưng chưa đi đến kết luận cuối cùng. Ngoài ra, chúng ta cũng chưa thiết lập được hoạt động của tổ chức Peace Corps. Nếu thực hiện được sẽ có đoàn tình nguyện đến Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh dạy tiếng Anh. Đó sẽ là biểu tượng tốt của mức độ quan hệ song phương.

Ngoài ra, Mỹ cần một đại sứ quán mới tại Việt Nam. Toà đại sứ hiện nay quá nhỏ, không tương xứng với tầm quan hệ hai nước.

Ngoài ra có những vấn đề dài hạn hơn như khác biệt về nhân quyền. Cần làm gì đó để giải quyết những vấn đề này. Chúng ta có khuôn khổ về đối thoại nhân quyền, trong khi Việt Nam cũng cần tiếp tục hoàn thiện nền pháp quyền, và Mỹ có thể góp sức cho vấn đề này.

- Để phục vụ cho việc xây dựng Đại sứ quán mới, hai bên đã cùng nhau thỏa thuận, tại sao đến thời điểm này vẫn chưa xây dựng?

Đại sứ Marine: Thực tế có thoả thuận chúng tôi được giao một khoảng đất ở Ciputra để xây dựng toà đại sứ mới. Nhưng thoả thuận về nơi cấp đất là một chuyện, bây giờ, còn thoả thuận về điều kiện thuê, giá, các điều kiện đi kèm…

Chúng tôi đã nêu giá thuê của chúng tôi, Chính phủ Việt Nam cho rằng thấp quá, nhưng chưa nêu giá nên vấn đề vẫn còn bị tắc lại.

- Tại sao các ông không đưa ra một giá cao hơn?

Đại sứ Marine: Đàm phán là quá trình làm việc, thoả thuận giữa hai phía. Không thể chỉ có một bên đưa ra giá. Chúng tôi cần biết Chính phủ Việt Nam muốn gì, và trên cơ sở đó, chúng tôi có thể làm việc để có một thỏa thuận chung. Vấn đề này cũng phức tạp vì cơ chế của hai nước khác nhau. Việt Nam có thể mua đất của Mỹ và sở hữu mãi mãi, còn ở Việt Nam, chúng tôi chỉ được thuê, với thời hạn dài. Đây là khoản đầu tư lớn của Mỹ vào Việt Nam. Khi có mảnh đất rồi, chúng tôi sẽ xây dựng một tòa đại sứ hoành tráng. Có thể xem đây là một khoản đầu tư lớn của Mỹ vào Việt Nam và vào quan hệ song phương Việt - Mỹ.

- Phải chăng hiện nay, Mỹ còn đợi câu trả lời của Bộ KH – ĐT?

Đại sứ Marine: Không, mà từ Bộ Ngoại giao, vì đây là cơ quan phụ trách các cơ quan ngoại giao và chính quyền Hà Nội vì là cơ quan quản lý đất. 

Tôi muốn và hy vọng sẽ sớm được trở lại Việt Nam để cắt băng khánh thành toà đại sứ đó. Tất nhiên, chúng ta cũng biết là cần thời gian để xây dựng toà đại sứ.

Chấp nhận thách thức, cạnh tranh để tỏa sáng

- Xin Đại sứ cho biết điều mà Đại sứ tâm đắc nhất về Việt Nam trong nhiệm kỳ của mình?

Đại sứ Marine: Tôi lần đầu tiên tới Việt Nam năm 1988, có rất ít các hoạt động kinh tế, ngay cả ở Hà Nội, chứ không chỉ ở các vùng nông thôn. Khi đó, quan hệ hai nước ở quy mô rất hẹp. Khi đó, chúng tôi chỉ có thể nói về những vấn đề rất quan trọng vào thời điểm đó: tìm kiếm người Mỹ mất tích trong chiến tranh POW/MIA và cách thức để các tổ chức phi chính phủ của Mỹ có thể hỗ trợ Việt Nam.

Ngày nay, nhìn vào Việt Nam, có hai điều tôi tâm đắc về Việt Nam: mức độ hoạt động kinh tế sôi động và lòng nhiệt tình tâm huyết của Việt Nam. Việt Nam đang chuyển động và đang chuyển động đúng hướng. 

Điểm thứ hai là, quan hệ song phương Việt - Mỹ đang rất phát triển về chiều rộng và có độ phức tạp và nhiều điều tích cực. Hai điều đó gắn bó chặt chẽ với nhau. Mỹ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam và là động cơ cho sự phát triển kinh tế của Việt Nam.

- Ông có lời khuyên gì cho chúng tôi để chúng tôi có thể đi vào phát triển công nghệ và dịch vụ phát huy được khả năng và kiến thức của mình?

Đại sứ Marine: Tôi có hai lời khuyên dành cho các bạn trẻ. Một là, hãy tập trung vào giáo dục. Tôi cho rằng các bạn trẻ Việt Nam không cần nghe lời khuyên này, vì họ đã biết rõ rồi. Đồng thời, họ cần trang bị cho mình những kỹ năng cần thiết để có thể cạnh tranh trong thị trường của thế kỷ XXI.

Hệ thống giáo dục Việt Nam hiện nay đang bị kéo căng, và tôi đã đề cập trong một bài diễn văn ở TP. Hồ Chí Minh. Nhưng luôn có cách thức sửa chữa, khắc phục vấn đề đó và tôi tin vấn đề sẽ được khắc phục sớm. Đối với mỗi cá nhân, họ cần tập trung vào nắm cơ hội đó, tự hoàn thiện mình để đáp ứng đòi hỏi.

Lời khuyên thứ hai, đừng sợ, hãy lao vào cạnh tranh, sẵn sàng thách thức, sẵn sàng chấp nhận mọi công việc và để tài năng của bạn toả sáng.Gia nhập WTO đã mở ra thế giới đầy cơ hội cho đất nước và con người Việt Nam. Điều quan trọng là họ phải nắm được cơ hội đó.

Hãy đến và nhìn VN bằng chính con mắt của bạn

- Sau khi rời nhiệm sở tại Việt Nam, ông sẽ về Mỹ hay đến làm việc một nước khác, nếu người Mỹ hay người nước ngoài khác hỏi ông về đất nước Việt Nam, ông sẽ nói gì?

Đại sứ Marine: Tương lai của tôi còn chưa có kế hoạch rõ ràng. Tôi sẽ nghỉ công việc Chính phủ vào tháng 10 tới. Và tôi sẽ dành vài tháng để nghĩ xem kế hoạch tiếp theo là gì. Tuy nhiên, có những khả năng tự thể hiện ra. Tôi mong sẽ trở lại Việt Nam và sẽ làm việc về quan hệ Việt - Mỹ trên một tư cách khác.

Nếu nói về Việt Nam với người Mỹ hay những người nước ngoài khác, tôi sẽ trả lời đơn giản: Hãy đến và nhìn Việt Nam bằng chính con mắt của bạn. Đừng nghĩ rằng bạn đã biết về Việt Nam, đặc biệt với người Mỹ. Vẫn nhiều người nhìn Việt Nam như một đất nước của chiến tranh hơn 30 năm trước. Họ sẽ có sự ngạc nhiên dễ chịu khi đến Việt Nam. Tôi cũng khuyên các DN Mỹ hãy đến với Việt Nam, tìm kiếm cơ hội kinh doanh và làm ăn ở Việt Nam.

- Làm thế nào để người Mỹ đến Việt Nam nhiều hơn, làm việc và kinh doanh. Và làm thế nào để người Mỹ hiểu hơn và hiểu đúng về Việt Nam? Và ngược lại, làm sao để người Việt Nam đến Mỹ và hiểu Mỹ nhiều hơn?

Đại sứ Marine: Tôi nghĩ chúng ta cần tiếp tục làm những việc chúng ta đang làm. Dùng thông tin đại chúng, truyền thông để truyền đạt thông điệp về Mỹ đến Việt Nam và ngược lại, Đại sứ quán Việt Nam tại Washington cũng như Tổng lãnh sự quán Việt Nam ở San Francisco cũng cần sử dụng truyền thông để giúp người Mỹ hiểu về Việt Nam, chuyển thông điệp của Việt Nam đến với người Mỹ.

Ngoài ra, các bạn trẻ Việt Nam có thể làm việc vừa sức: tập trung học tiếng Anh, có lợi cho họ về nhiều mặt. Đáng tiếc là không nhiều người Mỹ nói được tiếng Việt, nhưng tôi nghĩ nhiều bạn trẻ VN học và nói tiếng Anh tốt. Điều này có lợi cho họ, giúp tăng cơ hội giao tiếp với những người khách từ phương xa tới, giàu lên cơ hội giao tiếp giữa người Việt Nam với nước ngoài, đặc biệt là người Mỹ.

- Vai trò của NGOs trong tăng cường giao lưu văn hoá giữa Mỹ và Việt Nam như thế nào? Họ sẽ giúp tăng cường giao lưu, hiểu biết văn hoá. Làm sao để NGOs Mỹ đến Việt Nam nhiều hơn?

Đại sứ Marine: Có hàng trăm NGOs có trụ sở tại Mỹ đang hoạt động tại Việt Nam, mở rộng hoạt động tại những vùng miền trước đây chưa có hoạt động. Tuy nhiên, vấn đề trọng tâm là các cách tiếp cận, liên kết, xử lý của lãnh đạo các tỉnh. Nếu hoan nghênh, tạo điều kiện, họ sẽ đến và nghiên cứu khả năng để mở hoạt động. Nhưng nếu các tỉnh không hoan nghênh, khuyến khích, họ sẽ tìm nơi khác.

Tôi nghĩ, cộng đồng người Mỹ gốc Việt cũng đóng vai trò quan trọng, như là cầu nối giữa Mỹ và Việt Nam. Bàn tay hữu nghị Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết chìa ra với cộng đồng người Mỹ gốc Việt ở California, New York, Washington là điều kiện quan trọng để cộng đồng này đóng vai trò tích cực hơn nữa. Với thời gian trôi qua, nhiều người Mỹ gốc Việt thành công ở nước Mỹ, họ được đào tạo, học hành tốt, kinh doanh thành công, giàu có. Họ tự hào là người Mỹ cũng như gốc gác VN của mình. Chúng ta hãy tận dụng điều đó để củng cố quan hệ hai nước.

- Quan hệ giữa Việt Nam và cộng đồng người Mỹ gốc Việt tại Mỹ vẫn có những phức tạp. Bên cạnh những người tích cực, thiện chí và chủ động có những hoạt động đóng góp cho quan hệ hai nước, cũng có những người đi ngược lại, chống đối, ngay cả khi những nhà lãnh đạo Việt Nam đã sẵn sàng chìa tay. Theo ông, giải pháp nào để giải quyết những vấn đề này?

Đại sứ Marine: Tôi nghĩ sẽ không thể thuyết phục tất cả những người Mỹ gốc Việt ở Mỹ quay trở lại và làm việc vì Tổ quốc VN. Một số người do trải nghiệm cay đắng trong chiến tranh, vẫn còn cay cú. Do đó, không thể thuyết phục được tất cả. Nhưng điều cần thiết là chúng ta cứ chìa bàn tay thân thiện ra, nếu ai bắt lấy bàn tay đó, chúng ta sẽ cùng làm việc với họ để tăng cường quan hệ với họ. 

Nhân đây, tôi nghĩ rằng, cần cẩn thận khi dùng cụm từ “cực đoan”, vì nhiều người chỉ trích Chính phủ bởi họ mong muốn có "tự do" nhiều hơn. Tôi cũng muốn điều đó. Và liệu tôi có bị xem là cực đoan?

- Về vấn đề truyền thông, như ông đã nói, để người Mỹ hiểu Việt Nam, cần thông qua các phương tiện truyền thông. Theo ông, làm thế nào để truyền thông VN có thể thâm nhập nhiều hơn vào xã hội Mỹ, giúp người Mỹ hiểu hơn về Việt Nam?

Đại sứ Marine: Các thông tin trên báo chí Việt Nam cần được chuyển tải bằng tiếng Anh nếu không, số lượng người tiếp cận rất nhỏ. Tôi không phải là chuyên gia về máy tính, nhưng tôi biết hiện có những phần mềm làm cho việc chuyển tải  ngôn ngữ này dễ dàng hơn. Ở đây, ĐSQ và tổng lãnh sự Mỹ gửi thông tin đều đặn cho báo chí Việt Nam và tôi rất vui vì họ sử dụng những thông tin này. 

Việc trao đổi thực sự giữa hai nước còn phải tính đến quy định của hai Chính phủ. Phía VN gửi tài liệu tiếng Việt sang Mỹ rất dễ dàng nhưng các công ty Mỹ thì không như vậy. Nếu không có sự tự do luân chuyển thông tin, Việt Nam không thể đạt được toàn diện tiềm năng của mình.

Xây dựng quan hệ giống như xây một bức tường

- Theo ý kiến riêng của ông trong thời gian tới (có thể là khá dài) thì quan hệ giữa Việt Nam và Mỹ có thể nâng tầm để trở thành Đối tác chiến lược của nhau giống như quan hệ Mỹ - Nhật, Mỹ - Úc...không? Cảm ơn ông thân chúc ông cùng gia đình mạnh khỏe có những giây phút tuyệt vời khi ở Việt Nam

Đại sứ Marine: Trong tương lai gần, để có thay đổi nào nữa trong quan hệ hai nước, thì tôi không biết. Nhưng có những vấn đề chúng ta vẫn còn cần phải làm việc cùng nhau. Một tuần nữa, tân đại sứ Michalak sẽ đến Việt Nam. Ông có kinh nghiệm riêng, mối quan tâm riêng và vì thế sẽ có tác động đến quan hệ hai nước theo cách của ông. 

 

"Xây dựng quan hệ Việt - Mỹ giống như xây một bức tường, phải đặt từng viên gạch nhỏ..."

 

 

Mô tả về mối quan hệ là đối tác chiến lược hay không về ngữ nghĩa thực ra không quan trọng lắm. Mỹ thực sự muốn Việt Nam là nước hùng mạnh, ổn định, độc lập. Chúng tôi muốn làm việc với Việt Nam để bảo đảm hoà bình, ổn định trong khu vực. Vì điều đó tốt cho nước Mỹ và cả khu vực. Hiện nay, Việt Nam đang nộp đơn để thành viên của Hội đồng Bảo an LHQ vào năm 2008. Nếu điều đó xảy ra, chúng tôi mong sẽ tiếp tục làm việc với Việt Nam về giải quyết các vấn đề ở cấp độ toàn cầu. Để đạt được điều đó, chúng ta cần xây dựng quan hệ giống như xây dựng bức tường, đặt từng viên gạch một. Cần nắm bất cứ cơ hội nào có thể. Còn để nói quan hệ bao giờ sẽ trở thành đối tác chiến lược, thì không ai có thể trả lời chính xác. 

Điều rõ ràng tôi và nhiều quan sát viên nhìn thấy là quan hệ hai nước đang ngày càng mạnh mẽ hơn và đang đi đúng hướng. Như G.W.Bush nói tại phòng bầu dục khi Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết thăm Mỹ, điều quan trọng để hai nước phát triển quan hệ, phát triển toàn diện tiềm năng quan hệ hai nước là hai nước phải làm việc với nhau về vấn đề nhân quyền. 

- Quan hệ Việt - Mỹ đã chuyển sang một giai đoạn mới, một thời kỳ hợp tác song phương, hai bên cùng có lợi trên phương diện bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau. Vậy theo ông quan hệ Việt-Mỹ đã cởi mở, và phát triển hợp tác ở mức độ nào?

Đại sứ Marine: Những gì bạn mô tả rất chính xác. Đó là những gì đang xảy ra. Quan hệ hai nước đang đi vào giai đoạn mới. Như đã nói, nhiều lĩnh vực có tiến bộ và các tiến bộ vẫn đang tiếp diễn. Tôi cũng muốn nói thêm, quan hệ quân đội hai nước 3 năm trước, khi tôi đến Việt Nam, bị tụt lại phía sau trong tổng thể quan hệ, nhưng bây giờ thì điều đó không còn đúng nữa

Những trao đổi của lãnh đạo quân sự cao cấp, chúng ta sẽ có nhiều chuyến thăm của quân sự hai nước. Nhiều tàu của Mỹ đã vào Việt Nam, gần đây nhất có tàu bệnh viện của Mỹ tới Đà Nẵng. Hai nước mở rộng đào tạo tiếng Anh cho cán bộ quân sự... Mỹ cũng sẽ bán các phụ tùng, thiết bị quân sự cho Việt Nam. Cách đây 3 năm, điều này là không có.

Ngoài ra, đối với vấn đề di sản chiến tranh để lại, POW/MIA, tẩy độc, giúp những người bị ảnh hưởng bởi chất da cam... cũng có tiến bộ. Những tiến bộ này giúp hai bên có thể đi xa hơn trong việc giải quyết vấn đề đó.

- Những quan điểm và chính sách kinh tế của Mỹ đối với Việt Nam sắp tới có gì thay đổi và phát triển hơn nữa không? 

Đại sứ Marine: Chúng tôi đang bước vào mùa bầu cử. 2008 có bầu cử Tổng thống, tôi không dự đoán được đảng nào sẽ chiến thắng, nắm giữ hai viện trong Quốc hội Mỹ. Nhưng tôi không nghĩ việc đảng nào chiến thắng sẽ ảnh hưởng đến sự hợp tác, phát triển của quan hệ hai nước. Quan hệ sẽ theo hướng tăng trưởng hơn nữa. Năm nay, thương mại hai chiều sẽ đạt 10 tỷ USD và sẽ còn tiến tới mức 15 tỷ USD. Không có lí do gì để không đạt được mức này. Đầu tư của Mỹ vào Việt Nam tăng lên. Hiện còn nhiều dự án đang chờ quyết định chính thức.  

Hiệp định TIFA vừa được ký kết tháng 6/2007 đã tạo ra khuôn khổ cho hai bên trao đổi về quyền sở hữu trí tuệ, quyền lao động, cải thiện môi trường đầu tư. Đó là những điều kiện để tăng cường hợp nữa hợp tác kinh tế giữa hai nước.

- Hệ thống thẩm định, tham chiếu và tòa kinh tế của Mỹ có khách quan thực hay không trong các vụ kiện phá giá khi Mỹ nhập khẩu hàng thực phẩm của Việt Nam? 

Đại sứ Marine: Câu trả lời ngắn gọn là có. Tòa kinh tế của Mỹ công bằng, hệ thống làm việc minh bạch, quy định luật pháp rõ ràng. Quá trình thẩm định và đưa ra phán quyết công bằng với tất cả các bên. 

Nếu bạn nhìn vào quá trình diễn ra các vấn đề này, bạn có thể thấy, các nhà xuất khẩu của Việt Nam đã học được từ hệ thống của chúng tôi, học được các quy định và họ đã biết cách vận hành theo quy định đó và họ rất thành công. Nhờ đó, xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ tăng 25% mỗi năm. Ngay những nhà sản xuất cá tra, cá basa đã hồi phục được, vượt xa, lớn mạnh và thịnh vượng hơn.

- Thị trường Mỹ liệu có thể "gần" thị trường Việt Nam hơn nữa được không? Chính sách ứng xử, hệ thống và các rào cản được cho là khó khăn nhất đối với hàng Việt Nam khi thâm nhập thị trường Mỹ ?

Đại sứ Marine: Tôi chưa thật hiểu rõ ý của bạn, nhưng tôi cho rằng vấn đề bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là nhân tố quan trọng. Đã có những tiến bộ nhưng cần nhiều hơn nữa nếu muốn thị trường hai nước gần nhau hơn. Ví dụ, Việt Nam mong muốn mạnh mẽ phát triển CNTT, để Việt Nam trở thành nước cung cấp phần mền, chương trình... lớn ở khu vực và thế giới, nhưng nếu vấn đề quyền sở hữu trí tuệ không được bảo vệ, các công ty Mỹ sẽ ngần ngại, không muốn hợp tác, làm việc và đầu tư ở Việt Nam.

Gần đây, Chính phủ có quyết định tất cả các phần mền Chính phủ sử dụng phải là phần mềm có bản quyền. Đó là động thái tích cực, bước đi quan trọng đầu tiên nhưng vẫn còn là bước đi nhỏ. Cũng cần các công ty, DN và cơ quan khác của Việt Nam cũng làm theo. Tôi tin là máy tính của VietNamNet sử dụng các phần mềm có bản quyền hợp pháp nhưng không phải ở công ty nào cũng như vậy.

- Nhân quyền là vấn đề nhạy cảm, và đôi khi trở thành nhân tố làm cản trở quan hệ hai nước. Và cần phải từng bước để giải quyết, dựa vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam. Ông nghĩ như thế nào?

Đại sứ Marine: Quan điểm của bạn đúng và hợp lý. Đó là lí do tại sao đối thoại lại quan trọng. Việc tôi được lên VietNamNet để nói về vấn đề này là một ví dụ như vậy. Làm sao để mọi người có thể tham khảo và hiểu biết lẫn nhau một cách cởi mở. Nhưng chúng ta cũng đang nói chuyện về những quyền rất cơ bản, được công nhận một cách phổ quát và được nêu rõ trong các công ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết, tham gia. 

Việc chúng ta xử lý từng bước một là hợp lý, và cần có những thay đổi mà chính quyền và người dân Việt Nam cảm thấy hài lòng, thoải mái với tốc độ thay đổi đó. Nhưng điều quan trọng là phải có sự tiến bộ, phù hợp với những quyền cơ bản được nêu trong công ước quốc tế.

Ấn tượng nhất là nhiệt huyết của người VN

- Ngài đã hoàn thành tốt nhiệm kỳ 3 năm ở Việt Nam,lúc nào cũng chào mừng ông trở lại và mong ông tiếp tục đóng góp nhiều hơn cho quan hệ hai nước, giúp người Mỹ hiểu hơn về Việt Nam, dù ông không còn là Đại sứ ở Việt Nam. Khi chia tay Việt Nam, điều gì khiến ông lưu luyến nhiều nhất?

Đại sứ Marine: Cảm ơn vì những lời nói tốt đẹp của bạn. Điều quan trọng rằng chúng ta cần phải công nhận những nỗ lực tôi đạt được dù tuyệt vời như thế nào cũng là nhờ những nỗ lực của hàng trăm nhân viên tại Đại sứ quán và Tổng lãnh sự tại TP. Hồ Chí Minh. Được là đại diện của một đất nước trên tư cách Đại sứ luôn là một điều đặc biệt và còn đặc biệt hơn nữa khi được làm việc Việt Nam. 

Có nhiều điều làm tôi lưu luyến Việt Nam: những món ăn ngon, đặc biệt ở đồng bằng sông Cửu Long, hải sản rất ngon., phong cảnh Việt Nam rất đẹp, nhất là những rặng núi ở miền Bắc. Nụ cười trẻ thơ khi tôi đi thăm các tỉnh miền Bắc cũng như miền Nam, tôi luôn chơi đùa cùng các cháu, nhưng tiếc là tôi không nói được tiếng Việt. Ấn tượng lâu dài nhất ở tôi là sự nhiệt huyết của người dân Việt Nam. Họ hết sức cố gắng để cải thiện đời sống của mình và đưa đất nước tiến lên.

- Là một người Việt Nam, tôi muốn biết về những điểm yếu của người Việt chúng tôi. Chỉ bằng cách ấy, chúng tôi mới có thể cải thiện và làm mình tốt hơn. Tôi sẽ rất vui mừng nếu ông có thể chia sẻ điều gì khiến ông cảm thấy không hài lòng nhất trong thời gian ông trải nghiệm ở Việt Nam? 

Đại sứ Marine: Tôi không biết mình có đủ khả năng ngoại giao để trả lời câu hỏi này không. Có hai thứ tôi thấy khó khăn khi ở Việt Nam đó là hình thái giao thông. Chính quyền đang có bước đi để cải thiện tình hình và tôi hoan nghênh về nỗ lực đó. Họ đang cố gắng tăng cường áp dụng luật đường bộ và bắt buộc người điều khiển xe máy đội mũ bảo hiểm. Đó là điều tuyệt vời. Nhưng chính những người lái xe phải có trách nhiệm khi đi trên đường, phải hiểu rõ cách thức lái xe của họ trên đường nguy hiểm như thế nào.

Điều thứ hai là ngành dịch vụ ở Việt Nam còn mới mẻ, đặc biệt với khách sạn, cửa hàng và các ngành dịch vụ khác. Nhân viên phục vụ đã khá tốt trong nhà hàng, khách sạn, nhưng ở các cửa hàng, cửa hiệu thì cần cải thiện tốt hơn. Họ phải biết là họ đang cạnh tranh với các cửa hàng cửa hiệu của Thái Lan, Trung Quốc. Những người khách nếu không cảm thấy thoải mái khi đến cửa hàng, họ sẽ mang những ấn tượng rất xấu. Và điều quan trọng là họ sẽ không tiêu tiền ở Việt Nam.

- Ông sẽ làm gì sau khi rời Việt Nam?

Đại sứ Marine: Tôi đã nói về vấn đề này lúc trước. Tôi chỉ biết rõ một điều là tôi sẽ không nghỉ hưu và chỉ đi câu cá. Tôi còn năng lực và muốn đóng góp điều gì đó cho các dự án, giúp giải quyết các vấn đề. Ví dụ như thế này, trước khi đến đây sáng nay, tôi có gặp bộ trưởng Trần Thị Trung Chiến, bà có kế hoạch nhận làm Chủ tịch hội phòng chống HIV/AIDS. Tôi thấy đó là một công việc tuyệt vời. Và tôi mong mình sẽ có cơ hội để làm những công việc như vậy.

- Ông Peterson sau khi rời Việt Nam làm công việc kinh doanh. Ông nghĩ có cơ hội ông sẽ kinh doanh ở VN hay không?

Đại sứ Marine: Lúc nào cũng có cơ hội kinh doanh ở Việt Nam. Tôi không tiên đoán được tương lai. Chúng ta hãy chờ xem.

Mỹ phải nỗ lực nhiều hơn để hiểu quan điểm của nước khác

- Quay lại câu chuyện ở nước Mỹ, tương lai của nước Mỹ trong nhìn nhận của ông như thế nào?

Đại sứ Marine: Đây là một câu hỏi hay và phức tạp. Về bản chất, tôi là con người lạc quan. Nước Mỹ cũng có những vấn đề của mình nhưng tôi tin nước Mỹ biết cách tìm giải pháp để giải quyết và vượt qua những vấn đề đó. Nếu phải tiên đoán, tôi cho rằng nước Mỹ sẽ vẫn là nền kinh tế mạnh nhất thế giới, và Mỹ sẽ tiếp tục làm việc cùng bạn bè, đồng minh để đảm bảo thế giới này an toàn.

- Ngài có thể lí giải tại sao nhiều người, nhiều nước trên thế giới ghét nước Mỹ?

Đại sứ Marine: Mỗi nhà ngoại giao, nhà báo, mỗi người dân Mỹ cần phải làm tốt hơn để giải thích nước Mỹ đang làm gì và tại sao nước Mỹ lại hành xử như vậy. Đất nước cũng như người dân Mỹ cần nỗ lực hơn nữa để hiểu quan điểm của người dân và đất nước khác. Đối với một số vấn đề như khủng bố, là vấn đề cực lớn và cần có hành động bằng bạo lực để đáp trả. Tất nhiên, có những người chắc chắn sẽ phản đối và điều đó không thể tránh được, và chúng tôi không thể quan tâm quá mức.

- Tại sao những kẻ khủng bố cực đoan này hầu như chỉ tấn công nước Mỹ, mà không chọn nước khác để tấn công?

Đại sứ Marine: Nếu nhìn vào con số thống kê, có thể thấy, họ cũng tấn công nhiều nơi khác: Ma rốc, Tây Ban Nha, Paris, London… Mong muốn sử dụng khủng bố để đạt mục đích rõ ràng là một vấn đề thực sự. Và chúng ta phải tìm ra biện pháp để chấm dứt điều đó. Nói bằng lời thì không đủ mà cần sử dụng vũ lực. Thế giới cần làm việc cùng nhau, không chỉ riêng nước Mỹ. 

Nạn khủng bố cũng tồn tại ở khu vực Đông Nam Á: Philippine, Inđônêxia, Thái Lan… Chúng ta cần làm việc với những nước khác để giải quyết vấn đề này.

- Có cuốn sách Politicans Losts của Mỹ đánh giá rằng: Càng ngày Mỹ càng thiếu những nhà chính trị can đảm, hiến thân vì lợi ích chung mà càng nhiều người vì lợi ích của các nhóm lợi ích nhỏ, việc làm không đi với lời nói, khiến mất lòng tin vào lãnh đạo của nước Mỹ. Ông đánh giá điều này như thế nào?

Đại sứ Marine: Tôi chưa đọc quyển sách đó nên không thể đánh giá gì về quan điểm. Nhưng đó chỉ là quan điểm thôi, chứ chưa hẳn đã là một thực tế. Điều quan trọng và tuyệt vời của nền dân chủ là chúng ta có thể thay đổi ý kiến, bầu ra một người đại diện, nếu không ưng, có thể phế truất, thay thế họ. Chính người dân thực hiện các quyền đó, đánh giá quan chức, nếu làm không tốt, họ có thể thay thế bằng người xứng đáng hơn.

Hiện nay, nước Mỹ đang lựa chọn ứng cử viên của đảng cho cuộc tranh cử Tổng thống Mỹ 2008. Có rất nhiều sự lựa chọn các ứng viên. Họ ở vị trí khác nhau, quan điểm khác nhau.

- Ông có gì muốn nhắn nhủ tới bạn đọc VietNamNet trước khi rời Việt Nam?

Đại sứ Marine: Có nhiều điều tôi có thể nói nhưng chắc chắn chúng ta không muốn mất thêm 2 giờ đồng hồ. 

Suy nghĩ của tôi khi chia tay là người VN cần phải làm việc vì đất nước mà họ mong muốn, họ phải đưa ra câu hỏi, nêu ra ý tưởng, chất vấn và làm việc chặt chẽ với lãnh đạo để làm đất nước hùng mạnh hơn. Kiếm tiền thì không đủ, và có nhiều việc để xây dựng đất nước hơn là chỉ phát triển kinh tế. Việc tham gia vào một chương trình như thế này rất tốt, hoạt động bổ ích, nhưng còn những việc có ích khác như bảo vệ môi trường, hỗ trợ thiên tai, HIV/AIDS... Tôi mong các bạn trẻ Việt Nam sẽ tham gia hoạt động này.

- Xin cảm ơn Đại sứ. 

  • Đoàn Phương
,
Ý kiến của bạn
Ý kiến bạn đọc
,
,
,
,