221
1681
Đối nội
doinoi
/chinhtri/doinoi/
910796
Phát huy đạo lý dân tộc
1
Article
452
Chính trị
chinhtri
/chinhtri/
Phát huy đạo lý dân tộc
,

(VietNamNet) - Lễ cầu siêu là một nhu cầu tâm linh của người Việt, một nét văn hóa lâu đời trong sinh hoạt tinh thần của đông đảo nhân dân ta. Cầu sự siêu thoát cho người đã khuất mà đồng thời là tạo ra sự thanh thoát cho người đang sống thể hiện rõ triết lý âm dương giao hòa trong tâm thức người Việt.

Soạn: HA 1058300 gửi đến 996 để nhận ảnh này
Sáng 16/3, đại Trai đàn chẩn tế giải oan do Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Thành hội Phật giáo TP.HCM phối hợp với đoàn Phật tử tăng thân Làng Mai tổ chức tại chùa Vĩnh Nghiêm (TP.HCM).
Năm 2005, tại Nghĩa trang Trường Sơn, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức đại lễ cầu siêu cho anh hùng liệt sĩ và đồng bào chiến sĩ trận vong tại Nghĩa trang Liệt sĩ Trường Sơn với trên một vạn ngôi mộ liệt sĩ nằm trên đất Quảng Trị. Gần một vạn tăng ni, phật tử và đồng bào cả nước đã về đây thành kính dâng hương.

 

Trong dịp đó, hoà thượng Trưởng ban trị sự Phật giáo tỉnh Quảng Trị cho biết: “Con đường quốc lộ đoạn qua Hải Lăng bây giờ được gọi là “Đại lộ kinh hoàng”. Tháng 8 năm 1973, tại đó đã diễn ra một đại lễ cầu siêu kéo dài 7 ngày 7 đêm; hơn 3000 tăng ni và hàng ngàn phật tử đã về đò tìm xác, cất bốc, chôn cất người chết…Tất cả đều được chôn cất đàng hoàng và được làm lễ cầu an sinh linh. Đồng bào về dự lễ đông lắm..

 

Một phần ba thế kỷ đã trôi qua, trên cơ thể của Tổ quốc, nhiều vết thương được hàn gắn đã lên da non, nhưng vẫn còn biết bao nỗi đau của từng gia đình, của nhiều người mẹ vĩnh viễn không gặp lại con, người vợ không bao giờ gặp lại chồng. Câu chuyện về “đá vọng phu” không còn là huyền thoại, mà hiển hiện bằng xương, bằng thịt ở nhiều làng quê, ở trên nhiều hẻm phố, trong những mái nhà. Nỗi đau “chất độc da cam” đâu có phân biệt người bên này hay bên kia giới tuyến và trận tuyến.

 

Lòng người mẹ Việt Nam càng quặn đau hơn khi thắp nén nhang cho hai đứa con mình mà anh là liệt sĩ, còn em lại là lính phải cầm súng cho phía bên kia. Những người mẹ ấy chắc sẽ khát khao một lễ cầu siêu cho tất cả những ai đã nằm xuống trong chiến tranh. Và chắc không riêng gì những người mẹ có số phận éo le đó, mà trong sâu thẳm những tấm lòng của người Việt Nam ta đều cảm nhận được rằng, “máu chảy ruột mềm”, đaọ lý ấy mách bảo cho chúng ta cần có một nghĩa cử thấm đượm ý nghĩa nhân văn và triết lý khoan dung của ông cha ta.

 

Nguyễn Trãi đã từng mong mỏi “khắp thôn cùng xóm vắng không có tiếng oán hận sầu than, như thế mới không mất cái gốc của nhạc”. Thấm nhuần sâu sắc tinh thần ấy trong đạo lý của dân tộc, với Hồ Chí Minh “Mỗi người, mỗi gia đình đều có một nỗi đau khổ riêng và gộp cả những nỗi đau khổ riêng của mỗi người, mỗi gia đình lại thì thành nỗi đau khổ của tôi”. Nếu chúng ta “gộp cả những nỗi đau khổ riêng của mỗi người, mỗi gia đình lại thành nỗi đau khổ của dân tộc”, để tổ chức một lễ cầu siêu chung trên cả nước sẽ là một hành động thiết thực “khép lại quá khứ, hướng tới tương lai”, đó là vấn đề gợi ra cần suy nghĩ.

 

Thật ra thì ý tưởng này từng được đặt ra từ lâu, và rồi cách đây hai năm, vần đề “tổ chức một lễ cầu siêu cho vong linh những người đã chết trong chiến tranh” đã được nêu lên trong thư của nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt gửi Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Phạm Thế Duyệt. Nghi thức có nhiều cách, song giản đơn và màu nhiệm nhất là quy định một thời khắc chung, trên cả nước, các chùa chiền, nhà thờ, các nơi thường tiến hành những nghi thức tôn giáo, tín ngưỡng… đều thỉnh chuông cầu nguyện, các cơ quan công sở cũng như mọi tầng lớp nhân dân có một phút mặc niệm những người đã khuất. Làm được như vậy sẽ có một ý nghĩa lớn trong đời sống tinh thần của đất nước, tạo nên một động lực hòa hợp sâu sắc.

 

Liệu có phải cũng trên tinh thần ấy, ngày 16/3/2007 “đại trai đàn bình đẳng chẩn tế” đã khai mạc tại chùa Vĩnh Nghiêm, TP.HCM do Thành hội Phật giáo TP.HCM phối hợp với thiền sư Thích Nhất Hạnh cùng Tăng đoàn Làng Mai (Pháp) tổ chức. Trai đàn chẩn tế cầu “âm siêu dương thái” cũng sẽ được tổ chức từ 2 đến 4/4/2007 tại chùa Diệu Đế ở Huế và từ 20 đến 22/4/2007 tại Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội. “Trai đàn chẩn tế” là một nghi lễ truyền thống của Phật giáo Việt Nam. Trong tư liệu còn lưu giữ được, thì nghi thức này đã được Thiền sư Huyền Quang, vị tổ thứ ba của Thiền phái Trúc lâm biên soạn.

 

Đây không chỉ là một nghi lễ của những người theo đạo Phật mà còn là sự thể hiện một nhu cầu của đời sống tâm linh của nhân dân ta, thấm đượm sâu sắc đạo lý dân tộc: “Thương người như thể thương thân”. Song “trai đàn chẩn tế” trong nghi thức Phật giáo không chỉ tổ chức vào mùa Vu Lan báo hiếu, hay ngày rằng tháng Bảy “xá tội vong nhân”, mà có thể tổ chức vào bất cứ thời gian nào trong năm, nhằm phổ độ những linh hồn không có ai thờ tự, không nơi nương tựa, không phân biệt thân xa, đang bị trầm luân trong cành giới cô hồn chưa được siêu thoát. Nói như Thiền sư Thích Nhất Hạnh : “Đại lễ được diễn ra vào đầu năm mới, mùa của tăng trưởng sự sống và cũng là mùa bắt đầu cho một năm mới thịnh đạt, an vui”.

 

Theo giải thích của những người tổ chức thì “trai đàn bình đẳng chẩn tế là một công trình thực tập tập thể. “Đàn trai” không phải là thuần túy tôn giáo mà còn là một pháp thực tập tâm lý trị liệu rất khoa học tuy nó có tính cách lễ hội dân gian”. Đã là “trị liệu” thì tính “bình đẳng” phải nổi lên: không phân biệt tôn giáo, tín ngưỡng, tuổi tác, chủng tộc. Theo Thiền sư Thích Nhất Hạnh khi trả lời báo chí: “Những vết thương lòng nếu không trị liệu có thể sẽ truyền lại cho con cháu”. Ở đây, trong sâu thẳm triết lý Phật giáo trong việc tổ chức “trai đàn chẩn tế” đã bắt gặp được sự rung cảm sâu sắc của đạo lý dân tộc ta, một dân tộc vốn có hơn ngàn năm văn hiến mà đức khoan dung, hòa hiếu “thương người như thể thương thân”, “máu chảy ruột mềm” là nét văn hóa nổi bật.

 

Cũng vì thế, tổ chức trai đàn để cầu siêu cho “tất cả những đồng bào tử nạn trong chiến tranh” như chủ đích của những người đứng ra làm lễ, là sự kế tục truyền thống nhân ái của ông cha trong bối cảnh mới của đất nước.

 

Thực tế đã cho thấy, đạo đức và chính sách khoan dung tôn giáo là một nhân tố quan trọng tạo nên sự đồng thuận và cố kết xã hội. Nếu làm ngược lại, cái giá phải trả sẽ là sự phân rã và hỗn loạn của đời sống xã hội rất khó hàn gắn. Khi tiến trình hội nhập của đất nước đang đi vào chiều sâu, những sinh hoạt xã hội mang đậm nét tâm linh vốn ẩn sâu trong truyền thống của một nước “vốn xưng văn hiến đã lâu” như những sự kiện “trai đàn chẩn tế” này được tổ chức, là sự thể hiện một nét mới, một tầm nhìn mới trong sự cởi mở và dân chủ hóa xã hội cần được phát huy. 

  • Tương Lai

 

 

,
Ý kiến của bạn
Ý kiến bạn đọc
,
,
,
,