221
447
Giáo dục
giaoduc
/giaoduc/
1116178
Chưa được tự chủ gì ngoài được... cắt chi thường xuyên!
1
Article
null
Thí điểm tự chủ tài chính:
Chưa được tự chủ gì ngoài được... cắt chi thường xuyên!
,

 - Từ năm 2002-2003 đến nay, sau hơn 4 năm thí điểm tự chủ tài chính, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Hà Nội Đỗ Duy Truyền kết luận: Trường chưa được tự chủ gì mà chỉ được một điều, được Nhà nước cắt ngân sách chi thường xuyên. Điều này đồng nghĩa với chất lượng đào tạo “giậm chân tại chỗ!”

 Trong khung Nhà nước quy định thì…chẳng có quyền gì!

Cắt chi thường xuyên, chất lượng đào tạo "giậm chân tại chỗ!". Ảnh: Bảo Anh
Trường ĐH Ngoại thương, ĐH Hà Nội đều chung nhận xét: chưa được “tự chủ” gì. Thậm chí, để duy trì sự tồn tại Hiệu trưởng Trường ĐH Ngoại thương Hoàng Văn Châu cho biết, trong những năm thí điểm trường đã giảm thiểu nhiều khoản như chi văn phòng phẩm, điện thoại, thậm chí cả giảm chi lương…

Ông Hoàng Văn Châu so sánh: “Khi chưa tự chủ tài chính nhà trường đã chi lương gấp 3 lần lương chính. Nhưng khi triển khai tự chủ tài chính trường chỉ tăng 1 hoặc 1,5 lần lương chính”. Mức thu nhập bình quân của giáo viên trong khoảng từ 3,5 - 4 triệu đồng/ tháng. Để tồn tại được nhà trường phải lấy nguồn thu từ hệ không chính quy bù cho hệ chính quy.

“Nếu nói tự chủ trong phạm vi quy định của Nhà nước, trong khung học phí của Nhà nước quy định thì các trường cũng chẳng có quyền gì” – ông Châu nói. Những khoản học phí chất lượng cao, Bộ GD-ĐT cho phép thu học phí cao nhưng khi thực hiện trường cũng gặp vướng là Thanh tra tài chính có ý kiến với lý do Nhà nước chưa có quy định!? Trong khi đó “sản phẩm” trường đào tạo ra có đến 98% sinh viên có việc làm ngay từ năm thứ nhất.

Xét về hình thức, các trường ĐH công thực hiện tự chủ cũng chẳng khác gì các trường dân lập – ông Truyền so sánh. Trong khi đó, các trường dân lập tự quyết học phí, thoải mái tuyển sinh. Với ĐH Hà Nội, hai năm nay được Bộ GD-ĐT cho phép tuyển sinh hệ ngoài ngân sách đối với những thí sinh có điểm thi sát với điểm chuẩn và thu học phí 500.000 đồng/tháng/sinh viên. Khi Kiểm toán nhà nước vào kiểm tra, lập tức bị “thổi còi” với lý do: sinh viên hệ chính quy thì không được phép thu vượt quá 180.000 đồng/tháng. Thu quá mức này thì phải xuất toán trở lại cho Nhà nước.

Mới chỉ được Nhà nước cắt ngân sách thường xuyên

Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Hà Nội Đỗ Duy Truyền cho biết, sau hơn 4 năm thực hiện thí điểm tự chủ tài chính trường chỉ thấy được một điều – đó là được Nhà nước cắt ngân sách chi thường xuyên. Các hoạt động đào tạo, giảng dạy…còn lại vẫn thực hiện như các trường ĐH khác. Thậm chí, quyền quyết định không bằng các trường ĐH dân lập.

Ông Truyền nói, đáng ra các trường thí điểm tự chủ tài chính thì phải được quyền đặt ra mức thu học phí phù hợp thì lại thiếu hướng dẫn nên các trường vẫn phải chịu quy định chung của Nhà nước: thu học phí không quá 180.000 đồng/tháng/sinh viên.

Với mức thu học phí như vậy, Hiệu trưởng Trường ĐH Ngoại thương Hoàng Văn Châu bày tỏ lo lắng, các trường ĐH công lập sẽ “đối mặt” với thực tế đi sau các trường dân lập. Bởi, các trường dân lập, tư thục mới mở không chịu sức ép từ phía các cơ quan quản lý, họ tự quyết với mức thu học phí cao nên trả lương giảng viên cao. Do vậy, nếu các trường công không có chế độ đãi ngộ chính đáng thì sẽ bị chảy máu chất xám.

Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghiệp Hà Nội Hoàng Văn Điện, nêu quan điểm: “Muốn có chất lượng đào tạo thì đi đôi với nó phải có chi phí đào tạo tương ứng. Chi phí hiện nay cho đào tạo rất thấp, vì thế nên chất lượng đào tạo GD ĐH của chúng ta hiện nay còn thấp”. Để giải quyết bài toán giữa chi phí và chất lượng thì có nhiều vấn đề phải giải quyết: hoặc ngân sách nhà nước cấp cho các trường thêm, nếu không khung học phí phải thay đổi…

Còn theo ông Châu, các trường ĐH công hiện đang bị đối xử bất công ở chỗ: môi trường cạnh tranh không bình đẳng so với các trường nước ngoài hoặc trường tư. Cụ thể, trường nước ngoài được thu học phí thoải mái, mở rộng chỉ tiêu đào tạo không ai quản lý. Trong khi đó, trường công bị hạn chế chỉ tiêu, khống chế học phí…

Bao giờ thì trường được tự chủ tài chính?

Ông Hoàng Văn Châu nêu bất cập, trường bị Nhà nước cắt chi thường xuyên đột ngột từ đầu năm 2008 nhưng không cho phép tăng học phí là mâu thuẫn lớn. Nếu cắt chi thường xuyên thì phải có 1 cơ chế cho trường ĐH tự chủ tài chính được gì hơn các trường khác. Cụ thể, nên để trường quyết định mức thu học phí cao hơn quy định của Nhà nước, khoảng 4 triệu/1 sinh viên/ năm trên tinh thần tự nguyện của phụ huynh học sinh; đồng thời, với những chương trình đào tạo chất lượng cao được thu học phí cao; và nên để trường quyết định mức thu học phí đối với sinh viên nước ngoài.                                               

Còn theo Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Hà Nội Đỗ Duy Truyền, nếu để các trường tự chủ thì ngoài những quy định chung phải tuân thủ cũng nên ban hành một cơ chế riêng. Ngay cả công tác tuyển sinh thì nên giao 100% cho các trường làm: chọn hình thức thi tuyển hay xét tuyển, số lần tổ chức thi… nên để trường tự quyết định. Trường nào làm không chuẩn, không đúng thì chất lượng đào tạo dần dần mất đi và uy tín dần dần sẽ không còn, ông Truyền đề xuất.

Bên cạnh đó, chế độ tiền lương cho giảng viên cũng nên để trường tự quyết để có thể trả gấp 3 thậm chí gấp nhiều lần tiền lương hiện nay. Không nên quy định “cứng” chỉ trả gấp 2 lần tiền lương thì sẽ không khuyến khích được giảng viên giỏi…, ông Truyền nói. Khi giao tự chủ cho các trường, Bộ GD-ĐT sẽ làm chức năng là quản lý nhà nước, còn những vận hành thì để trường quyết định. Nếu đã  tự chủ tuyển sinh “đầu vào” thì nên để các trường quyết cả “đầu ra” từ in ấn, trang trí văn bằng… Bộ chỉ đưa ra mẫu. 

  • Tùng Linh
,
Ý kiến của bạn
Ý kiến bạn đọc
,
,
,
,