221
447
Giáo dục
giaoduc
/giaoduc/
1170812
Nhóm tác giả chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi "lên tiếng"
1
Article
null
Nhóm tác giả chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi 'lên tiếng'
,

 - "Chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi (CPTT) không phải là một danh mục liệt kê đầy đủ các bằng chứng về sự phát triển của trẻ. Không nên coi CPTT như một công cụ để đánh giá, trừng phạt trẻ hoặc chỉ trích giáo viên".

Ngày 27/2, trên mạng thông tin chính thức của Bộ GD-ĐT giới thiệu nội dung trao đổi của nhóm soạn thảo bộ chuẩn với tinh thần "để rộng đường dư luận và giúp cho công chúng hiểu rõ hơn về CPTT, nhóm tác giả biên soạn xin được trao đổi một số thông tin về căn cứ khoa học của việc xây dựng và sử dụng CPTT".

VietNamNet lược ghi lại trao đổi này. 

"Không dùng chuẩn để xếp loại trẻ". (Ảnh minh họa: Bảo Anh)

Chuẩn không để trực tiếp đánh giá trẻ

Trước những băn khoăn của dư luận khi thấy "chuẩn" dường như quá sức đối với trẻ, nhóm soạn thảo lần lượt giải thích: "CPPT không phải là một danh mục liệt kê đầy đủ các bằng chứng về sự phát triển của trẻ. Không nên coi CPTT như một công cụ để đánh giá, trừng phạt trẻ hoặc chỉ trích giáo viên. Khi sử dụng CPTT phải lưu ý để không một trẻ nào cảm thấy mình bị thất bại", nhóm soạn thảo nói rõ.

Theo nhóm soạn thảo, CPTT được xây dựng để gia đình và những người làm việc với trẻ sử dụng để thúc đẩy sự phát triển của trẻ, định hướng thiết kế chương trình giáo dục mầm non, điều chỉnh các hoạt động giáo dục... giúp trẻ phát triển tối đa.

Nhóm soạn thảo cũng giải thích rõ hơn, CPTT không phải tự nhiên đạt được mà còn phụ thuộc nhiều vào môi trường sống và tác động giáo dục của những người xung quanh. Do đó, "trẻ chưa đạt tới thì người lớn không vì thế mà lo lắng mà cần tìm cách tác động giáo dục phù hợp giúp trẻ đạt được những chuẩn mong đợi".

2 căn cứ khoa học

Để có bản dự thảo CPTT về mặt pháp lý, nhóm soạn thảo giải thích, xây dựng chuẩn bám sát mục tiêu của Luật Giáo dục (năm 2005), được xác định là giai đoạn hình thành cơ sở đầu tiên của nhân cách con người mới XHCN Việt Nam. Cụ thể, đảm bảo yêu cầu trẻ khoẻ mạnh, nhanh nhẹn, cơ thể phát triển hài hoà cân đối; giàu lòng yêu thương, biết quan tâm, nhường nhịn giúp đỡ những người gần gũi (bố mẹ, bạn bè, cô giáo), thật thà, lễ phép, mạnh dạn, hồn nhiên...

Đồng thời, có 2 cơ sở khoa học để nhóm soạn thảo căn cứ xây dựng. Thứ nhất, cơ sở lý luận chung về CPTT. Theo những tác giả của nhóm soạn thảo, chuẩn phát triển trẻ, một mặt phản ánh những gì trẻ biết và có thể làm được nhưng mặt khác cũng dựa trên các kỳ vọng mang tính quốc gia về những điều mà trẻ em phải biết và làm được tại độ tuổi xác định nào đó.

Do đó, nhóm soạn thảo đã xây dựng hệ thống các chỉ số cụ thể về mức độ phát triển của trẻ phù hợp với mục tiêu giáo dục ở từng độ tuổi. CPTT bao gồm 4 lĩnh vực chính gồm: phát triển thể chất; phát triển tình cảm và quan hệ xã hội; phát triển ngôn ngữ và giao tiếp; phát triển nhận thức và sẵn sàng với việc học (vào lớp 1). Tuy nhiên, sự phát triển ở các lĩnh vực này ảnh hưởng và phụ thuộc vào nhau và không có lĩnh vực nào quan trọng hơn lĩnh vực nào.

Thứ hai, bên cạnh cơ sở lý luận chung trên, nhóm soạn thảo còn dựa vào các nghiên cứu về đặc điểm phát triển tâm sinh lý của trẻ em lứa tuổi mẫu giáo trên thế giới và ở Việt Nam. Tại đây, việc xây dựng được dựa trên quan điểm của các học thuyết, có ảnh hưởng đến vấn đề nhận thức về sự phát triển của trẻ như: thuyết nhận thức của Piaget, thuyết học tập của Vygotsky và Bruner, đặc biệt là quan điểm về "vùng phát triển gần nhất" của Vygotsky. Vùng phát triển gần nhất là khoảng cách giữa khả năng hiện tại của cá nhân đứa trẻ và khả năng phát triển mà đứa trẻ có thể đạt tới nếu có sự giúp đỡ của người khác.

Ngoài ra, nhóm biên soạn còn tham khảo khoảng gần 20 công trình trong vòng 10 năm trở lại đây nghiên cứu về sự phát triển của trẻ em lứa tuổi mẫu giáo ở Việt Nam.

Kết quả thực tiễn

Để đưa ra được bản dự thảo CPTT này, nhóm biên soạn đã thông qua 2 đợt nghiên cứu tính xác thực về nội dung và độ tuổi. Việc này nhằm đảm bảo rằng nội dung của các chuẩn, các chỉ số phản ánh được những mong muốn của quốc gia về những gì trẻ 5 tuổi Việt Nam biết và có thể làm.

Có 32 chuyên gia về tâm sinh lý và giáo dục trẻ mầm non, 53 cán bộ quản lý mầm non các cấp, 280 giáo viên mầm non có kinh nghiệm làm việc với trẻ 5 tuổi từ 3 năm trở lên và 200 phụ huynh có con 5 tuổi được phát phiếu điều tra.

Để đánh giá xác thực độ tuổi, nhóm soạn thảo đã khảo sát trên 721 trẻ 5 tuổi lựa chọn ngẫu nhiên ở 7 tỉnh, thành phố, trong đó có 369 trẻ ở vùng nông thôn, 58 trẻ dân tộc thiểu số và 294 trẻ ở thành phố. Trẻ được đánh giá qua 55 bài tập đo, 12 cuộc đàm thoại, 15 nội dung quan sát và 24 nội dung phỏng vấn giáo viên mầm non và cha mẹ.

Mặt khác, ý kiến của các tổ chức Liên hiệp các Hội khoa học kỹ thuật Việt Nam, Hội Tâm lý - Giáo dục Việt Nam và sự góp ý của các chuyên gia hướng dẫn xây dựng thuộc Trường ĐH Tổng hợp Columbia, ĐH Tổng hợp Yale và ĐH Tổng hợp Hồng Kông cũng góp phần quan trọng trong quá trình hình thành dự thảo CPTT.

CPTT cần được đánh giá lại và cập nhật ít nhất có thể là 5 năm một lần để đảm bảo luôn phù hợp với sự phát triển của trẻ và sự mong đợi của xã hội, nhóm soạn thảo nói thêm.

  • Bảo Anh (lược ghi)
     

,
Ý kiến của bạn
Ý kiến bạn đọc
,
,
,
,
;