Lương, tiền, bộ máy...vòng luẩn quẩn gỡ được không?

Cải cách lương, nhưng tiền đâu, mà bộ máy lớn thế này thì phải thu nhỏ lại đã, cán bộ, công chức đông thế này thì phải giảm đã, nếu không thì tiền thuế của dân cũng không nuôi nổi…

- Cứ mỗi lần Quốc hội họp lại được nghe những lời tâm huyết của các vị đại biểu cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất về những bất cập trong bộ máy nhà nước.

Nào là tổ chức bộ máy cồng kềnh, biên chế nhiều, tham nhũng không giảm mà lại gia tăng. Trong khi định cải cách lương cán bộ, công chức thì lại không biết lấy tiền ở đâu.

Rất nhiều sáng kiến được đưa ra. Thậm chí có sáng kiến từ khá lâu, nhưng chưa được thực hiện. Cũng có những sáng kiến mới. Cái nào cũng thấy đúng cả, nên làm cả. Nhưng lạ một điều là mọi thứ sau đó cứ thế âm thầm trôi qua và đến kỳ họp sau của Quốc hội, khi bàn đến phát triển kinh tế - xã hội của đất nước thì lại được nghe lương công chức như vậy là không đủ sống, lỡ mấy lần chưa cải cách, lần này phải làm.

Phải làm, nhưng làm thì tiền đâu để tăng lương, mà bộ máy lớn như thế này thì phải thu nhỏ lại đã, cán bộ, công chức đông thế này thì phải giảm đã, nếu không thì tiền thuế của dân cũng không nuôi nổi… Đúng là cái vòng luẩn quẩn, cứ thít mãi khó mà gỡ ra được!

{keywords}
Hai đại biểu QH TP.HCM - Nguyễn Thị Quyết Tâm và Trần Du Lịch, tại phiên họp tổ ngày 21/10, đề cập việc tính toán lại bộ máy. Ảnh: Lê Anh Dũng

Mà điều hay lại chính là ở chỗ ta quen dần với cái vòng đó, một bộ phận không biết là to hay nhỏ có vẻ lại thích cái vòng này, ai nói cứ nói, ta cứ vẫn tồn tại, vẫn sống được trong phạm vi cái vòng luẩn quẩn hay hay này.

Mấy chục năm qua, ít nhất cũng có vài đợt giảm biên chế, lần giảm biên gần nhất là lần chế độ, chính sách giảm biên rộng rãi, hào phóng nhất.

Tuy nhiên, tất cả các đợt giảm biên đều không đạt mục tiêu, kết quả đề ra, mà Nhà nước còn mất một khoản chi đáng kể từ ngân sách.

Dưới góc độ lý thuyết, ý kiến của các vị đại biểu về giải pháp, biện pháp cải cách đều đúng cả. Nhưng từ góc độ thực tiễn thì rất khó khả thi. Đây chính là một trong những đặc trưng của hệ thống chính trị - hành chính Việt Nam.

Cái thực tiễn đó là: Nhiều thứ đưa ra rất đúng, rất phù hợp, nhưng lại không triển khai được. Làm thế nào để bộ máy nhà nước gọn lại, ít người đi. Văn kiện Đại hội XI nói rất chuẩn: Nhà nước chỉ tổ chức cung ứng các sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ thiết yếu cho xã hội mà khu vực kinh tế tư nhân chưa làm được hoặc không muốn làm.

Nếu hỏi các nhà lý luận về kinh tế, về nhà nước, về hành chính công của các nước phát triển thì chắc ai cũng phải đồng ý và khen hay. Hay như thế nhưng hầu như rất khó triển khai có kết quả. Đã có một bộ nào, một tỉnh nào áp nguyên tắc này vào để xem những việc mình đang làm - hàng hóa, dịch vụ - có cái nào thôi không cần làm nữa, để khu vực tư nhân, để xã hội tự lo hay chưa? Hãy đưa nguyên tắc này vào xem doanh nghiệp nhà nước nào thực sự cần tồn tại, doanh nghiệp nào thì thôi...

Như vậy là nói thì rất hay, nhưng làm thì chưa được.

Ẩn đằng sau cái không làm được này chính là câu chuyện lợi ích: lợi ích cá nhân, lợi ích bè bạn, đồng nghiệp, lợi ích gia đình, lợi ích cấp trên... và bây giờ còn thêm câu chuyện lợi ích nhóm. Chính những cái này đang làm cho hệ thống hành chính của chúng ta mang dấu ấn của một hệ thống hành chính "quan hệ".

Và quay trở lại câu chuyện phá cái vòng luẩn quẩn này, có lẽ xin làm thử bằng một cách khác, trong khi tự chúng ta chưa đủ bản lĩnh, đủ dũng khí và can đảm để làm, đó là: mời hay thuê một nhóm chuyên gia trong nước và nước ngoài vào tư vấn về một vài bộ.

Giả dụ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Giao thông vận tải và Bộ Xây dựng đang làm những việc như thế này, bộ máy tổ chức hành chính là thế này, các đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước trực thuộc là như thế này, đội ngũ cán bộ, công chức , viên chức là như thế này…Theo các ông thì nên như thế nào là chuẩn, là phù hợp. Mà nguyên tắc chỉ đạo như vừa nêu trên đây thì quá chuẩn rồi, mời các ông áp thử vào.

Chúng ta hãy thử một lần nghe ý kiến đề xuất của chuyên gia kiểu này xem sao. Làm theo hay không lại là câu chuyện khác. Rất có thể từ đó, cái vòng luẩn quẩn lương, tiền, biên chế, bộ máy… sẽ bị bung ra, sẽ bị chặt đứt và nhiều thứ mới trở lại đúng nguyên nghĩa của chúng.

Đinh Duy Hòa

  Mời độc giả đọc thêm bài của cùng tác giả:


tin nổi bật

TP.HCM muốn thí điểm mở casino, cho người đủ 18 tuổi tham gia

UBND TP.HCM kiến nghị Quốc hội cho phép thí điểm tổ chức casino ở những khách sạn từ 5 sao trở lên và cho người Việt từ 18 tuổi trở lên đủ năng lực hành vi, có tài chính tham gia để phát triển kinh tế đêm.

Vụ người tử vong không nguyên vẹn, tìm ra ô tô gây tai nạn rồi bỏ chạy

Sau 12 giờ đồng hồ truy tìm, Công an huyện Yên Mỹ (tỉnh Hưng Yên) đã tìm ra chiếc ô tô gây tai nạn rồi bỏ chạy trên quốc lộ 39.

Lái xe ô tô đạp nhầm chân ga làm cây xăng ở Thừa Thiên - Huế bốc cháy

Một người đàn ông ở Thừa Thiên - Huế lái xe ô tô vào đổ xăng nhưng khi rời cửa hàng thì đạp nhầm chân ga húc thẳng vào 2 cột xăng gây cháy ngùn ngùn.

Kỷ luật loạt cán bộ xã ở Thanh Hóa bỏ nhiệm sở đi du lịch

Liên quan tới việc nhiều cán bộ xã Xuân Bình bỏ nhiệm sở đi du lịch, Huyện ủy Như Xuân (Thanh Hóa) đã có hình thức kỷ luật khiển trách tập thể, cá nhân liên quan.

Clip ‘kiều nữ’ tự thú đi xe sang, giả giấy tờ lừa hùn vốn đầu tư đất

Sắm vai là doanh nhân thành đạt trong lĩnh vực bất động sản, Âu Thị Thanh Hằng đã làm giả giấy tờ để lừa đảo nhiều người cùng góp vốn đầu tư nhằm chiếm đoạt tài sản.

Nghị quyết mới về cơ chế đặc thù của TP.HCM cần có tính đột phá

Các đại biểu Quốc hội cho rằng, cơ chế đặc thù cho TP.HCM không phải là sự ưu ái, mà cần có tính đột phá, nhằm hỗ trợ thành phố giữ vai trò đầu tàu, hoàn thành mục tiêu đại hội Đảng XIII đề ra.

Cà Mau nói thông tin 'vợ giết chồng, róc thịt hầm khổ qua' là không có căn cứ

Lãnh đạo Sở Thông tin & Truyền thông tỉnh Cà Mau khẳng định, thông tin xuất hiện trên mạng xã hội cho rằng người vợ giết chồng dìm xác dưới ao rồi róc thịt hầm khổ qua cho hàng xóm ăn, là không có căn cứ.

Cựu Thứ trưởng Trương Quốc Cường đột ngột nhận trách nhiệm vụ VN Pharma

Chiều nay (17/5), tại phiên tòa xét xử cựu Thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường và 13 bị cáo khác, HĐXX cho các bị cáo được quyền nói lời sau cùng.

Công an điều tra vụ nữ sinh bị đánh tập thể, tung clip lên mạng

Nữ sinh lớp 7 mặc đồng phục bị nhóm bạn cùng trường THCS Chi Lăng, huyện Vạn Ninh (Khánh Hòa) đánh, túm tóc, thúc gối, rồi quay clip đưa lên Facebook.

Trung ương kiểm tra công tác phòng, chống tham nhũng tại Khánh Hòa

Hôm nay, Đoàn công tác Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, tiêu cực đã có buổi làm việc với Ban thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa.

TP.HCM chấn chỉnh nạn 'xẻ thịt' vỉa hè làm bãi giữ xe

Sở GTVT TP.HCM đề nghị chính quyền chức năng xử lý nghiêm các tổ chức tự ý 'xẻ thịt' vỉa hè dành cho người đi bộ để tổ chức trông, giữ xe trái phép.

Xả trạm BOT nếu chưa thu phí tự động không dừng sau 30/7

Việc triển khai hệ thống thu phí điện tử không dừng (ETC) còn lúng túng, chưa triệt để, chưa đồng bộ, thiếu liên thông, nguy cơ không bảo đảm tiến độ vận hành trong tháng 6 tới.

Khởi tố nguyên Giám đốc Sở Y tế Tây Ninh Hoa Công Hậu

Nguyên Giám đốc Sở y tế Tây Ninh Hoa Công Hậu (60 tuổi) bị khởi tố để điều tra hành vi Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.

Cháy bãi tập kết phế thải nhựa ở Hà Nội, cột khói cao hàng chục mét

Khoảng 16h15 ngày 17/5, một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại bãi tập kết phế thải nhựa ở ngõ 83 Tân Triều (xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, Hà Nội).

Việt Nam sẵn sàng đóng góp tích cực trong tái thiết, phục hồi tại Ukraine

Thủ tướng khẳng định, Việt Nam sẵn sàng đóng góp tích cực cho tiến trình ngoại giao, đối thoại và đàm phán, cũng như trong tái thiết và phục hồi tại Ukraine.