Vay vốn Trung Quốc nước nghèo bị siết nợ suốt 99 năm

Việc những nước nghèo vay vốn đầu tư vào cơ sở hạ tầng có thể dẫn đến sập bẫy nợ, sau đó chịu sự phụ thuộc. Trước cáo buộc này, truyền thông Trung Quốc đã phản pháo lại phương Tây.

Những năm gần đây, sáng kiến "vành đai con đường" của Trung Quốc triển khai đang nảy sinh nhiều trở ngại. Có tới 8 quốc gia cùng tham gia xây dựng chuỗi vành đai gặp phải khó khăn đặc biệt về kinh tế sau khi nhận gói đầu tư từ nước này.

Các chuyên gia e ngại, việc những nước nghèo vay vốn đầu tư vào cơ sở hạ tầng có thể dẫn đến sập bẫy nợ, sau đó chịu sự phụ thuộc.

Trường hợp điển hình được nhắc tới là Sri Lanka. Sau khi không thể đàm phán được khoản nợ lên tới 8 tỷ USD, chính phủ Sri Lanka đã phải trao cảng biển chiến lược Hambantota cho chủ nợ Trung Quốc sử dụng 99 năm.

{keywords}
Cảng biển Hambantota đã được chính phủ Sri Lanka cho thuê 99 năm. Ảnh: AFP

Mặc dù Trung Quốc luôn hứa hẹn không sử dụng cảng biển Hambantota của Sri Lanka với mục đích quân sự nhưng lời hứa này không được giới chuyên gia tin tưởng. Vị trí của Hambantota quá quan trọng đối với hải quân Trung Quốc trong quá trình mở rộng quyền lực ở Ấn Độ Dương.

Tương tự, Kenya cũng có nguy cơ phải gán cảng Mombasa vì không trả nổi khoản nợ 3,8 tỷ USD vay Trung Quốc để xây tuyến đường sắt.

Còn Turkmenistan và Angola đã phải cấp cho Trung Quốc đặc quyền tiếp cận nguồn tài nguyên khí đốt và kinh doanh dầu mỏ.

Trước nguy cơ hiện hữu, nhiều quốc gia đã từ chối sử dụng các khoản vay của Trung Quốc để tránh đi vào vết xe đổ. Tháng 8/2018, Malaysia quyết định hủy dự án đường sắt trị giá 20 tỷ USD và hai dự án đường ống dẫn dầu trị giá 3 tỷ USD, các dự án trên đều nằm trong kế hoạch xây dựng "vành đai con đường".   

Theo truyền thông Trung Quốc, phương Tây đã đưa ra các thông tin sai lệch về vấn đề nợ công của những nước nghèo.

{keywords}
Sân bay quốc tế vắng như chùa bà Đanh tại Sri Lanka. Ảnh: NYT

Thực tế, số tiền Sri Lanka nợ Trung Quốc chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số nợ công của nước này. Chủ nợ lớn nhất của Sri Lanka là các ngân hàng thương mại phương Tây chứ không phải Trung Quốc.

Mặt khác, nguồn vốn vay của Trung Quốc có lãi suất rất ưu đãi là 2%, thay vì con số 6,3%, như truyền thông phương Tây đã nêu.

Hiện tại, Trung Quốc chỉ mới có duy nhất một căn cứ quân sự ở nước ngoài đặt tại Djibouti, một quốc gia Đông Phi. Nếu so sánh với con số 800 căn cứ của Mỹ trên toàn thế giới thì Mỹ mới là cái tên Sri Lanka cần lo lắng.

Ngoài ra, đối với cáo buộc các doanh nghiệp Trung Quốc thường xuyên gây tổn hại môi trường tại quốc gia bản địa, truyền thông Trung Quốc cho rằng đây là vấn đề hết sức bình thường tại những nước nghèo và không thiếu các công ty nước ngoài khác cũng đang hoạt động như vậy.

Mặc dù thông tin về mức lãi suất ưu đãi của Trung Quốc dành cho các nước nghèo còn chưa rõ ràng, song điều chắc chắn là vay nợ từ quốc gia này đang tiềm ẩn nhiều yếu tố nguy hiểm.

Thứ nhất, hầu hết các công trình xây dựng bằng vốn vay ưu đãi đều do nhà thầu Trung Quốc thực hiện. Việc này thường kết thúc bằng hậu quả chậm tiến độ, đội giá lên rất nhiều so với dự toán ban đầu. Đến lúc đó, lãi suất ưu đãi 2% cũng chẳng có nghĩa lý gì nếu so với mức đội vốn 100%.

{keywords}
Tuyến đường sắt nối Kenya - Uganda phải dừng giữa nơi đồng không mông quạnh. Ảnh: Bloomberg.

Thứ hai, các công trình trong kế hoạch xây dựng "vành đai con đường" thường có giá trị sử dụng không cao. Cảng biển Hambantota được đầu tư vài tỷ USD nhưng có công suất hoạt động vô cùng thấp. Năm 2012, chỉ có 34 lượt tàu thuyền tới cập cảng. 

Một công trình khác là sân bay quốc tế Mattala Rajapaksa cũng chỉ đạt vài chục lượt khách mỗi ngày. Nguyên nhân được cho là vị trí xây dựng quá gần so với sân bay chính cách đó chỉ hơn 200 km. Hiện tại, sân bay này đã được chuyển mục đích sử dụng sang làm kho bãi chứa hàng.

Cuối cùng, cách Trung Quốc rót vốn cũng đẩy các quốc gia vay nợ lâm vào tình trạng sống dở, chết dở.

Từng hứa hẹn cho vay tiền xây dựng tuyến đường sắt dài 470 km kết nối Kenya và Uganda, bỗng nhiên Trung Quốc đổi ý dừng cấp vốn khiến hai quốc gia này té ngửa. Hiện tại, việc thi công tuyến đường sắt bị ngừng giữa chừng khiến nó không thể đi vào hoạt động. Dự án đình trệ càng lâu thì thiệt hại về kinh tế càng lớn, tuy nhiên chính phủ Kenya vẫn chưa biết kiếm tiền từ đâu để tiếp tục triển khai.

Giới phân tích cho rằng, cảng biển Mombasa của Kenya sẽ là mục tiêu siết nợ sắp tới của Trung Quốc.

Hoàng Hiệp

tin nổi bật

Ôm mảnh ruộng ngàn m2 rồi bỏ hoang: Giấc mộng 10 năm ăn cú đậm

Trong khi nhiều nhà đầu tư đất nền khóc ròng vì bán cắt lỗ cũng không có người mua thì một số nhà đầu tư khác lại chuyển sang đất nông nghiệp, chấp nhận đọng vốn 5 đến 10 năm chờ thời tăng gấp chục lần giá trị.

Loạt ‘ông lớn’ đổ hàng tỷ USD vào Bình Dương

Hàng loạt doanh nghiệp nước ngoài đã đăng ký đầu tư 1,9 tỷ USD vào Bình Dương trong quý đầu tiên của năm 2022. Trong số này, riêng một “ông lớn” từ Đan Mạch đã đầu tư hơn 1 tỷ USD.

Đâu là giá đất thị trường để tính thuế?

Ngành thuế đang quyết liệt rà soát từng giao dịch chuyển nhượng bất động sản để hạn chế nạn kê khai hai giá, nhưng thực tế triển khai còn nhiều bất cập.

Chung cư hết thời hạn 50 năm, đang ở nhà mình bỗng ra đứng đường?

Nhiều ý kiến khác nhau về việc quy định căn hộ chung cư chỉ được sở hữu 50 năm, 70 năm hay lâu dài.

Tiền 'ế' trong két chục nghìn tỷ nhưng làm cây cầu vật vã 6 năm không xong

Vốn đầu tư được giao giải ngân rất chậm, trên thực tế nhiều dự án tại địa phương đang chậm tiến độ, gây lãng phí. Nhu cầu hạ tầng cho phát triển lớn nhưng triển khai rất ì ạch.

Biến động khó lường, lời cảnh báo tới hai trụ cột kinh tế Việt Nam

Những thay đổi về chính sách cần tính đến tác động tới hai ngành trụ cột của nền kinh tế là bất động sản và ngân hàng; cũng như những tác động mang tính dây chuyền tới thị trường tài chính.

Hơn 10 năm lao đao, dự án 2 tỷ USD 'hồi sinh'

Dự án nhiệt điện Thái Bình 2 từng khiến Tập đoàn Dầu khí Việt Nam phải đau đầu đã chính thức 'hồi sinh' khi phát điện tổ máy số 1 chạy dầu lên lưới điện quốc gia.

Rủi ro từ những hợp đồng góp vốn mua bất động sản

Hàng trăm khách hàng tại Đà Nẵng đặt cọc mua đất thông qua hình thức ký kết hợp đồng góp vốn đã gặp những phiền phức về pháp lý, thậm chí có nguy cơ không nhận được sổ đỏ.

Siết tín dụng bất động sản: Con dao 2 lưỡi?

Siết tín dụng vào bất động sản đột ngột khiến thị trường gặp khó, nguồn cung càng giảm và thiếu so với nguồn cầu đang tăng.

Siết tín dụng quá 'gắt': Đánh mất cơ hội mua nhà của người dân

Nhiều người mua nhà ở thực đang lo lắng khi ngân hàng siết chặn tín dụng bất động sản.

Nhà phố Tây: Giá thuê 2.000 USD hạ xuống 8 triệu vẫn bỏ không

Khách sạn phố Tây biến thành ký túc xá còn nhà hàng Nhật thì trả mặt bằng do làm ăn thua lỗ. Nguyên nhân do lượng khách ngoại quốc giảm hẳn sau dịch Covid-19.

Quy định gây bất bình đẳng, Bộ Tài chính đề nghị TP.HCM sửa

Bộ Tài chính vừa có công văn gửi UBND TP.HCM về việc xem xét lại phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ, tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu cảng biển.

Đứng nhóm đầu cải cách: Thanh Hóa chiếm top 3 PAPI 2021

Năm 2021, Thanh Hóa đứng thứ 3 cả nước về Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh (PAPI), sau Thừa Thiên Huế và Bình Dương.

Vay tiền đi đầu tư Condotel, hai vợ chồng ly tán

Hai vợ chồng chị Nguyễn Ngọc Mai sau hơn 2 năm lục đục đã quyết định ly hôn, nguồn cơn của sự việc do chị giấu chồng vay tiền đi đầu tư Condotel.

Loạn giá đất không cản nổi, cần một Ủy ban Quản lý Bất động sản quốc gia

Để hạn chế tình trạng loạn giá nhà đất, cần thành lập Úy ban Quản lý bất động sản quốc gia là đề xuất của GS.Đặng Hùng Võ khi thảo luận về các vấn đề “nóng” của thị trường bất động sản Việt Nam hiện nay.