Lần gặp cuối với nhà nghiên cứu Dương Danh Dy

 - Cuối tháng 4 năm nay, khi người viết đến thăm ông và đặt lại yêu cầu kể chuyện về Trung Quốc và mối quan hệ giữa 2 nước. Với chất giọng đã không còn khỏe nữa, ông kể về những gì ông nhớ trong quãng đời làm nghiên cứu về Trung Quốc của mình.

Tại Hội thảo Quốc tế về Biển Đông lần thứ 2 (11/2010) tại TP HCM, có một sự kiện gây ầm ĩ trước thềm hội thảo. Vietnamnet cho đăng bài phỏng vấn TS Vương Hàn Lĩnh,từ Viện Luật pháp Quốc tế, thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc (Bắc Kinh), và trên các mạng đã nổi lên cơn bất bình của các học giả Việt Nam. Lý do là vì TS Vương Hàn Lĩnh đã mạng dạn tuyên bố rằng nếu Việt Nam không chấp nhận đàm phán song phương về những tranh chấp trên Biển Đông sẽ phải chịu “xung đột về vũ lực, thậm chí chiến tranh”, hay “cho đến năm 1885 Việt Nam vẫn là thuộc quốc của Trung Quốc”. 

Lần gặp cuối với nhà nghiên cứu Dương Danh Dy
Nhà nghiên cứu Dương Danh Dy. Ảnh: Huỳnh Phan

Đặc biệt nhất, trên Vietnamnet đăng bài “Lịch sử đâu phải thích bẻ cong, uốn thẳng là được” của nhà nghiên cứu về Trung Quốc Dương Danh Dy, phản bác mạnh mẽ những luận điểm của TS Vương Hàn Lĩnh với những chứng cứ vô cùng xác đáng. Sau khi bài đăng, nhà nghiên cứu Dương Danh Dy đã gọi điện cho người viết, tác giả bài phỏng vấn trên và nói rằng: “Cám ơn cậu đã nâng bóng cho tôi đập.”

Người viết, với tư cách là phóng viên báo Vietnamnet và trước đó là phóng viên báo Sài gòn Tiếp thị, có nhiều dịp được phỏng vấn hay chủ yếu chỉ đến nghe ông kể chuyện về Trung Quốc và mối quan hệ giữa 2 nước. Nhưng mỗi lần người viết đề nghị viết về ông với tư cách nhà nghiên cứu Trung Quốc, ông lại nói: “Chưa đến lúc.”

Cuối tháng 4 năm nay, khi người viết đến thăm ông và đặt lại yêu cầu cũ, tự nhiên ông đồng ý. Với chất giọng đã không còn khỏe nữa, ông kể về những gì ông nhớ trong quãng đời làm nghiên cứu về Trung Quốc của mình.

Con đường trở thành nhà nghiên cứu về Trung Quốc

Ông Dương Danh Dy xuất phát không phải nhà ngoại giao. Sau khi tốt nghiệp đại học, ông được phân công làm đại diện thương mại Việt Nam ở Đại sứ quán Việt Nam tại Bắc Kinh. Những vốn liếng kiến thức về Trung Quốc của ông khiến cho một cán sự ở sứ quán là ông Lưu Đoàn Huynh rất thích, hai người sau đó trở thành bạn thân.

Khi về nước, ông Huynh có giới thiệu ông Dy với Vụ trưởng Vụ Trung Quốc là ông Hoàng Bảo Sơn. Sau khi nói chuyện với ông Dy, ông Hoàng Bảo Sơn có nói lại với ông Huynh (và ông Huynh có nói lại với ông Dy) rằng: “Tay này ghê gớm lắm, nhưng mình dùng được. Chứ để hắn lọt vào tay người khác, họ trù hắn chết”. Và ông Dy đã theo về Bộ Ngoại giao.

Ông Dy nói rằng ông vốn xuất thân là dòng dõi nhà nho, có cụ là Tuần phủ Thái nguyên và Đốc học Hà Nội Dương Đình Lập, và ông ngoại (học trò và con rể cụ Dương Đình Lập) là Cử nhân Đông tác Nguyễn Hữu Cầu, một trong những sáng lập viên của Trường Đông Kinh Nghĩa Thục. Tính ông Dy tương đối ngang bướng, cãi cho bằng được để bảo vệ ý kiến của mình.

Nhưng khi về Bộ Ngoại giao, người trực tiếp ảnh hưởng đến con đường tiến thân, với tư cách một chuyên gia về Trung Quốc, của ông Dy chính là Thứ trưởng Nguyễn Cơ Thạch. Sau một lần gọi ông lên nói chuyện về tình hình Trung Quốc, ông Thạch mê ông luôn.

Ông Dy kể rằng phong cách nghiên cứu về Trung Quốc của ông khác với những người đi trước là nghiên cứu tổng thể, từ lịch sử, chính trị, kinh tế đến quan hệ song phương, chứ không kiểu “đợi trên gõ xuống cái gì mới nghiên cứu cái đó”.“Chẳng hạn, về các đại hội Đảng của TQ đại hội nào giải quyết vấn đề gì tôi đều nắm hết,” ông Dy nói.

Vì vậy, hễ có việc gì liên quan đến Trung Quốc, ông Thạch lại gọi ông lên trao đổi trực tiếp. Ông Thạch nói: “Làm việc với những lãnh đạo khác, không hiểu biết gì, chán lắm. Có việc gì cậu cứ lên đây, anh em mình trao đổi, bàn bạc.

Kỷ niệm ông Dy nhớ nhất là năm 1966, trong cuộc Cách mạng Văn hóa, Phó Thủ tướng Trung Quốc Đặng Tiểu Bình bị Chủ tịch Mao Trạch Đông kết tội là tên tư bản số 2 trong Đảng Cộng sản Trung Quốc, và cách tuột hết chức vụ. Ông Nguyễn Cơ Thạch có hỏi ông Dy rằng liệu Mao Trạch Đông có giết Đặng Tiểu Bình không, ông Dy nói rằng “chắc là không, vì Mao biết Đặng là người giỏi, có lúc vẫn dùng”. Kết quả đúng như vậy, đến năm 1973 Đặng được phục chức. Ông Thạch rất nể những phân tích và tiên đoán của ông Dy.

Dù ông Thạch muốn đề bạt ông Dy lên cấp vụ, nhưng nhiều người không thích vì tính ngang bướng của ông, và ông Dy vẫn chỉ làm cán sự, rồi chuyên viên Bộ Ngoại giao.

 

Điều duy nhất khác biệt là dưới thời ông Thạch, làm thứ trưởng rồi bộ trưởng, ông Dương Danh Dy và ông Lưu Đoàn Huynh là hai cán sự rồi chuyên viên duy nhất được tham dự giao ban cấp vụ của Bộ Ngoại giao. Ông Dy vẫn kiên trì làm tư vấn cho lãnh đạo Bộ Ngoại giao về tình hình Trung Quốc, và tham gia vào các đề tài lớn về Trung Quốc.

Cuộc gặp với nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt

Khoảng năm 2006, ông Dương Danh Dy bổng nhận được cuộc gọi từ thư ký của nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt, đề nghị được gặp ông ở Biệt thự Tây Hồ. Ông Dy không biết ông Kiệt muốn hỏi gì nhưng vẫn nhận lời.

Đến nơi ông Dy mới biết ông Kiệt đã đọc xong cuốn Hồi ức của nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Trần Quang Cơ, và muốn hỏi chi tiết về những gì ngành ngoại giao làm trong thời kỳ bị cấm vận và bình thường hóa với Trung Quốc.

Trong hai tiếng đồng hồ, ông Dy trả lời một cách cặn kẽ những câu hỏi cụ thể của ông Kiệt về những gì ngành ngoại giao và bản thân ông Nguyễn Cơ Thạch đã làm hòng thoát dần khỏi thế bao vây cấm vận và nhất là vị thế của ông Thạch trong quá trình bình thường hoá quan hệ với với TQ.

Cuối buổi nói chuyện, ông Kiệt ngậm ngùi nói: “Bây giờ tôi mới hiểu ngành ngoại giao và anh Nguyễn Cơ Thạch đã làm gì giai đoạn đó.”

Đặc biệt, khi về nhà, ông Dy lại nhận được điện thoại của ông Kiệt, nói xin cám ơn bà vợ ông Dy vì đã đèo xe máy chở chồng mình về. “Khi ông ấy về hưu cũng chẳng còn quyền gì nữa, đến điều xe chở tôi về cũng không được, và bà vợ tôi đã biết ý chở tôi đến và đợi chở tôi về”, ông Dy mỉm cười.

Còn người viết lại không ngờ rằng đó là lần cuối cùng được nghe ông kể chuyện, và nhìn thấy nụ cười của ông. Ông đã ra đi ngày 17/9…

Huỳnh Phan

Mời độc giả đọc lại một số bài phỏng vấn nhà nghiên cứu Dương Danh Dy của nhà báo Huỳnh Phan:

"Họ cũng đạt được một vài mục tiêu, nhưng cơ bản là thất bại”

"Họ cũng đạt được một vài mục tiêu, nhưng cơ bản là thất bại”

“Tôi nghĩ việc TQ tấn công Việt Nam vào ngày 17/2/1979 là một sự kiện lớn, phải giải thích từ nhiều nguyên nhân… Họ cũng đạt được một vài mục tiêu, nhưng cơ bản là thất bại” – TS Vũ Dương Huân.

Sau 40 năm nhìn lại hải chiến Hoàng Sa

Sau 40 năm nhìn lại hải chiến Hoàng Sa

"Tôi có thể khẳng định các thế hệ đàm phán của VN đều không bao giờ cắt đất cho TQ cả. Nhưng cũng còn những chuyện khác do hoàn cảnh lịch sử...".

Thượng đỉnh Mỹ - Trung: Lòng vả cũng như lòng sung

Thượng đỉnh Mỹ - Trung: Lòng vả cũng như lòng sung

Tuanvietnam lại có cuộc trao đổi với ông Dương Danh Dy về kết quả hội đàm Mỹ - Trung, diễn ra cuối tuần trước tại California (Mỹ).

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Mại dâm và nhân phẩm con người
Mại dâm và nhân phẩm con người
Blogicon  08/09/2018 

Vượt qua nhiều chủ đề, vụ phát hiện mấy người mẫu đi khách với giá cao nhất lên đến 25.000 đô la ngay lập tức tràn ngập mạng xã hội và thậm chí là một số tờ báo.

 
Được hỏi về mùa khai trường, anh bạn nước ngoài nói thẳng…
Được hỏi về mùa khai trường, anh bạn nước ngoài nói thẳng…
Blogicon  05/09/2018 

Nhà trường lấy học sinh làm mục tiêu phục vụ, giáo dục gắn với thực tế cuộc sống, cá tính học sinh được tôn trọng... có vậy mới khơi thông năng lượng sáng tạo.

 
Chung cư và câu hỏi về văn minh, văn hóa
Chung cư và câu hỏi về văn minh, văn hóa
Blogicon  30/09/2018 

Đã đến lúc chúng ta phải giã từ quan niệm chỉ cần ăn để no và chỉ cần ở để không mưa nắng, mà chúng ta phải tạo ra một không gian sống văn minh và văn hóa cho mình.

 
Bốn tháng chuẩn bị cho một bữa tiệc trưa
Bốn tháng chuẩn bị cho một bữa tiệc trưa
Blogicon  04/09/2018 

Nộm xoài, nem, món cuốn ba miền được chọn cho thực đơn chiêu đãi Tổng thống Obama. Gỏi cuốn, chạo tôm, chè hạt sen xuất hiện trong thực đơn chiêu đãi các nguyên thủ dự Hội nghị cấp cao APEC tại Đà Nẵng.

 
Dù có cả đội đầu bếp, nhà Vua dứt khoát gọi đồ ăn Việt
Dù có cả đội đầu bếp, nhà Vua dứt khoát gọi đồ ăn Việt
Blogicon  03/09/2018 

Vua Maroc khi sang Việt Nam dù mang theo cả một đội đầu bếp riêng nhưng vẫn thường xuyên gọi các món ăn Việt Nam. Ông yêu cầu phục vụ bữa ăn theo giờ Maroc, nửa đêm mới ăn bữa chiều và đến sáng thì dùng bữa tối.

 
Khát vọng cống hiến, nhìn từ U23 Việt Nam
Khát vọng cống hiến, nhìn từ U23 Việt Nam
Blogicon  02/09/2018 

Bóng đá đoàn kết mọi người và tạo ra năng lượng tích cực của đám đông.

U23 Việt Nam và giấc mơ của người hâm mộ
U23 Việt Nam và giấc mơ của người hâm mộ
Blogicon  29/08/2018 

Nếu ví U23 Việt Nam như một cộng đồng, như một quốc gia thu nhỏ thì tôi nhận ra rằng: người cầm quân (đứng đầu) quan trọng đến mức như thế nào

Náo nức vì U23 Việt Nam, nhưng bóng đá là… bóng đá thôi
Náo nức vì U23 Việt Nam, nhưng bóng đá là… bóng đá thôi
Blogicon  29/08/2018 

Tôi tôn trọng niềm vui và cách thể hiện niềm vui của mọi người, nhưng nếu bạn hỏi “có xuống đường không?” tôi sẽ lắc đầu. 

Từ nay làng lại có tên
Từ nay làng lại có tên
Blogicon  29/08/2018 

Việc ngỡ không có gì to tát lại có thể hoá thành đại sự vì nó động chạm tới miền ký ức sâu thẳm từ mỗi làng quê, của mỗi con người gắn với làng quê đó. 

Nếu muốn tạo ra Alibaba, Weibo, Việt Nam phải vươn ra toàn cầu
Nếu muốn tạo ra Alibaba, Weibo, Việt Nam phải vươn ra toàn cầu
Blogicon  28/08/2018 

Muốn sớm có hệ sinh thái điện tử, hãy bắt đầu từ cách nghĩ của thời 4.0.

Nồi nước dùng bẩn, hành lý bị ném…: Ai thấy mà lo?
Nồi nước dùng bẩn, hành lý bị ném…: Ai thấy mà lo?
Blogicon  26/08/2018 

Trong môi trường làm việc một mình đối diện với chính mình, không ít người nảy ra suy nghĩ làm bất cẩn, qua loa cốt sao cho tiện, bất chấp hậu quả.

Chứng kiến cháu đi học, tôi ngạc nhiên không ngừng
Chứng kiến cháu đi học, tôi ngạc nhiên không ngừng
Blogicon  25/08/2018 

Càng tìm hiểu cái sự học hành ở Đức tôi càng thấy nhiều điều ngạc nhiên đáng nể.

U23 Việt Nam, bản quyền Asiad 18 và chuyện khi 'sân bóng' có thêm nhiều người chơi
U23 Việt Nam, bản quyền Asiad 18 và chuyện khi 'sân bóng' có thêm nhiều người chơi
Blogicon  24/08/2018 

Hi vọng, từ nay sân chơi truyền hình ngày sẽ thêm đa dạng và phong phú hơn với những “tay chơi” như VOV/VTC để phục vụ khán giả.

“Lái xe ở Hà Nội mà không bấm còi chỉ có điên”
“Lái xe ở Hà Nội mà không bấm còi chỉ có điên”
Blogicon  24/08/2018 

Thay vì theo luật giao thông thế giới, người cứ ta hành xử kiểu định vượt mà thấy đối phương gấu quá thì nhường, họ nhường thì mình lấn, “thằng tây nó tiến thì mình giật lùi, thằng tây nó lúi thì mình giật tiền”.

Bạc nhược thì chỉ làm mồi cho kẻ mạnh
Bạc nhược thì chỉ làm mồi cho kẻ mạnh
Blogicon  23/08/2018 

Để cùng tồn tại dưới đại dương mênh mông; nếu chỉ chạy trốn, yếu đuối thì trước sau cũng làm mồi cho cá”.

Một phần tình yêu với Hà Nội ở đó, sao nỡ ‘cắt bớt’ đi?
Một phần tình yêu với Hà Nội ở đó, sao nỡ ‘cắt bớt’ đi?
Blogicon  18/08/2018 

Hà Nội ngày càng phát triển, rất cần có một Cung thiếu nhi xứng tầm Thủ đô thế kỷ 21, nên nếu chưa thể nâng cấp thì cũng không thể thu hẹp. 

Ngày trở về của người bị CIA cưa chân 6 lần
Ngày trở về của người bị CIA cưa chân 6 lần
TuanVietNamicon  17/08/2018 

Ở Phú Quốc, Hai Thương lại tiếp tục tham gia sinh hoạt chi bộ, tham gia đấu tranh trong tù cho tới ngày hiệp định Paris ký kết, trở về trong đoàn Chiến Thắng theo diện trao trả tù binh.

Cuộc cân não với CIA trong căn biệt thự
Cuộc cân não với CIA trong căn biệt thự
TuanVietNamicon  16/08/2018 

"Đó thực sự là những ngày khó khăn. Lúc đó, tôi đang là một thanh niên khoẻ mạnh, lại ở cùng một cô gái đẹp như vậy. Tiền bạc có sẵn. Họ chỉ cần ở mình một cái gật đầu".

Người bị CIA cưa chân 6 lần ở Sài Gòn
Người bị CIA cưa chân 6 lần ở Sài Gòn
TuanVietNamicon  15/08/2018 

Ông được biết đến là người mà CIA không thể mua chuộc, với 6 lần cưa chân.

Khi những lượt chia sẻ là hung thủ giết người!
Khi những lượt chia sẻ là hung thủ giết người!
Blogicon  10/08/2018 

Từ tháng 5 tới tháng 7/2018, đã có ít nhất 20 người bị đám đông cuồng nộ giết chết do hậu quả từ tin giả (fake news). Bi kịch xảy ra ở Ấn Độ, khiến nhiều người ám ảnh.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN