Ân tình với nước Việt của bác sĩ người Pháp Alexandre Yersin

Yersin thích sống chung với người dân nghèo. Ở xóm Cồn, chẳng bao lâu ông trở thành người bạn lớn của đám trẻ. Thỉnh thoảng, ông cho chúng kẹo, tiền lẻ để mua quà. Ông thường xuyên khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho người nghèo.

Viếng mộ bác sĩ Yersin xong chúng tôi quay ra, trả chìa khóa cho người chủ quán. Ông hỏi tôi: "Anh biết nhiều về ông Năm không?".

Câu hỏi làm tôi sực nhớ đến xóm Cồn Nha Trang. Ông Năm, chính là cái tên thân thương mà người dân nơi đây đã đặt cho bác sĩ Yersin.

Ngôi nhà gỗ ở xóm Cồn

Ông Năm (bác sĩ Yersin) đến Nha Trang từ năm 1891 và sống tại đây cho đến ngày từ giã cõi đời.

Ông xây dựng một ngôi nhà gỗ và một phòng khám bệnh ở xóm Cồn. Ông là bác sĩ người Pháp đầu tiên có phòng mạch ở vùng này.

nha nghi bo dong an

Nhà nghỉ Bộ Công An - nơi trước đây là nhà lầu ông Năm.

Chỗ ở của Yersin tại xóm Cồn gần cửa sông Cái vốn là một lô cốt 2 tầng bỏ hoang lâu ngày. Lô cốt mỗi bề 7,5m. Ở 2 tầng trên, 4 phía đều có hành lang để quan sát.

Ông dùng tầng trệt làm phòng ăn, tầng 1 là phòng làm việc, tầng 2 phòng ngủ. Sau này ông làm thêm trên nóc một vòng tròn để dựng kính thiên văn. Nhờ kính này, ông biết được thời tiết nắng mưa.

Mỗi lần sắp có bão to, ông treo ngọn đèn rất sáng ở một cột cao ngay trên nóc nhà báo cho dân xóm Cồn biết để không ra khơi. Nhờ vậy, người dân xóm Cồn tránh được những trận bão lớn.

Yersin thích sống chung với người dân nghèo. Ở xóm Cồn, chẳng bao lâu ông trở thành bạn với đám trẻ con. Thỉnh thoảng, ông cho chúng kẹo, tiền lẻ để mua quà. Ông thường xuyên khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho người nghèo.

Ông bỏ tiền riêng thuê kéo ống nước, đặt máy nước nhiều nơi cho dân sử dụng. Ngoài ra, ông còn dành một tủ sách lớn cho bọn trẻ vào đọc. Ông dạy chúng thiên văn và dự báo khí tượng.

Người dân nơi đây hàng ngày tiếp xúc với ông họ không còn cảm giác như tiếp xúc với người nước ngoài. Nhờ vào sự cởi mở và tấm lòng nhân từ, ông rất được người dân yêu quý.

Ân tình với nước Việt của bác sĩ người Pháp Alexandre Yersin
Đường vào xóm Cồn. Ngày xưa nơi đây tập trung những hộ dân sống nghề chài lưới.

Hàng ngày ông đi sâu vào sinh hoạt của người dân. Những lần ông gặp các cuộc cãi vã do tranh giành quyền lợi, những lần đánh nhau vì say rượu, những thói hư tật xấu ông lẳng lặng quay phim.

Sau đó, ông gặp lại bà con, chiếu những thước phim mang đầy những chuyện không hay ấy. Người trong cuộc có lỗi hay không khi xem đến đều cảm thấy xấu hổ. Từ đó, xóm Cồn bớt đi người say rượu, chửi rủa.

Ông thạo tiếng Việt, sống chan hòa vui buồn cùng bà con. Bà con thương mến gọi ông là "ông Năm". Ông luôn  giúp đỡ bất cứ ai những khi cần. Đầu năm 1943, ông đau nặng.

Sáng ngày 1/3 năm ấy, ông nhờ người giúp việc già đưa ông ra bên cửa sổ. Ông nhìn biển rồi lặng lẽ ra đi. Người dân xóm Cồn và Nha Trang đều bàng hoàng khi nghe tin ông qua đời.

Mấy ngày sau đó, không một chiếc ghe nào ra khơi. Những giọt nước mắt, những tiếng khóc của những người đã từng được ông cưu mang vang lên.

Người người tiếc thương ông. Nhiều nơi, bà con lập trang thờ cúng ông. Đám tang ông không rình rang, đình đám nhưng dòng người đưa tiễn kéo dài nhiều km...

chan dung bac si Alexandre Yersin

Bác sĩ Alexandre Yersin (1863 - 1943). Ảnh tư liệu

Nơi ông ở được bà con gọi là lầu ông Năm. Năm 1977, nơi đây bị đập bỏ, sau đó được thay bằng khu nhà của Bộ Công an.

 

Nặng nợ Quinquina

Sống tại xóm Cồn được 2 năm, năm 1893, dịch hạch bùng nổ khắp vùng Viễn Đông làm ông trăn trở rất nhiều. Bác sĩ Yersin đã đến Hong Kong.

Tại đây ông nghiên cứu phương thức tiêu diệt dịch bệnh. Ông đã thành công khi tìm ra được vi khuẩn dịch hạch. Thế giới ngưỡng mộ ông đã đặt tên cho vi khuẩn này là Yersinina Pestis.

Năm 1895 ông cùng bác sĩ Calmette lập ra một phòng thí nghiệm. Cơ sở ban đầu chỉ là một căn nhà tạm với 20 con ngựa dùng điều chế huyết thanh.

Một bác sĩ thú y cùng làm việc với ông nhưng chỉ được một thời gian ngắn, ông này qua đời. Tiếp đến một số trong 20 con ngựa được ông nuôi chết dần vì những căn bệnh chưa tìm được nguyên nhân.

Thất bại ban đầu không làm ông nản lòng. Ông tiếp tục phát triển phòng thí nghiệm, lập trang trại ở Suối Dầu chăn nuôi các loại gia súc. Ông tìm tòi các loại cây có nhiều thảo dược để điều chế thuốc. Phòng thí nghiệm của ông phát triển để sau đó lớn dần thành viện Pasteur Nha trang.

Từ viện Pasteur Nha Trang, ông tiếp tục đóng góp công sức để xây dựng các viện Pasteur khác. Ngày 27/2/1902, ông trở thành hiệu trưởng và cũng là người sáng lập ra trường y khoa Đông Dương (tiền thân của Đại học Y Hà Nội).

Ở lĩnh vực nông nghiệp, ông chính là người mang cây cao su vào Việt Nam và đã thành công trong việc phát triển loại cây này.

Trải qua hơn 100 năm có mặt tại Việt Nam, cây cao su đã có những đóng góp đáng kể trong công cuộc phát triển kinh tế nước nhà.

Cây quinquina
Cây quinquina (canhkina) - hiện đang trồng tại mộ bác sĩ Yersin.

Ở Việt Nam thời bấy giờ, bệnh sốt rét đang là một hiểm họa mà chưa có thuốc đặc trị. Bác sĩ Yersin đã mạnh dạn đưa cây quinquina - một loại cây có dược tính để điều chế thuốc ký ninh trị sốt rét, về trồng ở một số vùng nhưng không có kết quả.

Cuối cùng sau nhiều lần khảo sát, năm 1915, ông tìm đến Hòn Bà, nơi có độ cao 1.500m khí hậu mát mẻ quanh năm được mệnh danh là Đà Lạt của Khánh Hòa. Tại đây ông trồng thử nghiệm bằng 2 cách, hạt giống và cây ghép được lấy từ vườn thực vật Buitenzorg (Pháp).

Cây ghép không thành công. Chỉ có hạt giống nẩy mầm thành cây phát triển tốt nhưng chỉ một thời gian bị ẩm mốc. Cuối cùng, ông chuyển quinquina về Lâm Đông và tại đây khí hậu cùng thổ nhưỡng đã giúp cây phát triển tốt tạo thuận lợi cho ông điều chế thuốc.

Ân tình với nước Việt của bác sĩ người Pháp Alexandre Yersin
Nhà làm việc của bác sĩ Yersin trên đỉnh Hòn Bà (Ảnh: Lưu Thái Văn Chương)

Tại Hòn Bà, bác sĩ Yersin đã xây dựng một ngôi nhà trên đỉnh núi. Ông thường xuyên lui tới chăm sóc các giống cây và đặt trại quan trắc khí thượng.

Căn nhà xây dựng bằng gỗ, đã mục nát, chỉ còn lại phần nền. Năm 2004, căn nhà mới được tái tạo lại đúng nguyên bản được dựng ngay vị trí nhà cũ. Đó cũng là cách tưởng nhớ công ơn vị bác sĩ đã cống hiến cả đời mình cho khoa học, cho người dân Nha Trang...

duong len dinh hon ba

Hiện đỉnh Hòn Bà trở thành khu du lịch (Ảnh: Lưu Thái Văn Chương).

Alexandre Yersin sinh năm 1863 tại Aubonne, Vaud (Thụy Sĩ). Ông tốt nghiệp y khoa tại Lausanne rồi chuyển sang Marburg (Đức), cuối cùng đến Paris (Pháp).

Năm 1886, ông về làm việc tại phòng nghiên cứu Louis Pasteur theo lời mời của Emile Roux đồng thời tham gia phát triển huyết thanh chống bệnh dại. Yersin nhận bằng tiến sĩ khi vừa tròn 25 tuổi. Ông gia nhập Viện Pasteur thành lập năm 1889, cùng với Roux khám phá ra độc tố bạch hầu. 

Yersin nghỉ việc ở Viện Pasteur, lên đường đến Đông Dương một năm sau đó với vai trò là bác sĩ cho công ty Vận tải Hàng hải trên tuyến Sài Gòn - Manila và Sài Gòn - Hải Phòng. Năm 1891, ông đặt chân đến Nha Trang.

Ông yêu mến mảnh đất này. Ông cho dựng nhà ở Xóm Cồn đồng thời mở phòng khám, trở thành bác sĩ người Pháp đầu tiên hành nghề trong vùng. Ông đã có những hoạt động rất thiết thực giúp đỡ bà con. "Ông Năm" là cái tên thân thương mà người dân xóm Cồn đã gọi ông như một cách bày tỏ lòng biết ơn.

Đại gia xây biệt thự kiểu Pháp tặng người phụ nữ đặc biệt

Đại gia xây biệt thự kiểu Pháp tặng người phụ nữ đặc biệt

Năm 1928, ông Thất Ngàn tròn 30 tuổi, sở hữu khối tài sản khá lớn. Thương mẹ một đời tần tảo, ông đã cho xây dựng ngôi nhà to đẹp nhất xứ Phan Thiết để tặng đấng sinh thành.

Đại gia mù lấy 3 vợ, xây biệt thự to nhất phố biển Phan Thiết

Đại gia mù lấy 3 vợ, xây biệt thự to nhất phố biển Phan Thiết

Ở Phan Thiết, vào cuối thế kỷ 20, ai cũng biết hoặc nghe nói đến rạp hát Hồng Lợi và ngôi biệt thự mang kiến trúc Pháp rất đẹp tại đường Phan Chu Trinh. Nhưng ít ai biết, chủ nhân của nó là một người đàn ông mù.

Điều bất ngờ ở Australia qua lời kể du khách Việt

Điều bất ngờ ở Australia qua lời kể du khách Việt

Tại một khu chợ ở Australia, giá cả được nhiêm yết, người mua không phải trả giá. Có lẽ nơi đây thành ngữ "hàng tôm hàng cá" như ở Việt Nam không còn giá trị.

Trần Chánh Nghĩa

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Sự thật về người mẹ 'điên' dưới chân núi Sóc Sơn
Sự thật về người mẹ 'điên' dưới chân núi Sóc Sơn
Sống lạicon  22/01/2019 

Có 5 người con đã trưởng thành nhưng mỗi khi các con tìm đến, người đàn bà này lại quát tháo, xua đuổi. 

 
Người đàn ông đeo 13 kg vàng đưa vệ sĩ ra phố cổ vũ tuyển Việt Nam
Người đàn ông đeo 13 kg vàng đưa vệ sĩ ra phố cổ vũ tuyển Việt Nam
Sống lạicon  21/01/2019 

Cổ vũ cho đội tuyển nước nhà thi đấu, người đàn ông ở Sài Gòn lại tiếp tục gây chú ý khi đeo trên mình khối lượng vàng “khủng”. Lần này, anh xuống phố mang theo cả vệ sĩ.

 
Bên trong biệt thự bỏ hoang Sài Gòn: Thả cá hồ bơi, nuôi gà, trồng mít
Bên trong biệt thự bỏ hoang Sài Gòn: Thả cá hồ bơi, nuôi gà, trồng mít
Sống lạicon  17/01/2019 

Được công ty đồng ý, gia đình ông Thanh (quê Thanh Hóa) và các hộ khác dọn vào sinh sống tại khu biệt thự xây dở dang, bỏ hoang nhiều năm ở Sài Gòn.

 
Tài xế tiết lộ sự thật phía sau những chuyến xe 'nhồi người'
Tài xế tiết lộ sự thật phía sau những chuyến xe 'nhồi người'
Sống lạicon  16/01/2019 

Ngoài chuyên chở hàng và khách, xe Su 'cóc' còn được tận dụng để chở người vượt biên. Loại xe 7 chỗ nhưng tài xế vẫn nhồi nhét trên 10 người và hàng hóa chạy băng băng...

 
'Ân ái' trên sân thượng, cặp đôi còn hồn nhiên làm điều này
'Ân ái' trên sân thượng, cặp đôi còn hồn nhiên làm điều này
Sống lạicon  14/01/2019 

Ngay cả khi phát hiện ra có người đang quay lén mình, người đàn ông vẫn không hề xấu hổ, vô tư vẫy tay về phía máy quay rồi mới quay đầu bỏ đi.

 
Kỹ sư khoan lỗ bí mật trên trần nhà bạn gái cũ để theo dõi
Kỹ sư khoan lỗ bí mật trên trần nhà bạn gái cũ để theo dõi
Sống lạicon  10/01/2019 

Một kỹ sư đã khoan lỗ bí mật trên trần nhà bạn gái cũ để anh ta có thể theo dõi cô ấy từ gác mái.

'Ác mộng' của tài xế container: Dừng đèn đỏ cũng tranh thủ ngủ bù
'Ác mộng' của tài xế container: Dừng đèn đỏ cũng tranh thủ ngủ bù
Sống lạicon  12/01/2019 

Nhiều lái xe thiếu ngủ trầm trọng. Họ có thể ngủ đứng, ngủ ngồi, thậm chí có người còn kịp ngủ trong thời gian chờ đèn đỏ.

Đại gia treo thưởng trăm triệu đồng tìm  kẻ 'cắm sừng' mình suốt 20 năm
Đại gia treo thưởng trăm triệu đồng tìm  kẻ 'cắm sừng' mình suốt 20 năm
Sống lạicon  09/01/2019 

Sau khi phát hiện 3 con trai không phải là con ruột, triệu phú người Anh quyết định chi số tiền lớn để tìm ra cha thật của các con mình.

Triệu phú phát hiện 20 năm ‘nuôi con tu hú’ sau xét nghiệm ADN
Triệu phú phát hiện 20 năm ‘nuôi con tu hú’ sau xét nghiệm ADN
Sống lạicon  07/01/2019 

Một triệu phú đã không tin nổi khi phát hiện 3 đứa con ông dành tất cả công sức, tình cảm để nuôi nấng không phải là con ruột.

Cú sốc của tài xế container sau một lần cứu người gặp nạn
Cú sốc của tài xế container sau một lần cứu người gặp nạn
Sống lạicon  09/01/2019 

Đêm khuya, phát hiện người bị nạn nằm trên đường, nam tài xế container đã dừng lại, tìm cách giúp đỡ nhưng không ngờ...

Vụ trộm dầu giữa ban ngày của chủ xe sang khiến tài xế ngỡ ngàng
Vụ trộm dầu giữa ban ngày của chủ xe sang khiến tài xế ngỡ ngàng
Sống lạicon  07/01/2019 

Không chỉ lo lắng việc hàng bị hỏng, mất, nhiều lái xe container còn lo ngại chuyện bị ăn cắp phụ tùng, bị hút trộm dầu xe.

Hậu quả kinh hoàng từ một vết đứt tay trong khi làm việc nhà
Hậu quả kinh hoàng từ một vết đứt tay trong khi làm việc nhà
Sống lạicon  06/01/2019 

Chủ quan coi thường vết cắt nhỏ, một người phụ nữ đã suýt phải trả giá đắt khi cả 8 ngón tay đều bị hoại tử đen xì.

Bí mật nhức nhối sau những chuyến xe 'nhồi người'
Bí mật nhức nhối sau những chuyến xe 'nhồi người'
Sống lạicon  15/01/2019 

Để che mắt lực lượng chức năng, tài xế xe "cóc" không dán lộ trình vận tải trên đầu xe mà chỉ sử dụng một tấm nhựa trắng, dán dòng chữ đỏ...

Chú rể kiện bạn bè vì bị ném trứng, đâm xe trong ngày cưới
Chú rể kiện bạn bè vì bị ném trứng, đâm xe trong ngày cưới
Sống lạicon  05/01/2019 

Một chú rể Trung Quốc đã bị bạn bè ném trứng, đổ bia, mực lên người. Anh còn bị xe hơi đâm trong khi tìm cách chạy trốn khỏi họ.

Quán lẩu bị 'ném đá' vì chỉ tuyển nhân viên có bằng đại học danh giá
Quán lẩu bị 'ném đá' vì chỉ tuyển nhân viên có bằng đại học danh giá
Sống lạicon  05/01/2019 

Một quán lẩu tại Hà Nam (Trung Quốc) sẵn sàng trả lương cao cho vị trí bồi bàn với yêu cầu phải tốt nghiệp từ các trường đại học danh giá trong nước.

Tại sao trời lạnh lại hay đi vệ sinh?
Tại sao trời lạnh lại hay đi vệ sinh?
Sống lạicon  06/01/2019 

Nhiệt độ lạnh dễ khiến bạn có nhu cầu đi vệ sinh nhiều hơn. Đây là một hiện tượng vô cùng bình thường nhưng không phải ai cũng biết lý do.

Bất ngờ nhận được thư tình của hôn phu mất tích 77 năm trước
Bất ngờ nhận được thư tình của hôn phu mất tích 77 năm trước
Sống lạicon  06/01/2019 

Cụ bà 99 tuổi người Anh bất ngờ nhận được lá thư tình từ vị hôn phu mất tích 77 năm trước. Nội dung bức thư khiến nhiều người xúc động.

Lý do khiến 4 cô gái trẻ vừa mặc áo mưa vừa xì xụp ăn lẩu
Lý do khiến 4 cô gái trẻ vừa mặc áo mưa vừa xì xụp ăn lẩu
Sống lạicon  03/01/2019 

Sau khi gọi đồ là một bàn lẩu, 4 cô gái trẻ đột nhiên mặc áo mưa và thản nhiên ngồi ăn, khiến tất cả mọi người chú ý.

Cụ bà 65 tuổi sinh con thứ hai cho người chồng 80 tuổi
Cụ bà 65 tuổi sinh con thứ hai cho người chồng 80 tuổi
Sống lạicon  29/12/2018 

Mới đây, một người phụ nữ Ấn Độ 65 tuổi đã sinh con gái thứ 2 mà không cần bất kỳ sự can thiệp thụ tinh nhân tạo nào.

Người đàn ông 60 tuổi mua búp bê tình dục trăm triệu, coi như con gái
Người đàn ông 60 tuổi mua búp bê tình dục trăm triệu, coi như con gái
Sống lạicon  25/12/2018 

Sau khi ly hôn, người đàn ông 60 tuổi bắt đầu có sở thích mua búp bê về chăm sóc như con gái. 

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN