Sài Gòn xưa:

Giai thoại về 'đại ca' Hai Miên dọc ngang Sài Gòn một thời

- Đình làng ở miền Nam thường là nơi để thờ Thành Hoàng cùng những người có công khẩn hoang lập ấp và xây dựng mở mang địa phương. Tuy nhiên ngôi đình Nhơn Hòa ở Sài Gòn lại thờ cậu Hai Miên, một tay anh chị từng tung hoành ngang dọc nổi danh giang hồ. 

Đình Nhơn Hòa và cậu Hai Miên

Đình Nhơn Hòa (phường Cầu Ông Lãnh, quận 1, TP.HCM) do nằm ở khu vực Cầu Muối nên còn được gọi là đình Cầu Muối. Như bao ngôi đình ở miền Nam, đình Nhơn Hòa được cấu trúc gồm chánh điện là nơi thờ Thành Hoàng và nhiều vị thần khác.

Đình Nhơn Hòa được vua Tự Đức sắc phong năm 1852. Sắc thần hiện vẫn được lưu giữ tại đình. Sở Văn hoá thông tin TP.HCM công nhận ngôi đình này là di tích lịch sử, văn hoá của Thành phố.

Đình Nhơn Hòa

Tại nhà túc của đình Nhơn Hòa còn thờ thêm tổ sư nghệ thuật sân khấu và một bài vị sơn son thếp vàng rất trang trọng. Trên bài vị chạm nổi ba dòng chữ Nho, được nhà nghiên cứu Hồ Tường tạm dịch như sau:

Dòng chữ lớn ở giữa ghi: “Huỳnh Công Miên tam thập bát tuế đệ nhị hạng chi vị”, tạm dịch: “Bài vị của cậu hai Huỳnh Công Miên mất năm ba mươi tám tuổi”. Dòng chữ bên trái trên bài vị: “Kỷ Hợi niên, thập nhị nguyệt, sơ lục nhật”, tạm dịch: “Ngày sáu, tháng mười hai, năm Kỷ Hợi”.

Dòng bên phải: “Nguyên cư tại Gò Công xứ, tử ký tại Tân Hòa xã”, được hiểu là: “Trước sống tại xứ Gò Công, chết gửi thân tại xã Tân Hòa”.

Như vậy, nhân vật Huỳnh Công Miên được thờ tự tại đình Nhơn Hòa ắt phải có liên quan đến sinh hoạt của người dân vùng Cầu Muối. Lần giở tìm các tài liệu xưa, chúng tôi bắt gặp một bài thơ lục bát dài 6.930 chữ, không ghi tên tác giả, trong đó ca ngợi những hành động trượng nghĩa của cậu Hai Miên.

Bài thơ có đoạn giới thiệu về cậu Hai Miên như sau: Nam Kỳ có cậu Hai Miên/Con quan lớn Tấn ở miền Gò Công/Cậu hai là bực (bậc) anh hùng/Ăn chơi đúng bực vô cùng liệt oanh/Nam Kỳ lục tỉnh nổi danh/Thật là một bực hùng anh trên đời/Tuổi nay gần mới ba mươi/Tánh tình hào hiệp ít người dám đương.

Những việc làm của cậu Hai Miên đã khiến cho người dân vùng Cầu Muối cảm phục. Họ đã thờ cậu tại ngôi đình nơi cậu đã ngã xuống...

Huỳnh Công Tấn

Cậu Hai Miên có tên đầy đủ là Huỳnh Công Miên (1862 - 1899) là con đầu của Lãnh binh Huỳnh Công Tấn. Huỳnh Công Tấn (SN 1837, Gò Công, Tiền Giang) là một cộng sự đắc lực của thực dân Pháp trong việc đàn áp các cuộc khởi nghĩa của nông dân cuối thế kỷ 19, tại Nam Kỳ.

Bàn thờ với bài vị cậu Hai Miên

Ban đầu, Huỳnh Công Tấn gia nhập vào hàng ngũ nghĩa quân của Trương Công Định. Nhiều giả thuyết được ghi lại, trong một trận giao tranh với Pháp, Tấn bị bắt rồi hàng giặc.

Nhưng cũng có tài liệu ghi lại Tấn thường trêu chọc và có những hành vi bất chánh với phụ nữ, nên có lần bị chủ tướng là Trương Công Định tát tai để cảnh cáo. Tấn căm thù để bụng và chờ dịp trả thù. Tấn bí mật liên lạc với một người quen cũ là Nguyễn Hữu Nguồn, đã đầu thú Pháp, để được Nguồn giới thiệu Tấn xin hàng.

 

Trong thời gian phục vụ cho Pháp, ngày 19/8/1864, Tấn đã dẫn quân vây bắt Trương Công Định tại vùng Đám Lá Tối Trời. 2 năm sau, Tấn tham gia hành quân ra đảo Phú Quốc và đã thành công trong việc truy bắt Nguyễn Trung Trực.

Tấn được Pháp thưởng cho Bắc đẩu bội tinh và chức Lãnh binh. Theo nhà văn Sơn Nam, Tấn là người thất học, không tham vọng lớn, khả năng giới hạn. Tuy vậy Tấn vẫn trở nên giàu có nhờ tài tổ chức sòng bạc, chiếm đất, bắt dân phục vụ cho việc làm ăn riêng tư của mình.

Ngoài ra, khi lãnh trách nhiệm do thám cho người Pháp, Tấn biết lợi dụng địa vị này, để bắt hay tha người để trục lợi. Cũng theo nhà văn Sơn Nam, Tấn bị người Pháp chán ngán vì lối làm việc thiếu khoa học, lấn quyền. Ỷ mình có công to đã ngây thơ đến mức tố cáo lề lối cai trị của quan Tham biện Pháp ở hạt Bến Tre là Palasme de Champeaux đến Giám đốc nha Nội vụ Pháp Paulin Vial.

Giám đốc Nội vụ phẫn nộ, trách mắng, tìm cách đổi Tấn về miền đông Nam Kỳ. Năm 1874, trong một lần di chuyển từ Gò Công lên Sài Gòn bẳng ghe hầu - loại ghế nhà giàu có mũi có buồng riêng - Tấn bị bệnh và qua đời hưởng dương 37 tuổi.

Giai thoại về cậu Hai Miên

Là con của kẻ có công với chính quyền thuộc địa, cậu hai Miên được mang danh "miễn tử lưu linh", cậu được miễn sưu thuế, muốn đi đâu thì đi không ai được kiểm tra giấy tờ. Trường hợp phạm tội nhỏ không bị truy tố.

17 tuổi, Huỳnh Công Miên đã cùng Trần Bá Hựu (em ruột Trần Bá Lộc), Lê Công Phụng - con nuôi của lãnh binh Tấn, được Pháp cho đi du học tại trường La Seyne gần Toulouse. Trong suốt 4 năm đó, cả 3 không đạt được thành tích gì trong học tập ngoại trừ khả năng nói lưu loát tiếng Pháp.

Về nước với hai bàn tay trắng, cậu Hai Miên được Pháp bố trí phục vụ cho Tổng đốc Trần Bá Lộc với hi vọng cậu sẽ theo gương cha thẳng tay đàn áp các cuộc khởi nghĩa của người Việt.  

Thế nhưng, năm 1887, trong lần theo Trần Bá Lộc ra miền Trung, cậu Hai Miên chứng kiến cảnh Lộc lập kế bắt bà mẹ của lãnh tụ nghĩa quân Mai Xuân Thưởng với mục đích uy hiếp để Mai Xuân Thưởng phải đầu hàng quân Pháp.

Đồng thời, Lộc đã ra tay giết nhiều người dân lương thiện đến nỗi giặc Pháp cũng phải kinh sợ. Không chấp nhận hành động sát hại đồng bào, cậu bày tỏ phẫn uất.

Pháp kích động cậu thẳng tay đàn áp nghĩa quân để lập công. Bản chất của cậu vốn rất ghét những kẻ ỷ mạnh hiếp yếu, bọn cường hào ác bá. Cậu luôn luôn đứng về phía kẻ yếu để bênh vực những người cô thế.

Không thích bị ràng buộc nhất là phải làm tay sai cho Pháp, cậu trả chức tước trở về đời sống của một gã lãng tử giang hồ. Từ đó, cậu sống hoang đàng, tiêu tiền như nước và thường làm những việc nghĩa hiệp “giữa đường thấy chuyện bất bằng chẳng tha”.

Lăng mộ trăm tuổi bí ẩn ở Sài Gòn

Lăng mộ trăm tuổi bí ẩn ở Sài Gòn

Ngôi nhà mồ cao sừng sững trong con hẻm rộng, cách ngôi mộ học giả Trương Vĩnh Ký chừng 100m nhưng ít được ai biết đến....

Những 'tiều phu' mưu sinh ở Sài Gòn

Những 'tiều phu' mưu sinh ở Sài Gòn

Tại TP.HCM, củi không còn là loại chất đốt thông dụng nhưng hằng ngày vẫn còn nhiều mảnh đời sống với nghề củi. Họ lầm lũi nhặt nhạnh từng que, từng khúc dồn lại để đến cuối tháng thu về 1- 2 triệu đồng, trang trải cuộc sống hằng ngày.

(Còn tiếp)

Trần Chánh Nghĩa

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Cụ ông 95 tuổi đột ngột sống lại ngay giữa đám tang của chính mình
Cụ ông 95 tuổi đột ngột sống lại ngay giữa đám tang của chính mình
Sống lạicon  16/11/2018 

Mới đây, cụ ông Budh Ram, 95 tuổi, sống tại khu vực Tây Bắc của Rajasthan, Ấn Độ đã gây sốc cho gia đình khi đột nhiên tỉnh dậy ngay giữa đám tang.

 
Cô gái đeo đầy vàng và hành vi xấu hổ ở nhà vệ sinh bến xe
Cô gái đeo đầy vàng và hành vi xấu hổ ở nhà vệ sinh bến xe
Sống lạicon  19/11/2018 

Sau khi vào giải quyết nhu cầu trong nhà vệ sinh công cộng, cô gái đeo đầy vàng bỗng xách vali chạy thục mạng để khỏi phải nộp phí vệ sinh cho nhân viên.

 
Hành động oái ăm của nam thanh niên ở cửa nhà vệ sinh công cộng
Hành động oái ăm của nam thanh niên ở cửa nhà vệ sinh công cộng
Sống lạicon  16/11/2018 

Không chỉ ném rác bừa bãi, đi tiểu tiện, đại tiện không đúng chỗ, nhiều khách sử dụng nhà vệ sinh công cộng còn có những hành xử khiến nhân viên vệ sinh “khóc thét”.

 
Vợ đại gia hành xử bất ngờ khi bắt gặp chồng ngoại tình
Vợ đại gia hành xử bất ngờ khi bắt gặp chồng ngoại tình
Sống lạicon  17/11/2018 

Dù rất giận, song vì cùng phận phụ nữ, Lan chấp nhận bỏ qua cho Huyền. Lan chỉ nói: "Đời cô, cô tự lo liệu...".

 
Người mẹ ôm con đứng suốt đêm trước nhà nghỉ khiến nhân viên ám ảnh
Người mẹ ôm con đứng suốt đêm trước nhà nghỉ khiến nhân viên ám ảnh
Sống lạicon  15/11/2018 

Khi lên đến phòng, tôi đã thấy cặp đôi quỳ lạy dưới đất, khóc lóc van xin người đàn ông...

 
Nam công nhân tức nghẹn trước hành động của quý cô váy ngắn
Nam công nhân tức nghẹn trước hành động của quý cô váy ngắn
Sống lạicon  14/11/2018 

Thấy người phụ nữ đi xe sang vào nhà vệ sinh công cộng, đại tiện và không xả nước, ông Đ.T gọi lại nhắc nhở. Chẳng ngờ, chị ta gọi chồng đến buông lời cay nghiệt, đòi hành hung nam công nhân vệ sinh.

Quý bà Sài Gòn 'bao' nhân tình trẻ nhận kết đau lòng
Quý bà Sài Gòn 'bao' nhân tình trẻ nhận kết đau lòng
Sống lạicon  13/11/2018 

Thuê thám tử theo dõi, người đàn ông Pháp phát hiện vợ đã lấy một số tiền lớn của anh để mua nhà và ‘nuôi’ nhân tình ở TP.HCM. Ngay lập tức, anh cắt hết liên lạc và ngừng chu cấp cho chị.

Sốc: Ông chủ bắt nhân viên uống nước tiểu ở Trung Quốc
Sốc: Ông chủ bắt nhân viên uống nước tiểu ở Trung Quốc
Sống lạicon  11/11/2018 

Một công ty ở Trung Quốc đã phạt nhân viên không hoàn thành nhiệm vụ bằng cách bắt họ uống nước tiểu.

Nửa đêm, cô dâu gào khóc bỏ chạy khỏi phòng tân hôn
Nửa đêm, cô dâu gào khóc bỏ chạy khỏi phòng tân hôn
Sống lạicon  12/11/2018 

Vợ của Q đã bỏ chạy khỏi giường tân hôn cùng những tiếng la hét. Q phải lao ra giữ vợ. Lúc ôm được vợ vào lòng, anh mới phát hiện...

Hai đại gia Nam Định khẩu chiến, tuyên bố hủy ngày cưới con
Hai đại gia Nam Định khẩu chiến, tuyên bố hủy ngày cưới con
Sống lạicon  11/11/2018 

Rạp cưới đã dựng lên nhưng cả nhà chú rể quyết định ngừng lại tất cả các hoạt động cho đến khi cô dâu chứng minh được mình trong sạch...

Ba đời thay nhau đào mới được viên kim cương 42 carat, trị giá 8 tỷ đồng
Ba đời thay nhau đào mới được viên kim cương 42 carat, trị giá 8 tỷ đồng
Sống lạicon  08/11/2018 

Viên kim cương 42,59 carat là viên kim cương lớn nhất được đào tại Panna từ năm 1961 đến nay đã được một gia đình nối tiếp nhau tìm kiếm suốt 3 thế hệ.

'Sự cố' trong phòng ngủ khiến đôi vợ chồng cầu cứu bác sĩ nam khoa
'Sự cố' trong phòng ngủ khiến đôi vợ chồng cầu cứu bác sĩ nam khoa
Sống lạicon  09/11/2018 

Sau nhiều lần bị vợ chê bai lúc "lâm trận", K tìm đến một người bạn nhờ nâng cấp “súng ống”. Không ngờ, sau việc nâng cấp ấy cuộc hôn nhân của anh càng thêm trục trặc.

Quý bà chuyên 'đánh gục' trai trẻ sập bẫy tình đau đớn
Quý bà chuyên 'đánh gục' trai trẻ sập bẫy tình đau đớn
Sống lạicon  10/11/2018 

Với nhan sắc xinh đẹp, người phụ nữ sinh năm 1978 khiến nhiều chàng trai trẻ say đắm. Thế nhưng, chính chị cũng lại rơi vào bẫy tình không thể thoát ra.

Nữ giám đốc 'biến hình' khiến thám tử ngả mũ bái phục
Nữ giám đốc 'biến hình' khiến thám tử ngả mũ bái phục
Sống lạicon  07/11/2018 

Suốt nhiều ngày theo dõi, hàng chục nhân viên của công ty thám tử đã bị qua mặt và cắt đuôi ngoạn mục. Đến khi sự thật được phơi bày, tất cả mới ớ người, phục tài biến hóa của người phụ nữ nọ.

Danh sách người tình của vợ đại gia 70 tuổi ở Sài Gòn
Danh sách người tình của vợ đại gia 70 tuổi ở Sài Gòn
Sống lạicon  08/11/2018 

Được vị đại gia lớn tuổi ở Sài thành thuê theo dõi người vợ ngoại tình, các thám tử sốc nặng khi phát hiện ra danh sách nhân tình bí ẩn của người phụ nữ này.

Thuê thám tử theo dõi con, đại gia đất Cảng phát hiện vợ ngoại tình
Thuê thám tử theo dõi con, đại gia đất Cảng phát hiện vợ ngoại tình
Sống lạicon  06/11/2018 

Sợ con trai theo lũ bạn xấu, chơi bời lêu lổng, vị đại gia đất Cảng thuê thám tử theo dõi con, không ngờ ông phát hiện sự thật tày đình được che giấu suốt 15 năm của vợ và gã lái xe riêng.

Cảnh khó tin bên trong ngôi trường 2 tầng bỏ hoang ở Sài Gòn
Cảnh khó tin bên trong ngôi trường 2 tầng bỏ hoang ở Sài Gòn
Sống lạicon  07/11/2018 

Trường Tiểu học Tân Quý (đường Tân Kỳ Tân Quý, quận Tân Phú, TP.HCM) rơi vào cảnh hoang phế sau 2 năm bỏ không.

Thầy giáo toát mồ hôi nghe cuộc gọi cầu cứu của quý bà lái xe
Thầy giáo toát mồ hôi nghe cuộc gọi cầu cứu của quý bà lái xe
Sống lạicon  05/11/2018 

Khi gọi cho tôi, giọng chị ấy như muốn khóc. Chị ấy nói, đã loay hoay cả chục phút nhưng vẫn không thể “lùi chuồng” thành công. Bây giờ, tình huống đang rất gấp nên nhờ tôi giúp đỡ từ xa…

Hé mở bí ẩn ly kỳ về mộ thần thái giám ở Phan Thiết
Hé mở bí ẩn ly kỳ về mộ thần thái giám ở Phan Thiết
Sống lạicon  05/11/2018 

Ở Phú Hài (Phan Thiết) có một khu mộ cổ ghi tên “Mộ thần thái giám - di tích cổ truyền”. Vị thái giám này là ai và tại sao được gọi là thần? 

Nữ đại gia lẳng lặng ra ngoài đêm khuya vì lý do bất ngờ
Nữ đại gia lẳng lặng ra ngoài đêm khuya vì lý do bất ngờ
Sống lạicon  03/11/2018 

Sợ chồng hiểu lầm, không cho đi tập lái xe lúc đêm khuya, nữ đại gia đành tình cách "trốn". Chẳng ngờ anh chồng không thấy vợ đâu, gọi điện tới tấp, bắt về.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN