Nỗi buồn trên cánh đồng muối Hòn Khói sau 30 năm

 Đồng muối Hòn Khói là khu vực sản xuất muối lớn nhất trong cả nước. Chiếm một diện tích khá lớn tại các phường Ninh Diêm, Ninh Hải, Ninh Thủy và xã Ninh Thọ (TX Ninh Hòa, Khánh Hòa), đồng muối Hòn Khói ngày nay buồn hiu hắt...

Nỗi nhớ một thời

Chúng tôi rời nơi đây vào những năm cuối thập niên 1980. Trước đây, đi trên tỉnh lộ 1 từ Bình Sơn đến Phú Thọ, 2 bên đường những cánh đồng muối chạy dài bất tận. Qua khỏi cầu Treo, bên trái là 2 "núi" muối cao sừng sững lúc nào cũng có người làm và xe cộ ra vào tấp nập.

Trên đồng muối vào những ngày nắng gắt, có ruộng đang thu hoạch nhộn nhịp, có ruộng chưa đến thời điểm vẫn có người dạo quanh thăm ruộng.

Nỗi buồn trên cánh đồng muối Hòn Khói sau 30 năm
Một ruộng muối sản xuất theo cách cổ điển "hồ, chứa, chịu, ăn" còn sót lại ở Cồn Nhãn

Các đơn vị sản xuất thời bấy giờ, có Công trường muối Hòn Khói, xí nghiệp muối Diêm Hải, HTX sản xuất muối 1/5 lúc nào cũng tất bật. Trên ruộng, bạn cào, bạn gánh cười nói vui đùa náo nhiệt.

Chúng tôi rẽ vào con đường mòn phía trái cầu Treo. Một cụ già đang ngồi câu cá thấy chúng tôi là người lạ mặt đi vào bèn hỏi: 'Anh vào tìm ai?". "Chúng tôi muốn vào thăm đồng một chút. Xưa kia tôi ở đây giờ trở lại thấy khác quá". Nghe nói, ông bật cười: "Khác là phải. Có cái gì mà vĩnh cữu trên cõi đời này đâu".

"Tôi là con thứ năm, anh cứ gọi tôi là ông Năm là được rồi. Trước đây tôi 'coi nước' cho một thửa ruộng của HTX. Nay già rồi về nghỉ cho khỏe thôi", ông nói với tôi.

Nỗi buồn trên cánh đồng muối Hòn Khói sau 30 năm
 Đóng muối chờ chuyển đi

Ông Năm tuổi đã ngoài 80 nhưng vẫn còn tráng kiện. Những người lao động ở nông thôn thường có được sức khỏe tốt. Theo lời ông, trước đây ông làm "coi nước" cho một thửa ruộng của HTX. "Coi nước" là người có trách nhiệm cao nhất trong thửa ruộng, có quyền quản lý 5 -7 bạn cào, hàng chục bạn gánh.

Nhiệm vụ quan trọng nhất của "coi nước" là theo dõi độ kết tinh của muối để có quyết định chính xác ngày cào, ngày thay nước. Năng suất của ruộng cao hay thấp tùy thuộc vào năng lực và trình độ của người "coi nước".

"Ông Năm ơi, sao ngành muối của mình dạo này buồn quá vậy?", chúng tôi hỏi. Ông nói: "Sao không buồn được?. Anh nhìn phía đàng kia, còn nhớ 2 đống muối cao như núi không?

Hàng năm, sau mỗi đợt thu hoạch muối được đưa về đây vun lên thành đống. Mỗi đống muối cao vài chục mét dài cả trăm mét với sức chứa từ 18.000 - 20.000 tấn cho mỗi đống. Hồi ấy, xe chở muối tấp nập.

Nỗi buồn trên cánh đồng muối Hòn Khói sau 30 năm
Gánh muối (Ảnh: Lưu Thái Văn Chương)

Hàng trăm bạn gánh đi thành hàng để đưa muối lên đống. hình ảnh ấy đã được các nhà nhiếp ảnh ghi lại mỗi lần họ đến đây. Khi muối đã đạt đến độ cao, nhóm người lợp muối bắt đầu dùng tranh để đậy lại. Nhờ vậy, muối có thể hiên ngang trước mưa nắng mà không sợ bị tan chảy.

Một đống muối như thế phải lợp từ vài chục đến vài trăm thiên (mỗi thiên 1.000 tấm) tranh. Mà tranh này do một số người cắt tranh ở Dục Mỹ cung cấp... ".

Mấy năm gần đây, hai "núi" muối này không còn, cảnh náo nhiệt lui vào dĩ vãng. Dường như ông có một chút bùi ngùi, dõi mắt nhìn về phía xa xa, cố tìm lại hình ảnh của một thời ông từng là một "coi nước" chắc tay...

"Hồ, chứa, chịu, ăn" đã lỗi thời

 

Ông Năm giật cần câu. Lưỡi câu đã hết mồi. Ông móc mồi khác, thả xuống nước. "Cả cá bây giờ cũng hiếm nữa anh ơi. Anh đi từ trên xuống, anh có thấy đổi khác gì không? Ông hỏi và không đợi tôi trả lời, ông nói tiếp. Ruộng muối bây giờ đã đổi thay nhiều lắm. Cách làm muối cũng khác xưa".

Nỗi buồn trên cánh đồng muối Hòn Khói sau 30 năm
Cào muối (Ảnh: Lưu Thái Văn Chương)

Ngày trước, phía trên cầu Treo là ruộng của công trường muối. Đây là vùng đất phèn, khi ấy muối vàng không bán được nên được giữ lại làm thạch cao. Phía dưới,  bên trái là đồng Cây Me, bên phải là Cồn Nhãn thuộc HTX 1/5. Hồi đó, ông Năm làm miếng ruộng ở Cồn Nhãn. Bây giờ họ vẫn duy trì cách làm cũ.

Nước từ biển lấy vào "hồ" có độ mặn 3 độ Baumé. Giang trong một thời gian, từ 3 độ nước biển sẽ tăng lên từ 5- 7 độ tiếp tục đưa vào "chứa". Từ chứa độ mặn sẽ vọt lên đến 15 - 17 độ đưa vào "chịu". Ở "chịu", sẽ tăng lên 23 độ vào "ăn". Khi đạt được 25 độ, muối sẽ kết tinh thành hạt.

Nếu nắng tốt, mỗi công đoạn kéo dài từ 7 - 15 ngày. Riêng từ "chịu" đến "ăn" chỉ cần 3 - 5 ngày là có thể thu hoạch được. Trước khi thu hoạch một ngày, bạn cào phải đến ruộng mang treo trang cào lưỡi nhỏ để "tha" muối, hôm sau sẽ dễ thu hoạch và muối kết tinh hạt lớn hơn.

Nỗi buồn trên cánh đồng muối Hòn Khói sau 30 năm
Chờ đợi (Ảnh: Lưu Thái Văn Chương)

Cách làm theo quy trình "hồ, chứa, chịu, ăn" vốn được làm từ thời Pháp thuộc nay chỉ một ít ruộng thuộc HTX còn áp dụng. Tất cả đã theo một quy trình khác mới lạ hơn.

Với quy trình mới đã giảm được khá nhiều công lao động, đồng nghĩa với một số nhân công phải nghỉ việc tìm cách khác mưu sinh. Ông Năm nghỉ việc từ dạo ấy bởi lớn tuổi khó tiếp thu được với quy trình mới.

"Tôi không rõ sản lượng muối sau này như thế nào. Chỉ thấy trên đồng không còn những đống muối to lớn như trước nữa. Cảnh thu hoạch tấp nập bằng trang cào và đội quang gánh biến mất được thay bằng cơ giới hiện đại.

Đồng ý là giảm được công sức lao động và có thể năng suất tăng cao nhưng dầu sao mình vẫn còn nhớ đến hình ảnh cũ. Thân quen và gần gũi...", ông nói.

Nỗi buồn trên cánh đồng muối Hòn Khói sau 30 năm
Tiếp tục gánh sau... (Ảnh: Lưu Thái Văn Chương)

Chúng tôi hỏi thăm ông về những người quen biết làm muối trước đây. Ông Năm buồn bã cho biết: "Nhiều người đã mất. 30 năm rồi còn gì? Thời gian có tha ai đâu? Đúng vậy. Ngay cả công nghệ làm muối đã có hàng trăm năm nay còn phải đổi thay cho kịp với trào lưu huống chi...".

Chúng tôi từ giã ông để đi vào ruộng muối. Đi được một đoạn, nhìn lại ông cũng quảy cần cầu để về nhà. Nhìn dáng đi lững thững của ông chúng tôi chợt nhớ đến câu nói: "Phải đổi thay cho kịp với trào lưu". Dường như có chút gì hơi chua chát mặc dầu câu nói không sai...

'Ông ngoại' bán kẹo bông gòn ở Sài Gòn khiến bao học trò thương nhớ

'Ông ngoại' bán kẹo bông gòn ở Sài Gòn khiến bao học trò thương nhớ

"Khi làm ra sản phẩm, kẹo bông gòn không có ưmàu nhưng lại còn nguyên vẹn hương và vị của trái cây. Tôi tuyệt đối không dùng hóa chất vì sẽ làm ảnh hưởng sức khỏe con trẻ", ông Bảy nói.

Cậu bé bồi bàn 4 tuổi ở Sài Gòn khiến khách hàng bất ngờ

Cậu bé bồi bàn 4 tuổi ở Sài Gòn khiến khách hàng bất ngờ

Cậu bé 4 tuổi được ông bà nhờ hỗ trợ làm bồi bàn những lúc nghỉ học để quen với lao động, bớt thời gian rảnh rỗi, tránh các thói hư tật xấu.

Ước muốn lạ cuối đời của cụ ông 80 bên góc đường Sài Gòn

Ước muốn lạ cuối đời của cụ ông 80 bên góc đường Sài Gòn

Chiếc xích lô đậu sát mái hiên nhà ở góc giao lộ Trần Quang Khải - Đinh Tiên Hoàng (P. Tân Định, Q.1, TP.HCM). Trên xe, ông cụ nước da sậm ngồi trên đó đưa mắt nhìn ra đường.

Chuyện người đàn ông hơn 20 năm bán báo dạo ở Sài Gòn

Chuyện người đàn ông hơn 20 năm bán báo dạo ở Sài Gòn

Ông đi trên chiếc xe đạp. Ở giỏ trước là những xấp báo. Ông cứ rong ruổi như thế suốt cả buổi sáng trên những con đường náo nhiệt nhất Sài Gòn để giao và bán báo.

Trần Chánh Nghĩa

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Người đàn ông trong nhà nghỉ và cú lừa của đại gia Bình Định
Người đàn ông trong nhà nghỉ và cú lừa của đại gia Bình Định
Sống lạicon  09/10/2018 

Theo lời Minh, khách tìm đến các cô gái bán hoa đều vì giao dịch “tình - tiền” nhưng có những giao dịch không hề sòng phẳng.

 
Vợ sốc nặng chứng kiến chồng thỏa mãn với búp bê
Vợ sốc nặng chứng kiến chồng thỏa mãn với búp bê
Sống lạicon  09/10/2018 

"Mà nói thẳng và nói thật luôn, bạn muốn hàng Nhật thì sang Nhật mà mua. Ở đây, chỉ có nhập được từ Trung Quốc về thôi”, nhân viên bán hàng đồ chơi tình dục nói.

 
Giúp người khác cầu hôn, chàng trai tá hỏa khi phát hiện cô gái chính là vợ mình
Giúp người khác cầu hôn, chàng trai tá hỏa khi phát hiện cô gái chính là vợ mình
Sống lạicon  08/10/2018 

Người nhạc công tiến đến gây gổ và đánh lộn với tình địch đang định cầu hôn vợ mình.

 
Người dân đỗ xe ‘chùa’, bệnh viện cảnh báo doạ tiêm người vi phạm
Người dân đỗ xe ‘chùa’, bệnh viện cảnh báo doạ tiêm người vi phạm
Sống lạicon  07/10/2018 

Lời cảnh báo “mất tiền hay bị tiêm” của một bệnh viện Nhật Bản dành cho những người hay đỗ xe “chùa” thu hút nhiều sự chú ý những ngày qua.

 
Kỳ lạ miền Tây: Người đàn ông có thể hút dao, bàn inox nặng vài chục ký
Kỳ lạ miền Tây: Người đàn ông có thể hút dao, bàn inox nặng vài chục ký
Sống lạicon  08/10/2018 

Một người đàn ông 60 tuổi ở miền Tây gây kinh ngạc cho nhiều người khi thể hiện khả năng hút chặt những đồ vật bằng inox, thậm chí là chiếc bàn to hơn 20kg lên cơ thể.

 
Chuyện chưa kể sau cánh cửa phòng karaoke ‘tay vịn’
Chuyện chưa kể sau cánh cửa phòng karaoke ‘tay vịn’
Sống lạicon  08/10/2018 

Cánh cửa nhà nghỉ mở ra, Hiền thấy 3, 4 người đàn ông đang đợi mình. Hoảng hốt, chị tìm mọi cách để thoát ra ngoài.

Ước mơ trở thành phiên dịch tiếng Anh của cô bán đồng nát
Ước mơ trở thành phiên dịch tiếng Anh của cô bán đồng nát
Sống lạicon  03/10/2018 

Cô bán đồng nát nổi tiếng cộng đồng mạng Trung Quốc: bỏ nhà ra đi vì tiếng Anh, hiện có thể phiên dịch được tiểu thuyết tiếng Anh.

Thầy giáo bị nhà trường sa thải vì công khai giới tính thực
Thầy giáo bị nhà trường sa thải vì công khai giới tính thực
Sống lạicon  02/10/2018 

Thầy giáo Minh Jue (31 tuổi, ở tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc) chưa bao giờ nghĩ rằng một ngày nào đó anh sẽ bị mất việc vì công khai giới tính thực của mình.

Cuộc chạy trốn bất thành của hot girl Hà thành ở nhà nghỉ
Cuộc chạy trốn bất thành của hot girl Hà thành ở nhà nghỉ
Sống lạicon  02/10/2018 

Sau 11 năm trong nghề, qua tay 2, 3 người chủ chứa ở Hà Nội, điều mong ước lớn nhất của Sen là chị có được tự do. Ngày đó, chị sẽ đón con về để chăm sóc, mẹ con nương tựa vào nhau...

Người Việt sang Úc hành nghề mát-xa đấm bóp, kiếm 300 đô mỗi ngày
Người Việt sang Úc hành nghề mát-xa đấm bóp, kiếm 300 đô mỗi ngày
Sống lạicon  01/10/2018 

Sang Australia, anh Cương cố gắng học thêm nghề bấm huyệt. Lấy được bằng nghề, hàng tuần anh mở cửa hàng ở chợ phiên để có thêm thu nhập và để quảng bá cho nhiều người biết.

Vụ cô gái đi đường chết vì thanh sắt rơi trúng người, ai chịu trách nhiệm?
Vụ cô gái đi đường chết vì thanh sắt rơi trúng người, ai chịu trách nhiệm?
Sống lạicon  28/09/2018 

Theo luật sư Bùi Đình Ứng (Đoàn luật sư TP.Hà Nội), vụ việc cô gái tử vong do bị thanh sắt từ công trình cao tầng rơi xuống trúng người đủ yếu tố để cơ quan điều tra khởi tố hình sự.

Rùng mình những cái chết 'từ trên trời rơi xuống'
Rùng mình những cái chết 'từ trên trời rơi xuống'
Sống lạicon  28/09/2018 

Vụ việc thanh sắt từ trên cao rơi trúng làm một người đi đường tử vong ngày 27/9 khiến dư luận không khỏi lo ngại. Trước đó, nhiều vụ tai nạn thương tâm tương tự cũng từng xảy ra.

Kỹ sư người Việt bán xôi, nước mía mưu sinh ở Úc
Kỹ sư người Việt bán xôi, nước mía mưu sinh ở Úc
Sống lạicon  29/09/2018 

Anh là Huỳnh Vũ Hải, 35 tuổi (quê Kiên Lương, Kiên Giang). Từ bỏ công việc của một kỹ sư, anh bán đồ ăn ở Australia như một cơ duyên.

Khu chợ tiền tỉ hoang tàn chỉ 10 tiểu thương dám đến kiếm sống
Khu chợ tiền tỉ hoang tàn chỉ 10 tiểu thương dám đến kiếm sống
Sống lạicon  27/09/2018 

Được đầu tư với kinh phí 1,2 tỷ đồng, chợ Phú Hữu (quận 9, TP.HCM) bị bỏ không, hư hỏng trong suốt thời gian qua. Hiện chợ chỉ có hơn 10 tiểu thương buôn bán phía trước chợ.

Yêu sách kỳ quặc của cô dâu bị khách mời mỉa mai
Yêu sách kỳ quặc của cô dâu bị khách mời mỉa mai
Sống lạicon  24/09/2018 

Những “yêu sách” trong đám cưới của một cặp đôi người Mỹ đã khiến các khách mời tỏ ra khó chịu.

Cuốn nhật ký tiết lộ bí mật của bác sĩ Hà thành
Cuốn nhật ký tiết lộ bí mật của bác sĩ Hà thành
Sống lạicon  21/09/2018 

Với Nam, cuộc gặp gỡ này không phải để anh lộ diện giới tính. Nam chỉ muốn được thoải mái nói về những khát khao cháy bỏng của mình…

Nhân viên giao hàng xâm hại tình dục khách nữ khiến người dân phẫn nộ
Nhân viên giao hàng xâm hại tình dục khách nữ khiến người dân phẫn nộ
Sống lạicon  01/10/2018 

Vào ngày 18 tháng 9 tại thành phố Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), một nhân viên giao hàng thuộc công ty Trung Thông đã cố tình xâm hại tình dục nữ khách hàng. 

Tiểu thương chợ thịt chó lớn nhất Sài Gòn bất ngờ ôm hàng bỏ chạy
Tiểu thương chợ thịt chó lớn nhất Sài Gòn bất ngờ ôm hàng bỏ chạy
Sống lạicon  18/09/2018 

Nhiều chủ sạp bán thịt chó trên đường TMT13, phường Trung Mỹ Tây, Quận 12, TP.HCM xách chó bỏ chạy khi lực lượng chức năng kiểm tra các điểm giết mổ, kinh doanh thịt chó.

Làng ăn thịt chó ngày Tết ở Hà Nội: Ế hàng chục mâm cỗ vì đổi món
Làng ăn thịt chó ngày Tết ở Hà Nội: Ế hàng chục mâm cỗ vì đổi món
Sống lạicon  30/09/2018 

Do muốn thay đổi thực đơn, một dòng họ ở Yên Trường dùng lợn, bò và gà chế biến cỗ. Tuy nhiên khi khách đến ăn, thấy không có thịt chó họ xin phép ra về khiến nhiều mâm cỗ bị "ế".

Phi công đánh nhau với tiếp viên khiến hàng trăm du khách bị trễ chuyến
Phi công đánh nhau với tiếp viên khiến hàng trăm du khách bị trễ chuyến
Sống lạicon  18/09/2018 

Sau lời qua tiếng lại, cơ trưởng của chuyến bay đã lao vào ẩu đả với tiếp viên hàng không, khiến máy bay cất cánh trễ 3 tiếng so với thời gian dự kiến ban đầu.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN