Bolero – một lịch sử tình ca

- Sức sống của bolero Việt không nằm ngoài dòng chảy miệt mài hơn trăm năm của dòng nhạc bolero thế giới, bắt đầu từ nơi khởi xướng là đảo quốc Cuba.

Quả là ý tưởng kỳ cục khi nghĩ về những bản tình ca sang trọng lay động hàng triệu con tim như “Besame Mucho”, “Guantanamera”, “My Heart Will Go On” hay thậm chí “Yesterday” của nhóm nhạc lừng danh Beatles như những bản bolero – điệu nhạc “sến rện” và bình dân trong cái nhìn định kiến của nhiều người. 
Pepe Sánchez (cầm guitar, bên trái), một trong những người chủ xướng và định hình phong cách đặc trưng cho bolero Cuba.

Nhưng người ta cho rằng, chúng là những bản bolero nổi tiếng bậc nhất thế giới, minh chứng cho những đỉnh cao và sự bền bỉ của một trong những dòng nhạc đứng vững như một biểu tượng văn hóa đại chúng của các nước Mỹ La Tinh.

Theo hai tác giả Lisa Shaw, Stephanie Dennison của cuốn sách Pop Culture Latin America!: Media, Arts, and Lifestyle (Văn hóa đại chúng Mỹ La Tinh: Truyền thông, Nghệ thuật và Lối sống), hầu hết giới nghiên cứu cho rằng nhạc bolero xuất hiện vào cuối thế kỷ thứ 19. Những bài bolero đầu tiên khởi sinh từ Cuba, nhanh chóng lan tỏa và bén rễ sang các đảo quốc ở vùng biển Caribbean và Mexico.

Thăng trầm của trăm năm

Những sáng tạo đầu tiên khởi đi truyền thống hơn trăm năm của bolero là từ Santiago, thành phố xinh đẹp phía đông nam đảo quốc Cuba, nơi thịnh hành những nghệ sĩ du ca dùng guitar đàn hát để kiếm sống trong ba thập niên cuối của thế kỷ 19. Một trong những người chủ xướng, định hình phong cách đặc trưng cho bolero là Pepe Sánchez (1856 – 1918), một nghệ sĩ – thầy giáo, người đã sáng tác bản bolero đầu tiên Tristezas (Những niềm đau) vào năm 1883 hoặc ít lâu sau đó. Bản nhạc cho đến nay vẫn còn được hát.

Nhưng như các thể loại khác, bolero không bước ra từ khoảng không. Cái nôi của bolero được cho là từ một điệu nhạc nhảy theo nhịp ¾ ở Tây Ban Nha vào thế kỷ 18. Dù cùng tên, nhưng điệu bolero mới ra đời gần như không nợ nần gì với nguồn gốc, bởi nó đã thay đổi nhịp thành 2/4, và sau đó là nhịp 4/4. Tuy nhiên, bản thân nó cũng pha trộn nhiều điệu nhạc gốc châu Âu và gốc Phi thịnh hành đương thời như danza, habanera, trova, son, minh chứng bởi tiếng đệm đàn guitar và sự ảnh hưởng lên giai điệu.

Los Panchos, một trong những nhóm nhạc bolero nổi tiếng khu vực châu Mỹ La tinh vào những năm 30 của thế kỷ 20 và sau đó

Sức hấp dẫn của dòng nhạc nhảy chậm buồn và lãng mạn giúp bolero nhanh chóng vượt biển sang đến Mexico, các nước vùng Caribbean, xuống đến các nước Nam Mỹ như Brazil, Argentina, Columbia, Chile, Venezuela, Ecuador, Bolivia…, quay trở lại cái nôi của nó là Tây Ban Nha.

Thời hoàng kim của Bolero ở các nước Mỹ La Tinh bắt đầu từ những năm 1930, kéo dài liên tục trong suốt ba thập niên, với những nghệ sĩ nổi tiếng như Antonio Machin, cặp song ca Los Compadres (Cuba), nhóm nhạc Los Panchos, Los Hermanos Martínez Gil và Trío Tarácuri, Agustín Lara (Mexico), Lucho Gatica (Chile)…Thời kỳ này, bolero còn ảnh hưởng sang thế giới nói tiếng Anh, được trình diễn bởi nhiều nghệ sĩ Mỹ như Bing Crosby, Nat King Cole hay Frank Sinatra.

Có lẽ bản bolero nổi tiếng nhất trong lịch sử chính là Bésame mucho (Hãy hôn em thật nhiều, 1941), được nữ nghệ sĩ người Mexico Consuelo Velásquez sáng tác vào năm cô chỉ mới 15 tuổi. Bài hát tình tứ mà tình nhân dành cho nhau hóa ra lại là tâm sự của một cô bé chưa một lần được hôn, đang mơ mộng một cuộc tình lãng mạn.

 

Không chỉ phổ biến trong khu vực Mỹ La Tinh, bài hát đến nay vẫn được rất nhiều ca sĩ tên tuổi trình diễn như Tona la Negra, Ruth Fermández, Luis Miguel. Thậm chí, Bésame Mucho từng xuất hiện trong album ghi âm năm 1962 The Beatles Live at Star Club in Hamburg của nhóm nhạc The Beatles.

Bésame mucho, một trong những bản bolero được hát nhiều nhất trên thế giới

Sự ủy mị thuần khiết

Mặc dù, theo thời gian, bolero đã có nhiều thay đổi cả về giai điệu lẫn sức ảnh hưởng, có thêm nhiều biến thể như bolero son, bolero moruno, bolero mambo, bolero beguine, bolero feeling, bolero ranchera. Các ý kiến đánh giá đều cho rằng bolero là phong cách âm nhạc đầu tiên của Cuba có sức ảnh hưởng rộng khắp thế giới đầu tiên và đạt được những thành tựu được công nhận trên toàn cầu.

Điều thú vị là bất kể màu sắc âm nhạc có thay đổi tùy theo bối cảnh văn hóa bản địa, bolero vẫn luôn giữ lại cho mình một đặc trưng thuộc về ca từ. Dòng nhạc bolero Việt Nam cũng không nằm ngoài đặc trưng này. Đó là những bản nhạc có ca từ thể hiện tình cảm, các quan niệm về tình yêu và cuộc sống, được viết ra bằng phong cách ngôn từ sáng rõ, mộc mạc và chân thành. Chúng thường bắt đầu bằng một hồi ức, kỷ niệm riêng tư nhưng lại điển hình, chạm tới hoàn cảnh phổ biến của số đông người nghe.

Nhiều ca sĩ trẻ như Lệ Quyên (ảnh) chọn bolero làm hướng đi cho sự nghiệp âm nhạc

Ngoài câu chuyện tự sự về cuộc đời dâu bể, lẽ hợp tan, nhân tình thế thái, phần lớn các bản bolero là nhạc tình, trong đó lời ca và tiếng nhạc chậm đều trở thành hai yếu tố cộng hưởng, dìu bước chân của đôi bạn nhảy trong khoảnh khắc riêng tư và không ngừng nghỉ.

Chủ đề tình yêu cùng cung bậc xúc cảm, hệ lụy của nó, từ những hẹn hò, đam mê thầm kín cho đến hạnh phúc bị ngăn trở, hờn trách của người yêu vì những ngày xa cách… được đề cập trong các bản bolero đôi khi sáo mòn, hoặc đơn giản quá mức, khiến nó bị cho là ủy mị, dù thuần khiết và chân phương.

Trước sự thống trị của những thể loại nhạc điện tử, rock, hip hop, bolero những năm gần đây có nhiều cố gắng phục hưng để trở lại như một trong những dòng chảy chính của âm nhạc toàn cầu. Ấn tượng nhất trong số những nghệ sĩ trình diễn bolero đương đại phải kể tới Luis Miguel, sinh năm 1970, là nghệ sĩ từng có album bolero Romance được đề cử giải Grammy năm 1992, danh tiếng khắp từ châu Mỹ tới châu Âu. Anh đã ghi âm lại nhiều ca khúc bolero kinh điển như Treachery của Alberto Domínguez, Only Once của Agustín Lara…trong phát hành năm 2002 My Favorite Boleros.

Một nỗ lực khác đi tìm sự phục hồi cho bolero là nghệ sĩ José Luis Rodriguez, nổi tiếng với nghệ danh El Puma, đã phát hành nhiều album bolero, trong đó có album gồm 2 CD Unforgettalbe (1997 – 1999), hát lại những ca khúc của Los Panchos, một trong những ban nhạc bolero kinh điển. Những nghệ sĩ như Gloria Estefan ở Mỹ hay Ana Gabriel ở Mexico cũng có những lần trở lại với bolero.

Minh Chánh
  • Chủ đề :
 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Chuyến xuất ngoại đầu tiên của rối Việt trong năm 2019
Chuyến xuất ngoại đầu tiên của rối Việt trong năm 2019

Những chú rối nước của Việt Nam sẽ có chuyến xuất ngoại đầu tiên sang Ấn Độ trong năm 2019.

 
Thư tình triệu người thích của nàng nổi loạn dành cho ông xã điển trai
Thư tình triệu người thích của nàng nổi loạn dành cho ông xã điển trai
Thế giới saoicon  14/01/2019 

"Em và anh, hãy để ánh sáng tình yêu của chúng ta soi sáng thế giới tối tăm này. Cảm ơn anh vì đã mang lại cho em những ngày hạnh phúc nhất cuộc đời này", Miley viết.

 
Hàng loạt sao Kpop bị tước bằng đại học
Hàng loạt sao Kpop bị tước bằng đại học
Nhạcicon  14/01/2019 

Do không lên lớp vì bận lịch diễn, 7 ca sĩ thần tượng như Jang Hyun Seung, Yong Jun Hyung, Yoon Doo Joon, Yook Sung Jae... bị Bộ Giáo dục và Đào tạo Hàn Quốc quyết định thu hồi lại bằng Đại học.

 
Tuổi xế chiều cô độc, túng thiếu của minh tinh Trương Mạn Ngọc
Tuổi xế chiều cô độc, túng thiếu của minh tinh Trương Mạn Ngọc
Thế giới saoicon  14/01/2019 

– Nữ diễn viên đình đám một thời của làng giải trí Hong Kong vừa chuyển về sống một mình tại căn hộ bình dân. Cô hạn chế gặp gỡ bạn bè, người thân, mỗi ngày bầu bạn với thú cưng.

 
'Gạo nếp gạo tẻ' tập cuối: Trung Dũng đề nghị quay lại với Thúy Ngân
'Gạo nếp gạo tẻ' tập cuối: Trung Dũng đề nghị quay lại với Thúy Ngân
Phimicon  14/01/2019 

Hân (Thúy Ngân) xúc động rơi nước mắt và ôm chầm lấy Kiệt (Trung Dũng) khi nhận được lời đề nghị nối lại tình xưa từ chồng cũ.

 
Hot girl Vân Navy mặc váy như công chúa hạnh phúc bên chồng doanh nhân
Hot girl Vân Navy mặc váy như công chúa hạnh phúc bên chồng doanh nhân
Thế giới saoicon  14/01/2019 

 - Hot girl sinh năm 1990 đã có một đám cưới như mơ cùng bạn trai doanh nhân hôm 13/1 tại Hà Nội.

Vân Hugo đang yêu nhưng chưa có ý định tái hôn
Vân Hugo đang yêu nhưng chưa có ý định tái hôn
Truyền hìnhicon  14/01/2019 

Sau đổ vỡ hôn nhân, Vân Hugo tiết lộ cô đang yêu nhưng chưa có ý định cưới. Nữ MC tiết lộ bạn trai hiện tại dù là người đến sau nhưng rất yêu thương, hiểu và tôn trọng cô.

Boney M háo hức sang Việt Nam ăn 'bún chả Obama'
Boney M háo hức sang Việt Nam ăn 'bún chả Obama'
Nhạcicon  14/01/2019 

- Liz Mitchell - giọng ca chính của Boney M vẫn nhớ các món đồ Việt Nam mà người hàng xóm mời bà trong một dịp tình cờ và điều này khiến bà dành cho Việt Nam những tình cảm đặc biệt.

Võ Hạ Trâm rạng rỡ trong lễ vu quy cùng doanh nhân Ấn Độ hơn 12 tuổi
Võ Hạ Trâm rạng rỡ trong lễ vu quy cùng doanh nhân Ấn Độ hơn 12 tuổi
Thế giới saoicon  14/01/2019 

 - Sáng 14/1, Võ Hạ Trâm và chồng doanh nhân người Ấn Độ đã hoàn thành lễ vu quy tại nhà nữ ca sĩ ở TP.HCM.

Mẹ con Phương Thanh gặp gỡ tuyển thủ Việt Nam tại Hàn Quốc
Mẹ con Phương Thanh gặp gỡ tuyển thủ Việt Nam tại Hàn Quốc
Thế giới saoicon  14/01/2019 

Cô con gái của nữ ca sĩ vô cùng hào hứng khi được chụp hình cùng các cầu thủ Việt Nam khi đi theo mẹ lưu diễn.

Dàn thí sinh Miss Intercontinental khoe dáng nóng nỏng với bikini
Dàn thí sinh Miss Intercontinental khoe dáng nóng nỏng với bikini
Thời trangicon  14/01/2019 

Chuyên trang sắc đẹp Missosology vừa tung ra loạt ảnh trong trang phục áo tắm của một nhóm thí sinh tại Miss Intercontinental mà không có sự xuất hiện của Lê Âu Ngân Anh.

'Mỹ nhân sexy nhất Nhật Bản' yêu tỷ phú bất động sản
'Mỹ nhân sexy nhất Nhật Bản' yêu tỷ phú bất động sản
Thế giới saoicon  14/01/2019 

 - Fukada Kyoko được cho là đang yêu Sugimoto Hiroyuki - chủ tịch một công ty bất động sản tầm cỡ ở Nhật Bản.

Mỹ Tâm thừa nhận là đạo diễn kiêm tác giả 'Chị trợ lý của anh'
Mỹ Tâm thừa nhận là đạo diễn kiêm tác giả 'Chị trợ lý của anh'
Phimicon  14/01/2019 

Sau nhiều đồn đoán, cuối cùng Mỹ Tâm cũng thừa nhận mình chính là Mira Dương - đạo diễn kiêm tác giả kịch bản phim "Chị trợ lý của anh".

Mỹ nữ Kpop nổi tiếng nhất trên Instagram nhưng bị dân mạng Hàn kỳ thị
Mỹ nữ Kpop nổi tiếng nhất trên Instagram nhưng bị dân mạng Hàn kỳ thị
Nhạcicon  14/01/2019 

Lisa (Black Pink) là sao nữ Kpop dẫn đầu Instagram với 13,1 triệu người theo dõi, nhưng cô cũng là nạn nhân của thói kỳ thị người Đông Nam Á ở một bộ phận cư dân mạng Hàn Quốc.

Đỗ Mỹ Linh - Huyền My nổi bật nhờ phong cách đối lập
Đỗ Mỹ Linh - Huyền My nổi bật nhờ phong cách đối lập
Thời trangicon  14/01/2019 

Hai người đẹp, một diện váy xanh kín đáo bằng chất liệu bóng, một diện váy ngắn đỏ rực bằng chất liệu sequin nổi bật.

Sơn Tùng vắng mặt nhận giải, mặc đồ hiệu trăm triệu dạo biển
Sơn Tùng vắng mặt nhận giải, mặc đồ hiệu trăm triệu dạo biển
Thế giới saoicon  14/01/2019 

Tin sao Việt 14/1: Sơn Tùng M-TP khoe ảnh diện đồ hiệu hàng trăm triệu đi chơi. 

Kiều Minh Tuấn - Cát Phượng tái xuất truyền hình sau 'ồn ào' tình ái
Kiều Minh Tuấn - Cát Phượng tái xuất truyền hình sau 'ồn ào' tình ái
Truyền hìnhicon  14/01/2019 

Cả hai cùng tham gia gameshow Biệt tài tí hon phát sóng tối 13/1. Đây là lần đầu tiên Cát Phượng và Kiều Minh Tuấn xuất hiện trên truyền hình sau scandal ồn ào hồi cuối năm ngoái.

Vợ chồng Lan Hương - Đỗ Kỷ lần đầu cùng nhau đóng hài Tết
Vợ chồng Lan Hương - Đỗ Kỷ lần đầu cùng nhau đóng hài Tết

Vợ chồng NSND Lan Hương – Đỗ Kỷ lần đầu tiên cùng nhau góp mặt trong bộ phim hài Tết “Phim và Đời”.

Đinh Tiến Đạt hát và khiêu vũ cùng vợ 9X trong đám cưới ngoài trời
Đinh Tiến Đạt hát và khiêu vũ cùng vợ 9X trong đám cưới ngoài trời
Thế giới saoicon  13/01/2019 

 - Tối 13/1, tiệc cưới lần hai của Đinh Tiến Đạt và vợ 9X được tổ chức ngoài trời tại một khách sạn 5 sao ở TP.HCM.

Dàn sao Việt đến dự lễ cưới Tiến Đạt và vợ 9X ở Sài Gòn
Dàn sao Việt đến dự lễ cưới Tiến Đạt và vợ 9X ở Sài Gòn
Thế giới saoicon  13/01/2019 

– Chiều tối 13/1, rapper Đinh Tiến Đạt và cô dâu Lê Thụy Vy tổ chức tiệc báo hỷ tại một khách sạn 5 sao. Lam Trường, Diệp Lâm Anh, nhóm MTV... và một số đồng nghiệp thân thiết được mời đến tham dự.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN