Một cuộc phiêu lưu mới

Nhà văn Nga Pautovsky nói rằng: Trong mỗi câu chuyện cổ tích cho trẻ con của Andersen (nhà văn Đan Mạch, 1805 - 1875), còn có một câu chuyện cổ tích khác mà người lớn mới có thể hiểu được hết ý nghĩa của nó.

Ở Việt Nam, truyện “Dế Mèn phiêu lưu ký” cũng thành công về văn học như vậy, nó không chỉ là câu chuyện viết cho trẻ con, mà hàm chứa nhiều triết lý về cuộc đời con người, nó khiến cho nhà văn Tô Hoài (1920 - 2014) dù sau Dế Mèn, còn viết rất nhiều tác phẩm khác, nhưng có vẻ người đọc vẫn thích cái đỉnh cao trẻ con đó hơn.

“Dế Mèn phiêu lưu ký”, được Tô Hoài viết vào những năm 1940, ban đầu chỉ có ba chương, mang tên “Con Dế mèn”, được nhà sách Tân Dân xuất bản năm 1941. Đến năm 1955, Tô Hoài viết tiếp bẩy chương và gộp vào xuất bản thành truyện hoàn chỉnh. “Dế Mèn phiêu lưu ký” đi vào văn học Việt Nam và tâm hồn trẻ thơ, khi đời sống thiên nhiên Việt Nam còn hết sức phong phú, ruộng đồng, làng mạc, cỏ cây, chim thú, côn trùng và bao trùm lên là đời sống huyền thoại cổ xưa vẫn còn tồn tại đến những năm 1980 của thế kỷ trước. Con người - sinh vật sinh trưởng, sống với chủng loài của mình, hòa hợp hay tranh đấu với chủng loài khác, rồi cuối cùng cũng đến một thế giới hòa bình là tinh thần của tác phẩm.

Một cuộc phiêu lưu mới

Văn học và hội họa có nhiều lần gặp gỡ nhau, nhất là trong văn học cho thiếu nhi, cần rất nhiều họa sỹ minh họa. “Dế Mèn phiêu lưu ký” là tác phẩm văn học được minh họa hệ thống và tương đối đầy đủ theo câu chuyện, được dựng thành phim hoạt hình, và được dịch ra tiếng nước ngoài.

Ít nhất cho đến nay người ta thấy được các họa sỹ Trương Qua (sinh năm 1927), Ngô Mạnh Lân (sinh năm 1934), Thành Chương (sinh năm 1949), Vũ Xuân Hoàn (sinh năm 1978), Đậu Thị Ngọc Vinh (sinh năm 1992) và Tạ Huy Long (sinh năm 1974) tham gia minh họa có chiều sâu. Riêng Tạ Huy Long dành những sang tác kỳ công, đến mức vượt ra khỏi sự minh họa thông thường, mỗi bức minh họa của anh đều có thể trở thành một bức tranh độc lập. Cuộc triển lãm cá nhân của anh năm 2009, với toàn những tranh thuốc nước không xa lạ với các minh họa sách thiếu nhi và những câu chuyện cổ tích, cho thấy khả năng dịch chuyển từ minh họa sang hội họa và ngược lại, dường như không có ranh giới.

Một cuộc phiêu lưu mới

Các họa sỹ Trương Qua và Ngô Mạnh Lân không xa lạ với khán thính giả thiếu nhi, khi các ông minh họa và vẽ phim hoạt hình. Cả hai lĩnh vực này trong thời gian những năm 1970/1980 ở Việt Nam đều giới hạn ở cách vẽ hai chiều, có ảnh hưởng từ đồ họa truyền thống, mà ngày nay thường gọi là 2D.

Trong sách truyện, hình thường vẽ có đường viền rõ nét khắc họa các con vật, nhân vật và bối cảnh, mầu tô mang tính nguyên sắc. Trong phim hoạt hình, việc phối hợp giữa hành động và khẩu hình rất hạn chế, và diễn hình theo thời gian cũng thường chậm chạp, do khâu vẽ hành động cũng có giới hạn nhất định. Trong các họa sỹ lớn tuổi, thì Thành Chương là người tham gia minh họa báo có thâm niên, lối vẽ của ông gần với cách tìm hiểu hội họa hơn là chỉ cho mục đích minh họa.

 

Phần minh họa Dế mèn của Thành Chương hoàn toàn là một thứ thể nghiệm nét, ông ảnh hưởng chút ít lối vẽ nét của các họa sỹ Lập thể phương Tây, kết hợp với lối vẽ dân gian, rất điệu nghệ và phát triển nhiều chiều khi diễn đạt một hình thể. Họa sỹ Vũ Xuân Hoàn cũng cùng lứa với Tạ Huy Long, còn Đậu Thị Ngọc Vinh là người gần đây nhất, sinh năm 1992. Ba họa sỹ này minh họa trong thời kỳ internet đã phát triển, kỹ thuật 3D đã phổ biến, có điều kiện hơn trong tác nghiệp và tìm mối liên hệ giữa các ngành thị giác trong kỹ thuật đồ họa và design đương đại.

Những mẫu hình động thực vật được đưa lên mạng cũng chưa bao giờ phong phú như thời gian này, khác hẳn với thế hệ ba họa sỹ trên, hoàn toàn tự mình ra thiên nhiên chép và nghiên cứu động thực vật cho minh họa. Nhưng có thể nói, từ những năm 2000 đến nay, Việt Nam mới thực sự có họa sỹ minh họa sách chuyên nghiệp, còn trước đó, đều là việc tay trái, làm thêm của họa sỹ, nhưng ngược lại cũng có nhiều người nổi tiếng tham gia vào việc minh họa, như Bùi Xuân Phái chẳng hạn.

Một cuộc phiêu lưu mới

Thời kỳ của Ngô Mạnh Lân và Trương Qua, ngay cả tranh minh họa cho thiếu nhi cũng được xác định mục tiêu giáo dục rõ ràng, mục tiêu này thậm chí còn được đặt trên thẩm mỹ và phong cách cá nhân. Đến sau này, khi Tạ Huy Long và Đậu Đũa minh họa, thì xuất bản không còn đặt nặng mục tiêu đó nữa, hoặc giả cho phép tác giả truyền đạt ý tưởng cuốn sách một cách tinh tế hơn, cũng như coi minh họa mang tính độc lập tương đối. Lối vẽ hoàn toàn theo cá nhân từng họa sỹ. Có thể thấy sự diễn đạt say mê nhiều chiều từ các minh họa của hai họa sỹ này, thậm chí không cần coi đó là minh họa mà là sáng tác hình ảnh song hành với văn học, có nguyên cớ từ văn học.

Cuộc triển lãm “Dế Mèn phiêu lưu ký - Chạm tới những thế giới”, theo để xuất của Tạ Huy Long lần này, do VCCA tổ chức là một cách thức nghệ thuật mới, mang tính sắp đặt chứ không phải là một cuộc trưng bầy các minh họa cho truyện của Tô Hoài.

Những người từng vẽ minh họa cho thiếu nhi đều ít nhiều có đầu óc tưởng tưởng và sống với thế giới huyền thoại, có con mắt vi giới, có tuổi thơ kéo dài trong tâm hồn. Vẻ đẹp của hoa cỏ và côn trùng từng trở thành thể loại hội họa Hoa điểu, Thảo trùng trong tranh cổ phương Đông, là cách chiêm nghiệm tự nhiên, trời đất thu nhỏ. Tạ Huy Long muốn khuếch đại cái vi giới đó lên, như cách ta đặt côn trùng vào kính hiển vi, nhưng đây là cái kính nhân văn, soi xét nhân tính và quan hệ con người với tự nhiên qua cây cỏ côn trùng.

Khi hội họa hay minh họa được dùng làm nguyên liệu cho Sắp đặt, nó cần được đánh giá ở mức độ tổng thể, dù rằng mỗi bức họa độc lập có giá trị riêng nhất định, nói lên ý tưởng và kỹ năng của người vẽ nó, và ý tưởng chung cho một cuộc trình bầy đương đại.

Phan Cẩm Thượng

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Đạo diễn 64 tuổi lên tiếng về tin đồn qua đêm với gái trẻ kém 40 tuổi
Đạo diễn 64 tuổi lên tiếng về tin đồn qua đêm với gái trẻ kém 40 tuổi
Thế giới saoicon  14/02/2019 

– Sau những phản ứng tiêu cực từ dư luận, đạo diễn 64 tuổi Vương Tinh lần đầu lên tiếng về thông tin qua đêm với gái trẻ đáng tuổi con gây xôn xao những ngày qua.

 
Sơn Tùng, Chi Pu và loạt sao bất ngờ mất hàng triệu người theo dõi
Sơn Tùng, Chi Pu và loạt sao bất ngờ mất hàng triệu người theo dõi
Thế giới saoicon  14/02/2019 

Một lỗi phát sinh trên mạng Instagram khiến hàng loạt người dùng bị mất lượt theo dõi, trong đó có các nghệ sĩ nổi tiếng.

 
Dàn mỹ nhân khoe vẻ quyến rũ, tươi mới dịp đầu năm
Dàn mỹ nhân khoe vẻ quyến rũ, tươi mới dịp đầu năm
Thời trangicon  14/02/2019 

- Diễm My, Hà Kiều Anh, Vũ Cẩm Nhung, Kỳ Duyên,... hội ngộ khoe sắc cùng nhau nhân dịp đầu năm mới.

 
Tronie công khai yêu Hoa hậu Kiều Ngân ngày Valentine sau 2 năm hẹn hò
Tronie công khai yêu Hoa hậu Kiều Ngân ngày Valentine sau 2 năm hẹn hò
Thế giới saoicon  14/02/2019 

 - Nhân dịp Valentine, nhiều sao Việt đã gửi lời chúc đến người yêu hoặc công khai chuyện tình cảm. Cặp đôi Tronie - Kiều Ngân cũng khiến người hâm mộ bất ngờ khi vừa công khai yêu nhau.

 
Tăng Thanh Hà: Lời hứa "không dựa dẫm" sau 7 năm làm dâu gia đình giàu có quyền lực
Tăng Thanh Hà: Lời hứa "không dựa dẫm" sau 7 năm làm dâu gia đình giàu có quyền lực
Thế giới saoicon  14/02/2019 

"Ngọc nữ" màn ảnh Việt một thời vẫn giữ được "độ hot" dù đã lấy chồng và nói không với showbiz 7 năm qua. Chặng đường người đẹp đi qua khiến khán giả thêm yêu mến sự tự tin, bí quyết giữ gia đình hạnh phúc của cô.

 
Á hậu Phương Nga bất ngờ công khai tình cảm với Bình An đúng Valentine
Á hậu Phương Nga bất ngờ công khai tình cảm với Bình An đúng Valentine
Thế giới saoicon  14/02/2019 

Đúng ngày Lễ tình yêu 14/2, Á hậu Phương Nga bất ngờ đăng hình ảnh tình tứ công khai tình cảm với diễn viên Bình An với nhiều lời ngọt ngào.

Cảnh nóng 'cố đấm ăn xôi' và chuyện 'chiếu trên chiếu dưới' ở làng hài
Cảnh nóng 'cố đấm ăn xôi' và chuyện 'chiếu trên chiếu dưới' ở làng hài
Phimicon  14/02/2019 

"Chỉ cần nhìn anh diễn, có thể biết ngay anh thuộc loại một hay hai. Thế nên, trong nghệ thuật hài, chất lượng vai diễn luôn quyết định đẳng cấp", tiến sĩ Minh Thái nêu quan điểm.

Mai Phương Thúy vắng bóng showbiz là để ở ẩn sinh con: Sự thật ngã ngửa
Mai Phương Thúy vắng bóng showbiz là để ở ẩn sinh con: Sự thật ngã ngửa
Thế giới saoicon  14/02/2019 

Hoa hậu Mai Phương Thúy vừa tham gia 1 talk show giải trí và có những chia sẻ thú vị về bản thân, sự nghiệp và cả tình yêu.

Đường Tăng và giai nhân - 33 năm khắc khoải một chuyện tình dang dở
Đường Tăng và giai nhân - 33 năm khắc khoải một chuyện tình dang dở
Phimicon  14/02/2019 

Trên con đường 14 năm thỉnh Kinh, Đường Tăng gặp nhiều kiếp nạn thử thách. Một lòng hướng Phật nhưng cũng đã có giây phút thánh tăng vương vấn tình nhi nữ.

Phim mới của Ngọc Trinh: Tưởng không hay mà vui không tưởng
Phim mới của Ngọc Trinh: Tưởng không hay mà vui không tưởng
Phimicon  14/02/2019 

Chuẩn bị tinh thần ra rạp xem một bộ phim nhảm và sến nhưng hóa ra nhiều người đã sai bét, "Vu quy đại náo" lại là một bộ phim hài duyên dáng và thú vị, khiến người xem cười từ đầu tới cuối.

Triệu Vy lần đầu xuất hiện giữa nghi vấn ly thân chồng tỷ phú
Triệu Vy lần đầu xuất hiện giữa nghi vấn ly thân chồng tỷ phú
Thế giới saoicon  14/02/2019 

- Nữ đạo diễn biểu cảm hài hước trước ống kính nhưng vẫn lộ vẻ bơ phờ, mệt mỏi.

Chồng Lâm Khánh Chi: Nếu được chọn lại, anh vẫn bỏ qua soi mói để chọn em
Chồng Lâm Khánh Chi: Nếu được chọn lại, anh vẫn bỏ qua soi mói để chọn em
Thế giới saoicon  14/02/2019 

 - Mới đây, trên trang cá nhân của mình, ông xã kém 8 tuổi của Lâm Khánh Chi đã có những lời mật ngọt gửi đến vợ trước thềm Valentine 2019.

Hơn 20 cựu binh cùng nhau kể về chiến tranh Biên giới
Hơn 20 cựu binh cùng nhau kể về chiến tranh Biên giới
Sáchicon  14/02/2019 

"Những người đi giữ biên cương" có gần 300 trang với hơn 30 sáng tác được tuyển chọn của hơn 20 tác giả, hầu hết là cựu chiến binh đã trực tiếp tham gia chiến đấu tại mặt trận Lạng Sơn gần 40 năm trước.

Giới làm phim Mỹ bức xúc, đòi tẩy chay Oscar 2019
Giới làm phim Mỹ bức xúc, đòi tẩy chay Oscar 2019
Phimicon  14/02/2019 

- Oscar 2019 tiếp tục gây tranh cãi khi thông báo cắt sóng trao giải 4 hạng mục nhằm đảm bảo thời lượng.

Lệ Quyên: Chồng tôi không phải đại gia, Valentine chỉ tặng hoa
Lệ Quyên: Chồng tôi không phải đại gia, Valentine chỉ tặng hoa
Thế giới saoicon  14/02/2019 

- "Tôi với anh đến với nhau và tạo dựng mọi thứ cho đến thời điểm này là từ con số 0. Đấy là điều tôi nghĩ rất đáng trân trọng trong tình cảm vợ chồng" - Lệ Quyên cho biết.

'MC đanh đá nhất Việt Nam' lần đầu đóng kịch
'MC đanh đá nhất Việt Nam' lần đầu đóng kịch

Nguyễn Hữu Chiến Thắng - người tự nhận là "MC đanh đá nhất Việt Nam" bày tỏ sự háo hức khi lần được được giao cho trọng trách đó là diễn kịch trong chương trình "Khi xuân thức giấc" diễn ra ngày 8/3 tại Nhà hát Tuổi trẻ, Hà Nội.

Gigi Hadid bán khỏa thân khoe vòng 1 lấp ló trên tạp chí
Gigi Hadid bán khỏa thân khoe vòng 1 lấp ló trên tạp chí
Thời trangicon  13/02/2019 

 - Người đẹp 23 tuổi không hổ danh là một trong những siêu mẫu danh tiếng hàng đầu làng mốt khi trở thành gương mặt mới nhất trên tạp chí Elle.

Chuyện tình đời thực kỳ lạ và lãng mạn như trên phim 'The Notebook'
Chuyện tình đời thực kỳ lạ và lãng mạn như trên phim 'The Notebook'
Phimicon  13/02/2019 

Người hâm mộ trên toàn thế giới phải xốn xang vì những tình tiết trong "The Notebook" đã được lặp lại trong thực tế.

Kim Bum chia tay mỹ nhân 'Hoa du ký' sau 10 tháng hẹn hò
Kim Bum chia tay mỹ nhân 'Hoa du ký' sau 10 tháng hẹn hò
Phimicon  13/02/2019 

 - Sau gàn 1 năm hẹn hò, Kim Bum đã tuyên bố đường ai nấy đi với người tình hơn 2 tuổi Oh Yeon Seo.

Chà Mi: Từ cô gái bán rau đến người mẫu quốc tế cát-xê nghìn USD
Chà Mi: Từ cô gái bán rau đến người mẫu quốc tế cát-xê nghìn USD
Thời trangicon  13/02/2019 

Chà Mi là một trong những người mẫu Việt hiếm hoi đang làm việc dài hạn tại thị trường quốc tế và sự nghiệp của cô ngày càng khởi sắc.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN