Dạy học tích hợp: Kinh nghiệm từ thế giới

Tiếp tục cuộc trao đổi, GS.TS Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên Chương trình GDPT mới giới thiệu kinh nghiệm xây dựng các môn học tích hợp ở nước ngoài và giải pháp của Chương trình GDPT mới.

- Chương trình GDPT của các nước phát triển xây dựng các môn học tích hợp như thế nào?

Dạy học tích hợp đã và đang được thực hiện ở nhiều quốc gia có nền giáo dục phát triển hàng đầu của thế giới; mức độ tích hợp khá đa dạng.

Số nước có môn Khoa học tự nhiên thay cho 3 môn học riêng rẽ là Vật lí, Hoá học và Sinh học ở cấp THCS chiếm tỉ lệ cao trong số các QG có nền GD phát triển như Anh, Australia, Hàn Quốc, Mỹ, New Zealand, Nhật Bản, Singapore, Thụy Sỹ,... Điều này cho thấy việc thiết kế môn học tích hợp Khoa học tự nhiên ở THCS trong Chương trình GDPT mới của Việt Nam là phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế.

Việc tích hợp Lịch sử và Địa lí thành một môn học (Lịch sử và Địa lí/Khoa học xã hội/Nghiên cứu xã hội) tuy không phổ biến như môn Khoa học tự nhiên nhưng cũng đã thực hiện ở nhiều QG có nền giáo dục phát triển như Canada, Hàn Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Pháp,...

- Chương trình GDPT mới của Việt Nam có giải pháp như thế nào để xây dựng các môn tích hợp phù hợp với thực tiễn dạy và học ở nước ta?

Dạy học tích hợp có nhiều ưu thế, nhưng cũng gây ra một số e ngại nhất định. Chẳng hạn, Jones Casey trong bài viết “Quan điểm liên môn – Ưu điểm, hạn chế và các lợi ích tương lai của các nghiên cứu liên môn” (2009) lưu ý: Nếu chỉ “nhăm nhăm” vào kiến thức liên môn, tích hợp thì có thể rời xa kiến thức cốt lõi của môn học, vì khi chú ý đến kiến thức liên môn, giáo viên sẽ chú ý đến phần giao nhau giữa các môn học, mà phần giao ấy là nơi thể hiện ít hơn đặc trưng của môn học.

Những người biên soạn Chương trình GDPT mới của Việt Nam đã lựa chọn phương án tích hợp phù hợp với mỗi môn học để phát huy hiệu quả, đồng thời bảo đảm kiến thức cốt lõi của mỗi ngành khoa học và phù hợp với điều kiện thực tế giáo dục của nước nhà.

Trong chương trình môn Khoa học tự nhiên, bên cạnh việc thiết kế nội dung theo các chủ đề chung như Chất và sự biến đổi của chất, Vật sống, Năng lượng và sự biến đổi, Trái đất và Bầu trời, chương trình hướng dẫn HS tìm hiểu một số vấn đề đòi hỏi tính tích hợp cao như biến đổi khí hậu, giáo dục sức khoẻ, giáo dục STEM, bảo vệ môi trường...

Trong chương trình môn Lịch sử và Địa lí, bên cạnh việc thiết kế các nội dung của phân môn vừa bảo đảm tính độc lập tương đối vừa góp phần soi sáng, hỗ trợ cho nhau, chương trình còn tạo cơ hội cho HS tìm hiểu một số chủ đề đòi hỏi tính tích hợp cao như: Các cuộc đại phát kiến địa lí, Đô thị - Lịch sử và hiện tại, Văn minh châu thổ sông Hồng và sông Cửu Long, Bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam.

Ngoài 4 chủ đề có tính tích hợp cao đã được lựa chọn, theo nguyên tắc “mở” của chương trình, mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc TW có thể bổ sung những chủ đề liên quan đến lịch sử, địa lí trong nội dung giáo dục của địa phương.

Phương thức và mức độ tích hợp như trên không vượt quá năng lực dạy học của giáo viên và khả năng tiếp nhận, vận dụng kiến thức của học sinh. Đây là một phương thức tích hợp ở mức độ phù hợp.

Kinh nghiệm thế giới và thực tiễn thử nghiệm dạy học tích hợp ở Việt Nam trong nhiều năm qua cho thấy việc xây dựng chương trình môn học tích hợp giúp HS có cơ hội vận dụng kiến thức, kĩ năng của nhiều lĩnh vực chuyên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn, giúp HS phát triển được những phẩm chất và năng lực mà Chương trình GDPT kì vọng.

Ngoài ra, nó còn giúp tránh được sự trùng lặp kiến thức nếu dạy ở nhiều môn học, góp phần giảm tải so với chương trình hiện hành. Trong thực tiễn dạy học lâu nay, nhiều giáo viên đã vận dụng cách dạy học tích hợp. Tuy nhiên, nếu quan điểm tích hợp được quán triệt ngay từ khâu thiết kế chương trình và biên soạn sách giáo khoa thì giáo viên sẽ vận dụng thuận lợi hơn và hiệu quả hơn.

 

- Bộ Giáo dục và Đào tạo có kế hoạch bồi dưỡng, đào tạo giáo viên để dạy các môn học tích hợp như thế nào?

Trước năm 1975, việc một GV (giáo viên) dạy cả 2 môn như Vật lí - Hóa học, Lịch sử - Địa lí rất phổ biến. Nhiều GV hiện nay cảm thấy khó khăn khi dạy môn tích hợp là do chương trình đào tạo sư phạm và thói quen dạy đơn môn trong mấy chục năm gần đây.

Để đáp ứng yêu cầu của Chương trình mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có kế hoạch xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng GV dạy học tích hợp.

Các trường sư phạm đang xây dựng chương trình đào tạo GV các môn Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lí và chương trình bồi dưỡng GV đơn môn để dạy các môn học này.

Theo dự kiến, GV dạy môn Lịch sử và môn Địa lý trong chương trình hiện hành sẽ học khoảng 20 tín chỉ để dạy môn Lịch sử và Địa lí ở THCS. Đối với môn Khoa học tự nhiên, cách bồi dưỡng cũng tương tự.

Từ nay cho đến khi áp dụng Chương trình mới ở cấp THCS còn gần 3 - 4 năm chuẩn bị, cho nên chương trình bồi dưỡng này hoàn toàn có tính khả thi.

Đối với một số trường hợp đặc biệt như GV gần đến tuổi nghỉ hưu thì có thể áp dụng phương án bố trí mỗi GV dạy một mạch nội dung phù hợp trong môn tích hợp trên cơ sở phối hợp chặt chẽ với GV dạy mạch nội dung khác. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế, không nên kéo dài.

Dạy học tích hợp: Kinh nghiệm từ thế giới

Bìa phụ sách giáo khoa môn Khoa học xã hội và nhân văn của Nhà xuất bản Đại học Cambridge viết theo chương trình của Australia 

Dạy học tích hợp: Kinh nghiệm từ thế giới

Mục lục sách giáo khoa môn Khoa học xã hội và nhân văn của Nhà xuất bản Đại học Cambridge viết theo chương trình của Australia

Doãn Phong(thực hiện)

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Làng nghề Thường Tín chọn 5 'chữ vàng' khai bút đầu xuân
Làng nghề Thường Tín chọn 5 'chữ vàng' khai bút đầu xuân
Góc phụ huynhicon  14/02/2019 

Với 5 chữ: Đoàn Kết, Sáng Tạo, Quyết Tâm, Phát Triển, Thành Công, huyện Thường Tín khai bút đầu xuân Kỷ Hợi 2019 với quyết tâm thành công trong mọi lĩnh vực.

 
9 câu cha mẹ thường xuyên nói sẽ làm thay đổi cuộc đời trẻ
9 câu cha mẹ thường xuyên nói sẽ làm thay đổi cuộc đời trẻ
Góc phụ huynhicon  15/02/2019 

Có những câu nói cha mẹ nên sử dụng thường xuyên và có những câu cần tuyệt đối tránh để không làm ảnh hưởng tới cảm xúc, tâm lý và sự nỗ lực của trẻ.

 
11 câu nói nhẹ nhàng của cha mẹ khiến trẻ răm rắp nghe lời
11 câu nói nhẹ nhàng của cha mẹ khiến trẻ răm rắp nghe lời
Góc phụ huynhicon  14/02/2019 

Khi nuôi dạy con cái, cha mẹ thường quên đi sức mạnh của ngôn từ. Những lời lẽ yêu thương, khích lệ có thể khiến đứa trẻ thay đổi thái độ và hành vi.

 
Buổi chào cờ đẫm nước mắt ở ngôi trường có 6 học sinh chết đuối
Buổi chào cờ đẫm nước mắt ở ngôi trường có 6 học sinh chết đuối
Góc phụ huynhicon  11/02/2019 

Sáng nay (mùng 7 Tết), hàng trăm học sinh, thầy cô Trường THCS Nguyễn Duy Hiệu (huyện Thăng Bình, Quảng Nam) - ngôi trường có 6 học sinh bị chết đuối chiều mùng 4 Tết vừa qua, đã tổ chức buổi chào cờ đầu năm.

 
Hàng trăm trường học Anh dạy môn học mới: Ngồi thiền
Hàng trăm trường học Anh dạy môn học mới: Ngồi thiền
Góc phụ huynhicon  12/02/2019 

Hàng trăm trường học của Anh đang chuẩn bị mở rộng chương trình giảng dạy truyền thống bằng một môn học mới: Thiền.

 
Thứ trưởng Bộ GD-ĐT thăm hỏi gia đình 6 học sinh bị chết đuối
Thứ trưởng Bộ GD-ĐT thăm hỏi gia đình 6 học sinh bị chết đuối
Góc phụ huynhicon  10/02/2019 

Sáng nay, Thứ trưởng Nguyễn Thị Nghĩa đại diện cho lãnh đạo Bộ GD-ĐT đã tới thăm hỏi gia đình 6 em học sinh chết đuối thương tâm vào chiều mùng 4 Tết.

5 kỹ năng sống nằm lòng trong tình huống nguy hiểm
5 kỹ năng sống nằm lòng trong tình huống nguy hiểm
Góc phụ huynhicon  13/02/2019 

Những nguy hiểm trong cuộc sống là điều không thể lường trước. Các kỹ năng sống dưới đây có thể giúp bạn sống sót trong những tình huống bất trắc xảy ra.

7 kỹ năng sinh tồn ai cũng cần phải biết
7 kỹ năng sinh tồn ai cũng cần phải biết
Góc phụ huynhicon  11/02/2019 

Mắc kẹt trong đám cháy, ô tô lao xuống nước, bị điện giật, máy bay gặp sự cố,… là những tình huống không hiếm gặp. Các kỹ năng sống dưới đây có thể cứu bạn trong tình huống khẩn cấp ấy.

Bức thư xin cho mẹ nghỉ Tết của cô bé 8 tuổi khiến vị sếp xúc động
Bức thư xin cho mẹ nghỉ Tết của cô bé 8 tuổi khiến vị sếp xúc động
Góc phụ huynhicon  01/02/2019 

“Tết Nguyên đán đang đến gần. Cô chú có thể cho mẹ cháu nghỉ một ngày được không ạ? Mẹ đã hứa sẽ cho cháu đi trượt tuyết vì mẹ bảo cháu bận học và không được đi chơi vài năm nay rồi”.

Quy định nghiêm ngặt của các tỷ phú công nghệ với con cái
Quy định nghiêm ngặt của các tỷ phú công nghệ với con cái
Góc phụ huynhicon  01/02/2019 

Sở hữu tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, nhưng Bill Gates đặt ra những quy định rất nghiêm ngặt về cách sử dụng công nghệ với con cái – tỷ phú đã chia sẻ điều này trong nhiều bài phỏng vấn.

Học sinh tăng cân sau Tết bị phạt chạy bộ mỗi ngày
Học sinh tăng cân sau Tết bị phạt chạy bộ mỗi ngày
Góc phụ huynhicon  31/01/2019 

Giáo viên một lớp học ở Trung Quốc tuyên bố sẽ phạt những học sinh nào bị tăng cân trong dịp Tết.

Quà lì xì đặc biệt của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam
Quà lì xì đặc biệt của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam
Góc phụ huynhicon  30/01/2019 

Trong buổi sinh hoạt đọc sách sáng 30/1, thầy và trò Trường Tiểu học Dạ Trạch (Khoái Châu, Hưng Yên) được nhận quà lì xì đặc biệt từ Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam là hàng trăm cuốn sách.

7 câu nói truyền thống cha mẹ cần suy xét khi nói với con
7 câu nói truyền thống cha mẹ cần suy xét khi nói với con
Góc phụ huynhicon  30/01/2019 

Những câu nhắc nhở con như “Con phải học tập thật chăm chỉ để thành công” đã không còn phù hợp trong thời đại ngày nay.

Bé trai 3 tuổi tử vong ở trường mầm non do sợi dây ở cổ áo ấm
Bé trai 3 tuổi tử vong ở trường mầm non do sợi dây ở cổ áo ấm
Góc phụ huynhicon  29/01/2019 

Trong lúc chơi cầu trượt, sợi dây rút ở cổ áo ấm mắc kẹt vào tấm ván thắt cổ làm bé Tân tử vong.

Bà mẹ nổi tiếng về dạy con bị bắt quả tang ngược đãi con mình
Bà mẹ nổi tiếng về dạy con bị bắt quả tang ngược đãi con mình
Góc phụ huynhicon  29/01/2019 

Một bà mẹ vốn nổi tiếng với những lời khuyên về cách dạy con đã bị bắt quả tang khi đang ngược đãi con trai mình.

Bé 3 tuổi tử vong sau bữa ăn chiều ở trường mầm non
Bé 3 tuổi tử vong sau bữa ăn chiều ở trường mầm non
Góc phụ huynhicon  28/01/2019 

Đang chơi ở sân trường, bé trai bỗng có biểu hiện tím tái, khó thở. Dù được đưa đi cấp cứu nhưng bé đã không qua khỏi.

Mỹ: 50.000 trẻ mầm non bị đình chỉ học mỗi năm
Mỹ: 50.000 trẻ mầm non bị đình chỉ học mỗi năm
Góc phụ huynhicon  29/01/2019 

Tỷ lệ trẻ bị đình chỉ học ngày càng cao khiến các trường mầm non của Mỹ phải đặt ra yêu cầu về dịch vụ tư vấn tâm lý cho cả giáo viên và học sinh.

Có hai thứ trong đời bạn cần phải ghi nhớ
Có hai thứ trong đời bạn cần phải ghi nhớ
Góc phụ huynhicon  27/01/2019 

 - Có hai điều mỗi người luôn phải ghi nhớ, thực hiện và làm thật tốt chúng trong cuộc sống hàng ngày. Nội dung được trích trong cuốn sách "Dòng sông chảy mãi" của tác giả Luân Lê.

Sai lầm của cha mẹ tạo thói quen xấu cho con
Sai lầm của cha mẹ tạo thói quen xấu cho con
Góc phụ huynhicon  28/01/2019 

Ngắt lời người lớn, chê bai người khác, nói lời thô lỗ là những hành vi không tốt ở trẻ mà nguyên nhân có thể do cách giáo dục sai lầm của cha mẹ.

Hết hôm nay, hơn 1.6 triệu học sinh TP.HCM sẽ nghỉ Tết
Hết hôm nay, hơn 1.6 triệu học sinh TP.HCM sẽ nghỉ Tết
Góc phụ huynhicon  25/01/2019 

Hôm nay là này học cuối cùng trước khi nghỉ Tết nguyên đán 2019 của hơn 1,6 triệu học sinh TP.HCM.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN