Dạy học tích hợp: Kinh nghiệm từ thế giới

Tiếp tục cuộc trao đổi, GS.TS Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên Chương trình GDPT mới giới thiệu kinh nghiệm xây dựng các môn học tích hợp ở nước ngoài và giải pháp của Chương trình GDPT mới.

- Chương trình GDPT của các nước phát triển xây dựng các môn học tích hợp như thế nào?

Dạy học tích hợp đã và đang được thực hiện ở nhiều quốc gia có nền giáo dục phát triển hàng đầu của thế giới; mức độ tích hợp khá đa dạng.

Số nước có môn Khoa học tự nhiên thay cho 3 môn học riêng rẽ là Vật lí, Hoá học và Sinh học ở cấp THCS chiếm tỉ lệ cao trong số các QG có nền GD phát triển như Anh, Australia, Hàn Quốc, Mỹ, New Zealand, Nhật Bản, Singapore, Thụy Sỹ,... Điều này cho thấy việc thiết kế môn học tích hợp Khoa học tự nhiên ở THCS trong Chương trình GDPT mới của Việt Nam là phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế.

Việc tích hợp Lịch sử và Địa lí thành một môn học (Lịch sử và Địa lí/Khoa học xã hội/Nghiên cứu xã hội) tuy không phổ biến như môn Khoa học tự nhiên nhưng cũng đã thực hiện ở nhiều QG có nền giáo dục phát triển như Canada, Hàn Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Pháp,...

- Chương trình GDPT mới của Việt Nam có giải pháp như thế nào để xây dựng các môn tích hợp phù hợp với thực tiễn dạy và học ở nước ta?

Dạy học tích hợp có nhiều ưu thế, nhưng cũng gây ra một số e ngại nhất định. Chẳng hạn, Jones Casey trong bài viết “Quan điểm liên môn – Ưu điểm, hạn chế và các lợi ích tương lai của các nghiên cứu liên môn” (2009) lưu ý: Nếu chỉ “nhăm nhăm” vào kiến thức liên môn, tích hợp thì có thể rời xa kiến thức cốt lõi của môn học, vì khi chú ý đến kiến thức liên môn, giáo viên sẽ chú ý đến phần giao nhau giữa các môn học, mà phần giao ấy là nơi thể hiện ít hơn đặc trưng của môn học.

Những người biên soạn Chương trình GDPT mới của Việt Nam đã lựa chọn phương án tích hợp phù hợp với mỗi môn học để phát huy hiệu quả, đồng thời bảo đảm kiến thức cốt lõi của mỗi ngành khoa học và phù hợp với điều kiện thực tế giáo dục của nước nhà.

Trong chương trình môn Khoa học tự nhiên, bên cạnh việc thiết kế nội dung theo các chủ đề chung như Chất và sự biến đổi của chất, Vật sống, Năng lượng và sự biến đổi, Trái đất và Bầu trời, chương trình hướng dẫn HS tìm hiểu một số vấn đề đòi hỏi tính tích hợp cao như biến đổi khí hậu, giáo dục sức khoẻ, giáo dục STEM, bảo vệ môi trường...

Trong chương trình môn Lịch sử và Địa lí, bên cạnh việc thiết kế các nội dung của phân môn vừa bảo đảm tính độc lập tương đối vừa góp phần soi sáng, hỗ trợ cho nhau, chương trình còn tạo cơ hội cho HS tìm hiểu một số chủ đề đòi hỏi tính tích hợp cao như: Các cuộc đại phát kiến địa lí, Đô thị - Lịch sử và hiện tại, Văn minh châu thổ sông Hồng và sông Cửu Long, Bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam.

Ngoài 4 chủ đề có tính tích hợp cao đã được lựa chọn, theo nguyên tắc “mở” của chương trình, mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc TW có thể bổ sung những chủ đề liên quan đến lịch sử, địa lí trong nội dung giáo dục của địa phương.

Phương thức và mức độ tích hợp như trên không vượt quá năng lực dạy học của giáo viên và khả năng tiếp nhận, vận dụng kiến thức của học sinh. Đây là một phương thức tích hợp ở mức độ phù hợp.

Kinh nghiệm thế giới và thực tiễn thử nghiệm dạy học tích hợp ở Việt Nam trong nhiều năm qua cho thấy việc xây dựng chương trình môn học tích hợp giúp HS có cơ hội vận dụng kiến thức, kĩ năng của nhiều lĩnh vực chuyên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn, giúp HS phát triển được những phẩm chất và năng lực mà Chương trình GDPT kì vọng.

Ngoài ra, nó còn giúp tránh được sự trùng lặp kiến thức nếu dạy ở nhiều môn học, góp phần giảm tải so với chương trình hiện hành. Trong thực tiễn dạy học lâu nay, nhiều giáo viên đã vận dụng cách dạy học tích hợp. Tuy nhiên, nếu quan điểm tích hợp được quán triệt ngay từ khâu thiết kế chương trình và biên soạn sách giáo khoa thì giáo viên sẽ vận dụng thuận lợi hơn và hiệu quả hơn.

 

- Bộ Giáo dục và Đào tạo có kế hoạch bồi dưỡng, đào tạo giáo viên để dạy các môn học tích hợp như thế nào?

Trước năm 1975, việc một GV (giáo viên) dạy cả 2 môn như Vật lí - Hóa học, Lịch sử - Địa lí rất phổ biến. Nhiều GV hiện nay cảm thấy khó khăn khi dạy môn tích hợp là do chương trình đào tạo sư phạm và thói quen dạy đơn môn trong mấy chục năm gần đây.

Để đáp ứng yêu cầu của Chương trình mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có kế hoạch xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng GV dạy học tích hợp.

Các trường sư phạm đang xây dựng chương trình đào tạo GV các môn Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lí và chương trình bồi dưỡng GV đơn môn để dạy các môn học này.

Theo dự kiến, GV dạy môn Lịch sử và môn Địa lý trong chương trình hiện hành sẽ học khoảng 20 tín chỉ để dạy môn Lịch sử và Địa lí ở THCS. Đối với môn Khoa học tự nhiên, cách bồi dưỡng cũng tương tự.

Từ nay cho đến khi áp dụng Chương trình mới ở cấp THCS còn gần 3 - 4 năm chuẩn bị, cho nên chương trình bồi dưỡng này hoàn toàn có tính khả thi.

Đối với một số trường hợp đặc biệt như GV gần đến tuổi nghỉ hưu thì có thể áp dụng phương án bố trí mỗi GV dạy một mạch nội dung phù hợp trong môn tích hợp trên cơ sở phối hợp chặt chẽ với GV dạy mạch nội dung khác. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế, không nên kéo dài.

Dạy học tích hợp: Kinh nghiệm từ thế giới

Bìa phụ sách giáo khoa môn Khoa học xã hội và nhân văn của Nhà xuất bản Đại học Cambridge viết theo chương trình của Australia 

Dạy học tích hợp: Kinh nghiệm từ thế giới

Mục lục sách giáo khoa môn Khoa học xã hội và nhân văn của Nhà xuất bản Đại học Cambridge viết theo chương trình của Australia

Doãn Phong(thực hiện)

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Mùa hè cực ‘wow’ cùng Apollo English Việt Nam
Mùa hè cực ‘wow’ cùng Apollo English Việt Nam
Góc phụ huynhicon  21/03/2019 

Lịch trình hè của bé sẽ đầy ắp các hoạt động lý thủ, bổ ích cùng bạn bè thầy cô nước ngoài trong chương trình hè mang tên “So Wow This Summer” của Apollo English Việt Nam.

 
Bộ Giáo dục: Huy động đại diện phụ huynh giám sát thực phẩm trường học
Bộ Giáo dục: Huy động đại diện phụ huynh giám sát thực phẩm trường học
Góc phụ huynhicon  19/03/2019 

Bộ GD-ĐT vừa có công văn gửi UBND các tỉnh, thành về việc tăng cường chỉ đạo công tác đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục.

 
Nghi án trường cho trẻ ăn thịt nhiễm sán lợn: Tạm đình chỉ cán bộ quản lý bếp ăn
Nghi án trường cho trẻ ăn thịt nhiễm sán lợn: Tạm đình chỉ cán bộ quản lý bếp ăn
Góc phụ huynhicon  18/03/2019 

Cán bộ quản lý bếp ăn của Trường Mầm non Thanh Khương mới đây cũng bị tạm đình chỉ 15 ngày để phục vụ công tác điều tra.

 
Ai chi phối bữa ăn bán trú ở  trường học?
Ai chi phối bữa ăn bán trú ở trường học?
Góc phụ huynhicon  19/03/2019 

Cùng với sự việc học sinh Bắc Ninh ăn phải thịt lợn nhiễm sán, một vấn đề đang được phụ huynh và các cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm là vai trò của lãnh đạo nhà trường đối với việc kiểm soát chất lượng bữa ăn bán trú.

 
Vụ trẻ nhiễm sán lợn: Phòng Giáo dục ép mua thực phẩm của công ty?
Vụ trẻ nhiễm sán lợn: Phòng Giáo dục ép mua thực phẩm của công ty?
Góc phụ huynhicon  18/03/2019 

 - Một phụ huynh cho biết, trước đây các cô giáo vẫn tự đi chợ nấu cơm cho các cháu nhưng sau này Phòng GD-ĐT huyện có “lệnh” bắt phải dùng thực phẩm của công ty.

 
Thủ tướng giao Bộ Công an điều tra vụ nghi thực phẩm nhiễm sán lợn
Thủ tướng giao Bộ Công an điều tra vụ nghi thực phẩm nhiễm sán lợn
Góc phụ huynhicon  18/03/2019 

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc về tình hình bệnh sán dây và ấu trùng sán lợn tại một số địa phương.

Nghi án trường cho trẻ ăn thịt lợn có sán: “Trẻ ăn gì, chúng tôi ăn nấy"
Nghi án trường cho trẻ ăn thịt lợn có sán: “Trẻ ăn gì, chúng tôi ăn nấy"
Góc phụ huynhicon  18/03/2019 

Hiệu phó trường mầm non dính nghi án cho học sinh ăn thịt nhiễm sán lợn cho hay tất cả giáo viên, kể cả hiệu trưởng và hiệu phó cũng sử dụng những thực phẩm được nấu cho học sinh ăn.

Phụ huynh tới tấp truy vấn hiệu trưởng vì học sinh nhiễm sán lợn
Phụ huynh tới tấp truy vấn hiệu trưởng vì học sinh nhiễm sán lợn
Góc phụ huynhicon  18/03/2019 

Trong khi Sở Y tế Bắc Ninh tổ chức xét nghiệm cho 19 trường học, phụ huynh đã kéo tới các trường để “truy vấn” trách nhiệm của hiệu trưởng.

Hỗn chiến ngoài trường, nam sinh bị chìa khóa xe đâm thẳng vào đầu
Hỗn chiến ngoài trường, nam sinh bị chìa khóa xe đâm thẳng vào đầu
Góc phụ huynhicon  18/03/2019 

- Nhóm học sinh của Trường THPT Gò Vấp và Trường THPT Nguyễn Trung Trực, quận Gò Vấp hỗn chiến nhau ngoài trường. Một em bị chìa khóa xe máy cắm vào đầu phải đi cấp cứu.

"Người Việt sĩ diện, khoe khoang, dễ chán nản khi gặp khó"
"Người Việt sĩ diện, khoe khoang, dễ chán nản khi gặp khó"
Góc phụ huynhicon  17/03/2019 

 - PGS Bùi Hoài Sơn đánh giá, người Việt ỷ lại, dễ chán nản khi gặp khó khăn, không biết lo xa, sĩ diện, tính tổ chức kỷ luật kém,…

Bộ Giáo dục yêu cầu kiểm soát chặt nguồn thực phẩm bán trú
Bộ Giáo dục yêu cầu kiểm soát chặt nguồn thực phẩm bán trú
Góc phụ huynhicon  16/03/2019 

Ông Ngũ Duy Anh, Vụ trưởng Giáo dục Thể chất cho biết Bộ GD-ĐT đã yêu cầu Bắc Ninh kiểm tra và trong tuần tới sẽ yêu cầu các địa phương khác kiểm soát chặt thực phẩm bữa ăn bán trú.

Thanh niên mặc váy, lẻn vào ký túc xá quay trộm nữ sinh tắm
Thanh niên mặc váy, lẻn vào ký túc xá quay trộm nữ sinh tắm
Góc phụ huynhicon  17/03/2019 

Trần đã bị bắt ngay sau khi có hành vi giả gái, đột nhập vào ký túc xá trường đại học để giở trò biến thái.

Cô giáo mầm non bị phụ huynh đánh nhập viện
Cô giáo mầm non bị phụ huynh đánh nhập viện
Góc phụ huynhicon  16/03/2019 

Cô giáo mầm non ở miền Tây bị phụ huynh tấn công, đánh nhập viện ngay tại trường. 

38 học sinh nhập viện sau khi ăn sinh nhật tại lớp
38 học sinh nhập viện sau khi ăn sinh nhật tại lớp
Góc phụ huynhicon  15/03/2019 

Bệnh viện Bà Rịa cho biết, vào lúc 10h30 ngày 15/3, bệnh viện đã tiếp nhận 38 học sinh lớp 2A5, Trường Tiểu học Trường Sơn, phường Phước Nguyên (Bà Rịa-Vũng Tàu) bị đau bụng, nôn và tiêu chảy sau khi ăn sinh nhật tại lớp học.

Ăn bánh mì và xôi trước cổng trường, 7 học sinh nhập viện
Ăn bánh mì và xôi trước cổng trường, 7 học sinh nhập viện
Góc phụ huynhicon  15/03/2019 

7 học sinh tiểu học ở Hà Tĩnh mua bánh mì và xôi trước cổng trường ăn đã xuất hiện tình trạng đau bụng, buồn nôn phải nhập viện.

Lớp trưởng bị vạ vụ cô giáo ở Bình Thuận đã đi học trở lại
Lớp trưởng bị vạ vụ cô giáo ở Bình Thuận đã đi học trở lại
Góc phụ huynhicon  15/03/2019 

Em Trần Công Mẫn học sinh lớp 10A3 Trường THPT Nguyễn Huệ (thị xã La Gi, tỉnh Bình Thuận) đã đi học trở lại sau thời gian suy sụp vì dính nghi án “ngủ với cô giáo”.

Không phải tiền bạc, 4 điều này cha mẹ cho con càng nhiều càng tốt
Không phải tiền bạc, 4 điều này cha mẹ cho con càng nhiều càng tốt
Góc phụ huynhicon  19/03/2019 

Con bạn có thể có ít đồ chơi, học trường làng, nhưng 4 điều sau bất kể cha mẹ nào cũng nên cho con càng nhiều càng tốt.

Người mẹ giết con gái 11 tuổi vì "cấm quan hệ tình dục"
Người mẹ giết con gái 11 tuổi vì "cấm quan hệ tình dục"
Góc phụ huynhicon  14/03/2019 

Một phụ nữ 28 tuổi ở Florida đã tự tay giết hại con gái của mình sau khi thấy bé có biểu hiện bất thường.

Sát hại cô giáo tiểu học rồi giấu tủ lạnh, người chồng bị y án tử hình
Sát hại cô giáo tiểu học rồi giấu tủ lạnh, người chồng bị y án tử hình
Góc phụ huynhicon  14/03/2019 

Xô xát với người vợ là một giáo viên tiểu học, Chu Hiểu Đông đã sát hại cô. Vụ án vừa được tuyên hồi tháng 3.

Điều tra vụ giáo viên nghỉ hưu giao cấu với nữ sinh lớp 10
Điều tra vụ giáo viên nghỉ hưu giao cấu với nữ sinh lớp 10
Góc phụ huynhicon  14/03/2019 

 Thừa nhận với gia đình nữ sinh chuyện đã giao cấu, nam giáo viên tiểu học đưa cho người nhà em này 50 triệu đồng mong bỏ qua chuyện.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN