Tin tức, Đọc báo Online, Tin tức trong ngày 24h - VietNamNet
Báo điện tử chính thống hàng đầu Việt Nam

Mobile0923 457 788 (Hà Nội) | 0962 237 788 (Tp.HCM)

16/01/2019 13:53:46 (GMT +7)

 
Chương trình giáo dục phổ thông mới:

Chương trình môn Giáo dục công dân đã thực sự là một môn khoa học?

Sau khi Dự thảo Chương trình (CT) giáo dục phổ thông các môn học được công bố rộng rãi, Báo VietNamNet nhận được bài viết góp ý cho CT môn Giáo dục công dân (GDCD) của độc giả Lương Cơ.

Theo độc giả Lương Cơ, “về hình thức rất ghi nhận nhóm tác giả đã cố gắng thiết kế khung CT môn học tiếp cận năng lực. Tuy nhiên, đọc kỹ nội dung, từ góc độ Khoa học luận, nêu ra hai vấn đề với GS Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên CT, và nhóm tác giả CT môn GDCD”.

VietNamNet giới thiệu bài viết của độc giả Lương Cơ.

Chương trình môn Giáo dục công dân đã thực sự là một môn khoa học?
Ảnh: Thanh Hùng

Vấn đề thứ nhất: Chương trình môn GDCD đã thực sự là một môn khoa học? 

Bất cứ môn khoa học nào cũng cần xác định rõ: 1. Đối tượng nghiên cứu, (phạm vi nghiên cứu); 2. Hệ thống lý thuyết (phạm trù, khái niệm, định lý, quy luật…, hệ thống lý thuyết đặc trưng, hệ thống lý thuyết kế thừa từ các khoa học khác); 3. Hệ thống phương pháp luận (đặc trưng và kế thừa); 4. Mục đích ứng dụng.

Bốn yếu tố này kết hợp với nhau tạo nên cấu trúc logic nội tại của môn học. Theo 4 yếu tố này để nhận diện, môn GDCD đang được nhóm tác giả xây dựng đã có thể định danh là một môn khoa học hoàn chỉnh hay chưa?

Cụ thể:

Thứ nhất, chưa xác định rõ đối tượng, phạm vi của môn học.

Tác giả chưa làm rõ được nội hàm và ngoại diên của môn GDCD – tức chưa xác định rõ đối tượng, phạm vi của môn học.

Nói cách khác, trong cả CT tổng thể lẫn CT môn học nhóm tác giả CT chưa đưa ra một định nghĩa đầy đủ, cụ thể cho môn học này, mà mới chỉ nêu lên được đặc điểm của môn học (1). Chính vì vậy, những nội dung của môn học không rõ ràng vừa thừa vừa thiếu (sẽ phân tích ở phần sau).

Do chưa xác định rõ nội hàm và ngoại diên của môn học, nên cấu trúc logic nội tại của môn học đang thiếu các nội dung quan trọng sau.

1. Lập trường Đạo đức đang được đặt ở đâu trong CT môn học này?

Như ta đã biết, không có thứ đạo đức chung chung, phổ quát mà mọi nền đạo đức đều dựa trên một lập trường Triết học, hoặc tư tưởng chủ đạo của quốc gia, dân tộc đó. Nếu không xác định được lập trường đạo đức thì chắc chắn không thể xác định được cơ sở của các giá trị xã hội, chuẩn mực hành vi đạo đức, cũng như tiêu chí đánh giá hành vi đạo đức.

2. Định hướng phát triển công dân trong mối tương quan với định hướng, mục tiêu chung của đất nước, đang được tác giả đặt ở đâu?

Với các môn học khác, tùy theo nội dung, có thể ít nhiều hoặc trực tiếp, gián tiếp đề cập đến bản sắc dân tộc, đến lập trường của Đảng, Nhà nước, nhưng môn Giáo dục Đạo đức – GDCD không thể không đề cập đến vấn đề này. Phải chăng, tác giả CT môn học chưa/ không nghĩ đến hay cố ý bỏ qua?

CT GDCD không nhắc tới về bản chất xã hội, mục tiêu xã hội Việt Nam đang theo đuổi, lý tưởng mà Nhà nước Việt Nam đang hướng tới… liệu đã thành CT GDCD của riêng Việt Nam chưa?

3. Thiếu nội dung về thế giới quan và nhân sinh quan.

Thiếu nội dung này nảy sinh mấy vấn đề:

3.1. Công dân Việt Nam có thể sống mà thiếu thế giới quan và nhân sinh quan không? Câu trả lời là không thể. Ví dụ: công dân Việt Nam lấy gì để bảo vệ bản thân trước những hiện tượng mê tín, dị đoan?

3.2. Không giáo dục thế giới quan và nhân sinh quan cho công dân Việt Nam thì không giáo dục được bản chất xã hội, lập trường của cá nhân cũng như của Đảng, Nhà nước.

3.3. Không có tính liên thông với môn Triết học, Triết học Mác – Lênin, môn học cơ bản, bắt buộc ở bậc đại học, cao đẳng.

Chương trình môn Giáo dục công dân đã thực sự là một môn khoa học?
Ảnh: Đinh Quang Tuấn
 

Thứ hai, mục tiêu đặc thù của môn học về phẩm chất là gì?

Mục tiêu về phẩm chất của môn GDCD đang được đồng nhất với mục tiêu chung của CT Tổng thể về phẩm chất: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm. Vậy mục tiêu đặc thù về phẩm chất của môn GDCD là gì?

Nói cách khác, môn Đạo đức có mục tiêu phẩm chất đặc thù là gì, khác với hoặc ngoài các mục tiêu giáo dục phẩm chất chung,trong khi GDCD là môn học có ưu thế nhất để hình thành rất nhiều phẩm chất khác cần thiết cho công dân Việt Nam.

Tác giả CT môn học bị bó hẹp trong mục tiêu của CT tổng thể hay “quên” mở rộng các phẩm chất khác cũng rất cần thiết cho việc hình thành phẩm đức cho công dân Việt Nam, hay không có thời lượng CT để xây dựng nội dung?

Phân tích nội dung kế hoạch giáo dục cấp Tiểu học, có thể thấy ngay một sự thiên lệch về định hướng giáo dục, giáo dục nhân cách cho công dân Việt Nam.

Thứ ba, một số khái niệm hết sức “mơ hồ”.

Từ đầu đến cuối CT, thuật ngữ, khái niệm đặc trưng của môn học chưa được giải thích. Một số khái niệm, nhóm tác giả CT đưa ra hết sức “mơ hồ”.

Ví dụ: khái niệm: “năng lực điều chỉnh hành vi đạo đức”, “năng lực điều chỉnh hành vi pháp luật”…, hai khái niệm này không được định nghĩa, và theo như sự hiểu biết hạn hẹp của tôi, tra cứu một số từ điển năng lực trên thế giới, thì không thấy có hai loại năng lực này. Nếu đây là sáng tạo của nhóm tác giả thì rất cần tường minh nội hàm hai khái niệm này. Tiếp đó, nhóm tác giả cần phải làm rõ các thành tố và các chỉ số hành vi của các năng lực này.

Phải chăng, do không tường minh được những phẩm chất đặc trưng cần hình thành cho HS của môn học nên, nội dung giáo dục Đạo đức đã lấy các phẩm chất của CT tổng thể làm nội dung?

Trong khi, để tạo nên một nhân cách hoàn chỉnh cho công dân Việt Nam còn cần rất nhiều các phẩm chất đạo đức khác nữa, như: Niềm tin, lương tâm, công bằng, dũng cảm…

Thứ tư, chưa đề cập cơ sở khoa học, nền tảng tư tưởng của các chuẩn mực đạo đức, giá trị sống.

Các tác giả CT đề cập đến các chuẩn mực đạo đức, các giá trị sống nhưng chưa đề cập đến cơ sở khoa học, nền tảng tư tưởng của các chuẩn mực, giá trị đó. Đây là căn cứ quan trọng để xây dựng các tiêu chí đánh giá các mức độ hình thành phẩm chất, giá trị, năng lực của học sinh. Do vậy, đề nghị nhóm tác giả công bố các chuẩn mực hành vi đạo đức, cũng như các chỉ số hành vi của các năng lực để làm căn cứ cho học sinh thực hiện, giáo viên dựa vào đó để kiểm tra, đánh giá sự hoàn thành/hoàn thiện về phẩm chất cho học sinh.

Như vậy, có thể thấy, giữa tên gọi môn học với những nội dung cần giáo dục phải có (hệ thống khái niệm, phạm trù cốt lõi) để làm nên môn học GDCD đang còn chưa tương xứng.

Nói cách khác, theo dự thảo CT, kết cấu, nội hàm, logic nội tại của môn học chưa đáp ứng được mục tiêu giáo dục, đối tượng giáo dục.

(Xem phần tiếp theo TẠI ĐÂY)

Lương Cơ

.................................

(1) Tham khảo quan niệm của Trung Quốc về nội dung môn học này, theo Bách khoa toàn thư giáo dục thành nhân Trung Quốc: “Về ngoại diên, đức dục (khái niệm tương thông với GDCD) bao gồm giáo dục chính trị, giáo dục tư tưởng, giáo dục phẩm chất đạo đức. Giáo dục chính trị giải quyết các vấn đề cơ bản như: phương hướng, giác ngộ, lập trường, thái độ chính trị của con người. Giáo dục tư tưởng giải quyết các vấn đề nhân sinh quan và thế giới quan của con người. Giáo dục phẩm chất đạo đức giải quyết các vấn đề hành vi đạo đức của con người. Về nội hàm, đức dục phải theo nhu cầu của một xã hội nhất định, một giai cấp nhất định, có mục đích, có tổ chức, có kế hoạch, có hệ thống, lấy việc nội hóa phẩm chất đạo đức, tư tưởng, chính trị của xã hội hoặc giai cấp đó làm thành phẩm chất đạo đức, chính trị, tư tưởng của cá nhân, từ đó làm nên một đặc trưng nhân cách ổn định.” 林崇徳 (总主编), 李春生 (主编), 中囯成人敎育百科全书, 南海出版社公司, 1994, 页.233.

Trên thực tế, Chương trình GDCD hiện hành của Việt Nam đang đi theo kết cấu này. Nhưng Dự thảo Chương trình GDCD mới thì không.

Chương trình phổ thông mới: Quyết làm từ 2019, nhất định đổi mới thi cử

Chương trình phổ thông mới: Quyết làm từ 2019, nhất định đổi mới thi cử

Buổi họp báo giới thiệu dự thảo chương trình môn học phổ thông mới diễn ra từ 16h chiều ngày 19/1 thu hút sự quan tâm đặc biệt của báo giới.

Dự thảo môn Giáo dục công dân chương trình phổ thông mới

Dự thảo môn Giáo dục công dân chương trình phổ thông mới

Dưới đây là dự thảo môn Giáo dục công dân chương trình phổ thông mới.

Hôm nay công bố dự thảo chương trình môn học phổ thông

Hôm nay công bố dự thảo chương trình môn học phổ thông

Chiều nay 19/1, Bộ GD-ĐT sẽ công bố dự thảo chương trình các môn học ở chương trình phổ thông mới.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Thực nghiệm chương trình mới: Giáo viên ngại đổi mới
Thực nghiệm chương trình mới: Giáo viên ngại đổi mới
Khoa họcicon  04/05/2018 

Ban phát triển các chương trình môn học vừa có báo cáo kết quả thực nghiệm và khảo sát ý kiến giáo viên, cán bộ quản lý về dự thảo các chương trình môn học trong chương trình giáo dục phổ thông mới ngày 3/5.

 
GS Đàm Thanh Sơn: "Đừng ngần ngại chia sẻ khó khăn"
GS Đàm Thanh Sơn: "Đừng ngần ngại chia sẻ khó khăn"
Khoa họcicon  10/08/2018 

Trung tâm Vật lý lý thuyết quốc tế (ICTP) xướng tên trao Giải thưởng và Huy chương Dirac 2018 cho 3 nhà vật lý học nổi tiếng thế giới, trong đó có nhà khoa học người Mỹ gốc Việt - GS Ðàm Thanh Sơn

 
Khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018
Khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018
Khoa họcicon  09/08/2018 

Sáng 9/8, tại Viện quản lý Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Lào, Thủ đô Viêng Chăn đã diễn ra Lễ khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018

 
Ký kết quy chế xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý Việt Nam
Ký kết quy chế xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý Việt Nam
Khoa họcicon  08/08/2018 

Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNN), Bộ Công Thương (CT) đã thực hiện lễ ký kết Quy chế phối hợp về xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý (CDĐL) vào sáng ngày 8/8.

 
Sắp có mưa sao băng lớn nhất năm vào rạng sáng 13/8
Sắp có mưa sao băng lớn nhất năm vào rạng sáng 13/8
Khoa họcicon  07/08/2018 

Vào rạng sáng ngày 13/8 tới đây, người Việt sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng trận mưa sao băng lớn nhất trong năm với tần suất lên đến 100 vệt mỗi giờ.

 
Điều đặc biệt về giáo sư giành giải thưởng Fields trẻ nhất nước Đức
Điều đặc biệt về giáo sư giành giải thưởng Fields trẻ nhất nước Đức
Gương mặt trẻicon  04/08/2018 

Giáo sư Peter Scholze(30 tuổi )đến từ nước Đức vừa giành giải thưởng Fields tại Đại hội toán học quốc tế. Anh cũng trở thành một trong những người đoạt huy chương trẻ nhất thế giới từ trước đến nay

Huy chương Toán học Fields bị đánh cắp sau 30 phút nhận giải
Huy chương Toán học Fields bị đánh cắp sau 30 phút nhận giải
Khoa họcicon  02/08/2018 

Tấm huy chương Toán học Fields trao cho một giáo sư Đại học Cambridge (Anh) bất ngờ bị đánh cắp chỉ 30 phút sau khi ông nhận giải.

Đã tìm thấy một hồ nước lỏng trên sao Hỏa
Đã tìm thấy một hồ nước lỏng trên sao Hỏa
Khoa họcicon  26/07/2018 

Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy những bằng chứng về một hồ nước ở trên sao Hỏa.

IEEE ICCE 2018: Cập nhật công nghệ Điện tử -Truyền thông 4.0
IEEE ICCE 2018: Cập nhật công nghệ Điện tử -Truyền thông 4.0
Khoa họcicon  23/07/2018 

IEEE ICCE 2018 là dịp để các nhà khoa học, chuyên gia uy tín trong lĩnh vực Điện tử - Truyền thông (ĐTTT) quốc tế và Việt Nam chia sẻ các kết quả nghiên cứu, giới thiệu về các xu hướng công nghệ ĐTTT mới nhất trên thế giới.

Giảng viên bị đạo văn: "Tôi lên tiếng vì không thể dung túng cho cái sai"
Giảng viên bị đạo văn: "Tôi lên tiếng vì không thể dung túng cho cái sai"
Người thầyicon  31/07/2018 

Anh Lưu Đức Quang, tác giả cuốn sách và bài nghiên cứu nghi bị ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó trưởng khoa Luật hành chính Nhà nước, Trường ĐH Luật TP.HCM đạo văn lên tiếng với VietNamNet.

"Ông Tồn mang công trình chứa nội dung đạo văn dự giải thưởng Hồ Chí Minh"
"Ông Tồn mang công trình chứa nội dung đạo văn dự giải thưởng Hồ Chí Minh"
Khoa họcicon  29/06/2018 

GS Trần Ngọc Thêm lý giải những việc đạo văn của ông Nguyễn Đức Tồn, cho hay ông Tồn "coi thường người đọc đến mức mang công trình có chứa nội dung đạo văn đăng ký giải thưởng trí tuệ danh giá nhất nước là giải thưởng Hồ Chí Minh". 

"Hồ sơ GS của ông Nguyễn Đức Tồn không chứa công trình đạo văn"
"Hồ sơ GS của ông Nguyễn Đức Tồn không chứa công trình đạo văn"
Khoa họcicon  29/06/2018 

14 ngày sau cuộc họp của hội đồng chức danh giáo sư ngành ngôn ngữ học giải quyết nghi vấn giáo sư Nguyễn Đức Tồn đạo văn, GS Trần Ngọc Thêm, Chủ tịch Hội đồng ngành đã có cuộc trao đổi với VietNamNet.

Nghị sĩ Mỹ đòi điều tra hoạt động Huawei trong các trường đại học
Nghị sĩ Mỹ đòi điều tra hoạt động Huawei trong các trường đại học
Khoa họcicon  22/06/2018 

Các nghị sĩ Mỹ đang kêu gọi chính phủ nước này điều tra các hoạt động hợp tác nghiên cứu của tập đoàn công nghệ Huawei tại các trường đại học Mỹ.

Thưởng gần 300 triệu đồng cho nghiên cứu về thụ tinh ống nghiệm gây xôn xao y khoa thế giới
Thưởng gần 300 triệu đồng cho nghiên cứu về thụ tinh ống nghiệm gây xôn xao y khoa thế giới
Khoa họcicon  21/06/2018 

Trường ĐH Y dược TP.HCM vừa ký quyết định khen thưởng cho bác sĩ Vương Thị Ngọc Lan, tác giả chính nghiên cứu về thụ tinh ống nghiệm của Việt Nam gây xôn xao y khoa thế giới vừa qua.

Có cần tôn trọng người khác không?
Có cần tôn trọng người khác không?
Khoa họcicon  17/06/2018 

Lần đầu tiên trong đầu tớ xuất hiện từ “tôn trọng” là vào năm 6 tuổi với bài kiểm tra có lời phê “Không tôn trọng giáo viên”. 

Truyền giọng nói thiên tài vật lý Hawking vào không gian
Truyền giọng nói thiên tài vật lý Hawking vào không gian
Khoa họcicon  15/06/2018 

Khi tro cốt của Stephen Hawking được an táng ở Tu viện Westminster, Anh, một ăng-ten ở Tây Ban Nha sẽ bắn một bản nhạc lồng giọng nói của ông về phía một hố đen trong không gian.

Hội đồng ngành chưa kết luận được nghi vấn "thầy đạo văn trò"
Hội đồng ngành chưa kết luận được nghi vấn "thầy đạo văn trò"
Khoa họcicon  13/06/2018 

Sáng 13/6, Hội đồng chức danh giáo sư ngành Ngôn ngữ học đã tổ chức cuộc họp bàn về nghi vấn đạo văn của GS. Nguyễn Đức Tồn.

Ra mắt mô hình điều vận xe trực tuyến kỳ vọng mạnh hơn Uber, Grab
Ra mắt mô hình điều vận xe trực tuyến kỳ vọng mạnh hơn Uber, Grab
Khoa họcicon  13/06/2018 

EMDDI là nền tảng công nghệ điều vận xe trực tuyến hoạt động theo một mô hình hoàn toàn mới, được phát triển bởi các chuyên gia và nhà khoa học tại ĐHQG Hà Nội.

Nhà khoa học giả bịa chuyện về vắc xin HPV gây ung thư
Nhà khoa học giả bịa chuyện về vắc xin HPV gây ung thư
Khoa họcicon  11/06/2018 

Một bài báo khẳng định vắc xin HPV (papilloma) có thể gây ung thư được đăng trên một tạp chí dược học quốc tế của Ấn Độ đã bị gỡ bỏ.

5 điều cần làm để đại học Việt Nam ngang hàng trong khu vực
5 điều cần làm để đại học Việt Nam ngang hàng trong khu vực
Khoa họcicon  10/06/2018 

Cần cải thiện lương bổng cho giảng viên và nâng chất lượng giáo sư đủ sức hợp tác với nước ngoài để nâng cao vị thế đại học Việt Nam trong khu vực.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN