Tin tức, Đọc báo Online, Tin tức trong ngày 24h - VietNamNet
Báo điện tử chính thống hàng đầu Việt Nam

Mobile0923 457 788 (Hà Nội) | 0962 237 788 (Tp.HCM)

16/01/2019 17:49:36 (GMT +7)

 

“Điểm nghẽn” của nghiên cứu khoa học trong trường đại học Việt Nam

 - Chiếm tới hơn một nửa nhân lực nghiên cứu khoa học của cả nước, song đầu tư, phân bổ kinh phí cho hoạt động nghiên cứu khoa học trong các trường đại học còn nhiều hạn chế.

Báo cáo khảo sát hoạt động khoa học công nghệ (KHCN) trong các cơ sở giáo dục ĐH Việt Nam giai đoạn 2011-2016 được thực hiện bởi nhóm 21 tác giả đến từ nhiều trường, viện, cơ quan cho thấy khá nhiều tồn tại trong hoạt động này cần được tháo gỡ.

Theo báo cáo, tổng số nhân lực KHCN trong các cơ sở giáo dục đại học hiện nay là 77.841 người, chiếm tới 50,08% tổng số nhân lực toàn quốc.

Trong số này, số nhân lực chất lượng cao, có trình độ tiến sĩ trở lên là 16.514 người, chiếm tỉ lệ hơn 21%.

Với 945 nhóm nghiên cứu, và hơn 1.413 tổ chức KH, các trường đại học đang có những đóng góp lớn vào thành tựu KHCN trong những năm qua.

Tuy nhiên, báo cáo cũng khẳng định, kinh phí đầu tư trực tiếp cho hoạt động KHCN của các trường đại học là ít dù lượng sản phẩm nhiều hơn so với các viện nghiên cứu trong cả nước.

"Kinh phí ngân sách KHCN đầu tư cho hoạt động KHCN của ngành giáo dục là thấp. Đặc biệt, ngân sách KHCN đầu tư cho ngành giáo dục trong những năm qua có xu thế giảm, trong khi số lượng các nhà khoa học trong ngành ngày càng tăng, số lượng các sản phẩm KHCN của các trường đại học đóng góp cho tiềm lực KHCN quốc gia là lớn" - báo cáo viết.

"Trong khi đó, nhu cầu nghiên cứu trong các trường đại học ngày càng lớn đặc biệt trong bối cảnh tiến bộ KHCN ngày càng nhanh".

Xét về tổng mức đầu tư, ngành giáo dục được đầu tư thấp hơn một số bộ, ngành như Viện Hàn lâm KHCN Việt Nam, Viện Hàn lâm KHXH, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Công thương.

Nếu tính bình quân cho một đơn vị nghiên cứu của ngành giáo dục, con số đầu tư sẽ thấp hơn nhiều so với các đơn vị nghiên cứu của một số bộ ngành khác.

"Thực trạng tài chính cho hoạt động KHCN của các trường đại học hiện nay thực sự là rất khiêm tốn" - báo cáo nhận định.

Từ đó, báo cáo khẳng định cần phải thay đổi thực trạng đầu tư thấp cho KHCN ở các trường đại học, nơi tạo ra phần lớn nguồn nhân lực KHCN (90%) mới có thể bắt kịp được các nước trong khu vực về giáo dục đại học.

“Điểm nghẽn” của nghiên cứu khoa học trong trường đại học Việt Nam
Việc đầu tư và phân bổ kinh phí cho hoạt động khoa học công nghệ trong các trường ĐH còn nhiều bất cập.

Việc phân bổ kinh phí cho hoạt động KHCN ở các trường đại học cũng còn những bất cập khi phần lớn dựa vào số cấp ban đầu chứ chưa theo nguyên tắc gắn theo sản phẩm đầu ra, chưa phân bổ theo số lượng cán bộ nghiên cứu. Các trường sống bằng số lượng đề tài chứ chưa sống bằng sản phẩm của đề tài.

 

Bên cạnh vấn đề kinh phí, vấn đề thiếu quy hoạch đầu tư trọng tâm, trọng điểm hệ thống cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu và đào tạo, hoạt động xã hội hóa nguồn lực đầu tư cho KHCN còn rất hạn chế và việc nhiều lãnh đạo chưa thực sự quan tâm đầu tư cho hoạt động KHCN và hoạt động dịch vụ KHCN đi kèm… cũng được coi là những "điểm nghẽn" của nghiên cứu khoa học ở các trường đại học Việt Nam.

Nhà khoa học được hưởng phần trăm từ đề tài, sản phẩm

Để giải quyết những vấn đề còn bất cập, tồn tại nêu trên, nhóm tác giả đã đều xuất với Bộ GD-ĐT và Bộ KHCN, Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ 2 nhóm giải pháp về cơ chế chính sách và đầu tư.

Về cơ chế chính sách, nhóm tác giả đề xuất thay đổi mô hình đầu tư cho hoạt động KHCN cho các trường đại học, không phân biệt công lập, ngoài công lập mà hướng tới sản phẩm đầu ra đáp ứng được các tiêu chuẩn, tiêu chí bằng mô hình xây dựng cơ sở vật chất dùng chung.

Thay đổi phương thức tổ chức các nhiệm vụ KHCN, tổ chức theo chương trình nghiên cứu gắn với mục tiêu từng giai đoạn, tránh dàn trải, trong đó tập trung vào các chương trình liên ngành: Công nghệ sinh học, Điện tử viễn thông, Cơ khí chế tạo, Công nghệ thông tin, Công nghệ vật liệu mới.

Thay đổi cơ chế phân bổ ngân sách KHCN theo mô hình quỹ với phương thức đầu tư đặt hàng. Theo đó, kinh phí được đưa về quỹ và đặt hàng theo yêu cầu của thực tiễn, không bị áp lực giải ngân, nâng cao hiệu quả đầu tư và cơ chế tài chính cho hoạt động KHCN

Thay đổi chính sách hoạt động KHCN cho các nhà khoa học trong trường đại học, theo đó các nhà khoa học có thể huy động vôn, sử dụng nguồn lực trang thiết bị đầu tư cho phát triển sản phẩm, thương mại hóa sản phẩm bằng cách hình thành các doanh nghiệp xung quanh trường đại học.

Thay đổi mô hình tổ chức các tổ chức KHCN trong các trường đại học, hướng tới phát triển sản phẩm gắn với đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Về đầu tư, nhóm tác giả đề nghị Bộ GD-ĐT xây dựng và chủ trì Đề án đầu tư phát triển hạ tầng KHCN gắn với tự chủ đại học của các trường đại học sau 2020. Trong đó có việc thành lập Quỹ phát triển KHCN ứng dụng và khởi nghiệp quốc gia (NARASUF) nhằm đầu tư cho các chương trình nghiên cứu về phát triển sản phẩm công nghệ ứng dụng gắn với khởi nghiệp.

Riêng đối với Bộ KHCN, nhóm tác giả đề nghị Bộ hỗ trợ các trường đại học tổ chức hoạt động nghiên cứu cho nghiên cứu sinh và sau tiến sĩ đặc biệt là các ngành khoa học cơ bản thông qua học bổng nghiên cứu.

Phối hợp với Bộ Tài chính chỉnh sửa Thông tư 27 về thanh quyết toán đối với các đề tài nghiên cứu theo cơ chế khoán chi đến sản phẩm cuối cùng, một cách cụ thể hơn, theo đó: cần cắt giảm quy trình thanh toán; khoán chứng từ thanh toán cho hoạt động chuyên môn bằng chứng tư thanh toán Giấy biên nhận; thực hiện thanh quyết toán một lần theo một hợp đồng và thanh lý hợp đồng duy nhất.

Thay đổi cơ cấu đầu tư cho KHCN từ nguồn sự nghiệp KHCN theo tương quan số lượng các tổ chức KHCN, nhân lực KHCN và sản phẩm đầu ra.

Về vấn đề đầu tư, nhóm tác giả kiến nghị Bộ KHCN thực hiện Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường năng lực tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, theo đó ưu tiên kinh phí sự nghiệp KHCN đầu tư phát triển hạ tầng KHCN của một số trường đại học trọng điểm để phát triển thành đại học nghiên cứu chủ công của ngành KHCN.

Đối với các trường đại học, nhóm tác giả kiến nghị quy hoạch phát triển tiềm lực KHCN gắn với các ngành đào tạo, hướng tới sản phẩm khoa học đỉnh cao cho các ngành có thể mình. Bên cạnh đó, đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động KHCN gắn với doanh nghiệp hướng tới tự chủ đại học dựa vào khoa học công nghệ.

Ngoài ra, nhóm tác giả kiến nghị các trường phải đẩy mạnh tái cấu trúc hoạt động KHCN và đào tạo của nhà trường hướng tới ứng dụng thực tiễn, liên ngành theo xu hướng tự chủ, tạo cơ chế thông thoáng thu hút các nhà khoa học tham gia nghiên cứu như hưởng % lợi ích kinh phí từ việc tạo ra các dự án, đề án, đề tài nghiên cứu khoa học, hưởng % kinh phí từ việc chuyển giao các sản phẩm KHCN có khả năng thương mại hóa và ứng dụng thực tiễn tại các doanh nghiệp và địa phương.

Lê Văn

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Thực nghiệm chương trình mới: Giáo viên ngại đổi mới
Thực nghiệm chương trình mới: Giáo viên ngại đổi mới
Khoa họcicon  04/05/2018 

Ban phát triển các chương trình môn học vừa có báo cáo kết quả thực nghiệm và khảo sát ý kiến giáo viên, cán bộ quản lý về dự thảo các chương trình môn học trong chương trình giáo dục phổ thông mới ngày 3/5.

 
GS Đàm Thanh Sơn: "Đừng ngần ngại chia sẻ khó khăn"
GS Đàm Thanh Sơn: "Đừng ngần ngại chia sẻ khó khăn"
Khoa họcicon  10/08/2018 

Trung tâm Vật lý lý thuyết quốc tế (ICTP) xướng tên trao Giải thưởng và Huy chương Dirac 2018 cho 3 nhà vật lý học nổi tiếng thế giới, trong đó có nhà khoa học người Mỹ gốc Việt - GS Ðàm Thanh Sơn

 
Khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018
Khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018
Khoa họcicon  09/08/2018 

Sáng 9/8, tại Viện quản lý Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Lào, Thủ đô Viêng Chăn đã diễn ra Lễ khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018

 
Ký kết quy chế xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý Việt Nam
Ký kết quy chế xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý Việt Nam
Khoa họcicon  08/08/2018 

Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNN), Bộ Công Thương (CT) đã thực hiện lễ ký kết Quy chế phối hợp về xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý (CDĐL) vào sáng ngày 8/8.

 
Sắp có mưa sao băng lớn nhất năm vào rạng sáng 13/8
Sắp có mưa sao băng lớn nhất năm vào rạng sáng 13/8
Khoa họcicon  07/08/2018 

Vào rạng sáng ngày 13/8 tới đây, người Việt sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng trận mưa sao băng lớn nhất trong năm với tần suất lên đến 100 vệt mỗi giờ.

 
Điều đặc biệt về giáo sư giành giải thưởng Fields trẻ nhất nước Đức
Điều đặc biệt về giáo sư giành giải thưởng Fields trẻ nhất nước Đức
Gương mặt trẻicon  04/08/2018 

Giáo sư Peter Scholze(30 tuổi )đến từ nước Đức vừa giành giải thưởng Fields tại Đại hội toán học quốc tế. Anh cũng trở thành một trong những người đoạt huy chương trẻ nhất thế giới từ trước đến nay

Huy chương Toán học Fields bị đánh cắp sau 30 phút nhận giải
Huy chương Toán học Fields bị đánh cắp sau 30 phút nhận giải
Khoa họcicon  02/08/2018 

Tấm huy chương Toán học Fields trao cho một giáo sư Đại học Cambridge (Anh) bất ngờ bị đánh cắp chỉ 30 phút sau khi ông nhận giải.

Đã tìm thấy một hồ nước lỏng trên sao Hỏa
Đã tìm thấy một hồ nước lỏng trên sao Hỏa
Khoa họcicon  26/07/2018 

Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy những bằng chứng về một hồ nước ở trên sao Hỏa.

IEEE ICCE 2018: Cập nhật công nghệ Điện tử -Truyền thông 4.0
IEEE ICCE 2018: Cập nhật công nghệ Điện tử -Truyền thông 4.0
Khoa họcicon  23/07/2018 

IEEE ICCE 2018 là dịp để các nhà khoa học, chuyên gia uy tín trong lĩnh vực Điện tử - Truyền thông (ĐTTT) quốc tế và Việt Nam chia sẻ các kết quả nghiên cứu, giới thiệu về các xu hướng công nghệ ĐTTT mới nhất trên thế giới.

Giảng viên bị đạo văn: "Tôi lên tiếng vì không thể dung túng cho cái sai"
Giảng viên bị đạo văn: "Tôi lên tiếng vì không thể dung túng cho cái sai"
Người thầyicon  31/07/2018 

Anh Lưu Đức Quang, tác giả cuốn sách và bài nghiên cứu nghi bị ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó trưởng khoa Luật hành chính Nhà nước, Trường ĐH Luật TP.HCM đạo văn lên tiếng với VietNamNet.

"Ông Tồn mang công trình chứa nội dung đạo văn dự giải thưởng Hồ Chí Minh"
"Ông Tồn mang công trình chứa nội dung đạo văn dự giải thưởng Hồ Chí Minh"
Khoa họcicon  29/06/2018 

GS Trần Ngọc Thêm lý giải những việc đạo văn của ông Nguyễn Đức Tồn, cho hay ông Tồn "coi thường người đọc đến mức mang công trình có chứa nội dung đạo văn đăng ký giải thưởng trí tuệ danh giá nhất nước là giải thưởng Hồ Chí Minh". 

"Hồ sơ GS của ông Nguyễn Đức Tồn không chứa công trình đạo văn"
"Hồ sơ GS của ông Nguyễn Đức Tồn không chứa công trình đạo văn"
Khoa họcicon  29/06/2018 

14 ngày sau cuộc họp của hội đồng chức danh giáo sư ngành ngôn ngữ học giải quyết nghi vấn giáo sư Nguyễn Đức Tồn đạo văn, GS Trần Ngọc Thêm, Chủ tịch Hội đồng ngành đã có cuộc trao đổi với VietNamNet.

Nghị sĩ Mỹ đòi điều tra hoạt động Huawei trong các trường đại học
Nghị sĩ Mỹ đòi điều tra hoạt động Huawei trong các trường đại học
Khoa họcicon  22/06/2018 

Các nghị sĩ Mỹ đang kêu gọi chính phủ nước này điều tra các hoạt động hợp tác nghiên cứu của tập đoàn công nghệ Huawei tại các trường đại học Mỹ.

Thưởng gần 300 triệu đồng cho nghiên cứu về thụ tinh ống nghiệm gây xôn xao y khoa thế giới
Thưởng gần 300 triệu đồng cho nghiên cứu về thụ tinh ống nghiệm gây xôn xao y khoa thế giới
Khoa họcicon  21/06/2018 

Trường ĐH Y dược TP.HCM vừa ký quyết định khen thưởng cho bác sĩ Vương Thị Ngọc Lan, tác giả chính nghiên cứu về thụ tinh ống nghiệm của Việt Nam gây xôn xao y khoa thế giới vừa qua.

Có cần tôn trọng người khác không?
Có cần tôn trọng người khác không?
Khoa họcicon  17/06/2018 

Lần đầu tiên trong đầu tớ xuất hiện từ “tôn trọng” là vào năm 6 tuổi với bài kiểm tra có lời phê “Không tôn trọng giáo viên”. 

Truyền giọng nói thiên tài vật lý Hawking vào không gian
Truyền giọng nói thiên tài vật lý Hawking vào không gian
Khoa họcicon  15/06/2018 

Khi tro cốt của Stephen Hawking được an táng ở Tu viện Westminster, Anh, một ăng-ten ở Tây Ban Nha sẽ bắn một bản nhạc lồng giọng nói của ông về phía một hố đen trong không gian.

Hội đồng ngành chưa kết luận được nghi vấn "thầy đạo văn trò"
Hội đồng ngành chưa kết luận được nghi vấn "thầy đạo văn trò"
Khoa họcicon  13/06/2018 

Sáng 13/6, Hội đồng chức danh giáo sư ngành Ngôn ngữ học đã tổ chức cuộc họp bàn về nghi vấn đạo văn của GS. Nguyễn Đức Tồn.

Ra mắt mô hình điều vận xe trực tuyến kỳ vọng mạnh hơn Uber, Grab
Ra mắt mô hình điều vận xe trực tuyến kỳ vọng mạnh hơn Uber, Grab
Khoa họcicon  13/06/2018 

EMDDI là nền tảng công nghệ điều vận xe trực tuyến hoạt động theo một mô hình hoàn toàn mới, được phát triển bởi các chuyên gia và nhà khoa học tại ĐHQG Hà Nội.

Nhà khoa học giả bịa chuyện về vắc xin HPV gây ung thư
Nhà khoa học giả bịa chuyện về vắc xin HPV gây ung thư
Khoa họcicon  11/06/2018 

Một bài báo khẳng định vắc xin HPV (papilloma) có thể gây ung thư được đăng trên một tạp chí dược học quốc tế của Ấn Độ đã bị gỡ bỏ.

5 điều cần làm để đại học Việt Nam ngang hàng trong khu vực
5 điều cần làm để đại học Việt Nam ngang hàng trong khu vực
Khoa họcicon  10/06/2018 

Cần cải thiện lương bổng cho giảng viên và nâng chất lượng giáo sư đủ sức hợp tác với nước ngoài để nâng cao vị thế đại học Việt Nam trong khu vực.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN