Hết biên chế, ngành giáo dục còn gì hấp dẫn?

Việc bỏ hình thức biên chế đối với công chức, viên chức là điều cần làm khi chúng ta chuyển sang vận hành cơ chế thị trường. Vấn đề chỉ là sớm muộn và cách thức tiến hành, ngoại trừ một số khu vực và ngành nghề đặc thù như quân đội, công an… 

Công chức, viên chức được biên chế dễ nảy sinh tâm lý “yên vị”, giảm năng suất lao động, khó khuyến khích tối đa sức sáng tạo, mà hiện tượng “công chức cắp ô” hiện nay là điển hình. Việc bỏ biên chế Nhà nước, chuyển sang các chế độ hợp đồng ngắn, trung và dài hạn, sẽ là một động lực mạnh mẽ nhằm nâng cao năng suất và chất lượng lao động. 

Bên cạnh đó, việc làm này giúp gia tăng tính linh hoạt, dân chủ, cạnh tranh và chuyên nghiệp hóa môi trường làm việc, đồng thời, góp phần hạn chế những tiêu cực trong tuyển dụng, quản lý và sử dụng nhân sự. 

Hết biên chế, ngành giáo dục còn gì hấp dẫn?

"Xét một cách thực tế nước ta hiện nay thì đối với giáo viên, việc biên chế hay không chưa tác động nhiều đến chất lượng và ý thức của người đứng trên bục giảng" (Ảnh: Đinh Quang Tuấn)

Ở hầu hết các nước trên thế giới hiện nay, nhất là các nước phát triển, cơ chế này đã được vận hành từ rất sớm và đã chứng minh được tính tích cực, hiệu quả vượt trội. Ngay cả các quan chức cấp cao của họ, hầu hết cũng là một dạng công chức làm việc theo hợp đồng. Hôm nay còn là quan chức Nhà nước, ngày mai hết nhiệm kỳ hoặc vì lý do nào đó thì lại trở về làm dân, là điều rất bình thường.

Ngành giáo dục lĩnh ấn tiên phong?

Câu hỏi đặt ra là “Vì sao chúng ta không tiến hành xem xét đồng bộ việc bỏ biên chế đối với cả công chức lẫn viên chức mà chỉ đặt vấn đề đối với viên chức trong ngành giáo dục?”.

Tình trạng chất lượng giáo dục của chúng ta hiện nay có nhiều vấn đề cần báo động, phải được cải cách để đáp ứng nhu cầu thực tiễn và phát triển của đất nước. Tuy nhiên, giáo dục là “Quốc sách hàng đầu”, nên những thay đổi của nó đều phải được tiến hành một cách thận trọng và khoa học. 

Chúng ta đã có quá nhiều bài học đắt giá trong cải cách giáo dục mấy năm gần đây, như: Dự án Ngoại ngữ quốc gia với khoảng 5.400 tỷ đồng nhưng kết quả đạt được rất hạn chế; Dự án Mô hình trường học mới tại Việt Nam (VNEN) với tổng kinh phí hơn 1900 tỷ đồng, đến nay gần như thất bại; Đề án về sách giáo khoa từng gây ra nhiều tranh cãi; và nhiều đề án cải cách cứ loay hoay với chuyện thi cử. Hơn nữa, xét một cách thực tế thì đối với giáo viên, việc biên chế hay không chưa tác động nhiều đến chất lượng và ý thức của người đứng trên bục giảng. Đây chưa phải là nguyên do dẫn đến sự tụt hậu của ngành giáo dục hiện nay.

Giáo dục là ngành đặc biệt quan trọng, có tầm ảnh hưởng bao trùm lên toàn xã hội. Những sai lầm đối với ngành giáo dục cũng đồng nghĩa sai lầm đối với toàn xã hội, tác động đến thế hệ tương lai. Bỏ biên chế trong ngành giáo dục, vì thế, cần có một lộ trình dài hơi. Nếu tiến hành vội vàng sẽ rất dễ bị chi phối bởi “ý chí cải cách” và “tư duy nhiệm kỳ”. 

Việc bỏ biên chế Nhà nước tốt nhất cần nghiên cứu tiến hành đồng bộ, triệt để đối với tất cả các ngành có ngạch công chức lẫn viên chức, để tránh sự vênh nhau trong cơ chế vận hành và quản lý về sau. Đồng thời, cũng là đảm bảo công bằng xã hội. Còn nếu chưa thể tiến hành đồng bộ ngay thì ngành giáo dục cũng không nên được lựa chọn làm tiên phong, mà phải là một ngành khác ít “nhạy cảm” đối với xã hội hơn. 

Nếu Bộ GD-ĐT quyết tâm triển khai, trước mắt chỉ nên tiến hành thử nghiệm trong quy mô hẹp, nếu không sẽ gây ra những hệ lụy khôn lường.

 

Những thách thức và hệ lụy khi triển khai 

Luật Công chức, Viên chức được Quốc hội ban hành, do đó, việc này Bộ GD-ĐT không thể tự quyết mà phải đưa ra diễn đàn Quốc hội để thảo luận và xem xét trên nhiều mặt, kể cả việc điều chỉnh Hiến pháp và pháp luật cho tương thích.

Hết biên chế, ngành giáo dục còn gì hấp dẫn?

Bỏ biên chế trong ngành giáo dục cần có một lộ trình dài hơi. Nếu tiến hành vội vàng sẽ rất dễ bị chi phối bởi “ý chí cải cách” và “tư duy nhiệm kỳ”. (Ảnh: Thanh Hùng)

Một khi đã bỏ biên chế, tức là chính thức đưa ngành giáo dục vào vận hành theo cơ chế thị trường, “sân chơi” giữa các trường công và các trường tư gần như được san phẳng. Những thách thức sẽ không chỉ đến với phía giáo viên, mà ngay cả với phía nhà tuyển dụng và sử dụng nhân lực. Ngành giáo dục của chúng ta liệu đã sẵn sàng trước những thách thức đó? 

Nhiều giáo viên giảng dạy ở các vùng khó khăn, ngay cả ở thành thị, lâu nay cố gắng theo nghề là vì “cái biên chế” ấy. Nay không còn nữa liệu họ có bỏ việc? 

Ngành giáo dục khi không còn sức hấp dẫn về “tính ổn định” nữa thì lấy ưu thế gì để thu hút những người có thực tài? 

Chắc chắn chỉ lòng yêu nghề không thôi là chưa đủ. Liệu chính phủ có thể cải cách tiền lương để đạt đến mức hấp dẫn và cạnh tranh cho nghề giáo như ở nhiều nước khác? 

Theo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ, “Việc sắp xếp này không phải giảm biên chế hay tiết kiệm tiền mà mục đích là nâng cao chất lượng giáo dục, trên cơ sở cơ cấu lại, tổ chức lại những gì bất hợp lý; tháo gỡ những tắc nghẽn, thậm chí có nhiều việc không cần đến tiền”. 

Nhưng sẽ có rất nhiều vấn đề cần đặt ra về chế độ, cơ chế, chính sách và khía cạnh pháp luật khi triển khai chủ trương này. Bởi vì, các giáo viên được vào biên chế Nhà nước đã phải trải qua cả một quá trình công tác, phấn đấu, vượt qua các kỳ thi cử, sát hạch, xét chọn,…, chứ không phải ngẫu nhiên. Cho nên, không thể nói bỏ là bỏ ngay, cào bằng họ với những người mới vào nghề được. 

Hơn nữa, cùng thi vào biên chế như nhau nhưng những người lên làm lãnh đạo thì vẫn nằm trong biên chế (công chức), trong khi các giáo viên (viên chức) bị chuyển trở lại làm hợp đồng, liệu có công bằng? Rồi, “ai” sẽ trực tiếp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các giáo viên? Với cách cơ cấu và thiết chế của tổ chức công đoàn như ở ta hiện nay, tổ chức này khó mà đảm nhiệm được trọng trách ấy.

Thiết nghĩ, việc trước mắt có thể làm ngay là ngừng biên chế thêm, chấm dứt tất cả các đợt thi cử, xét tuyển giáo viên vào biên chế. Nếu tiến hành thử nghiệm thì nên xây dựng cơ chế để khuyến khích giáo viên “tự nguyện” chuyển từ biên chế sang diện hợp đồng, nhằm phòng tránh những rủi ro và xung đột có thể nảy sinh. 

Nguyễn Thức Tuấn(Nghiên cứu sinh tại Ba Lan)

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Toàn cảnh chương trình giáo dục phổ thông mới từng cấp học
Toàn cảnh chương trình giáo dục phổ thông mới từng cấp học
Mediaicon  27/12/2018 

Tối 27/12, Bộ GD-ĐT đã chính thức công bố chương trình tổng thể và 27 chương trình môn học trong chương trình giáo dục phổ thông mới.

 
Cô hiệu trưởng xông xáo hiệu quả với cách làm xã hội hóa giáo dục
Cô hiệu trưởng xông xáo hiệu quả với cách làm xã hội hóa giáo dục
Người thầyicon  11/09/2018 

Cô hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Lợi (Hoành Bồ, Quảng Ninh) chia sẻ về hành trình mà cô gọi vui là “xấu mặt đi xin tương” của mình.

 
Đôn đốc thức hiện quy định đạo đức nhà giáo
Đôn đốc thức hiện quy định đạo đức nhà giáo
Người thầyicon  07/12/2018 

Đây là một yêu cầu trong công văn ngày 6/12 mà Bộ GD&ĐT gửi các sở giáo dục và đào tạo trước các vụ việc về đạo đức nhà giáo thời gian qua.

 
Từ tháng 10 sẽ đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp mới
Từ tháng 10 sẽ đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp mới
Người thầyicon  03/09/2018 

Quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông mới với 5 tiêu chuẩn, 15 tiêu chí có hiệu lực thi hành từ ngày 10/10/2018.

 
Thầy cô tận tình dọn bùn lũ dịp 2/9 để khai giảng đúng ngày
Thầy cô tận tình dọn bùn lũ dịp 2/9 để khai giảng đúng ngày
Người thầyicon  02/09/2018 

Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Nà Ớt là một trong những trường hứng chịu ảnh hưởng và thiệt hại nặng nề nhất của đợt lũ quét vừa qua tại Sơn La.

 
Cô giáo "gây bão" vì khuyên học sinh sống bình thường, tử tế
Cô giáo "gây bão" vì khuyên học sinh sống bình thường, tử tế
Người thầyicon  28/05/2018 

Chắt lọc từ thời trẻ và sự trải nghiệm của bản thân, cô giáo khuyên học sinh hãy sống bình thường, tử tế.

Thi đua, khen thưởng trong giáo dục sẽ có nhiều thay đổi
Thi đua, khen thưởng trong giáo dục sẽ có nhiều thay đổi
Người thầyicon  19/05/2018 

Đây là tinh thần theo dự thảo (lần 2) Thông tư hướng dẫn về công tác thi đua trong ngành giáo dục để lấy ý kiến trước khi ban hành chính thức. 

Chương trình phổ thông mới dạy học sinh chống đạo văn thế nào?
Chương trình phổ thông mới dạy học sinh chống đạo văn thế nào?
Người thầyicon  19/05/2018 

Chương trình giáo dục phổ thông mới sẽ chú trọng dạy học sinh cách tôn trọng bản quyền của người khác.

Vụ GS Thành "trượt" hiệu trưởng: Cần sửa ngay Luật Giáo dục Đại học
Vụ GS Thành "trượt" hiệu trưởng: Cần sửa ngay Luật Giáo dục Đại học
Người thầyicon  10/05/2018 

Bà Nguyễn Thị Kim Phụng khẳng định cần sửa ngay Luật Giáo dục Đại học sau trường hợp giáo sư Trương Nguyện Thành về Mỹ do không đủ chuẩn làm hiệu trưởng ở Việt Nam.

Giáo sư 36 tuổi "trẻ nhất Việt Nam"
Giáo sư 36 tuổi "trẻ nhất Việt Nam"
Người thầyicon  03/05/2018 

Với quyết định bổ nhiệm mới đây của Viện trưởng Viện toán học, Phạm Hoàng Hiệp trở thành giáo sư (GS) trẻ nhất của Việt Nam và là người duy nhất của ngành Toán học đủ tiêu chuẩn được công nhận GS năm 2017.

ETEP đồng hành cùng giáo viên nâng cao năng lực bằng CNTT
ETEP đồng hành cùng giáo viên nâng cao năng lực bằng CNTT
Người thầyicon  25/12/2018 

Với hình thức bồi dưỡng qua mạng, Chương trình ETEP hỗ trợ nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông, đáp ứng nhu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

Thầy hiệu trưởng tâm lý nhất "hệ mặt trời"
Thầy hiệu trưởng tâm lý nhất "hệ mặt trời"
Người thầyicon  23/11/2018 

Thầy Hoàng Văn Việt (Hiệu trưởng Trường THPT số 2 Bảo Thắng) khiến học trò phải “phát cuồng” vì những quy định vô cùng tâm lý.

Thầy giáo vui tính luôn mang lại tiếng cười cho học trò
Thầy giáo vui tính luôn mang lại tiếng cười cho học trò
Người thầyicon  30/11/2018 

Tôi tên DVC tức Dịch Vụ Cười Mở đầu câu chuyện, thầy giáo Dương Văn Cẩn cười tươi rói giới thiệu.

Cô giáo trẻ làm rụng động trái tim học trò bằng nhiều đổi mới sáng tạo
Cô giáo trẻ làm rụng động trái tim học trò bằng nhiều đổi mới sáng tạo
Người thầyicon  18/11/2018 

Trông Quỳnh Anh y hệt như một cô bé cấp 3 lí lắc, xinh tươi cắp xách đến trường, chứ ít giống một cô giáo đứng trên bục giảng.

Đảm bảo cho học sinh nội trú yên tâm như ở nhà
Đảm bảo cho học sinh nội trú yên tâm như ở nhà
Người thầyicon  19/12/2018 

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ đã nói như vậy với các đại biểu dự hội nghị tổng kết 10 năm trường Phổ thông dân tộc nội trú giai đoạn 2008 – 2018 diễn ra ngày 18/12 tại Yên Bái.

Thầy giáo xâm hại nữ sinh: Nhà trường, thầy cô bất ngờ!
Thầy giáo xâm hại nữ sinh: Nhà trường, thầy cô bất ngờ!
Người thầyicon  22/12/2018 

Hiệu trưởng có thầy giáo dâm ô nữ sinh lớp 8 đã lên tiếng về sự việc và nói rằng, đó là hành vi “suy đồi đạo đức của nhà giáo”.

Bộ GD-ĐT yêu cầu xác minh việc thầy giáo dâm ô nữ sinh lớp 8
Bộ GD-ĐT yêu cầu xác minh việc thầy giáo dâm ô nữ sinh lớp 8
Người thầyicon  21/12/2018 

Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý Giáo dục (Bộ GD-ĐT) vừa có công văn đề nghị Sở GD-ĐT Gia Lai xác minh, báo cáo sự việc thầy giáo Trường THCS Phan Bội Châu (tỉnh Gia Lai) có hành vi hiếp dâm một nữ sinh lớp 8.

Sinh viên ĐH Công nghiệp đóng tiền chống trượt:  Do trưởng khoa tự ý
Sinh viên ĐH Công nghiệp đóng tiền chống trượt: Do trưởng khoa tự ý
Người thầyicon  21/12/2018 

Thanh tra Bộ Công Thương đề nghị có xử lý nghiêm đối với tập thể, cá nhân để xảy ra vụ việc sinh viên Trường ĐH Công nghiệp Hà Nội phải đóng tiền chống trượt.

Những vụ thầy giáo xâm hại học sinh gây chấn động
Những vụ thầy giáo xâm hại học sinh gây chấn động
Người thầyicon  21/12/2018 

Đạo đức nhà giáo hơn lúc nào hết cần được chỉnh đốn, xem xét khi trong thời gian qua, xảy ra nhiều vụ thầy giáo xâm hại tình dục học sinh.

Có thể chấm dứt "diễn" trong giáo dục được không?
Có thể chấm dứt "diễn" trong giáo dục được không?
Người thầyicon  22/12/2018 

Có thể chấm dứt "diễn, nếu thay đổi cách quản lí, dân chủ, tập trung quản lí chất lượng sản phẩm giáo dục và đào tạo người học, lấy sự hài lòng của đối tượng hưởng dịch vụ làm trung tâm.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN