Tin tức, Đọc báo Online, Tin tức trong ngày 24h - VietNamNet
Báo điện tử chính thống hàng đầu Việt Nam

Mobile0923 457 788 (Hà Nội) | 0962 237 788 (Tp.HCM)

18/01/2019 00:49:53 (GMT +7)

 

Học trò tiếc nhớ GS Phan Huy Lê, người dẫn dắt sử học nửa thế kỷ

 - GS. Phan Huy Lê qua đời để lại một khoảng trống cho ngành sử học Việt Nam và là nỗi mất mát khó bù đắp với những người làm sử, với biết bao thế hệ học trò.

Học trò tiếc nhớ GS Phan Huy Lê, người dẫn dắt sử học nửa thế kỷ
GS. Phan Huy Lê - người dẫn dắt giới sử học Việt Nam. Ảnh: Ngô Vương Anh

Không ra tận nơi thì viết sử về Trường Sa không đành lòng”

Viết về lịch sử dân tộc có lẽ là niềm đam mê duy nhất và lớn nhất của thầy. Thầy vẫn nói sẽ làm việc đến lúc chết thì đúng là như vậy. Trước khi mất, hồi giữa tháng 5 vừa rồi, thầy vẫn ra thăm Trường Sa trong một chuyến đi 3 ngày”. GS. Phạm Quang Minh – Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐHQG Hà Nội) chia sẻ như vậy với VietNamNet vào chiều thứ 7 khi hay tin GS Lê qua đời.

Nói về chuyến đi này, GS. Phạm Hồng Tung – Khoa Lịch sử (Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhăn văn) kể lại:

“Trước khi thầy đi, học trò bọn mình có e ngại thầy tuổi cao sức yếu nên đã can ngăn. Nhưng thầy nói dứt khoát mình phải ra Trường Sa, không ra đến tận nơi thì viết sử về Trường Sa chưa đành lòng. Đi về, thầy vẫn còn rất phấn khởi về chuyến đi đó”. 

GS Tung vẫn không quên được những khoảnh khắc đặc biệt của những người thầy trước khi từ giã cõi đời. Năm 2005, thầy Trần Quốc Vượng có nói "Tôi còn nợ sinh viên khoa sử 7 tiết". Còn thầy Lê đã hỏi con gái: “Bố quên chưa tắt máy tính à?” trước khi chìm vào hôn mê.

Tình yêu dành cho nghiên cứu sử học của GS. Phan Huy Lê những người trong giới đều biết. Có lẽ nỗi đau đáu lớn nhất của GS là chưa hoàn thành xong bộ Quốc sử mà ông được giao làm tổng chủ biên - một công trình có tới 300 người tham gia, dự kiến sẽ xong vào năm 2019 tới đây.

Đây cũng là công trình mà GS. Phan Huy Lê kỳ vọng sẽ lấp đầy những “khoảng trống” trước đây các nhà sử học chưa đề cập đến khi viết về lịch sử Việt Nam.

Giới học giả còn nhớ vào tháng 2/2017, bài thuyết trình khoa học Một số thành tựu mới trong nghiên cứu lịch sử Việt Nam tại hội thảo do Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức đã gây dư chấn khi những quan điểm tiến bộ được nêu ra.

Đó là những kiến giải mới về vai trò của triều đình nhà Nguyễn, là những đề xuất phải viết thật khách quan lịch sử của thực thể chính quyền Việt Nam Cộng hòa, lịch sử bảo vệ chủ quyền biển đảo, các sự kiện cải cách ruộng đất, Nhân Văn Giai Phẩm…

Học trò tiếc nhớ GS Phan Huy Lê, người dẫn dắt sử học nửa thế kỷ
GS Phan Huy Lê và GS Đinh Xuân Lâm tại một hội thảo về triều Nguyễn năm 2008. Ảnh: Ngô Vương Anh

GS Phạm Hồng Tung chia sẻ, không chỉ riêng triều Nguyễn, GS Lê luôn muốn đưa một nhận thức trung thực, khách quan về tất cả các vấn đề của lịch sử Việt Nam:

“Không ai bào chữa cho những tội lỗi của của triều Nguyễn. Nhưng không vì thế mà phủ nhận những công lao rất lớn của triều đại này, ví dụ như việc hoàn chỉnh quá trình thống nhất đất nước, công lao trong việc biên soạn tài liệu mang tính chất quốc sử, đặc biệt công lao quản lý, khẳng định chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa, Trường Sa. Một số chính thể khác trong lịch sử Việt Nam đều vừa có công vừa có tội. Chúng ta phải nhìn nhận một cách khách quan, trung thực và phải bằng sử liệu, chứng cứ rõ ràng. Đó là điều thầy đã dạy chúng tôi". 

Chia sẻ với VietNamNet, PGS Vũ Văn Quân (Khoa Lịch sử, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG Hà Nội) cho biết thêm:

"Với một nhà khoa học trí tuệ uyên bác và trách nhiệm như GS Phan Huy Lê thì công việc nghiên cứu khoa học và trách nhiệm xã hội không khi nào có điểm dừng, nói cách khác là không bao giờ “hết việc” cả. Tuy nhiên, ông cũng biết rất rõ quỹ thời gian không còn nhiều, nên khoảng chục năm nay ông cùng với giới sử học tập trung nghiên cứu về lịch sử hình thành và phát tiển vùng đất Nam Bộ và đặc biệt là bộ Lịch sử Việt Nam. Kết quả Đề án khoa học “Lịch sử hình thành và phát triển vùng đất Nam Bộ” do ông làm Chủ nhiệm trở thành một trong mười sự kiện khoa học và công nghệ tiêu biểu năm 2011, gần đây được xuất bản thành bộ sách 11 tập. Với bộ Lịch sử Việt Nam, tuy chưa nghiệm thu và xuất bản, nhưng dưới sự chỉ đạo và trực tiếp tổ chức thực hiện của ông, các quan điểm, phương pháp và nguyên tắc tiếp cận nghiên cứu, trình bày đã được xác lập, việc nghiên cứu biên soạn đã căn bản hoàn thành. Điều buồn nhất với tất cả những người tham gia công trình này là khi bộ sách được xuất bản thì người đóng vai trò then chốt trong toàn bộ quá trình chuẩn bị và tổ chức thực hiện nó đã không còn nữa".

Người dẫn dắt giới sử học

Đồng nghiệp và học trò đều nhìn nhận GS. Phan Huy Lê chính là người dẫn dắt giới sử học, dẫn dắt giới khoa học xã hội nhân văn giao kết, đối thoại với giới nghiên cứu Việt Nam ở nước ngoài. GS cũng là người có tầm nhìn xa về tương lai của nghiên cứu sử học Việt Nam ngay từ khi đất nước còn chưa mở cửa.

Ông Tung nhớ về một kỷ niệm sâu sắc với GS. Phan Huy Lê từ năm 1986.

Khi đến thăm, thầy hỏi: “Các cậu đang làm gì?”. Trò đáp: “Chúng em đang tập viết bài giảng để chuẩn bị lên lớp”. Thầy bảo: “Tập trung vào học ngoại ngữ ngay” và khuyên học tiếng Anh, bởi “trước sau gì chúng ta cũng phải đối thoại với thế giới bằng tiếng Anh các cậu ạ”.

 

Khi trò trả lời rằng đã học ở đại học thì thầy nói: “Tiếng Anh của cậu chỉ đủ để đọc tài liệu thôi. Sau này đối thoại với thế giới phải là tiếng Anh học thuật và cậu phải nói được tiếng Anh giỏi như người Anh, người Mỹ. Cho nên bây giờ các cậu phải đi học từ chữ đầu tiên. Khi nào học xong quay về đây, mình đưa cho cuốn sách của người nước ngoài viết tiếng Anh thì phải dịch ra xuất bản được, chứ mình không quan tâm các cậu có bằng gì”.

Với tầm nhìn xa và tư tưởng cởi mở như thế, GS. Phan Huy Lê là một trong số ít nhà sử học Việt Nam giao thiệp và kết nối với các trí thức ở nước ngoài.

Học trò tiếc nhớ GS Phan Huy Lê, người dẫn dắt sử học nửa thế kỷ
GS Phan Huy Lê tại lễ trao danh hiệu của Viện Văn Khắc và Mỹ Văn Pháp năm 2017. Ảnh: Lê Văn

Nhiều nhà nghiên cứu ở nước ngoài tìm đến Việt Nam trước hết sẽ tìm đến GS. Phan Huy Lê để tham vấn.

Đi học ở nước ngoài, nhiều lúc bí, chúng tôi đều gọi về tra cứu “từ điển” Phan Huy Lê, kể cả là lúc nửa đêm. Ra nước ngoài, người ta biết mình là học trò Phan Huy Lê thì đều rất quý, vì người ta biết đó là một bậc thầy tử tế” – ông Tung chia sẻ.

Toàn bộ trước tác của GS. Phan Huy Lê được chia ra thành 4 mảng lớn gần tương đương nhau và đều ở mức rất cao (từ 104 đến 120 công trình).  GS Nguyễn Quang Ngọc, nguyên Viện trưởng Viện Việt Nam học, học trò của GS Lê ngót 50 năm, nói rằng: “Trách nhiệm lớn nhất đặt ra cho GS Phan Huy Lê không phải là từng mảng lịch sử cụ thể mà là tổng kết lịch sử đất nước. Sự suy tôn vai trò dẫn dắt về học thuật của GS Phan Huy Lê trong suốt nửa thế kỷ là điều hiếm có”. 

"Học mãi thầy mà không hết"

GS. Phan Huy Lê được nhiều thế hệ học trò kính trọng bởi sự lịch lãm trong cuộc sống thường ngày.

GS. Nguyễn Quang Ngọc chia sẻ:

“Không chỉ với chúng tôi là học trò, mà với tất cả mọi người, bao giờ cụ cũng rất tôn trọng. Ở cụ có tinh thần nhân ái. Có lẽ là truyền thống lâu đời trong gia đình, dòng họ. Đó là điều hết sức đặc biệt ở thầy”.

Với GS. Phạm Quang Minh, ấn tượng của ông về sự ân tình, cởi mở của GS. Phan Huy Lê nằm ở những lần đến chơi với gia đình thầy.

“Tôi rất hay được thưởng thức món ăn truyền thống của gia đình thầy mỗi dịp sinh nhật thầy hay lễ tết. Đó là món bánh khúc rất đặc biệt. Bánh được đặt từ một gia đình chuyên làm bánh cho nhà thầy nhiều năm nay”.

Trong ấn tượng của các thế hệ học trò khoa Sử, những “bậc đại thụ” “Lâm, Lê, Tấn, Vượng” đều có đặc điểm chung là dân dã, nhưng không bao giờ suồng sã mà luôn lịch lãm.

Tôi viết bản thảo xong nhờ thầy góp ý, các thầy đều sửa cho từng dấu chấm, dấu phẩy. Các thầy không bao giờ chấp nhận sự cẩu thả trong công việc. Có lần khoa tiếp khách, tôi sửa soạn mấy cái cốc uống nước, để phát ra tiếng động to, thầy Vượng nhẹ nhàng đặt tay lên vai tôi, ấn khẽ một cái. Cái tinh hoa văn hoá ấy không những được chắt lọc mà có ý thức trao truyền cho hậu thế. Các thầy cũng từng phải đi sơ tán khổ lắm chứ, cũng phải đi lao động như người dân bình thường thôi, nhưng không phải vì thế mà mất đi cái chất tinh hoa trí thức. Đó cũng chính là cái àmà bây giờ nhiều người làm thầy bị thiếu. Học mãi các thầy không hết” - GS Tung bùi ngùi.

Nguyễn Thảo

GS Phan Huy Lê tiết lộ chuyện phát hiện bản thảo 112 năm ở thư viện Pháp

Giáo sư Phan Huy Lê lần đầu tiết lộ một cách chi tiết việc ông phát hiện ra bản thảo viết tay tác phẩm Lục Vân Tiên nằm trong thư viện của Pháp hơn một thế kỷ mà không ai biết.

Người phụ nữ phía sau GS Phan Huy Lê

Người phụ nữ phía sau GS Phan Huy Lê

Ngồi ở phía sau nhưng chốc chốc, bà lại dừng khỏi cuộc trò chuyện với người bên cạnh để dõi theo người chồng của mình. Hơn một lần, tôi thấy bà mỉm cười khi rời mắt đi.

Pháp vinh danh giáo sư Sử học Phan Huy Lê

Pháp vinh danh giáo sư Sử học Phan Huy Lê

Viện Văn Khắc và Mỹ Văn Pháp sẽ trao danh hiệu vinh danh GS Phan Huy Lê vì sự nghiệp nghiên cứu khoa học xã hội và những đóng góp cho công cuộc bảo tồn di sản lịch sử và văn hóa của Việt Nam

Nghe GS Phan Huy Lê nói về nguy cơ môn lịch sử bị xóa bỏ

Nghe GS Phan Huy Lê nói về nguy cơ môn lịch sử bị xóa bỏ

Luôn giải thích rằng không bao giờ bỏ môn lịch sử, nhưng trên thực tế, bằng cách xây dựng chương trình như hiện nay, tức là đưa môn lịch sử vào các môn tích hợp, không còn môn lịch sử. Điều đó, theo tôi là xóa bỏ môn lịch sử.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Cô hiệu trưởng xông xáo hiệu quả với cách làm xã hội hóa giáo dục
Cô hiệu trưởng xông xáo hiệu quả với cách làm xã hội hóa giáo dục
Người thầyicon  11/09/2018 

Cô hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Lợi (Hoành Bồ, Quảng Ninh) chia sẻ về hành trình mà cô gọi vui là “xấu mặt đi xin tương” của mình.

 
Từ tháng 10 sẽ đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp mới
Từ tháng 10 sẽ đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp mới
Người thầyicon  03/09/2018 

Quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông mới với 5 tiêu chuẩn, 15 tiêu chí có hiệu lực thi hành từ ngày 10/10/2018.

 
Thầy cô tận tình dọn bùn lũ dịp 2/9 để khai giảng đúng ngày
Thầy cô tận tình dọn bùn lũ dịp 2/9 để khai giảng đúng ngày
Người thầyicon  02/09/2018 

Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Nà Ớt là một trong những trường hứng chịu ảnh hưởng và thiệt hại nặng nề nhất của đợt lũ quét vừa qua tại Sơn La.

 
Cô giáo "gây bão" vì khuyên học sinh sống bình thường, tử tế
Cô giáo "gây bão" vì khuyên học sinh sống bình thường, tử tế
Người thầyicon  28/05/2018 

Chắt lọc từ thời trẻ và sự trải nghiệm của bản thân, cô giáo khuyên học sinh hãy sống bình thường, tử tế.

 
Thi đua, khen thưởng trong giáo dục sẽ có nhiều thay đổi
Thi đua, khen thưởng trong giáo dục sẽ có nhiều thay đổi
Người thầyicon  19/05/2018 

Đây là tinh thần theo dự thảo (lần 2) Thông tư hướng dẫn về công tác thi đua trong ngành giáo dục để lấy ý kiến trước khi ban hành chính thức. 

 
Chương trình phổ thông mới dạy học sinh chống đạo văn thế nào?
Chương trình phổ thông mới dạy học sinh chống đạo văn thế nào?
Người thầyicon  19/05/2018 

Chương trình giáo dục phổ thông mới sẽ chú trọng dạy học sinh cách tôn trọng bản quyền của người khác.

Vụ GS Thành "trượt" hiệu trưởng: Cần sửa ngay Luật Giáo dục Đại học
Vụ GS Thành "trượt" hiệu trưởng: Cần sửa ngay Luật Giáo dục Đại học
Người thầyicon  10/05/2018 

Bà Nguyễn Thị Kim Phụng khẳng định cần sửa ngay Luật Giáo dục Đại học sau trường hợp giáo sư Trương Nguyện Thành về Mỹ do không đủ chuẩn làm hiệu trưởng ở Việt Nam.

Giáo sư 36 tuổi "trẻ nhất Việt Nam"
Giáo sư 36 tuổi "trẻ nhất Việt Nam"
Người thầyicon  03/05/2018 

Với quyết định bổ nhiệm mới đây của Viện trưởng Viện toán học, Phạm Hoàng Hiệp trở thành giáo sư (GS) trẻ nhất của Việt Nam và là người duy nhất của ngành Toán học đủ tiêu chuẩn được công nhận GS năm 2017.

Thầy giáo vui tính luôn mang lại tiếng cười cho học trò
Thầy giáo vui tính luôn mang lại tiếng cười cho học trò
Người thầyicon  30/11/2018 

Tôi tên DVC tức Dịch Vụ Cười Mở đầu câu chuyện, thầy giáo Dương Văn Cẩn cười tươi rói giới thiệu.

Bộ GD-ĐT kiểm tra việc dạy trẻ khuyết tật tại Trường Mầm non B Trực Đại
Bộ GD-ĐT kiểm tra việc dạy trẻ khuyết tật tại Trường Mầm non B Trực Đại
Người thầyicon  03/12/2018 

Ngày 3/12, Đoàn công tác của Bộ GD&ĐT do bà Nguyễn Thị Hiếu, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Mầm non làm trưởng đoàn đã đi kiểm tra việc dạy trẻ khuyết tật tại Trường Mầm non B Trực Đại.

Giáo viên nói học sinh tát bạn, hiệu trưởng xin lỗi sâu sắc
Giáo viên nói học sinh tát bạn, hiệu trưởng xin lỗi sâu sắc
Góc phụ huynhicon  06/12/2018 

Hiệu trưởng Trường Tiểu học Quang Trung gửi lời xin lỗi sau sự việc một cô giáo trẻ của trường yêu cầu học sinh tát bạn vì nói bậy.

Cô giáo Hà Nội tường trình: "Tôi chỉ nói bâng quơ tát cho bạn một cái"
Cô giáo Hà Nội tường trình: "Tôi chỉ nói bâng quơ tát cho bạn một cái"
Người thầyicon  06/12/2018 

Theo như tường trình của cô giáo thì cô không chủ đích yêu cầu học sinh tát bạn mà xuất phát từ câu nói bâng quơ.

Tạm đình chỉ cô giáo Hà Nội bị tố bắt học sinh lớp 2 tát bạn 50 cái
Tạm đình chỉ cô giáo Hà Nội bị tố bắt học sinh lớp 2 tát bạn 50 cái
Người thầyicon  05/12/2018 

Bí thư quận Đống Đa (Hà Nội) Lê Tiến Nhật cho biết đã giao trường tiến hành tạm đình chỉ công tác của cô giáo bị tố bắt học sinh tát bạn 50 cái.

Công bố chi tiết chương trình giáo dục phổ thông mới trong tháng 12
Công bố chi tiết chương trình giáo dục phổ thông mới trong tháng 12
Người thầyicon  04/12/2018 

Lãnh đạo Bộ GD-ĐT cho biết chương trình giáo dục phổ thông mới đã cơ bản hoàn tất và Bộ sẽ chính thức công bố trong tháng 12 này.

Cái ôm của cô giáo khiến phụ huynh bật khóc
Cái ôm của cô giáo khiến phụ huynh bật khóc
Người thầyicon  04/12/2018 

Một số học sinh đã nói với cô Azlina Hassan: “Cô ơi, chúng con sẽ trượt mất”. Nhưng cô giáo đã ôm học trò và nói: “Việc đỗ, trượt không quan trọng. Dù thế nào cô vẫn ghi nhận mọi sự cố gắng của các con”.

Ám ảnh của những thầy cô bị học trò “nhìn thấy là đánh”
Ám ảnh của những thầy cô bị học trò “nhìn thấy là đánh”
Người thầyicon  04/12/2018 

Khi thầy đang làm việc, trẻ sẽ mở cửa phòng lao tới đánh thầy. Khi thầy đang ngủ, trẻ cũng xông đến lật chăn đánh vào đầu thầy mới thỏa. Để an toàn, nhiều lần thầy Nghị phải đội mũ bảo hiểm để … đi ngủ.

Kiểm điểm nhà trường, thu hồi toàn bộ "lời khai" của học sinh về vụ 231 cái tát
Kiểm điểm nhà trường, thu hồi toàn bộ "lời khai" của học sinh về vụ 231 cái tát
Người thầyicon  03/12/2018 

Phòng GD-ĐT huyện Quảng Ninh đã yêu cầu thu hồi và xử lý toàn bộ những bản khai của học sinh đã viết, kiểm điểm nghiêm túc về việc làm sai trái, không đúng thẩm quyền của nhà trường.

Thu nhập giáo viên dạy thêm: Có người 9 con số
Thu nhập giáo viên dạy thêm: Có người 9 con số
Người thầyicon  04/12/2018 

Giáo viên dạy thêm dù ở thành phố hay nông thôn, nếu “đắt sô”, thì đều có thu nhập rất ổn.

Lấy lời khai vụ 231 cái tát: Sao lại thanh minh kiểu ấy?
Lấy lời khai vụ 231 cái tát: Sao lại thanh minh kiểu ấy?
Người thầyicon  03/12/2018 

Việc thu thập thông tin để nắm đầy đủ bản chất sự việc là mong mỏi đúng, nhưng với đối tượng là trẻ thì cần một số nguyên tắc để không làm các em tổn thương.

Lấy lời khai của học sinh về 231 cái tát, hiệu trưởng nói gì?
Lấy lời khai của học sinh về 231 cái tát, hiệu trưởng nói gì?
Người thầyicon  03/12/2018 

Trường THCS Duy Ninh, huyện Quảng Ninh, Quảng Bình đã cho học sinh trả lời 19 câu hỏi trong “phiếu điều tra” sau vụ cô giáo Nguyễn Thị Phương Thủy yêu cầu các học sinh tát em Hoàng Long Nhật, lớp 6.2.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN