"4 năm chỉ học 1 thứ, sinh viên ra trường ngơ ngác là phải"

 - Các trường đại học tập trung đào tạo các chuyên ngành hẹp khiến sinh viên tốt nghiệp thiếu nhiều kỹ năng, đặc biệt là khả năng tư duy và tầm nhìn để thích ứng với những thay đổi của thời đại.

Vấn đề này đã được nêu lên trong toạ đàm về khái niệm "Liberal Art" (giáo dục khai phóng) diễn ra chiều 16/10 tại Hà Nội.

Phát biểu mở đầu, bà Đàm Bích Thủy, Chủ tịch ĐH Fulbright Việt Nam (FUV) nhìn nhận, Liberal Art là hệ thống giáo dục giúp con người trở thành những con người tự do, làm được những gì mình mong muốn. 

'4 năm chỉ học 1 thứ, sinh viên ra trường ngơ ngác là phải'
Toạ đàm về "giáo dục khai phóng" tại giảng đường Nguỵ Như Kon Tum (ĐHQG Hà Nội). Ảnh: Lê Văn

"Như vậy, vấn đề không phải là học môn gì mà là học như thế nào. Đây cũng là đặc trưng quan trọng nhất của giáo dục khai phóng. Điều này giúp các em có thể học liên tục trong cuộc đời thay vì dừng lại ở việc học một số môn các em phải chọn lúc vào trường".

Bà Thủy có một người bạn là nha sĩ với công việc ổn định, thu nhập cao nhưng luôn đau đáu về ước mơ trở thành kiến trúc sư từ thời trẻ mà anh không đạt được vì đã lựa chọn nghề nghiệp theo tiếng gọi của cha mẹ.

“Khi 17-18 tuổi, nhiều em chưa biết mình thích gì. Vì vậy, bắt phải lựa chọn nghề nghiệp thì rất nhiều em sau này sẽ cảm thấy nuối tiếc. Giáo dục phải giúp các em sau này không phải nói những điều “giá như” như thế trong vòng 10-15 năm sau” – bà Thủy chia sẻ.

GS Randall Woods, Trường Nghệ thuật và Khoa học Fulbright, ĐH Arkansas cho biết, ở ngay tại Mỹ, vẫn có những tranh cãi lớn về giá trị của giáo dục khai phóng.

Còn theo GS.TS. Furuta Motoo, Hiệu trưởng Trường ĐH Việt Nhật (VJU), ngay cả ở Nhật, nhiều lãnh đạo cũng nghi ngờ giá trị của đường lối giáo dục này.

'4 năm chỉ học 1 thứ, sinh viên ra trường ngơ ngác là phải'
GS Futura Motoo

“Đánh giá hiệu quả của nó không phải dễ dàng. Những nhân viên có chuyên ngành hẹp sẽ được đánh giá cao hơn những người được đào tạo cơ bản. Tuy nhiên, 10 năm sau, khi đã trở thành một lãnh đạo chủ chốt trong công ty thì người có tầm nhìn rộng của giáo dục khai phóng sẽ mang lại nhiều giá trị hơn” – ông Furuta nói.

Bà Đàm Bích Thủy đưa ví dụ về Mark Zuckerburg, người sáng lập mạng xã hội Facebook như một điển hình:

"Anh học chuyên ngành tâm lý ở ĐH Harvard chứ không phải là khoa học máy tính. Mark luôn nói môn tâm lý đã giúp cho mình nhiều hơn là khoa học máy tính. Nếu không nhận biết được cách hành xử của người tiêu dùng tại thời điểm đó thì cậu ấy sẽ không thể tạo ra được Facebook như hiện nay”.

Ngô Thùy Ngọc Tú, cựu SV ĐH Stanford (Hoa Kỳ) - nói rằng, những lớp học đầu tiên của Liberal Art mà cô được học trong trường không phải là triết học hay lịch sử như nhiều người nghĩ mà là về ý nghĩa cuộc sống, cái chết. Khi học những chủ đề đó, SV buộc phải đọc rất nhiều sách về khoa học tự nhiên, sách y học, sinh học và cả những sách về triết học, nhân văn...

Việt Nam: Đã bỏ lỡ giáo dục khai phóng

Dù thừa nhận giá trị của giáo dục khai phóng, song các chuyên gia cũng nhìn nhận, việc thúc đẩy giáo dục khai phóng ở Việt Nam vẫn có thể gặp nhiều thách thức.

GS.TS. Furuta Motoo, người có nhiều năm gắn bó với Việt Nam nhận định, các trường đại học ở Việt Nam đang nghiêng về đào tạo chuyên ngành hẹp để nhanh chóng tìm được việc làm mà không hướng tới trang bị cho sinh viên một tầm nhìn rộng để có thể thích ứng với thời đại "đi biển không có la bàn" hiện nay.

Ông Furuta cũng nhắc lại, vào đầu thập niên 90 tại Việt Nam đã xây dựng trường đại học đại cương dạy những kiến thức cơ bản cho sinh viên trước khi chuyển sang đào tạo chuyên ngành là đã bắt đầu đi theo triết lý giáo dục khai phóng. Tuy nhiên, mô hình này không duy trì được lâu.

GS Lâm Quang Thiệp, nguyên Vụ trưởng Vụ GD ĐH, “tác giả” của đại học đại cương ở Việt Nam nhớ lại:

Trước năm 1986, giáo dục ĐH của Việt Nam đi theo mô hình của Liên Xô, nghĩa là đào tạo những chuyên ngành rất hẹp. Kể cả các môn cơ bản, cơ sở trong chương trình của họ cũng chỉ phục vụ mục đích đào tạo nghề.

 

Khi đổi mới, Việt Nam tham khảo mô hình của Mỹ, phân chia thành 2 phần: Giáo dục đại cương và giáo dục chuyên nghiệp. Tuy nhiên, việc đưa giáo dục đại cương vào Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn vì ngay cả những người đầu ngành lúc đó cũng đều được đào tạo tại Liên Xô nên không chấp nhận giáo dục đại cương.

'4 năm chỉ học 1 thứ, sinh viên ra trường ngơ ngác là phải'
GS Lâm Quang Thiệp: "Việt Nam đã bỏ lỡ cơ hội giáo dục khai phóng"

Cho rằng, VN đã "bỏ lỡ cơ hội của giáo dục khai phóng", GS Thiệp nói: "Đến đầu thế kỷ 21, tinh thần giáo dục khai phóng đang bắt đầu trỗi dậy trên cả thế giới và Việt Nam. Hiện nay, vòng đời công nghệ ngắn nên chỉ theo học một chuyên môn hẹp thì rất dễ thất nghiệp".

TS Đàm Quang Minh, Hiệu trưởng ĐH Thành Tây thì hào hứng đề xuất thành lập một nhóm trường ủng hộ tinh thần giáo dục khai phóng để tạo nên những “minh chứng” cho giá trị của đường lối giáo dục này.

“Dự báo cho thấy, trong tương lai gần, hơn 50% nghề nghiệp hiện tại sẽ biến mất hoặc thay đổi rất mạnh. Vì vậy, phụ huynh cũng phải tính toán rằng, con em chúng ta ra trường không phải để làm việc ngay sau khi tốt nghiệp mà còn làm việc lâu dài về sau” – ông Minh nói.

Cần những người thầy khai phóng

Tại toạ đàm, cũng có ý kiến cho rằng "giáo dục đại cương 2 giai đoạn" trong lịch sử giáo dục đại học Việt Nam không phải là "giáo dục khai phóng".

TS Giáp Văn Dương cho rằng giai đoạn “giáo dục đại cương” thực ra vẫn chưa phải “giáo dục khai phóng” là đề cao quyền được lựa chọn của các sinh viên đối với nhiều môn học. 

Là lứa đầu tiên học chương trình giáo dục đại cương 2 năm, anh Dương nhìn nhận việc chia giai đoạn chỉ  là đơn giản cắt một cách cơ học 5 năm thành 2 năm đại cương, 3 năm chuyên sâu. Mọi thứ vẫn như vậy, các môn vẫn như vậy thì việc tách ra không có ý nghĩa gì cả. “Kiểu gì cũng phải học tất cả các môn như vậy mới được ra trường”. 

'4 năm chỉ học 1 thứ, sinh viên ra trường ngơ ngác là phải'
GS Phạm Quang Minh. Ảnh: Tiến Tuấn

Còn GS Phạm Quang Minh, Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH-NV (ĐHQGHN) cũng thừa nhận, các trường ĐH Việt Nam hiện đang quá chú trọng đào tạo chuyên ngành hẹp và đây là sai lầm.

“Đào tạo ngành lịch sử thì 4 năm chỉ học lịch sử, đào tạo toán học thì cả 4 năm chỉ học toán. Bốn năm chỉ học một thứ thì sinh viên ra trường ngơ ngác là phải” – ông Minh nói.

Ông Minh quan niệm không nhất thiết phải xây dựng một đại học Liberal Art mà quan trọng nhất là thiết kế lại chương trình đào tạo. Chẳng hạn một sinh viên ngành lịch sử thì thay vì học 120 tín chỉ chỉ có lịch sử chỉ cần học 70 tín chỉ, còn lại học những môn học khác từ kinh tế, nghệ thuật, thậm chí là thống kê…

Tuy nhiên, ông Minh cũng thừa nhận thực hiện điều này không dễ:

“Ngay cả ở Trường ĐH KHXH-NV chúng tôi khi đề xuất sinh viên lịch sử chỉ cần học 70 tín chỉ để dành thời gian cho những môn học khác thì đã nổ ra một cuộc tranh cãi dữ dội”.

'4 năm chỉ học 1 thứ, sinh viên ra trường ngơ ngác là phải'
Bà Đàm Bích Thuỷ

Lắng nghe các diễn giả trao đổi trong gần 2 giờ, TS Giáp Văn Dương đứng dậy góp bình luận: Cái khó của giáo dục khai phóng là những người thầy, bởi không có những “người thầy khai phóng” sẽ không có giáo dục khai phóng.

Trả lời câu hỏi chuẩn bị giảng viên thế nào, bà Đàm Bích Thủy cho biết, các ứng viên sẽ phải tham gia một bài thi là bài giảng thực, trước sinh viên thật và sinh viên sẽ là những người đánh giá và lựa chọn.

“Nếu chúng ta không coi sinh viên là trung tâm mà chỉ biết tới người thầy thì tôi tin rằng chúng ta sẽ không có được tinh thần của giáo dục khai phóng” - bà Thuỷ cho hay.

Lê Văn

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Chính thức công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học
Chính thức công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học
Tuyển sinhicon  11/12/2018 

Ngày 03/12/2018, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký Lệnh số 13/2018/L-CTN công bố và Luật có hiệu lực từ ngày 01/07/2019.

 
Hầu hết các trường vẫn xét tuyển đại học từ kết quả thi THPT quốc gia
Hầu hết các trường vẫn xét tuyển đại học từ kết quả thi THPT quốc gia
Tuyển sinhicon  02/11/2018 

Các trường đại học cho biết hiện tinh thần vẫn là chủ yếu xét tuyển dựa vào kết quả kỳ thi THPT qốc gia, ít nhất đến năm 2020.

 
Họp giám đốc 63 tỉnh thành, hiến kế 6 giải pháp thi THPT quốc gia tốt hơn
Họp giám đốc 63 tỉnh thành, hiến kế 6 giải pháp thi THPT quốc gia tốt hơn
Tuyển sinhicon  18/09/2018 

Cuộc họp Ban Chỉ đạo thi THPT quốc gia năm 2018 mở rộng  với sự tham dự của các thành viên Ban chỉ đạo và giám đốc 63 Sở GD-ĐT đã đưa 6 nhóm giải pháp để kỳ thi THPT quốc gia năm 2019 tốt hơn.

 
Bộ Giáo dục khẳng định sẽ tính toán để đổi mới thi cử ổn định
Bộ Giáo dục khẳng định sẽ tính toán để đổi mới thi cử ổn định
Tuyển sinhicon  14/09/2018 

Ông Mai Văn Trinh, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT) cho rằng, trong lộ trình 4 năm đi vào triển khai, kỳ thi THPT quốc gia ngày càng thân thiện hơn và các quy định, quy chế cũng chặt chẽ hơn.

 
Điều chỉnh thi THPT quốc gia 2019: Nỗ lực giảm tiêu cực, tăng học thực
Điều chỉnh thi THPT quốc gia 2019: Nỗ lực giảm tiêu cực, tăng học thực
Tuyển sinhicon  05/12/2018 

Những điều chỉnh của kỳ thi THPT quốc gia năm 2019 vừa được đánh giá là nỗ lực để ngăn chặn tiêu cực và hướng tới việc học thực chất hơn.

 
"Có thể thôi học nếu gian lận điểm thi, kể cả đã nhập học năm trước"
"Có thể thôi học nếu gian lận điểm thi, kể cả đã nhập học năm trước"
Tuyển sinhicon  23/07/2018 

Khi có kết quả điều tra của cơ quan chức năng, cá nhân nào vi phạm đều bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Bộ trưởng Giáo dục yêu cầu toàn quốc rà soát coi thi, chấm thi THPT quốc gia
Bộ trưởng Giáo dục yêu cầu toàn quốc rà soát coi thi, chấm thi THPT quốc gia
Tuyển sinhicon  21/07/2018 

Ông Phùng Xuân Nhạ vừa có yêu cầu Trưởng Ban chỉ đạo thi THPT quốc gia các tỉnh, thành rà soát, đánh giá quy trình thực hiện các khâu tổ chức kỳ thi tại địa phương, nhất là khâu coi thi, chấm thi.

Trường đại học được ví như "hàng chợ", "hàng nhái"
Trường đại học được ví như "hàng chợ", "hàng nhái"
Tuyển sinhicon  02/11/2018 

Ông Dương Văn Sáu ở Trường ĐH Văn hóa ví von có những trường đại học bây giờ như "hàng nhái", "hàng chợ".

Công bố đề thi tham khảo kỳ thi tuyển sinh lớp 10 Hà Nội
Công bố đề thi tham khảo kỳ thi tuyển sinh lớp 10 Hà Nội
Tuyển sinhicon  31/10/2018 

Sở GD-ĐT Hà Nội đã công bố đề thi tham khảo cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2019-2020.

Trường ĐH Hoa Sen sắp có hội đồng quản trị mới
Trường ĐH Hoa Sen sắp có hội đồng quản trị mới
Tuyển sinhicon  30/10/2018 

Sáng 30/10, Trường ĐH Hoa Sen tổ chức đại hội cổ đông bất thường sau bị bán cho tập đoàn Nguyễn Hoàng.

"Không để học sinh quá tải với kỳ thi vào lớp 10"
"Không để học sinh quá tải với kỳ thi vào lớp 10"
Tuyển sinhicon  30/10/2018 

Sở GD-ĐT Hà Nội vừa có văn bản hướng dẫn việc tổ chức dạy học, kiểm tra đánh giá đối với cấp THCS trong năm học 2018-2019.

Gian lận thi THPT quốc gia: Đã xử lý 151 thí sinh
Gian lận thi THPT quốc gia: Đã xử lý 151 thí sinh
Tuyển sinhicon  29/10/2018 

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nói cương quyết xử lý tiêu cực thi cử. Bộ trưởng Tô Lâm cho hay Bộ Công an chỉ vào cuộc mở rộng điều tra khi có các dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Sôi động những thương vụ bạc tỉ chuyển nhượng trường đại học
Sôi động những thương vụ bạc tỉ chuyển nhượng trường đại học
Tuyển sinhicon  29/10/2018 

Nhiều tập đoàn đang nắm trong tay ít nhất 2 trường đại học, thậm chí tới 4- 5 trường đại học chưa kể các trường ở cấp học khác. Nhiều vụ chuyển nhượng mua bán lên tới hàng trăm tỷ đồng để sở hữu một trường đại học

Bộ Quốc phòng "chốt" trường hợp thí sinh bị trả về
Bộ Quốc phòng "chốt" trường hợp thí sinh bị trả về
Tuyển sinhicon  28/10/2018 

Ban Tuyển sinh quân sự Bộ Quốc phòng vừa xác minh và đưa ra kết luận về trường hợp thí sinh Quang Quốc Việt trúng tuyển nhưng bị trả về do thiếu sức khoẻ.

Violympic lần đầu tiên ứng dụng công nghệ 4.0 để đánh giá năng lực học sinh
Violympic lần đầu tiên ứng dụng công nghệ 4.0 để đánh giá năng lực học sinh
Tuyển sinhicon  26/10/2018 

Lần đầu tiên Violympic ứng dụng các công nghệ mới nhất như mô hình hoá kiến thức theo đồ thị, phân tích dữ liệu lớn để giúp cá nhân hoá việc học và kiểm tra cho từng học sinh.

"Xây dựng ngân hàng câu hỏi thi THPT quốc gia còn nóng vội"
"Xây dựng ngân hàng câu hỏi thi THPT quốc gia còn nóng vội"
Tuyển sinhicon  26/10/2018 

Đó là một nội dung được chỉ ra trong Báo cáo giám sát kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 mà Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và nhi đồng (Ủy ban) của Quốc hội vừa công bố.

“Thách thức lớn nhất của giáo dục hiện tại là niềm tin xã hội”
“Thách thức lớn nhất của giáo dục hiện tại là niềm tin xã hội”
Tuyển sinhicon  26/10/2018 

Theo ông Hưng, giáo dục luôn là lĩnh vực được toàn xã hội quan tâm. Đây vừa là thuận lợi nhưng cũng là khó khăn.

Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ đổi ngày thi tuyển sinh vào lớp 10 năm 2019
Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ đổi ngày thi tuyển sinh vào lớp 10 năm 2019
Tuyển sinhicon  25/10/2018 

Trường ĐH Ngoại ngữ -ĐHQG Hà Nội vừa có thông báo thay đổi ngày thi tuyển sinh vào lớp 10 Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ năm 2019.

7 đại học Việt Nam lọt tốp 500 trường hàng đầu châu Á
7 đại học Việt Nam lọt tốp 500 trường hàng đầu châu Á
Tuyển sinhicon  24/10/2018 

Tổ chức giáo dục Quacquarelli Symonds (QS) (Anh) vừa công bố kết quả bảng xếp hạng QS ASIA 2018-2019 cho 505 trường đại học hàng đầu châu Á.

Thông tin mới nhất về tuyển sinh lớp 10 năm 2019 tại TP.HCM
Thông tin mới nhất về tuyển sinh lớp 10 năm 2019 tại TP.HCM
Tuyển sinhicon  18/10/2018 

Sở GD-ĐT TP.HCM sẽ không cộng điểm nghề trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm 2019.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN