Cả làng đi vay nợ để dựng nhà gỗ xịn

Chấp nhận nợ nần, người dân làng Rú thi nhau dựng những căn nhà gỗ hàng trăm triệu đồng. Với người dân nơi đây, nhà càng to, càng nhiều nóc là hoành tráng.

Và rồi, những nếp nhà truyền thống của đồng bào Cơ Tu đang dần biến mất.

Đua nhau dựng nhà nhiều nóc

Tuyến đường dẫn lên vùng biên giới Việt - Lào đoạn qua huyện Tây Giang (Quảng Nam) nham nhở, sình lầy sau trận mưa rừng. Hoa mắt, mỏi gối sau hành trình dài vừa đi, vừa đẩy xe, nhưng nhiều người không khỏi choáng ngợp khi làng Rú dần hiện ra. Tiếng máy cưa, máy bào ầm ào vang cả góc rừng, mùi gỗ xá xị thơm nức trùm lên không gian làng.

Nhà anh Alăng Ruôi ở gần cuối thôn đang được một nhóm thợ người Nam Định dựng. Nhóm thợ vào đây làm đã gần 2 năm nay, nhận làm hàng chục nhà cho người dân trong vùng. Nhà nào cũng từ vài chục triệu đến trăm triệu đồng tiền công.

Anh Nguyễn Văn Hưng, một thợ mộc đang làm nhà cho Alăng Ruôi, nói: “Ở đây dân làng làm nhà toàn gỗ xịn. Dưới xuôi nằm mơ cũng không có”. Căn nhà của Ruôi nhóm thợ đang dựng toàn bằng gỗ xá xị, thứ gỗ quý, hương thơm nức. Hưng bảo: Xá xị là gỗ quý, chỉ cần có miếng gỗ xá xị trong nhà là đuổi được ruồi muỗi trừ được gió độc, tà khí.

Cả làng đi vay nợ để dựng nhà gỗ xịn

Ngôi nhà sàn với kiến trúc mới của Bí thư xã Raih Đưm

Nhìn bộ khung nhà của Ruôi, thầm nghĩ: Nếu đúng xá xị có tác dụng như lời đồn thì ruồi muỗi trên này rồi sẽ sống ở đâu? Theo nhẩm tính của anh Hưng, riêng bộ khung gỗ xá xị của nhà Ruôi tiền gỗ giá tại rừng không thôi cũng 70 - 80 triệu đồng. Chưa kể tiền công, tiền vận chuyển. Căn nhà khi hoàn thành cũng ngót hơn 300 triệu đồng. Nếu đưa về xuôi thì phải tiền tỷ.

Già làng Alăng Hướch, là họ hàng với Ruôi, được nhờ trông coi khi Ruôi xuống dưới xuôi có công chuyện. Già Hướch cười: “Nhằm nhò gì. Nhà nó mới có 3 nóc”. Hỏi kỹ mới hay, người đồng bào Cơ Tu ngày trước so ai giàu có là dựa vào số chum ché, cồng chiêng. Nay, dân làng Rú họ đếm nóc nhà để so bì.

Nhà của già làng Hướch cũng hoàn thành gần năm nay, 3 nóc. Thấy dân làng đua nhau làm nhà 5-6 nóc, già Hướch có vẻ tiếc nuối: “Mình làm trước đành chịu. Nhà làm sau, nhiều nóc hơn nhà mình rồi”.

Cả làng đi vay nợ để dựng nhà gỗ xịn 

“Làng đẹp nhưng ai cũng thiếu nợ. Người dân có tiền đền bù dựng nhà mới, nhiều nhà không có tiền thì vay mượn làm nhà cho bằng hàng xóm, cho vừa cái bụng. Họ nói phải có nhà ở, ổn định thì mới làm ăn được. Nhiều hộ nợ nần, không biết mai mốt lấy gì trả nợ”.

Ông Pơloong Năng, Phó bí thư thường trực Đảng ủy xã Ch’ơm

Già Hướch cho hay: Căn nhà của già làm hết một tháng, chỉ tính riêng tiền xẻ gỗ đã là gần 20 triệu. Già Alăng Hướch trước đây làm trưởng công an xã, nghỉ hưu, ông nhận tiền chế độ được gần 90 triệu.

Con đường liên xã Axan - Gary được mở, ông nhận đền bù 100 triệu đồng nữa. Toàn bộ số tiền già dồn hết vào làm nhà 3 nóc, 7 người ở.

Tuy làm trước, nhà có 3 nóc nhưng già Hướch vẫn tâm đắc vì nhà dựng toàn bằng gỗ tùng đỏ, một loại gỗ còn quý hơn cả gỗ xá xị của nhà Ruôi kề bên. Dẫn khách tham quan nhà, già kể chuyện rất hào hứng về chuyện xẻ gỗ, xẻ ván làm nhà bởi vùng rừng trên đây gỗ quý còn nhiều.

Dân làng chỉ cần bỏ tiền ra thuê người đốn hạ, thuê thợ xẻ rồi kéo về tận làng. Nhà rộng hoành tráng, nhưng bên trong vẫn nền đất, trống trơn. Hỏi già sao không lát gạch cho đẹp, già gãi đầu: “Hết sạch tiền rồi”.

To nhất, đẹp nhất phải kể đến căn nhà sàn, theo kiểu kiến trúc mới của Bí thư Đảng ủy xã ông Raih Đưm. Căn nhà to, hoành tráng, sơn PU bóng lộn, ngước nhìn ai cũng phải trầm trồ khen. Hôm đến thăm, ông Bí thư đi khỏi. Hỏi về chuyện làm nhà bà vợ ông dè chừng cho chồng. Bà chỉ bảo riêng tiền công thợ hết đúng 100 triệu đồng. Nhìn căn nhà bề thế, dân làng nhẩm tính phải gần nửa tỷ đồng.

Bà bảo: Làm nhà khỏe re. Có tiền, giao hết cho thợ làm, chủ nhà không phải đụng tay. Hỏi bà tiền đâu làm nhà to thế? Bà trả lời chặt khúc: Tiền đền bù. Tiền chế độ. Tiền vay.

 

Kề bên, nhà ông Bí thư là nhà của Tơngôl Thư cũng đẹp đẽ, hoành tráng. Gia đình Thư nhận được 30 triệu đồng tiền đền bù, nhưng vẫn quyết vay mượn ngân hàng chính sách, vay mượn bà con để dựng nhà cả trăm triệu đồng.

Vào nhà mới, nhưng vợ con Thư vẫn còn ở nhà cũ phía dưới. Vợ Thư cùng con ngồi hút thuốc lào bên hiên. Hỏi sao chưa vào nhà mới ở, chị vợ gãi đầu cười: “Chưa quen. Mùi sơn khó chịu lắm”. “Tiền đâu trả nợ”. Chị đáp trống trơn: “Không biết. Hỏi làm gì?”.

Thách thức bảo tồn

Những căn nhà mới dựng lên, chủ nhà giao hết cho đội thợ từ Nam Định vào làm từ thiết kế đến thi công. Chủ nhà chỉ nói giá, giao gỗ, thợ mặc sức làm. Mỗi nhà một kiểu, chẳng theo quy chuẩn nào.

Cách đây không lâu, thôn 2 (xã Tà Pơơ, Nam Giang, Quảng Nam) nổi tiếng với những biệt thự gỗ hàng tỷ đồng nhờ tiền đền bù thủy điện. Dân làng Rú không giàu như dân thôn 2 Tà Pơơ, nhưng vẫn sẵn sàng bỏ hết tiền, vay mượn để có căn nhà hoành tráng không kém. Làng Rú hiện có 42 hộ thì quá nửa trong số đó đã dựng nhà. Những ngôi nhà na ná nhau về vẻ bề ngoài và bên trong trống hoác.

Cả làng đi vay nợ để dựng nhà gỗ xịn

Một nhà gỗ đẹp như mơ tại làng Rú

Ở làng Rú, nay chỉ còn sót lại một căn nhà truyền thống nằm cô đơn lọt thỏm giữa ngổn ngang đất đá đang san ủi mặt bằng. Và nó rồi sẽ biến mất trong nay mai. Nhìn căn nhà lại nhớ đến câu chuyện về căn nhà dài từng chứa 150 nhân khẩu ở thôn Atu, được dân làng hò nhau dỡ, khiêng xuống tận trung tâm huyện để bảo tồn.

Có người nói: Nếu để lại làng hẳn những bếp lửa sẽ không bao giờ tắt. Nhưng cũng có người bảo: Nếu không mang về, liệu nó có được gìn giữ vẹn nguyên để trở thành ngôi nhà độc nhất vô nhị vùng cao hay không?

Họa sĩ Nguyễn Thượng Hỷ, từng chia sẻ tại một hội thảo về bảo tồn nghệ thuật kiến trúc Cơ Tu tổ chức ở huyện Tây Giang, rằng: Nhà của người Cơ Tu bây giờ do người Bắc vào làm, kiến trúc mới đang bào mòn dần giá trị nghệ thuật truyền thống trong tạo hình, trong điêu khắc và xây dựng nhà ở người bản địa.

Rời làng Rú về xuôi, cứ ám ảnh trong đầu rằng, nay mai trở lại có còn mái nhà truyền thống của người Cơ Tu.

Theo tìm hiểu, người dân thôn Rú có được khoản tiền đền bù nhờ đường liên xã Axan – Gary. Người ít cũng hai ba chục triệu đồng, người nhiều lên đến trăm triệu đồng. Người có tiền đền bù làm nhà cũng dễ hiểu. Nhưng nhiều hộ gia đình không có tiền đền bù, cũng làm nhà theo phong trào: Dân làng làm được mình làm được. Vậy là đi vay. Vay người thân không được, vay ngân hàng chính sách. Dân thường vay, cán bộ xã cũng vay.

Một cán bộ xã Ch’ơm tâm sự rằng: Ở đây là thế, khi vay người ta nói vay để làm ăn, phát triển kinh tế. Có tiền họ làm nhà. Cán bộ khuyên, họ ầm ờ, nhưng rồi vẫn làm. Tiền họ nên đành chịu. Mình đâu có quyền.

Ông Briu Liếc, Bí thư Huyện ủy Tây Giang khi nhắc đến nét văn hóa truyền thống của dân tộc Cơ Tu cũng ngậm ngùi: Văn hóa của người dân tộc Cơ Tu đang dần mai một, lai tạp là lẽ đương nhiên khi kinh tế phát triển, cái mới du nhập.

“Mình nói dân làm nhà sàn truyền thống dân có chịu nghe? Họ thấy lạ, đẹp, thích là làm. Người dân làm nhà là quyền của người ta, làm sao bắt dân ở trong những căn nhà lụp xụp, vài ba năm phải làm lại” - ông Liếc nói.

Cũng theo ông Liếc, điều quan trọng nhất là nét văn hóa làng của người dân tộc Cơ Tu vẫn còn, trái tim làng là ngôi nhà Gươl vẫn còn. Người dân vẫn sinh hoạt cộng đồng, nét văn hóa làng đặc trưng vốn có của người đồng bào Cơ Tu.

Huyện làm mặt bằng sạch đẹp, người dân làm nhà kiên cố lâu dài là điều tốt, đừng vội chê bai gì cả. Hãy nhìn dưới góc độ phát triển kinh tế, dân an cư rồi mới lạc nghiệp được.

Hôm chúng tôi rời làng Rú, một tốp thợ người Bắc mới đến ở, bắt đầu hì hục xẻ bào gỗ ở đầu làng. Một căn nhà mới nữa sẽ lại mọc lên, hoành tráng như những căn nhà kế bên.

Ám ảnh chúng tôi là tiếng thở dài của vợ Tơngôl Thư, ngồi bệt cùng ống điếu thuốc lào và đứa con nheo nhóc ngay trước căn nhà mới. Bảo tồn văn hóa, vẫn còn là dấu hỏi lớn trong câu chuyện phát triển kinh tế, thay đổi tập tục của người dân vùng biên.

(Theo Tiền Phong)

  • Chủ đề :
 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Ra Tết, gửi tiết kiệm ở đâu lợi nhất?
Ra Tết, gửi tiết kiệm ở đâu lợi nhất?
Kinh Doanhicon  15/02/2019 

Sau Tết Nguyên Đán là thời điểm nguồn tiền nhàn rỗi trong dân cư tăng cao và tìm đến các kênh đầu tư, cất trữ. Gửi ngân hàng vẫn là kênh được người dân ưa chuộng nhưng băn khoăn gửi tiết kiệm ở đâu lợi nhất?

 
Đưa nông nghiệp sản xuất theo hướng công nghiệp
Đưa nông nghiệp sản xuất theo hướng công nghiệp
Đầu tưicon  15/02/2019 

Kế hoạch đầu tư 7.800 tỷ đồng xây dựng Khu công nghiệp chuyên phục vụ nông nghiệp Vùng đồng bằng Bắc Bộ tại huyện Quỳnh Phụ (Thái Bình) mà Công ty Ô tô Trường Hải (Thaco) vừa công bố đã gây sự chú ý.

 
TPBank ra mắt gói sản phẩm dành cho tín đồ du lịch
TPBank ra mắt gói sản phẩm dành cho tín đồ du lịch
Kinh Doanhicon  15/02/2019 

FreeGo được thiết kế dành riêng cho người yêu du lịch, thích khám phá các vùng đất mới, là người bạn đồng hành lý tưởng trên những chuyến hành trình thú vị, đầy ắp những trải nghiệm ở cả trong nước và nước ngoài.

 
4 triệu bộ phận, 1.500 công ty, 30 quốc gia làm nên 1 chiếc máy bay
4 triệu bộ phận, 1.500 công ty, 30 quốc gia làm nên 1 chiếc máy bay
Thị trườngicon  15/02/2019 

Airbus A380, chiếc máy bay chở khách lớn nhất thế giới, là thành tựu đỉnh cao của ngành công nghiệp hàng không châu Âu, với các bộ phận được sản xuất ở 30 quốc gia khác nhau.

 
Dùng quất cảnh chơi Tết làm thuốc trị ho cho con độc hại khó lường
Dùng quất cảnh chơi Tết làm thuốc trị ho cho con độc hại khó lường
Thị trườngicon  15/02/2019 

Nhiều người thường có thói quen dùng những quả quất cảnh chơi Tết để ngâm mật ong chữa trị ho nhưng theo các chuyên gia, người dân tuyệt đối không nên ăn loại quả này.

 
Cách tính lương hưu cho người tham gia BHXH tự nguyện
Cách tính lương hưu cho người tham gia BHXH tự nguyện
Tư vấnicon  15/02/2019 

Tôi đang tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện và sắp đủ điều kiện để được hưởng lương hưu.

Thu hồi nhầm gần 3.000 m2 đất, giao doanh nghiệp phân lô bán nền
Thu hồi nhầm gần 3.000 m2 đất, giao doanh nghiệp phân lô bán nền
Đầu tưicon  15/02/2019 

Gần 3.000 m2 đất của ông Mão bị doanh nghiệp san ủi, phân lô rao bán nhưng ông không hề nhận được thông báo hay quyết định thu hồi nào từ chính quyền.

Kỳ vọng của người dân: Giá xe ô tô giảm, liệu có thành trong năm 2019?
Kỳ vọng của người dân: Giá xe ô tô giảm, liệu có thành trong năm 2019?
Thị trườngicon  15/02/2019 

Năm 2019, dự báo thị trường xe hơi Việt Nam tiếp tục bùng nổ do thu nhập bình quân đầu người của người dân đang tăng lên, đặc biệt là ở các thành phố lớn.

Con số giật mình ngày vía Thần Tài: Trăm vạn lượng vàng, 1 tỷ tiền cá nướng
Con số giật mình ngày vía Thần Tài: Trăm vạn lượng vàng, 1 tỷ tiền cá nướng
Thị trườngicon  15/02/2019 

Ngày vía Thần Tài 2019, khách xếp hàng mua vàng từ 5 giờ sáng đến 12 giờ đêm, nhà buôn trúng đậm khi hàng ngàn tỷ đồng. Trong khi đó, dân bán cá lóc nướng và heo quay cũng thu tiền tỷ nhờ ngày vía Thần Tài.

Xây sân bay, cảng biển: Nhà đầu tư tính toán đi đường dài
Xây sân bay, cảng biển: Nhà đầu tư tính toán đi đường dài
Kinh Doanhicon  14/02/2019 

Đó là khẳng định của ông Nguyễn Đức Long, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh khi nhìn lại thành quả phát triển hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại mà Quảng Ninh đạt được thời gian qua.

Sashimi ếch và sinh tố ếch sống thách thức sự can đảm của thực khách
Sashimi ếch và sinh tố ếch sống thách thức sự can đảm của thực khách
Thị trườngicon  14/02/2019 

Sashimi ếch sống và sinh tố ếch tươi là hai món ăn kinh dị từ ếch thách thức sự can đảm của thực khách nước ngoài nhưng lại là những món ăn khoái khẩu của người dân địa phương.

Bắt được 'cụ' cá tầm 130 tuổi to khủng khiếp
Bắt được 'cụ' cá tầm 130 tuổi to khủng khiếp
Thị trườngicon  14/02/2019 

Con cá dài hơn một người đàn ông trưởng thành.

Khối tài sản đồ sộ của những cặp vợ chồng giàu nhất sàn chứng khoán
Khối tài sản đồ sộ của những cặp vợ chồng giàu nhất sàn chứng khoán
Tài chínhicon  14/02/2019 

Trên sàn chứng khoán Việt có những cặp vợ chồng giàu “nức tiếng” thông qua giá trị tài sản cổ phiếu khổng lồ. Riêng vợ chồng ông Phạm Nhật Vượng đã sở hữu khối tài sản lên tới hơn 225.000 tỷ đồng. 

Xoài cát Hòa Lộc mời gọi đầu tư trên chuyến bay Vietnam Airlines
Xoài cát Hòa Lộc mời gọi đầu tư trên chuyến bay Vietnam Airlines
Kinh Doanhicon  14/02/2019 

Sáng 14/2/2019, “Lễ công bố đưa xoài cát Hòa Lộc phục vụ trên các chuyến bay Vietnam Airlines” đã diễn ra tại thành phố Mỹ Tho dưới sự chủ trì của UBND tỉnh Tiền Giang.

Cảnh báo mới từ Trung Quốc: Tự trồng dưa hấu quy mô lớn
Cảnh báo mới từ Trung Quốc: Tự trồng dưa hấu quy mô lớn
Thị trườngicon  14/02/2019 

Các doanh nghiệp Việt muốn xuất khẩu dưa hấu thành công sang Trung Quốc cần tuân thủ các quy định về tiêu chuẩn chất lượng, kiểm nghiệm, kiểm dịch, bao bì đóng gói, truy xuất nguồn gốc.

Tình báo công nghiệp và những vụ án rung chuyển thế giới
Tình báo công nghiệp và những vụ án rung chuyển thế giới
Thị trườngicon  14/02/2019 

Tìm cách bán các bí mật của CocaCola cho đối thủ cạnh tranh Pepsi-Cola, Joya Williams, cựu nhân viên của CocaCola đã bị kết án 8 năm tù giam.

Chuyện mùa Valentine: Bị lừa 143 triệu USD vì hẹn hò, yêu đương qua mạng
Chuyện mùa Valentine: Bị lừa 143 triệu USD vì hẹn hò, yêu đương qua mạng
Thị trườngicon  14/02/2019 

Theo báo cáo từ Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC), hơn 21.000 người Mỹ đã trở thành nạn nhân của những "vụ lừa đảo lãng mạn" trong năm 2018, thiệt hại 143 triệu USD.

Trang sức 'vàng non': Bỏ tiền thật để mua vàng rởm?
Trang sức 'vàng non': Bỏ tiền thật để mua vàng rởm?
Tài chínhicon  14/02/2019 

Quảng cáo là "vàng non tuổi", các loại trang sức được chế tác từ loại loại "vàng" này được rất nhiều người mua sử dụng, tuy nhiên chất lượng thật sự không phải ai cũng biết.

Hàng vạn lượng vàng hết vèo: Đại gia mua 40 chỉ, phố vàng hỗn loạn
Hàng vạn lượng vàng hết vèo: Đại gia mua 40 chỉ, phố vàng hỗn loạn
Tài chínhicon  14/02/2019 

Một cá nhân mua tới 40 chỉ vàng trong ngày vía Thần tài. Phố vàng Trần Nhân Tông đông đúc từ sáng sớm, tuy nhiên không có cảnh ùn tắc giao thông.

ATM rút ra cá hồi đầu tiên trên thế giới tại Singapore
ATM rút ra cá hồi đầu tiên trên thế giới tại Singapore
Thị trườngicon  14/02/2019 

Những người yêu thích cá hồi hiện có thể mua cá từ ATM Cá hồi Na Uy tại một số địa điểm ở Singapore với giá 5,9 USD một sản phẩm.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN