Ngôi làng nhà sàn bằng đá độc nhất Việt Nam

Nằm giữa hai điểm du lịch thác Bản Giốc và động Ngườm Ngao thuộc xã Ðàm Thủy (huyện Trùng Khánh - tỉnh Cao Bằng), làng đá Khuổi Kỵ nổi tiếng với những ngôi nhà sàn làm bằng đá.

Cái tên “làng đá” và tục thờ thần đá vùng biên giới đã khiến nhiều người phải tò mò.

Những ngôi làng cổ luôn mang cho chúng ta cảm giác thư thái, yên bình, cổ kính và đẹp đến nao lòng. Trong giai phẩm Xuân Kỷ Hợi này, An ninh Thủ đô lựa chọn 4 ngôi làng trong số hàng vạn làng quê của Tổ quốc chúng ta, để kể chuyện với bạn đọc. 

Một ngôi làng ở Trùng Khánh (Cao Bằng) giữa nơi biên ải có kiến trúc Việt rất độc đáo khi cả làng làm nhà sàn bằng đá. Hay trở về Thủ đô Hà Nội, làng cổ Yên Trường với những bức tường đá ong, từng là nơi lui tới của giới đạo sĩ một thời. Cũng ở Hà Nội, có một ngôi làng ở xã Phùng Xá (huyện Thạch Thất) cứ ra ngõ là gặp... doanh nhân. Rồi bất ngờ hơn khi mời bạn đọc ghé thăm làng “đồng nát quý tộc” ở Nam Định chuyên chơi đồ cổ. 

Những câu chuyện kể mộc mạc, chân tình cứ nối dài mãi hình ảnh làng quê Việt thân thương trong mỗi chúng ta!

Thành đá vùng biên

Với đồng bào Tày ở Cao Bằng, ngôi nhà sàn như một miền thiêng nơi biên ải, một không gian văn hóa truyền thống qua bao thế hệ. Sau bốn ngàn năm dựng nước và giữ nước, sau bao nhiêu thăng trầm lịch sử, bao cung điện, lầu son gác tía đã bị tàn phá, mai một, lãng quên. Trong hoàn cảnh đó, những ngôi nhà sàn mộc mạc, bình dị vẫn sống mãi với thời gian, góp thêm một nét độc đáo vào kiến trúc Việt.

Nhìn chung, vật liệu để xây cất nhà sàn rất đơn giản, thường là gỗ, song, mây, tre, bương, vầu… được khai thác trong các rừng già. Hình ảnh những ngôi nhà sàn như vậy đã rất quen thuộc trong hình dung của người Việt. 

Ngôi làng nhà sàn bằng đá độc nhất Việt Nam
Con đường với hàng rào đá dẫn vào trong thôn

Nhưng khi đến với đồng bào Tày ở làng Khuổi Kỵ, xã Đoài Côn (Trùng Khánh), chúng ta sẽ ngỡ ngàng trước vẻ đẹp hiếm có của những ngôi nhà sàn bằng đá. Chất liệu đá chính là điểm nổi bật và khác biệt so với những ngôi nhà sàn ở các vùng khác.

Đường từ thác Bản Giốc vào lãnh địa của những ngôi nhà sàn đá chỉ kéo dài khoảng 2 cây số. Thôn Khuổi Kỵ như lạc giữa một thành quách chiến lũy được bài binh bố trận bởi những bức tường đá bao bọc các ngôi nhà. Khói bếp bảng lảng bên sườn núi, khiến bản làng trở nên cổ kính, nhuốm màu huyền thoại miền biên viễn.

Đồng bào dân tộc Tày ở huyện Trùng Khánh thường có tín ngưỡng thờ đá. Bà con coi đá là khởi nguồn của sự sống và là trung tâm của vũ trụ. Họ quan niệm rằng, con người sinh ra từ đá và khi chết sẽ hóa thành đá. Việc dựng nhà đá cũng xuất phát từ những quan niệm thiêng liêng đó.

Ngôi làng nhà sàn bằng đá độc nhất Việt Nam

Từ thời nhà Mạc

Ông Nông Văn Khôn, Chủ tịch UBND xã Đoài Côn, cho biết làng đá có từ những năm 1594 - 1677, khi nhà Mạc lên vùng đất Cao Bằng xây dựng thành quách để bảo vệ đất nước, những ngôi nhà sàn bằng đá đã được xây dựng lên như một “pháo đài” độc nhất vô nhị chỉ dành riêng cho những bậc quyền quý.

Đến nay, những ngôi nhà sàn cổ vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên khôi, mang dáng dấp cổ xưa từ thời nhà Mạc, tạo nên vỉa tầng văn hóa độc đáo trong tổng thể vùng văn hóa đa dạng trên mảnh đất vùng biên viễn này. Theo ông Khôn, để xây dựng một ngôi nhà đá, đồng bào Tày phải mất rất nhiều công sức. Bắt đầu từ khi đã có ý định dựng nhà, họ đã phải chuẩn bị nguyên liệu trước đó vài năm. Nguyên liệu quan trọng nhất để dựng nhà đá chính là những viên đá cứng, đẹp. Những viên đá được hình thành từ sâu trong lòng đất, trải qua điều kiện địa chất phức tạp và lâu dài, hấp thụ tinh hoa của đất trời nên mang trong mình nguồn năng lượng và linh khí rất cao. Từ suy nghĩ sâu xa mang ý nghĩa tâm linh ấy, những bức tường đá kiên cố đã dần được hình thành, nó thể hiện rõ tính bản địa, sự sáng tạo và sự khéo léo của đôi bàn tay của đồng bào Tày.

 

Trước khi dựng nhà, người Tày chọn địa điểm dựng nhà khá kỹ lưỡng. Đó là những nơi cao ráo, lấy chân núi làm điểm tựa, hướng mặt về phía có cảnh trí thiên nhiên khoáng đạt, thuận tiện cho việc làm ăn sinh sống. 

Nhà sàn có hai mái được lợp bằng ngói âm dương. Bên trong nhà dựng bằng gỗ, chiều sâu từ 5 đến 7 hàng cột, khoảng cách giữa các cột từ 2 - 2,5m. Chiều cao của nhà thường từ 7 - 8m. Nhà thường có 3 gian chính, mỗi gian có một chức năng nhất định thuận tiện cho việc sinh hoạt.

Ngôi làng nhà sàn bằng đá độc nhất Việt Nam
Cách xây nhà sàn đá ở Khuổi Kỵ có từ thời nhà Mạc

Tỉ mỉ dựng nhà

Khi đã định vị được ngôi nhà, người thợ sẽ đo, đếm vị trí xếp từng viên đá. Những bức tường kiên cố được xếp từ hàng vạn viên đá lớn nhỏ khác nhau bằng một thứ keo kết dính trộn từ đá vôi và cát. Để đặt được viên gạch vuông vức khi xây không đơn giản chút nào, nhưng việc xếp hàng trăm viên đá với đủ các hình khối, trọng lượng khác còn khó gấp bội. 

Khó khăn nhất trong việc xếp đá là làm sao để độ dày hai bên của một bức tường phải thật cân đối, vuông vức. Chỉ cần lệch một chút sẽ phải gỡ đi xếp lại từ đầu. Dựng được một bức tường gạch chỉ mất vài ba ngày nhưng để xếp được một bức tường bằng đá thì người thợ phải mất vài tháng, thậm chí cả năm trời.

“Một lý do nữa sở dĩ đồng bào dân tộc Tày nơi đây thường xây nhà bằng đá là do họ sống vùng rừng mưa lũ và nhiều thú dữ cùng nạn trộm cướp nên đồng bào Tày đã sáng tạo ra cấu trúc nhà sàn xây bằng đá, nhằm mục đích phòng thủ, bảo vệ, chống ẩm mốc”, ông Khôn cho biết. 

Giữa không gian bao la, những ngôi nhà sàn đá vững chãi vươn cao như một lũy thép kiên cố. Mặc cho thời gian trôi qua, suốt hàng trăm năm nhưng những ngôi nhà sàn đá này vẫn bền bỉ, kiên định, bao bọc, chở che những cư dân hiền lành, chất phác vùng biên viễn.  

Nếu ai đó đã ngắm nhìn cuộc sống bên những con đường  đá, trong những ngôi nhà sàn bằng đá nơi đây, hẳn  sẽ nhớ mãi. Vẻ đẹp thiên nhiên và con người, vẻ đẹp của những màu sắc tự nhiên và cuộc sống sinh hoạt hòa quyện vào nhau.

Ngôi làng nhà sàn bằng đá độc nhất Việt Nam
Những ngôi nhà sàn bằng đá ở đầu thôn

Theo các bậc cao niên ở Khuổi Kỵ thì đá là sự kết tụ âm dương. Với tục thờ đá, thì đá còn là niềm tin, niềm kiêu hãnh. Sự hiện hữu bền vững của những ngôi nhà sàn bằng đá nơi đây còn ẩn chứa thông điệp quý giá, rằng ở bất cứ nơi đâu, con người sẽ tìm thấy sự hòa hợp tuyệt vời nếu biết trân trọng thiên nhiên. 

Ngôi nhà sàn cổ xây bằng đá của đồng bào dân tộc Tày ở Khuổi Kỵ trở thành biểu tượng văn hóa vật chất mang nhiều giá trị, thể hiện kiến trúc văn hóa độc đáo và ẩn chứa bên trong những phong tục tập quán truyền thống được hun đúc qua nhiều thế hệ. Để rồi mỗi đứa trẻ khi trưởng thành có thêm một niềm tự hào về ngôi làng của mình.

“Nếu tính từ thời gian chuẩn bị nguyên liệu đến khi hoàn thành ngôi nhà phải mất từ 2 - 3 năm. Nguyên liệu quan trọng nhất để dựng nhà đá chính là những viên đá cứng, đẹp. Khuổi Kỵ đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là “Làng văn hóa truyền thống tiêu biểu của dân tộc ít người”.

Ông Nông Văn Khôn, Chủ tịch UBND xã Đoài Côn, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng

(Theo An ninh Thủ đô)

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Làm đại dự án đường Hồ Chí Minh, chuyện giờ mới kể
Làm đại dự án đường Hồ Chí Minh, chuyện giờ mới kể
Đầu tưicon  07/02/2019 

Nếu không có sự kiên định và dám nghĩ lớn, làm lớn, con đường xuyên Việt hiện đại thứ hai phía Tây đất nước không thể thành hiện thực…

 
Chốn 'thiên đường': Trung Quốc luôn là ưu tiên số 1
Chốn 'thiên đường': Trung Quốc luôn là ưu tiên số 1
Đầu tưicon  07/02/2019 

Nhiều sân bay trên thế giới đã trở thành điểm mua sắm ưa thích cho lữ khách. Trong đó, khách Trung Quốc luôn là ưu tiên số 1. Chỉ cần 1 đoàn khách Tàu có thể đủ doanh số cho cả tháng.

 
Nguồn năng lượng mới: Điểm gãy và thời khắc lịch sử cho Việt Nam
Nguồn năng lượng mới: Điểm gãy và thời khắc lịch sử cho Việt Nam
Đầu tưicon  07/02/2019 

 Thế giới đang ở điểm gẫy của quá trình chuyển đổi số. Đây là cơ hội. Cơ hội cho Việt Nam hiện thực hoá khát vọng Việt Nam hùng cường.

 
Tranh đua F1: Hà Nội vượt mặt Trung Quốc, Thái Lan
Tranh đua F1: Hà Nội vượt mặt Trung Quốc, Thái Lan
Đầu tưicon  04/02/2019 

Từ năm 2020, hệ thống Giải đua xe công thức 1 (F1) chính thức có tên vòng đua Hà Nội - Việt Nam.

 
Học sống chung ở nơi chung sống
Học sống chung ở nơi chung sống
Đầu tưicon  03/02/2019 

Bài học nằm lòng của chúng ta khi còn ngồi trên ghế nhà trường đó là con người khác biệt so với những động vật khác ở điểm cùng sống trong một xã hội.

 
Kỳ lạ ngôi nhà 4 mặt tiền nằm giữa đường cao tốc
Kỳ lạ ngôi nhà 4 mặt tiền nằm giữa đường cao tốc
Đầu tưicon  03/02/2019 

Chủ nhà không chịu di dời với nhiều lý do khiến trên các cao tốc ở Trung Quốc xuất hiện những ngôi nhà 4 mặt tiền trơ trọi.

'Lãnh thổ' tách biệt hàng tỷ USD của giới siêu giàu giữa lòng Hà Nội
'Lãnh thổ' tách biệt hàng tỷ USD của giới siêu giàu giữa lòng Hà Nội
Đầu tưicon  03/02/2019 

300 ha đất nông nghiệp trước đây giờ được thay thế bằng những biệt thự sang trọng, trường tư, câu lạc bộ golf và quán rượu

Tâm thư đắng lòng của Tổng giám đốc 'quỵt' thưởng Tết nhân viên
Tâm thư đắng lòng của Tổng giám đốc 'quỵt' thưởng Tết nhân viên
Đầu tưicon  03/02/2019 

Cắt giảm tiền thưởng Tết cho nhân viên, giám đốc công ty đã viết tâm thư hy vọng mọi người thông cảm.

Tài khoản chục tỷ biến mất: Tỷ phú ăn Tết trong đau thương
Tài khoản chục tỷ biến mất: Tỷ phú ăn Tết trong đau thương
Đầu tưicon  02/02/2019 

 Đóng xưởng, treo tài khoản, đau đớn nhìn giá cứ giảm dần đều, các anh tài từng 1 bước thành tỷ phú đang đón 1 mùa Tết đau thương.

Tài sản công bán như cho không: Có kẻ chờ cơ hội để 'ăn cắp'
Tài sản công bán như cho không: Có kẻ chờ cơ hội để 'ăn cắp'
Đầu tưicon  01/02/2019 

 Những thương vụ bán cảng biển, hãng phim, đất đai... thuộc sở hữu nhà nước sang cho tư nhân bỗng gây ồn ào. Các mánh khóe “bán mà như cho không”, trục lợi từ tài sản công dần được lột trần. 

Lọc dầu Nghi Sơn ra hàng, PVN lo phải bù lỗ hàng tỷ USD
Lọc dầu Nghi Sơn ra hàng, PVN lo phải bù lỗ hàng tỷ USD
Đầu tưicon  31/01/2019 

 Khi lọc dầu Nghi Sơn đi vào hoạt động, trong vòng 10 năm, PVN sẽ phải bỏ ra 1,5-2 tỷ USD để bù lỗ cho nhà máy này do cam kết của Chính phủ liên quan đến ưu đãi thuế xuất nhập khẩu. 

Thoát khỏi Trung Quốc: Cơ hội mới, iPhone 'made in Vietnam'
Thoát khỏi Trung Quốc: Cơ hội mới, iPhone 'made in Vietnam'
Đầu tưicon  31/01/2019 

Điện thoại iPhone “made in Vietnam” đang dần trở thành hiện thực khi hãng cung cấp linh kiện chủ lực cho Apple có kế hoạch mở rộng sản xuất ở Việt Nam. 

152 du khách bỏ trốn ở Đài Loan: Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an vào cuộc
152 du khách bỏ trốn ở Đài Loan: Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an vào cuộc
Đầu tưicon  30/01/2019 

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Công an điều tra xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật các tổ chức, cá nhân đưa người Việt Nam trái phép qua đường du lịch.

Không vay vốn ODA Hàn Quốc: Cấp bách bí vốn cũng phải chờ
Không vay vốn ODA Hàn Quốc: Cấp bách bí vốn cũng phải chờ
Đầu tưicon  29/01/2019 

 Bộ Giao thông Vận tải đề nghị dừng chủ trương đầu tư “Nâng cao an toàn cầu đường sắt trên tuyến Hà Nội - TP.HCM giai đoạn 2” (dự án 41 cầu) sử dụng vốn vay ODA Hàn Quốc.

Máy bay 'ma', nỗi ám ảnh 10 năm ở sân bay quốc tế
Máy bay 'ma', nỗi ám ảnh 10 năm ở sân bay quốc tế
Đầu tưicon  29/01/2019 

Cảng hàng không một sân bay ở Tây Ban Nha đang tìm kiếm chủ nhân của chiếc máy bay “ma” đã đậu trên đường băng nhiều năm nay.

Liên doanh với Trung Quốc gặp khó: DN Việt ế trăm ngàn tấn hàng
Liên doanh với Trung Quốc gặp khó: DN Việt ế trăm ngàn tấn hàng
Đầu tưicon  29/01/2019 

Bộ Công Thương vừa có văn bản chấp thuận để 3 doanh nghiệp được xuất khẩu tổng cộng 340.000 tấn quặng sắt limonit có nguồn gốc từ mỏ Quý Xa.

Một câu nói này, dân buôn tiền ảo rụng rời tháo chạy
Một câu nói này, dân buôn tiền ảo rụng rời tháo chạy
Đầu tưicon  28/01/2019 

Tại sự kiện thường niên Diễn đàn kinh tế thế giới 2019 diễn ra gần đây tại Davos (Thụy Sĩ), các chuyên gia bày tỏ sự thờ ơ đối với Bitcoin và tiền điện tử nói chung.

Lãi suất quá cao, Malaysia hủy dự án đường sắt của Trung Quốc
Lãi suất quá cao, Malaysia hủy dự án đường sắt của Trung Quốc
Đầu tưicon  27/01/2019 

Ngày 26/1, Bộ trưởng Kinh tế Malaysia Mohamed Azmin Ali cho biết, Malaysia phải hủy bỏ dự án đường sắt kết nối bờ biển phía Đông (ECRL) do lãi suất hàng năm quá cao.

Bộ vừa ra văn bản, trăm ngàn doanh nghiệp đang ngóng chờ
Bộ vừa ra văn bản, trăm ngàn doanh nghiệp đang ngóng chờ
Đầu tưicon  26/01/2019 

Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư số 03/2019/TT-BCT quy định Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (Hiệp định CPTPP).

Bán 1 lô đất, thu 10 tỷ đồng phí dịch vụ
Bán 1 lô đất, thu 10 tỷ đồng phí dịch vụ
Đầu tưicon  24/01/2019 

Thời gian gần đây xuất hiện tình trạng khách hàng muốn sở hữu một 1 lô đất phải đóng tiền phí dịch vụ từ vài trăm triệu đồng đến hơn 10 tỷ đồng.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN