Giáo sư ngôn ngữ học giải mã lối xưng hô 'qua' của Đặng Lê Nguyên Vũ

Sau 5 năm vắng bóng trên truyền thông, ông Đặng Lê Nguyên Vũ tái xuất và sử dụng ngôn từ lạ lẫm. Vị doanh nhân đang ngầm thể hiện điều gì qua lối xưng hô này?

Ông Vũ từng dùng lối xưng hô "qua" trong lần tái xuất hồi tháng 6.

Chiều tối 16/6, sau 5 năm gần như ở ẩn, ông Đặng Lê Nguyên Vũ bất ngờ có mặt ở sự kiện kỷ niệm thành lập thương hiệu và ra mắt hệ sản phẩm cà phê mới mang tên Trung Nguyên Legend.

Trong buổi lễ này, người của Trung Nguyên đặc biệt dùng từ "Người" và "Vị chủ tịch tôn kính" để nói về ông Đặng Lê Nguyên Vũ.

Đó cũng là lần đầu tiên công chúng được biết ông chủ tập đoàn cà phê Trung Nguyên với lối trang phục và xưng hô khác lạ: Ông Vũ mặc áo khoác dài đen, quần vải trắng rộng thùng thình, cổ quấn khăn rằn, chắp hai tay sau lưng và xưng “qua”, gọi những người xung quanh là những “anh chị em” của mình.

Giáo sư ngôn ngữ học giải mã lối xưng hô 'qua' của Đặng Lê Nguyên Vũ
Ông Đặng Lê Nguyên Vũ gặp gỡ báo giới với thần sắc tươi tỉnh (Ảnh: Tô Thanh Tân)

Đến hôm 13/8, lần đầu tiên ông Đặng Lê Nguyên Vũ, Chủ tịch tập đoàn Trung Nguyên chính thức có buổi gặp gỡ với một nhóm nhỏ báo giới.

Lần này, ông đi giày trắng, quần trắng, vest ngoài màu đen, xếp bằng với tư thế ngồi thiền trên chiếc ghế chính giữa khi các khách mời đã an tọa. Bên phải và đối diện ông là 6 nhà báo, bên trái ông là 3 luật sư, những người đang tư vấn, hỗ trợ ông trong phiên toà ly hôn. 

Tiếp tục trong lần tái xuất này, ông Vũ xưng "qua", gọi các nhà báo ngồi đối diện là các "anh chị em".

Lý giải về cách xưng hô có phần kỳ lạ này, dưới góc nhìn ngôn ngữ các chuyên gia thống nhất “qua” là đại từ xưng hô ngôi thứ nhất thuộc phương ngữ miền Trung Nam Bộ.

Đại từ “qua” sử dụng với ý nghĩa gần gũi, thân mật và thường sử dụng với người đặc biệt thân quen. Tuy nhiên, mỗi chuyên gia lại đưa ra những kiến giải và bình luận khác nhau về cách xưng hô “qua” của ông Vũ.

Bắt nguồn từ tiếng Hán?

GS. Nguyễn Văn Lợi - nguyên Phó Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học Việt Nam phân tích “qua” trước hết không thuộc về ngôn ngữ văn học, mà là phương ngữ miền Nam.

Ở miền Nam đặc biệt là trước năm 1975 người ta rất hay sử dụng. Từ này mang ý nghĩa phong cách, tu từ nhất định với sắc thái tình cảm khác nhau.

 

“Ông Vũ sử dụng từ "qua" với ý nghĩa gần gũi thân mật, vì "qua" giống như xưng tôi nhưng tôi rất trung tính. Nếu cử tọa là những người miền Nam thì người ta hiểu ngay.

Theo tôi, từ này không phải từ thuần Việt mà rất có thể là mượn từ tiếng Hán nhưng không phải tiếng Quan thoại - tiếng Hán chính danh của Trung Quốc. Đó là mượn phương ngữ phía Nam của Trung Quốc như vùng Quảng Đông, Phúc Kiến,... từ những người Việt gốc Hoa chẳng hạn” - GS Lợi cho biết thêm.

Hoàn toàn thuần Việt?

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đại từ xưng hô “qua” hoàn toàn thuần Việt, Giáo sư Lê Phương Nga (ĐH Sư phạm Hà Nội) phân tích:

“Nguyên tắc dùng "qua" là người nói phải lớn tuổi hơn người nghe rất nhiều. Chẳng hạn như ông cụ 80 tuổi nói với lớp 30, 40 tuổi. Từ này theo tôi là thuần Việt vì nguyên tắc những tiếng dùng đơn không bắt nguồn từ tiếng Hán vì tiếng Hán không dùng độc lập được.

Trong trường hợp này, ông Vũ nói tiếng cổ Nam Bộ với nghĩa thân tình cũng không sao”.

Trao đổi về đại từ này, PSG.TS Phạm Văn Tình - Tổng thư kí Hội Ngôn ngữ học Việt Nam, cho biết: “"Qua" là phương ngữ hoàn toàn thuần Việt. Qua sử dụng tương tự như từ tao, thân tình, bỗ bã với nhau người trên nói với người dưới. Từ này cũng chỉ có đàn ông lớn tuổi dùng, phụ nữ cũng không sử dụng.

Người miền Trung Nam Bộ hay đùa giỡn “qua với chúng bay” hay “hôm qua qua nói qua qua mà qua không qua”. Đầu tiên qua chỉ là phương ngữ một vùng thôi nhưng nó đang lan tỏa. Độc quyền phương ngữ hay ranh giới phương ngữ bị làm nhòe. "Qua" không phổ biến lắm nhưng nó không đến nỗi xa lạ với người Việt Nam nói chung”.

Bình luận về việc ông Nguyên Vũ xưng “qua” trong buổi gặp gỡ báo giới, PGS.TS Phạm Văn Tình cho rằng: “Ông Vũ muốn thân tình hóa, làm bối cảnh giao tiếp như một cuộc trò chuyện. Nhưng theo tôi hoàn toàn không nên dùng trong trường hợp này vì những phóng viên ít nhất có khoảng cách nhất định. Trong buổi gặp gỡ báo chí, có nhiều đối tượng tham gia nên dùng từ tôi phổ biến, trung tính, trang trọng thì hơn”.

(Theo Lao Động)

Lùm xùm ly hôn vợ, Đặng Lê Nguyên Vũ bí ẩn, Trung Nguyên sóng gió

Lùm xùm ly hôn vợ, Đặng Lê Nguyên Vũ bí ẩn, Trung Nguyên sóng gió

Chủ tịch Đặng Lê Nguyên Vũ thêm lần nữa bất ngờ xuất hiện trước công chúng, nhưng ấn tượng để lại trái ngược với hình ảnh trau chuốt của dàn siêu xe.

Đặng Lê Nguyên Vũ bất ngờ xuất hiện: Ra toà để ly hôn vợ

Đặng Lê Nguyên Vũ bất ngờ xuất hiện: Ra toà để ly hôn vợ

Ông chủ cà phê Trung Nguyên đến toà hoà giải - bước đầu trong tiến trình giải quyết vụ ly hôn. 

Đặng Lê Nguyên Vũ, đại gia cà phê tái xuất hay 'quái dị'?

Đặng Lê Nguyên Vũ, đại gia cà phê tái xuất hay 'quái dị'?

Trong dịp Tập đoàn Trung Nguyên tổ chức kỷ niệm 22 năm thành lập và ra mắt sản phẩm mới, ông chủ Đặng Lê Nguyên Vũ đã bất ngờ xuất hiện.

Trung Nguyên 'thất bát' thế nào khi vợ chồng ông Đặng Lê Nguyên Vũ lục đục?

Trung Nguyên 'thất bát' thế nào khi vợ chồng ông Đặng Lê Nguyên Vũ lục đục?

Nhiều người băn khoăn về hoạt động kinh doanh của Trung Nguyên sẽ đi về đâu. Dù vậy, trong 3 năm xảy ra tranh chấp, doanh thu của tập đoàn này vẫn đều đặn thu về hơn 3.800 tỉ đồng.

Nhìn lại những câu nói nổi tiếng của 'Qua' Đặng Lê Nguyên Vũ

Nhìn lại những câu nói nổi tiếng của 'Qua' Đặng Lê Nguyên Vũ

"Trùm cà phê" Đặng Lê Nguyên Vũ từng khiến rất nhiều người ngưỡng mộ bởi những câu nói nổi tiếng của mình, cả về cuộc sống lẫn trong chuyện kinh doanh, dù có nhiều người cho rằng ông đang cuồng ngôn.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Bóng hồng xinh đẹp trong phi vụ ăn trộm 51 tỷ của sếp lớn Dầu khí
Bóng hồng xinh đẹp trong phi vụ ăn trộm 51 tỷ của sếp lớn Dầu khí
Doanh nhânicon  17/03/2019 

Tiếp tục những biến cố lớn tại tập đoàn PVN, cùng tên tuổi của tỷ phú Nguyễn Đức Tài, Nguyễn Nhượng Tống, Hồ Hùng Anh là những sự kiện nóng tuần qua.

 
Sếp Tổng PVN Nguyễn Vũ Trường Sơn: Ngày tháng ngắn ngủi trên ghế nóng
Sếp Tổng PVN Nguyễn Vũ Trường Sơn: Ngày tháng ngắn ngủi trên ghế nóng
Doanh nhânicon  14/03/2019 

Gia nhập ngành dầu khí kể từ năm 1987, ông Nguyễn Vũ Trường Sơn từng đảm nhiệm nhiều vị trí lãnh đạo cấp cao tại Tập đoàn dầu khí Việt Nam (PVN).

 
Tiết lộ bất ngờ về đám cưới triệu đô của cặp tỷ phú Ấn Độ tại Phú Quốc
Tiết lộ bất ngờ về đám cưới triệu đô của cặp tỷ phú Ấn Độ tại Phú Quốc
Doanh nhânicon  14/03/2019 

Để đưa đám cưới của cặp tỷ phú Ấn Độ về Việt Nam, đại sứ Phạm Sanh Châu đã phải mất 5 tháng thuyết phục, với 2 bữa ăn, 3 cuộc gặp chưa kể nhiều cuộc họp để tháo gỡ các vấn đề liên quan.

 
Sếp lớn PVN thời ông Đinh La Thăng: Cả loạt từ chức, vướng lao lý
Sếp lớn PVN thời ông Đinh La Thăng: Cả loạt từ chức, vướng lao lý
Doanh nhânicon  15/03/2019 

Sau khi 4 đời Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí Việt Nam cùng nhiều lãnh đạo, cán bộ khác của PVN bị khởi tố, kết án thì sóng gió dường như vẫn chưa qua với tập đoàn này.

 
Bóng hồng PVEP cùng sếp nhận hơn 51 tỷ đồng của Hà Văn Thắm
Bóng hồng PVEP cùng sếp nhận hơn 51 tỷ đồng của Hà Văn Thắm
Doanh nhânicon  14/03/2019 

Cơ quan tố tụng cáo buộc “bóng hồng” Vũ Thị Ngọc Lan cùng sếp là Đỗ Văn Khạnh, Tổng Giám đốc PVEP, Nguyễn Tuấn Hùng, Trưởng ban Tài Chính đã nhận và chi tiêu trên 51 tỷ tiền lãi ngoài trong đại án kinh tế Hà Văn Thắm.

 
Tổng giám đốc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam bất ngờ xin từ chức
Tổng giám đốc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam bất ngờ xin từ chức
Doanh nhânicon  13/03/2019 

Hội đồng quản trị Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) đã họp xem xét đơn xin từ chức của ông Nguyễn Vũ Trường Sơn, Tổng giám đốc Tập đoàn này.

Chuyện lạ ở Thái Bình: Đại gia bất động sản về quê...chăn bò
Chuyện lạ ở Thái Bình: Đại gia bất động sản về quê...chăn bò
Doanh nhânicon  13/03/2019 

Sở hữu nhiều cửa hàng thời trang và bất động sản, anh Đoàn Văn Cường được coi là một trong những “đại gia” đất Bình Dương. Nhưng tình yêu với ruộng vườn, làng quê đã thôi thúc anh trở lại làng Cọi để trở thành nông dân chăn bò.

Tổng giám đốc Sabeco bị thôi chức, Bộ chưa kịp 'xếp' ghế mới
Tổng giám đốc Sabeco bị thôi chức, Bộ chưa kịp 'xếp' ghế mới
Doanh nhânicon  14/03/2019 

Ngay khi Tổng công ty CP bia rượu nước giải khát Sài Gòn về tay tỷ phú Thái Lan, các sếp người Việt ở Sabeco lần lượt rời vị trí chủ chốt của công ty này.

Nguyễn Đăng Quang: Tỷ phú nước mắm kín tiếng và đáng gờm
Nguyễn Đăng Quang: Tỷ phú nước mắm kín tiếng và đáng gờm
Doanh nhânicon  12/03/2019 

 Ông Nguyễn Đăng Quang được xếp hạng là tỷ phú USD của thế giới và là người giàu thứ 4 Việt Nam. Đại gia gốc Quảng Trị kín tiếng nhưng có các sản phẩm hiện diện hàng ngày trong mâm cơm gia đình Việt.

Mẹ, vợ và con trai... quyền lực nhà Hồ Hùng Anh ở Techcombank
Mẹ, vợ và con trai... quyền lực nhà Hồ Hùng Anh ở Techcombank
Doanh nhânicon  11/03/2019 

Ông Hồ Hùng Anh được xếp hạng là tỷ phú USD của thế giới và là người giàu thứ 3 Việt Nam. Ông Hùng Anh có khởi điểm sự nghiệp khá giống ông Phạm Nhật Vượng nhưng bứt phá với đế chế Techcombank.

Nhận án phạt nặng, mất 2.300 tỷ, đại gia Nhượng Tống bán vội con cưng
Nhận án phạt nặng, mất 2.300 tỷ, đại gia Nhượng Tống bán vội con cưng
Doanh nhânicon  10/03/2019 

Trong nghị quyết mới nhất công bố vào tối 8-3, Yeah 1 cho biết HĐQT đã thông qua chủ trương nhượng lại 100% cổ phần ScaleLab LLC.

Lão làng 1.000 tỷ rời ghế, sếp trẻ FPT nắm quyền tập đoàn 28.000 người
Lão làng 1.000 tỷ rời ghế, sếp trẻ FPT nắm quyền tập đoàn 28.000 người
Doanh nhânicon  09/03/2019 

Danh sách các tỷ phú của Việt Nam trên Forbes, chân dung những nữ doanh nhân, thay thế lãnh đạo ở Tập đoàn FPT là sự kiện kinh tế chú ý tuần qua.

Bán Mercedes S500,  sếp 30 tuổi đặt mua 36 ôtô VinFast 40 tỷ đồng
Bán Mercedes S500, sếp 30 tuổi đặt mua 36 ôtô VinFast 40 tỷ đồng
Doanh nhânicon  09/03/2019 

Vị CEO sinh năm 1989 của Startup Việt gây xôn xao dư luận khi đặt mua cùng lúc 36 chiếc xe Vinfast đầu tiên ngay trong ngày mở bán, với tổng giá trị đơn hàng lên tới 40 tỉ đồng.

Ghi dấu ấn trên 5 năm, tài sản 'lão tướng' Bùi Quang Ngọc sắp đạt 1.000 tỷ
Ghi dấu ấn trên 5 năm, tài sản 'lão tướng' Bùi Quang Ngọc sắp đạt 1.000 tỷ
Doanh nhânicon  09/03/2019 

Không nằm ngoài xu hướng chung của thị trường, cổ phiếu FPT đóng cửa phiên giao dịch 8/3 giảm nhẹ 0,2% còn 44.650 đồng sau khi tăng 0,3% trong phiên trước đó.

Chân dung 5 nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới
Chân dung 5 nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới
Doanh nhânicon  08/03/2019 

Trong số 2.153 tỷ phú được công nhận trên toàn thế giới, có 68 phụ nữ trong danh sách năm nay. Dưới đây là top 5 nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới.

'Tỷ phú USD' Nguyễn Đăng Quang: Dành vợ phần lớn cổ phần, muốn làm khoa học tuổi 60
'Tỷ phú USD' Nguyễn Đăng Quang: Dành vợ phần lớn cổ phần, muốn làm khoa học tuổi 60
Doanh nhânicon  08/03/2019 

Có tổng tài sản 1,3 tỷ USD, là một trong năm tỷ phú Forbes mới của Việt Nam, ông Nguyễn Đăng Quang khiến nhiều người bất ngờ khi thực tế chỉ nắm 15 cổ phiếu Masan Group, trong khi vợ ông sở hữ tới 42,5 triệu cổ phiếu.

Đại gia  Phúc XO đeo 13kg vàng rao bán 500 đôi dép đính vàng
Đại gia Phúc XO đeo 13kg vàng rao bán 500 đôi dép đính vàng
Doanh nhânicon  11/03/2019 

Người được mệnh danh đeo nhiều vàng nhất Việt Nam với số lượng 13kg trên cổ - Phúc XO - vừa quay clip chia sẻ về việc bán 500 đôi dép da có gắn vàng. Do số vàng trên cổ quá nặng, anh phải nhờ một thanh niên đỡ hộ.

100 chuyến bay chở khách dự tiệc cưới, rể quý được bố vợ tặng trực thăng
100 chuyến bay chở khách dự tiệc cưới, rể quý được bố vợ tặng trực thăng
Doanh nhânicon  10/03/2019 

Việc cha mẹ phải dành dụm tiền trong nhiều thập niên để tổ chức đám cưới cho con cái không phải là chuyện hiếm ở Ấn Độ.

Hé lộ bất ngờ về đám cưới triệu USD của tỷ phú Ấn Độ ở Phú Quốc
Hé lộ bất ngờ về đám cưới triệu USD của tỷ phú Ấn Độ ở Phú Quốc
Doanh nhânicon  08/03/2019 

Các lễ cưới của Ấn Độ thường xa hoa, tổ chức trong nhiều ngày và đôi khi tốn đến nhiều triệu USD. Danh sách khách mời có thể lên đến hàng trăm, hàng ngàn người.

Hồ Hùng Anh, tỷ phú USD mới nhất của Việt Nam là ai?
Hồ Hùng Anh, tỷ phú USD mới nhất của Việt Nam là ai?
Doanh nhânicon  07/03/2019 

Ông Hồ Hùng Anh được Forbes xếp hạng là người giàu thứ ba tại Việt Nam với khối tài sản 1,7 tỷ USD. Số tiền này chủ yếu đến từ cổ phần của ông và gia đình tại Techcombank và Masan.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN