Định giá vốn nhà nước: Sai sót hàng chục ngàn tỷ đồng

Mặc dù đạt được kết quả ban đầu, song, việc cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) vẫn mang tính thành tích. Bởi, 96,5% số DNNN được cổ phần hóa nhưng chỉ có 8% vốn nhà nước được chuyển giao. Chưa kể, vốn Nhà nước suýt bị thất thoát khi xác định giá trị cổ phần hóa.

Đó là lo ngại của TS. Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, tại hội thảo Xác định giá trị DN trước khi CPH và vai trò của Kiểm toán Nhà nước (KTNN), diễn ra ngày 21/8.

Đằng sau bức tranh “cổ phần hóa”

TS. Trần Đình Thiên cho hay, qua 15 năm sắp xếp, cơ cấu lại, đến nay, số lượng DNNN đã giảm mạnh, từ hơn 6.000 (năm 2001) chỉ còn khoảng 700 doanh nghiệp vào năm 2016. Nhìn vào kết quả thì thấy ngoạn mục, khi 88% số DNNN đã chuyển đổi hình thái tồn tại, tức không còn là DNNN hoặc không tồn tại nữa.

Điều quan trọng, các DNNN đã giảm lĩnh vực nắm giữ, thu hẹp “địa bàn hoạt động”, tăng không gian cho khu vực tư nhân. Cụ thể, năm 2001, DNNN còn nắm giữ 60 ngành, lĩnh vực then chốt thì nay chỉ còn 19. Giảm về số lượng nhưng tăng về quy mô vốn.

Định giá vốn nhà nước: Sai sót hàng chục ngàn tỷ đồng
Cách tiếp cận về CPH các DNNN cần thay đổi, đặc biệt là xác lập về quyền sở hữu tài sản (ảnh minh họa)

Tuy nhiên, ông Thiên chỉ ra hai vấn đề “đối nghịch” tồn tại. Đó là tuy nắm giữ vai trò chủ đạo, “chốt giữ” những thành phần quan trọng của nền kinh tế, song, thực chất DNNN làm chưa tròn vai, chưa hoàn thành sứ mệnh dẫn dắt và tạo động lực phát triển. Thế lớn nhưng lực không mạnh. Chưa kể, hiệu quả sử dụng vốn, tốc độ tăng năng suất lao động là đáng lo ngại.

“Trên thực tế, nhiều khi DNNN còn là yếu tố gây mất cân đối, phá vỡ ổn định vĩ mô, gây tổn thất cho nền kinh tế cả trực tiếp (mất vốn, lãng phí lớn) lẫn gián tiếp (làm méo mó môi trường kinh doanh). Tình trạng nhiều dự án đắp chiếu, nhiều DN thua lỗ, gánh nặng nợ - nợ xấu của khu vực DNNN” - ông Thiên lo ngại.

Vì thế, so với nguồn lực được giao, với những ưu đãi, những đặc quyền, những hỗ trợ mà Nhà nước dành cho, và đặc biệt là nếu so với “trọng trách” phải gánh vác thì đóng góp của DNNN còn xa mới tương xứng.

Lý do, các DNNN hoạt động trong tình trạng “tay không bắt giặc”: tỷ lệ vốn tự có thấp hoặc rất thấp, tỷ lệ nợ phải trả so với vốn chủ sở hữu cao gấp 3-10 lần. Riêng số nợ của DNNN năm 2016 lên tới 324 tỷ USD, bằng 158% GDP.

Vì thế, để tái cơ cấu DNNN, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tiến hành cổ phần hóa, thoái vốn khỏi các ông lớn Nhà nước.

 

Kết quả dường như đã đạt mong đợi khi 96,5% số DNNN được CPH theo đúng kế hoạch (508/530 DN đề ra cho giai đoạn 2011-2015). Tuy nhiên, ông Thiên cho rằng, thành tích này chưa phản ánh đầy đủ và chân thực bức tranh CPH nhìn từ góc độ tái cơ cấu nền kinh tế, nếu không muốn nói là che giấu.

Sự thật, chỉ 8% số vốn Nhà nước được chuyển giao cho khu vực tư nhân.

Như vậy, nếu nhìn từ mục tiêu tái cơ cấu kinh tế (phân bổ lại nguồn lực từ khu vực kém hiệu quả sang khu vực sử dụng hiệu quả), kết quả CPH có thể coi là chưa đạt.

Kết cục, mặc dù số lượng DNNN được lên kế hoạch CPH là rất lớn, song tỷ lệ vốn nhà nước được phép bán rất hạn chế, may lắm là 49% để nhà nước giữ quyền chi phối. Trên thưc tế, con số đó thấp hơn nhiều, không đủ đề thay đổi cấu trúc sở hữu và quản trị DN, nên chủ thể mới không thể tham gia điều hành hoạt động chứ chưa nói là chi phối hoạt động của DN. Đó cũng là lý do tại sao DN tư nhân ít mặn mà với việc mua DNNN.

Định giá vốn nhà nước: Sai sót hàng chục ngàn tỷ đồng
Kinh tế Nhà nước vẫn duy trì ở mức trên 30% GDP

Suýt lọt gần chục nghìn tỷ vốn Nhà nước

Một trong những khâu quan trọng khi cổ phần hóa DNNN là xác định giá trị doanh nghiệp. Do có nhiều yếu tố liên quan đến pháp lý, phương pháp định giá, xác định giá trị thương hiệu, lợi thế kinh doanh, tài sản vô hình, các khoản đầu tư tài chính, góp vốn bằng ngoại tệ, giá trị quyền sử dụng đất, trình độ nhân viên thẩm định,... khiến Nhà nước chịu thiệt cả ngàn tỷ đồng.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Kiểm toán trưởng KTNN chuyên ngành VI, dẫn chứng, qua kiểm toán 8 DNNN được các tổ chức tư vấn định giá xác định theo phương pháp tài sản, KTNN đã kiến nghị điều chỉnh tăng thêm vốn Nhà nước trên 8.454 tỷ đồng.

Chẳng hạn, tại Công ty TNHH Lọc hóa dầu Bình Sơn, giá trị thực tế phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp theo báo cáo so với con số sau kiểm toán vênh tới gần 4.590 tỷ đồng. Hay, Công ty mẹ - Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam, số chênh lệch cũng lên tới hơn 2.000 tỷ đồng.

Chưa kể, có hai DN, nếu áp dụng theo phương pháp dòng tiền chiết khấu thì giá trị DN tăng thêm gần 15.690 tỷ đồng.

Lý do, ông Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, còn nhiều sai sót trong định giá và xử lý tài chính, như kiểm kê sót tài sản hoặc phân loại tài sản để xử lý chưa đầy đủ. Một số đơn vị không xử lý các khoản tài chính như doanh thu, thu nhập khác, các khoản nợ phải thu, nợ phải trả. Cùng với đó là tình trạng kê khai thiếu giá trị lợi thế kinh doanh,... Việc định giá quyền sử dụng đất và nhượng bán dất và tài sản trên đất sau thời điểm xác định giá trị DN còn nhiều bất cập.

Còn ông Nguyễn Văn Phụng, Vụ trưởng Vụ quản lý Thuế DN lớn, Tổng cục Thuế, lưu ý, có sự vênh nhau về thời điểm: khi định giá DN và khi phần hóa. Đây là khoảng trống, thẩm định viên chưa có đủ thuông tin, nên đến khi CPH cần kiểm toán bổ sung.

Một thực tế nữa là đến khi có kết quả kiểm toán, con số thường chênh lệch lớn, gây khó khăn đến việc xử lý. Do thiếu những quy định pháp lý, trình độ kiểm toán viên lại hạn chế, chưa thể xem xét dự báo được giá cổ phiếu tương lai nên dẫn tới tình trạng nhiều khi DN muốn lên sàn nhanh, mắc mưu “đội lái”. Vì thế, cần tăng cường vai trò của cơ quan kiểm toán và có cơ chế xử lý sau kiểm toán.

Ngọc Hà

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
SHB cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp Nghệ An
SHB cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp Nghệ An
Tài chínhicon  26/02/2019 

Năm thứ hai liên tiếp tham dự Hội nghị xúc tiến đầu tư tại tỉnh Nghệ An, SHB khẳng định cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng sự phát triển kinh tế, xã hội tại địa bàn nói riêng và cả nước nói chung.

 
Prudential: Phát hành hợp đồng bảo hiểm chỉ mất 20 phút
Prudential: Phát hành hợp đồng bảo hiểm chỉ mất 20 phút
Tài chínhicon  25/02/2019 

Toàn bộ quá trình tư vấn, tiếp nhận hồ sơ, xử lý chứng từ, thông tin, phí bảo hiểm, thẩm định sức khỏe và phát hành hợp đồng bảo hiểm của Prudential đã được tích hợp công nghệ xử lý tự động, xuyên suốt, nhanh chóng.

 
Tỷ giá ngoại tệ ngày 25/2: USD ổn định, Euro tăng giá
Tỷ giá ngoại tệ ngày 25/2: USD ổn định, Euro tăng giá
Tài chínhicon  25/02/2019 

 Đồng đô la Mỹ tăng giá sau khi tụt dốc xuống mức thấp trước thái độ ôn hòa từ phó chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang.

 
Giá vàng hôm nay 25/2: Tăng liên tiếp, đẩy vàng lên đỉnh cao
Giá vàng hôm nay 25/2: Tăng liên tiếp, đẩy vàng lên đỉnh cao
Tài chínhicon  25/02/2019 

 Vàng tăng mạnh trong ngắn hạn, nối tiếp đà tăng của vài tuần trước đó để vượt lên chạm mốc cao nhất trong 10 tháng trở lại đây.

 
Gia đình đang gặp khó khăn bất ngờ trúng xổ số độc đắc gần 700 tỷ đồng
Gia đình đang gặp khó khăn bất ngờ trúng xổ số độc đắc gần 700 tỷ đồng
Tài chínhicon  24/02/2019 

Một nữ nhân viên dịch vụ tại Mỹ vừa trúng giải xổ số lớn với trị giá giải thưởng lên tới 29,5 triệu USD, ngay trong khi gia đình đang gặp vô vàn khó khăn.

 
Giá vàng hôm nay 24/2: Giảm nhanh rồi đột ngột tăng mạnh
Giá vàng hôm nay 24/2: Giảm nhanh rồi đột ngột tăng mạnh
Tài chínhicon  24/02/2019 

 Giá vàng chịu áp lực sau khi có biên bản cuộc họp chính sách tháng 1 của Fed cho thấy có thể có một đợt tăng lãi suất trong năm nay. Lãi suất cao hơn làm giảm sự quan tâm của nhà đầu tư đối với vàng.

Tài sản thực của Trung Nguyên trị giá bao nhiêu?
Tài sản thực của Trung Nguyên trị giá bao nhiêu?
Tài chínhicon  23/02/2019 

Nhiều ý kiến cho rằng giá trị của Trung Nguyên cao hơn nhiều so với mức định giá hiện nay là nguyên nhân của việc phân chia quyền sở hữu của 2 vợ chồng ông chủ Trung Nguyên chưa thể thống nhất.

Tỷ giá ngoại tệ ngày 23/2: USD ổn định, Euro tăng giá
Tỷ giá ngoại tệ ngày 23/2: USD ổn định, Euro tăng giá
Tài chínhicon  23/02/2019 

Đồng đô la ổn định sau báo cáo số liệu không khả quan từ khu vực sản xuất của Mỹ. Trong khi đó, đồng euro và bảng Anh đã có những thay đổi đáng kể.

Giá vàng hôm nay 23/2: Đang đà đỉnh cao, bất ngờ sụt giảm
Giá vàng hôm nay 23/2: Đang đà đỉnh cao, bất ngờ sụt giảm
Tài chínhicon  23/02/2019 

 Giá vàng ít thay đổi do các nhà giao dịch đang quan tâm tới các tin tức thương mại tích cực mới nhất và số liệu kinh tế Mỹ.

Không kịp tháo biển xe ngoại giao, Đại sứ quán Nga đề nghị hỗ trợ
Không kịp tháo biển xe ngoại giao, Đại sứ quán Nga đề nghị hỗ trợ
Tài chínhicon  23/02/2019 

 Đại sứ quán Nga tại Việt Nam vừa có văn bản gửi Tổng cục Hải quan đề nghị hỗ trợ giúp đỡ trong công tác chuyển nhượng xe ngoại giao.

Năm mới có thêm hơn 3 tỷ USD, tý phú Phạm Nhật Vượng ghi dấu lịch sử
Năm mới có thêm hơn 3 tỷ USD, tý phú Phạm Nhật Vượng ghi dấu lịch sử
Tài chínhicon  22/02/2019 

 Tỷ phú Phạm Nhật Vượng tiếp tục ghi dấu ấn lịch sử, vượt xa đối thủ, trong bối cảnh nền kinh tế đón nhận nhiều tín hiệu tốt và khu vực kinh tế tư nhân bứt phá dữ dội. Vingroup có thêm 3,3 tỷ USD trong 3 tuần.

Tỷ giá ngoại tệ ngày 22/2: Lo ngại từ Mỹ, USD tiếp tục suy yếu
Tỷ giá ngoại tệ ngày 22/2: Lo ngại từ Mỹ, USD tiếp tục suy yếu
Tài chínhicon  22/02/2019 

Tỷ giá ngoại tệ ngày 22/2 diễn biến theo xu hướng đồng USD trên thị trường thế giới tiếp tục xu hướng suy yếu do giới đầu tư lo ngại nền kinh tế Mỹ sẽ suy yếu cho dù quán tính tích cực hiện vẫn còn.

Giá vàng hôm nay 22/2: Chiếm đỉnh cao, vẫn đà tăng lên
Giá vàng hôm nay 22/2: Chiếm đỉnh cao, vẫn đà tăng lên
Tài chínhicon  22/02/2019 

Giá vàng hôm nay 22/2 trên thị trường thế giới chịu áp lực chốt lời lớn nhưng vẫn treo gần ở đỉnh cao 10 tháng do đồng USD yếu và kinh tế thế giới vẫn đối mặt với nhiều rủi ro.

Giá nhiệt điện than đắt đỏ nhất: Hơn 1.896 đồng/kWh
Giá nhiệt điện than đắt đỏ nhất: Hơn 1.896 đồng/kWh
Tài chínhicon  21/02/2019 

Khung giá phát điện đối với nhà máy nhiệt điện than dao động từ 1.677,02 đến 1.896,05 đồng/kWh, nhà máy thủy điện là 1.110 đồng/kWh.

Phát lương cho công nhân rồi ăn chặn thu lại
Phát lương cho công nhân rồi ăn chặn thu lại
Tài chínhicon  21/02/2019 

Trên sổ sách thì người lao động được hưởng, nhưng thực tế thì không vì sau khi tiền đổ vào tài khoản, công nhân phải rút ra và nộp lại cho lãnh đạo phân xưởng.

Sau 'trận đánh' lịch sử, con đại gia số 1 Việt Nam lộ diện
Sau 'trận đánh' lịch sử, con đại gia số 1 Việt Nam lộ diện
Tài chínhicon  21/02/2019 

Lần đầu tiên con trai một trong những đại gia hàng đầu Việt Nam - Tập đoàn Hòa Phát - xuất hiện trong cơ cấu của tập đoàn và nhiều khả năng đây là bước đầu của quá trình kế nghiệp trị giá tỷ USD.

Thủ tục khám chữa bệnh bằng thẻ bảo hiểm y tế theo quy định mới
Thủ tục khám chữa bệnh bằng thẻ bảo hiểm y tế theo quy định mới
Tài chínhicon  21/02/2019 

Người tham gia BHYT khi đến KCB phải xuất trình thẻ BHYT có ảnh; trường hợp thẻ BHYT chưa có ảnh thì phải xuất trình một trong các giấy tờ tùy thân có ảnh do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp...

Chơi hụi, đi phường được chính thức quy định pháp lý
Chơi hụi, đi phường được chính thức quy định pháp lý
Tài chínhicon  21/02/2019 

Theo đề nghị của Bộ Tư pháp, Chính phủ ban hành quy định về nguyên tắc tổ chức họ, hụi, biêu, phường và những điều kiện, thỏa luận liên quan.

Đối tượng chống đối, không cung cấp tài liệu... kiểm toán đành bó tay
Đối tượng chống đối, không cung cấp tài liệu... kiểm toán đành bó tay
Tài chínhicon  21/02/2019 

 Người nộp thuế tự kê khai, tự nộp, tự chịu trách nhiệm nên cơ quan thuế chỉ hậu kiểm được khoảng 18% trong tổng số các doanh nghiệp nộp thuế, điều này có nghĩa khoảng 82% đang là khoảng trống chưa được cơ quan nào kiểm tra, phát hiện.

Tỷ giá ngoại tệ ngày 21/2: Áp lực dồn nén, USD giảm thêm
Tỷ giá ngoại tệ ngày 21/2: Áp lực dồn nén, USD giảm thêm
Tài chínhicon  21/02/2019 

Tỷ giá ngoại tệ ngày 21/2 diễn biến theo xu hướng đồng USD trên thị trường thế giới biến động khá mạnh nhưng theo hướng đi xuống do áp lực lớn từ chính sách tiền tệ của nước Mỹ và các đồng tiền khác lên giá.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN