Lạ lùng loại nếp đắng ở Quảng Nam

Loại nếp dị thường từ cái tên cho tới hình thù này là “niềm kiêu hãnh” của bà con thôn Lộc Đại (xã Quế Hiệp, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam).

Chỉ có nảy mầm trên những cánh đồng gối đầu lên triền núi nơi đây, hạt nếp nghe tên đã mường tượng ra đắng chát này hóa ra ngọt bùi hơn cả.

Lạ lùng loại nếp đắng ở Quảng Nam
Hạt nếp đắng trắng ngần, tròn to dùng nấu bánh tét, bánh xoài xôi… Ảnh: Thanh Trần

Kén đồng, lựa tiệc

Mùa giáp Tết, nếp đắng thu hoạch xong, ruộng chỉ còn gốc rạ trồi lên lởm chởm trên mặt nước đục ngàu. Ông Trần Phước Binh (64 tuổi, tổ 2, thôn Lộc Đại) tiếc nuối bảo chúng tôi tới sớm hơn sẽ thấy cánh đồng nếp đương mùa chín rộ “đã con mắt” tới mức nào. Nhà ông Binh là một trong những hộ trồng nếp đắng nhiều nhất thôn, mỗi vụ gần một mẫu. “Thiệt tình không biết nếp đắng có từ thời nào, hồi tui mới cầm cày cầm cuốc nhà đã trồng rồi. Cũng không rõ nguồn gốc từ đâu. Chỉ biết nếp làng thuộc hạng “độc đắc” nên đời trước nối đời sau cùng trồng, cùng giữ”, ông kể.

Nếp đắng kiêu kì, kén chọn. Chỉ hạp ruộng thôn Lộc Đại. Trồng ở ruộng thôn khác cũng ra đòng trổ bông nhưng tuyệt nhiên chẳng mùi chẳng vị. Cán bộ xã lẫn bà con không giải thích được, bởi cùng là đất ruộng, cùng nguồn nước như nhau, chẳng hiểu sao chỉ nảy mầm trên đất Lộc Đại mới ra nếp hảo hạng. “Có người nói ruộng thôn tôi đất phèn nhiều hơn, nhưng mà cái xứ ruộng dưới chân núi này chỗ nào chẳng phèn chua như nhau. Thôn này thôn kia cách nhau có bờ mương, con đường mà ra hạt nếp một trời một vực. Thôi mình không giải được, thì cứ cho đó là lộc trời đi, cho vùng nào vùng ấy hưởng vậy”, lão nông cười khà khà. Ở thôn bây giờ có chừng 200 hộ trồng nếp đắng với hơn 10 hecta, mỗi năm  một vụ từ tháng 5 đến tháng 9 âm lịch. Biết giống nếp ưa “một mình một cõi”, bà con dặn nhau ruộng nơi này chỉ trồng độc nếp đắng, nếu không thì trồng gạo chứ không đưa giống nếp khác về sợ lai giống, thoái giống.

Mớ nếp vàng ươm trước mặt, tôi định vốc thử, bà Trần Thị Hồng (58 tuổi, tổ 2)  vội giật tay lại, kêu nếp này nhiều lông, ngứa lắm! Lạ lùng, bông nếp tròn to múp rụp, lông măng đầy vỏ, phía cuối hạt còn mọc ra một cái “đuôi” dài nom hạt nếp không khác gì con chuột. Chính nhờ hình thù dị thường này mà nếp đắng được người ta chú ý, cũng để phân biệt với những loại nếp khác. Từ trong chái bếp, mùi nếp quyện vào khói ùa ra thơm phức cả căn nhà.

Bà Hồng vừa lom khom rút bớt củi, vừa dặn dò thức nếp này không nấu như nấu cơm, phải bỏ vào nồi hông chín hơi mới đúng bài. “Không ngon “nhức răng” tui chịu thua mấy người!”, bà đắc ý. Thứ xôi gì vừa nghe hương đã không dằn nổi cơn thèm thuồng. Hạt xôi nở ra tròn mập, dẻo mềm, ăn tới đâu nghe hương nếp lẫn mùi tựa sữa non đến đấy. Một thứ mùi vừa dễ chịu, vừa kích thích, rất khó quên. Ăn miếng rồi tuyệt nhiên phải thêm miếng nữa, như thể bị “bỏ bùa”. Chỉ gác đũa khi bụng đã no căng chứ chẳng hề bị ngấy. Lúc này mới hiểu ông Binh nói nếp “độc đắc” quả không ngoa.

Lạ lùng loại nếp đắng ở Quảng Nam
Hạt nếp phủ đầy lông măng, với chiếc “đuôi” lạ kỳ Ảnh: Thanh Trần

Cũng vì độ thơm ngon “không đụng hàng” này mà nếp đắng được săn lùng ráo riết. Những con buôn gần xa về tận thôn, chẳng thèm kì kèo bớt một thêm hai, miễn bà con chịu bán. Giá nếp nguyên vỏ đã 20.000đồng/kg, nếp hạt hơn 30.000đồng/kg, đắt gấp rưỡi, gấp đôi nếp thường.

Bà Lê Thị Vinh (tổ 3, thôn Lộc Đại), chủ một lò chuyên nấu các loại bánh từ nếp đắng, nói: “Nếp này “chảnh” lắm, không chịu nấu nướng bình dân đâu. Toàn lựa vào tiệc trọng như cưới hỏi, giỗ chạp, hoặc biếu tặng, gửi đi nước ngoài thôi. Năm vừa rồi khách nhờ tui gói mấy chục cây bánh tét tro đi Hàn Quốc, vì có người làng đem qua ăn thử họ ghiền nên về đặt thêm. Còn đợt mới đây gửi vô Sài Gòn, khách điện ra hỏi có phải nếp này giã ra, bỏ thêm hương liệu gì rồi mới nấu không? Họ không tin nấu ra từ hạt nếp “chay” vậy đó”. Bà Vinh lý giải bánh tét nấu bằng nếp đắng càng lâu càng nhuyễn, dẻo tới nỗi không còn nhìn ra hạt nếp, mùi rất thơm, ai ăn lần đầu cũng bất ngờ đến độ nghi ngờ.

 

Những ngày này, bà Vinh phải đi nài nỉ từng nhà mua nếp để dành vì năm nào cận tết cũng “cháy hàng” và hiển nhiên giá đội lên. “Khách người ta “cuồng” bánh nếp đắng rồi, giờ đắt mấy cũng mua. Trước giữ mối, sau nữa là quảng bá cho nông sản địa phương mình”, bà Vinh chia sẻ.

Lạ lùng loại nếp đắng ở Quảng Nam
Lão nông Trần Phước Binh cười tít mắt với bó nếp đắng – niềm kiêu hãnh của nông dân thôn Lộc Đại Ảnh: Thanh Trần

Công phu giữ giống

Tôi hỏi nếp ngon nức tiếng, sao lại đặt tên nếp đắng? Các lão làng bảo ngày trước cha ông nói thân cây nếp đắng nghét, tới nỗi chuột “chê” nên gọi vậy. Nhưng nghiệm lại thì sai, bởi lâu nay ruộng nếp vẫn bị chuột hoành hành. Có lẽ, chữ đắng gắn với nhọc nhằn làm ra hạt nếp.

Từ tháng 5, bà con bắt đầu xuống giống, chừng tháng sau, mạ cứng cáp lại phải nhổ ra cấy từng cây. Nếp đắng “khó tính” từ nhỏ, đòi cấy cho bằng được ở ruộng sâu bùn, nhiều phèn. Mỗi cụm chỉ 3-4 cây, cách nhau hơn gang tay, nếu ít và thưa hơn nữa thì năng suất cao hơn.

Bà con kinh nghiệm giống nếp này chỉ trổ đòng vào tiết Bạch Lộ (đầu tháng 9), nên phải canh ngày canh thời tiết để gieo trồng. “Mùa thu hoạch nếp đắng muộn hơn lúa và các giống nếp khác một tháng. Lúc ấy mưa nắng thất thường, có năm trúng bão chao ôi là cực. Cả làng dựng mái tre, bật quạt cả đêm ngày cứu nếp. Chưa kể vỏ nhiều lông ngứa ngáy, mỗi lần vọc vô là cào gãi đến toạc da”, ông Binh nhớ lại. 

Lạ lùng loại nếp đắng ở Quảng Nam
Bánh nếp đắng chỉ nấu khi tiệc tùng hoặc khách đặt, biếu tặng, do lượng nếp trồng được không nhiều, giá lại đắt đỏ Ảnh: Thanh Trần

Vậy cũng chẳng nhọc nhằn, tốn công, rắc rối mấy so với việc giữ được giống nếp hảo hạng truyền đời. Nếp chín thơm, bà con phải lội ruộng cầm kéo cắt từng bông chứ không gặt ào một đợt. Việc lựa bông này mất thời gian, bởi nhà ít hàng trăm bông, nhà nhiều cắt tới mấy ngàn bông. Bà con vẫn kiên trì vì chỉ có làm vậy mùa sau mới có những ruộng nếp đắng thơm lành.

Bông nếp chọn làm giống có hạt dày đều, múp rụp, không sâu bệnh…Số này bó lại từng bó vừa nắm tay, treo thành dãy phía sau hè hong gió, không phơi nắng. Đợi nếp khô gói kỹ trong mấy lớp bao ni-lông, để vào thùng phuy tránh chuột, tránh ẩm. Tới mùa, bà con lại tỉ mẩn ngồi tuốt từng hạt ra gieo. Đó là công thức giữ giống thuần chủng truyền đời của dân Lộc Đại. Những hộ giữ giống tốt như nhà ông Binh thường được thôn, xã nhờ giữ giống giùm.

“Cũng có chuyện thương lái mua nếp ở đây rồi về trộn với nếp vùng khác để kiếm lời. Bà con tui ức lắm! Thành thử không phải ai mua cũng bán. Tụi tui nói họ mua về bán nguyên nếp đắng thì được, còn “làm xiếc” là có tội với cả làng. Lộc Đại còng lưng giữ giống, đến tay khách lại là mớ nếp trộn, nếp đểu, sau này còn ai tin nếp đắng “số một” xứ này nữa”, ông Trần Phước Binh.

Anh Nguyễn Văn Tình (41 tuổi, tổ 2) bấm đốt tay nhẩm tính mỗi sào nếp thu hoạch được hơn 2 tạ, nếu trồng cả mẫu thì mỗi năm cũng thu được trên dưới bốn chục triệu. Ông Trần Hữu Ninh, Chủ tịch UBND xã Quế Hiệp cho biết tới đây, xã sẽ xây dựng thương hiệu giống nếp đắng Quế Hiệp thành thương hiệu đặc sản địa phương theo chương trình OCOP (chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát triển nội lực và gia tăng giá trị - mỗi làng một sản phẩm).

(Theo Tiền phong)

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Bắt được cá trê vàng rực: Của hiếm, triệu con có 1
Bắt được cá trê vàng rực: Của hiếm, triệu con có 1
Thị trườngicon  10/02/2019 

 - Khi ra đồng bủa lưới vào mùng 4 Tết, một người dân ở Thừa Thiên- Huế đã bắt được con cá trê, nặng gần 3kg, dài hơn nửa mét, có màu vàng óng hiếm thấy.

 
Ăn ở Nha Trang bị ‘chặt chém’ 250.000 một đĩa mồng tơi
Ăn ở Nha Trang bị ‘chặt chém’ 250.000 một đĩa mồng tơi
Thị trườngicon  10/02/2019 

Khi cơ quan chức năng tỉnh Khánh Hòa đang xác minh nhà hàng Hưng Phát bị tố “chặt chém” du khách, trên mạng xã hội tiếp tục lan truyền một phiếu tính tiền có giá món ăn trên trời.

 
Xếp hàng nghe chửi, rùng mình ngồi trên đống rác ăn bún ốc
Xếp hàng nghe chửi, rùng mình ngồi trên đống rác ăn bún ốc
Thị trườngicon  10/02/2019 

 Cảnh tượng đúng như một bãi chiến trường, mình gọi nhân viên phục vụ dọn hộ để có bàn nhưng chờ mãi chẳng thấy đâu. Chủ quán sẵn sàng chửi bậy, đuổi khách nếu phàn nàn. 

 
Xe máy tự lái, chạy không bao giờ ngã: Ai dám đi trên phố Hà Nội
Xe máy tự lái, chạy không bao giờ ngã: Ai dám đi trên phố Hà Nội
Thị trườngicon  10/02/2019 

 Khi cần di chuyển đi đâu, chỉ bấm nút trên smartphone, xe máy thông minh sẽ từ chỗ đỗ chạy tới và đưa mọi người đến nơi cần đến. Nhưng thật khó tin nếu loại xe này chạy được trên phố Hà Nội

 
Tỷ phú Nam Định chơi long sàng đế vương độc nhất Việt Nam
Tỷ phú Nam Định chơi long sàng đế vương độc nhất Việt Nam
Thị trườngicon  09/02/2019 

Không ít đại gia sẵn sàng bỏ ra bạc tỷ để sắm cho mình những chiếc giường, sập thuộc hàng "hiếm có khó tìm". Trong số đó, chiếc long sàng đế vương chục tỷ của tỷ phú đồng nát Nam Định khiến nhiều người ngỡ ngàng, thích thú.

 
Lạ lùng, buồng chuối dài 2 mét trái nhiều đếm không xuể
Lạ lùng, buồng chuối dài 2 mét trái nhiều đếm không xuể
Thị trườngicon  09/02/2019 

Buồng chuối ước cả ngàn trái chi chít nhau ở TP. Quảng Ngãi khiến nhiều người dân không khỏi ngạc nhiên, thích thú.

Mê mẩn ở chợ cá đồng lớn nhất miền Tây
Mê mẩn ở chợ cá đồng lớn nhất miền Tây
Thị trườngicon  09/02/2019 

Mùa nước nổi, chợ số 10 (xã Vĩnh An, Châu Thành, An Giang) là nơi tập kết và buôn bán cá đồng nhiều nhất miền Tây.

Ngôi làng Hà Nội: cứ 4 nhà lại có 1 giám đốc
Ngôi làng Hà Nội: cứ 4 nhà lại có 1 giám đốc
Thị trườngicon  09/02/2019 

“Làng giám đốc” là tên gọi mà người dân quanh vùng thường nói đến làng Vĩnh Lộc, xã Phùng Xá, huyện Thạch Thất, TP Hà Nội.

Cá mặt quỷ độc nhất thế giới bỗng xuất hiện ở bãi tắm đông người
Cá mặt quỷ độc nhất thế giới bỗng xuất hiện ở bãi tắm đông người
Thị trườngicon  09/02/2019 

Loài cá được mệnh danh độc nhất thế giới có thể gây tử vong với ai không may tiếp xúc với chúng, bỗng xuất hiện ở bãi tắm nổi tiếng đông du khách qua lại.

Đổ xô cúng bái gốc cây xù xì dát vàng, cầu trúng số độc đắc đổi đời
Đổ xô cúng bái gốc cây xù xì dát vàng, cầu trúng số độc đắc đổi đời
Thị trườngicon  10/02/2019 

Dân chơi xổ số đổ xô tới đây để nghiên cứu dãy số may mắn bằng cách nhìn chăm chú vào những họa tiết kì quặc, phức tạp trên thân cây xù xì.

'Đệ nhất chợ lợn' ở Hà Nam
'Đệ nhất chợ lợn' ở Hà Nam
Thị trườngicon  09/02/2019 

Trừ ngày mùng 1 Tết, còn lại các ngày trong năm, "chợ lợn" lớn nhất miền Bắc lúc nào cũng náo nhiệt, nhộn nhịp, kẻ bán người mua. Vào những đợt cao điểm, lượng lợn nhập về chợ bình quân từ 1.200-1.500 con với sản lượng từ 145-150 tấn/ngày.

Ngôi làng ở Hà Nội ăn 4 tấn thịt chó mùng 4 Tết lấy may
Ngôi làng ở Hà Nội ăn 4 tấn thịt chó mùng 4 Tết lấy may
Thị trườngicon  09/02/2019 

Trong khi phần lớn người Việt Nam đều kiêng ăn thịt chó đầu năm vì sợ “xui xẻo” thì người dân thôn Yên Trường, xã Trường Yên, huyện Chương Mỹ, TP. Hà Nội lại coi việc ăn thịt chó đầu năm là một điều may mắn, tốt đẹp...

Xuyên rừng đào củ sâm khoẻ, uống ai cũng mê
Xuyên rừng đào củ sâm khoẻ, uống ai cũng mê
Thị trườngicon  09/02/2019 

Vào những ngày tết đến xuân về, đồng bào Ba Na sinh sống tại “ốc đảo” Kon Pne (xã Kon Pne, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai) lại xuyên những cánh rừng đi tìm sâm sức khỏe hay còn gọi là củ khỏe.

Bới thùng rác, bất ngờ thấy kho báu 150 tỷ đồng
Bới thùng rác, bất ngờ thấy kho báu 150 tỷ đồng
Thị trườngicon  09/02/2019 

Hai chiếc vương miện hoàng gia cùng một quả cầu hoàng gia đều được làm bằng vàng, đính ngọc trai và các loại đá quý khác trị giá tới 7,2 triệu USD vừa được tìm thấy trong thùng rác. 

Chết khiếp: Gián nguyên con trong suất ăn trên máy bay
Chết khiếp: Gián nguyên con trong suất ăn trên máy bay
Thị trườngicon  09/02/2019 

Một hàng khách đã tá hoả khi phát hiện ra một con gián trong suất ăn trên máy bay.

Người đàn ông vác bao tải rắn hổ mang chúa trả về rừng
Người đàn ông vác bao tải rắn hổ mang chúa trả về rừng
Thị trườngicon  09/02/2019 

Nếu trước đây, người dân làng Vĩnh Sơn từng lần mò vào tận nơi rừng thiêng nước độc để bắt loài rắn được gọi là “tử thần” về nuôi thì năm 2003, nhiều người lại phải đem thả rắn độc về rừng hoặc để chúng tự chết đói.

Chục cây sưa đỏ ngoài vườn, nhà có mấy chục tỷ không cần bán
Chục cây sưa đỏ ngoài vườn, nhà có mấy chục tỷ không cần bán
Thị trườngicon  08/02/2019 

Người A rem ở xã Tân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình đang sở hữu rừng sưa tiền tỷ. Suốt mấy chục năm qua, người dân nơi đây đã dốc lòng bảo vệ kho báu quý giá này.

Dưa lưới 12.000 USD và 10 món ăn 'đắt xắt ra miếng' trên thế giới
Dưa lưới 12.000 USD và 10 món ăn 'đắt xắt ra miếng' trên thế giới
Thị trườngicon  08/02/2019 

Nhụy hoa nhuệ tây, cà phê chồn, tổ yến đỏ... là những món ăn đắt đỏ trên thế giới, có giá trị đến hàng chục nghìn USD bởi sự quý hiếm và lợi ích về sức khỏe mà chúng đem lại.

'Vương quốc Pơ mu' nghìn năm tuổi
'Vương quốc Pơ mu' nghìn năm tuổi
Thị trườngicon  08/02/2019 

Đêm giữa rừng già nguyên sinh A Xan (Tây Giang, Quảng Nam), nơi mảnh đất biên giới Việt – Lào, rộn vang tiếng trống, tiếng cồng chiêng, tiếng cười nói vui như hội.

Phóng viên từng cướp ngân hàng kể chuyện cuộc sống ngày Tết trong tù
Phóng viên từng cướp ngân hàng kể chuyện cuộc sống ngày Tết trong tù
Thị trườngicon  08/02/2019 

“Có ý nghĩa gì khi chúc mừng năm mới hạnh phúc với một người mà năm mới của họ sẽ giống hệt như năm cũ - đối mặt với những bức tường nhà tù?”, một cựu tù nhân cho biết.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN