Vì sao ô tô lắp ráp tại Việt Nam giá cao, chất lượng thấp

Sau gần 1/4 thế kỷ được bảo hộ, ngành công nghiệp ôtô Việt Nam vẫn dậm chân tại chỗ, tỷ lệ nội địa hoá thấp, quy mô sản xuất nhỏ, chất lượng sản phẩm chưa tương xứng với giá thành.

Ngành công nghiệp xe hơi Việt Nam đứng trước giai đoạn chuyển giao quan trọng. 1/1/2018, xe hơi nhập khẩu trong khu vực ASEAN sẽ hưởng thuế 0%. "Ngày phán quyết" đang tới gần, các doanh nghiệp vẫn loay hoay trước câu hỏi nên đầu tư lắp ráp trong nước hay chuyển hẳn sang nhập khẩu.

'20 năm sản xuất không làm nổi cái bố thắng'

Tính đến năm 2017, ngành công nghiệp ôtô Việt Nam có tuổi đời khoảng 20 năm. Cùng thời gian này, một đời người đã đủ đến tuổi trưởng thành, nhưng với ngành công nghiệp xe hơi Việt Nam, 20 năm vẫn không lớn nổi.

Kết quả sau 20 năm được bảo hộ, những chiếc xe hơi lắp ráp tại Việt Nam có giá cao gấp đôi, thậm chí gấp ba thị trường Mỹ, dù được hưởng nhiều ưu đãi về thuế nhập khẩu linh kiện. Chất lượng xe cực kỳ thấp, tỷ lệ nội địa hoá chỉ 15-40%, trong khi con số tương ứng tại Thái Lan là 80%.

Mục tiêu ngành công nghiệp ôtô sẽ đóng góp 10% GDP, nhưng đến nay chỉ đạt khoảng 3%. Sản lượng sản xuất xe hơi chỉ đạt khoảng 1/3 con số đăng ký.

Cụ thể, năm 2005 đặt mục tiêu sản xuất 120.000 chiếc nhưng chỉ đạt 59.200 chiếc. Năm 2010 đặt mục tiêu 239.000 chiếc nhưng thực tế đạt 112.300 chiếc. Năm 2020 có mục tiêu 398.000 chiếc nhưng chỉ đạt 198.600 chiếc.

Vì sao ô tô lắp ráp tại Việt Nam giá cao, chất lượng thấp

Mục tiêu lắp ráp trong nước và những con số thực tế. 

Theo Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách công nghiệp, chi phí sản xuất ôtô của Việt Nam hiện nay cao hơn khoảng 20% so với các nước khác trong khu vực ASEAN. Công nghệ sản xuất ôtô không có nhiều cải thiện, phần lớn chỉ dừng lại ở mức nhập khẩu linh kiện về rồi lắp ráp. Ngành công nghiệp phụ trợ gần như không có gì, chỉ sản xuất vài linh kiện đơn giản như ắc quy, lốp xe.

Thạc sĩ Nguyễn Minh Đồng, cựu chuyên gia thiết kế máy ôtô của hãng Volkswagen, người có 40 năm sống và làm việc trong ngành ôtô tại Đức chia sẻ: "Tôi không tin tưởng sản phẩm sản xuất tại Việt Nam. Xe hơi là một sản phẩm đặc thù, những hàng rào kỹ thuật cũng như trình độ các chuyên gia xe hơi tại Việt Nam cực kỳ thấp kém".

"Cách đây cũng 8 năm tôi có viết về ngành công nghiệp xe hơi Việt Nam. Kỹ thuật Việt Nam được ứng dụng là kỹ thuật của 30 năm trước. Người tiêu dùng luôn có nhu cầu mua xe hơi tốt, giá phải chăng. Cái khổ nhất là Việt Nam chưa có ngành công nghiệp xe hơi nào cả. Việt Nam chưa làm được cái bố thắng để Mercedes, Audi công nhận. Việt Nam chưa làm được cái niềng (vành) xe, vậy thì sao mà sản xuất được", ông Đồng băn khoăn.

"Năm 2020 Việt Nam cố gắng đạt 80% linh kiện sản xuất trong nước, tôi cho đó là giấc mơ, tại vì không có chiến lược gì cả. Anh muốn đạt 50% sản phẩm, tối thiểu phải làm được cái hệ thống lọc không khí. Làm đạt tiêu chuẩn để Mercedes, BMW, Toyota công nhận cái lọc không khí đó. Việt Nam chưa làm được. Lọc nhớt cũng chưa làm được, cái bố thắng cũng chưa làm được. Đó là những sản phẩm xe hơi thường xuyên phải thay thế", chuyên gia này nhận định.

Nguyên nhân thất bại

Ngành công nghiệp xe hơi trong nước được Chính phủ bảo hộ, nhưng chính sách bảo hộ không nhất quán khiến các hãng có tâm lý "lười" nội địa hoá, không kích thích được ngành công nghiệp phụ trợ.

Trong giai đoạn 1991-2008, thuế nhập khẩu ôtô nguyên chiếc khoảng 90%, tương ứng thuế nhập khẩu linh kiện chỉ 23%. Giai đoạn 2008-2015, hai con số trên lần lượt là 70% và 19%.

Hiện nay, thuế nhập khẩu ôtô nguyên chiếc từ 47% đến 52%. Thuế nhập khẩu linh kiện ôtô trung bình khoảng 18%.

Theo đề xuất của Bộ Tài chính, đầu năm 2018, thuế nhập khẩu linh kiện ôtô sẽ giảm về 0% để tăng sức cạnh tranh cho xe hơi trong nước, trước sức ép từ xe hơi nhập khẩu nguyên chiếc khu vực ASEAN.

 

Ngoài ra, các doanh nghiệp lắp ráp xe hơi trong nước còn nhận ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và giảm thuế giá trị gia tăng 5% cho nhóm phụ tùng, máy móc sử dụng để lắp ráp ôtô.

Ưu ái dành cho xe hơi lắp ráp trong nước cũng chính là kẽ hở khiến các hãng lợi dụng, thay vì tập trung nội địa hoá linh kiện để giảm giá thành, các hãng tháo rời từng bộ phận xe hơi và nhập khẩu vào Việt Nam theo dạng bộ linh kiện để hưởng mức thuế thấp.

Do tỷ lệ nội địa hoá thấp nên giá thành xe hơi lắp ráp tại Việt Nam cao hơn khoảng 20% so với xe sản xuất trong khu vực ASEAN. Và do vậy giá bán sản phẩm cũng cao hơn.

Vì sao ô tô lắp ráp tại Việt Nam giá cao, chất lượng thấp

So sánh ngành công nghiệp xe hơi Việt Nam và các nước ASEAN.

Công nghệ áp dụng trong xe hơi Việt Nam cực kỳ lạc hậu, dây chuyền sản xuất cũ, phụ thuộc vào sức người và năng suất không cao. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến giá thành chiếc xe cao hơn mặt bằng chung.

Phóng viên từng tham quan nhiều nhà máy lắp ráp xe hơi tại Việt Nam cũng như trong khu vực và rút ra kết luận, phần lớn nhà máy lắp ráp xe hơi tại Việt Nam quá thô sơ, chỉ dừng lại ở mức lắp ráp bằng tay, ít có sự hỗ trợ của máy móc hay robot hiện đại.

Trên thế giới, những chiếc xe thủ công thường là siêu xe, xe siêu sang, giá bán đã được tính vào tiền công. Nhưng tại các nhà máy ở Việt Nam, công nhân làm thủ công để tạo những mẫu xe bình dân nên phần chi phí này được tính vào giá thành.

Ngoài ra, việc thiếu máy móc và sử dụng công nghệ cũ khiến xe hơi lắp tại Việt Nam không đạt tiêu chuẩn an toàn. Rất nhiều trường hợp túi khí không bung do lắp sai quy cách hoặc chất lượng linh kiện chưa được kiểm định. Những mối hàn không chắc, thép mỏng nên chiếc xe bị bẹp dúm trong các vụ tai nạn.

Vì sao ô tô lắp ráp tại Việt Nam giá cao, chất lượng thấp

Dây chuyền lắp ráp thô sơ chủ yếu dựa vào sức người của công ty Toyota Việt Nam.

Tuy nhiên, công bằng mà nói, mọi nhà sản xuất đều là đơn vị kinh doanh. Việc đầu tiên trong kinh doanh là lợi nhuận. Vì vậy họ sẽ tìm những phương án tối ưu nhất để thu hồi dòng tiền do mình bỏ ra.

Theo đại diện một hãng xe hơi lớn tại Việt Nam, sở dĩ giá xe hơi tại Việt Nam cao, tỷ lệ nội địa hoá thấp bởi quy mô thị trường quá nhỏ hẹp. Dù dân số gần 100 triệu người, đa phần người dân Việt Nam đều ở mức nghèo hoặc cận nghèo, với thu nhập trung bình chỉ khoảng 2.000 USD/người/năm.

Trên thế giới, mức thu nhập trung bình để có thể sử dụng ôtô phải từ 6.000 USD/người/năm. Do quy mô thị trường nhỏ hẹp, các hãng sản xuất không mặn mà đặt nhà máy lớn để sản xuất linh kiện tại Việt Nam.

Các công ty phụ trợ cũng không nhìn thấy tương lai và lợi nhuận nên không đầu tư. Hệ quả là Việt Nam không có ngành công nghiệp phụ trợ, tất cả đều phải nhập khẩu, khiến giá thành cao hơn.

Điều thứ hai, do chính sách áp dụng thuế phí đối với xe hơi quá cao nên đội giá bán sản phẩm. Dù giá trị thành phẩm của xe hơi lắp ráp tại Việt Nam cao hơn khoảng 20% so với khu vực, nhưng giá sau thuế sẽ cao hơn 150%-200%.

Hàng chục loại thuế, phí đè nặng lên chiếc xe hơi bởi quan niệm xe hơi là món đồ chơi xa xỉ của người giàu. Vòng luẩn quẩn quy mô thị trường nhỏ hẹp và giá xe cao đã khiến ngành công nghiệp xe hơi Việt Nam không có cơ hội phát triển.

Ngoài ra, chính sách thuế, phí thay đổi tuỳ tiện, không nhất quán khiến các nhà đầu tư không yên tâm. Họ không thể bỏ ra cả trăm triệu USD để đánh cược với chính sách. Chỉ cần một loại thuế suất thay đổi, nhà máy trăm triệu USD sẽ có nguy cơ bỏ hoang.

Thời điểm 2018 đang tới gần, dù chưa hãng sản xuất nào đứng ra tuyên bố sẽ bỏ lắp ráp trong nước, nhưng diễn biến thị trường những tháng đầu năm 2017 cho thấy, cơ cấu thị trường xe hơi Việt Nam đang có sự chuyển dịch từ lắp ráp sang nhập khẩu.

Chẳng hạn những dòng xe hơi ăn khách của Toyota như Fortuner được chuyển từ lắp ráp sang nhập khẩu nguyên chiếc từ Indonesia. Honda Civic nhập khẩu Thái Lan, Hyundai Grand i10 nhập khẩu từ Ấn Độ...

Nếu chính sách dành cho ngành công nghiệp lắp ráp xe hơi Việt Nam không thay đổi, việc các nhà sản xuất sẽ bỏ lắp ráp, chuyển sang nhập khẩu nguyên chiếc là tương lai không thể tránh khỏi. Với thuế nhập khẩu nguyên chiếc 0%, trong khi thuế nhập khẩu linh kiện là 18%, cán cân chắc chắn nghiêng về xe nhập.

(Theo Zing)

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Bravat - Lựa chọn hàng đầu cho dự án bất động sản cao cấp
Bravat - Lựa chọn hàng đầu cho dự án bất động sản cao cấp
Thị trườngicon  12/03/2019 

Bravat - thương hiệu chuyên về thiết bị vệ sinh, nhà tắm cao cấp, thân thiện với môi trường mang đến những trải nghiệm đẳng cấp, nâng chất lượng không gian sống trong nhiều dự án BĐS cao cấp ở Việt Nam.

 
Những con cá "nhà giàu" có giá gấp chục lần siêu xe
Những con cá "nhà giàu" có giá gấp chục lần siêu xe
Thị trườngicon  11/03/2019 

Những con cá này có giá siêu đắt và độ quý hiếm của nó khiến nhiều người phải giật mình.

 
Run bần bật chuyện lao vào rừng sâu để vồ 'thần chết' ở Lào Cai
Run bần bật chuyện lao vào rừng sâu để vồ 'thần chết' ở Lào Cai
Thị trườngicon  11/03/2019 

Theo lời “phường săn rắn”, ở địa phương đã có nhiều người bị rắn cắn dẫn đến tử vong hoặc mang tật suốt đời.

 
Hai chiếc 737 MAX 8 gặp nạn trong hơn 4 tháng, Boeing sẽ nói gì?
Hai chiếc 737 MAX 8 gặp nạn trong hơn 4 tháng, Boeing sẽ nói gì?
Thị trườngicon  11/03/2019 

737 MAX 8 là một trong những mẫu máy bay mới nhất của Boeing, nhưng trong hơn 4 tháng vừa qua, đã có 2 tai nạn thảm khốc với cùng một kịch bản diễn ra với loại máy bay này.

 
Bán vài trăm chiếc mỗi năm: Ô tô Tàu tham vọng gì ở Việt Nam?
Bán vài trăm chiếc mỗi năm: Ô tô Tàu tham vọng gì ở Việt Nam?
Thị trườngicon  11/03/2019 

Không quảng bá rầm rộ mà nhờ vào lợi thế giá rẻ, mẫu mã đẹp, công nghệ vay mượn của các hãng xe nổi tiếng, ôtô Trung Quốc đang chen vào thị trường Việt Nam.

 
Khách ngoại bị 'chôm đồ' ngay trong sân bay
Khách ngoại bị 'chôm đồ' ngay trong sân bay
Thị trườngicon  11/03/2019 

Một hành khách người Thuỵ Điển đã bị móc trộm đồ sau khi ngủ quên tại sân bay Tân Sơn Nhất.

Thành triệu phú sau 1 đêm vì tìm được kho báu trên gác xép
Thành triệu phú sau 1 đêm vì tìm được kho báu trên gác xép
Thị trườngicon  11/03/2019 

Một gia đình đã trở thành triệu phú sau 1 đêm khi tìm thấy một kho báu của Ấn Độ trong căn gác xép của mình.

Thị trường xe bán tải vẫn ế ẩm trước giờ tăng phí trước bạ
Thị trường xe bán tải vẫn ế ẩm trước giờ tăng phí trước bạ
Thị trườngicon  11/03/2019 

Nghị định số 20/2019/NĐ-CP quy định lệ phí trước bạ cho xe bán tải và xe van sẽ tăng mạnh từ ngày 10/4.

Tranh cãi nước mắm: Cần 1 tiêu chí rõ ràng và thực tiễn để phân biệt
Tranh cãi nước mắm: Cần 1 tiêu chí rõ ràng và thực tiễn để phân biệt
Thị trườngicon  11/03/2019 

 Cùng với tranh cãi quanh Dự thảo TCVN 1260: 2019 Quy phạm thực hành sản xuất nước mắm, vấn đề nước mắm truyền thống nguyên chất và nước mắm pha chế - nước mắm công nghiệp cũng đang gây ra nhiều luồng ý kiến khác nhau.

Sốt ruột với Grab, taxi trong nước lại kêu lên Thủ tướng
Sốt ruột với Grab, taxi trong nước lại kêu lên Thủ tướng
Thị trườngicon  10/03/2019 

 Sau vụ kiện đình đám giữa taxi truyền thống và grab, mới đây Hiệp hội Vận tại có văn bản kiến nghị Thủ tướng về vấn đề quản lý Grab taxi.

'Hồi sinh' loài sâm kỳ lạ từng giúp mẹ vua Tự Đức khỏi mù lòa
'Hồi sinh' loài sâm kỳ lạ từng giúp mẹ vua Tự Đức khỏi mù lòa
Thị trườngicon  10/03/2019 

Loài sâm quý này chỉ mọc duy nhất ở núi Dành (Bắc Giang), được gọi tên là sâm nam núi Dành (hay cát sâm).

Bên trong nhà máy xe điện lớn nhất Trung Quốc, 90 giây lắp ráp xong 1 xe
Bên trong nhà máy xe điện lớn nhất Trung Quốc, 90 giây lắp ráp xong 1 xe
Thị trườngicon  10/03/2019 

BYD Auto thuộc sở hữu của Trung Quốc là nhà sản xuất xe điện bán chạy nhất thế giới.

Nhắc lại vụ nước mắm asen 2 năm trước: Tiến sỹ 'mắm' hét lên, liền bị mời ra ngoài
Nhắc lại vụ nước mắm asen 2 năm trước: Tiến sỹ 'mắm' hét lên, liền bị mời ra ngoài
Thị trườngicon  10/03/2019 

 Bà nói như hét lên: “Kịch bản hơn hai năm trước đã lặp lại. Mọi người hãy nghe tôi nói”. Tuy nhiên, ngay lập tức nữ chuyên gia được yêu cầu rời khỏi phòng họp. 

Sợ chết trên máy bay, cô gái 'cố thủ' trong toilet
Sợ chết trên máy bay, cô gái 'cố thủ' trong toilet
Thị trườngicon  09/03/2019 

Đã thông báo trước về tình trạng dị ứng của mình nhưng Laura Merry vẫn gặp rắc rối lớn khi lên máy bay. Cô phải trốn vào nhà vệ sinh để đảm bảo an toàn cho bản thân.

Sự thật bắt được thuỷ quái 110 kg trên sông Nhuệ: Loan tin xôn xao Hà Nội
Sự thật bắt được thuỷ quái 110 kg trên sông Nhuệ: Loan tin xôn xao Hà Nội
Thị trườngicon  10/03/2019 

Sáng 3/3, trên mạng xã hội đăng tải hình ảnh một con cá "khổng lồ", kèm miêu tả nặng khoảng 110kg, do người dân bắt được ở sông Nhuệ gây xôn xao dư luận.

Anh chỉ là thằng bán khoai: Bị người bỏ và cái kết sau 2 năm
Anh chỉ là thằng bán khoai: Bị người bỏ và cái kết sau 2 năm
Thị trườngicon  09/03/2019 

Một chàng trai đến từ Đài Loan đã trở thành tâm điểm của cộng đồng mạng khi có câu chuyện tình yêu và sự nghiệp như cổ tích.

Loài cá nhìn phát sợ nhưng ngon bất ngờ, muốn ăn phải chi tiền triệu
Loài cá nhìn phát sợ nhưng ngon bất ngờ, muốn ăn phải chi tiền triệu
Thị trườngicon  09/03/2019 

Loài cá có cái tên kỳ lạ này phân bố khá rộng rãi nhưng muốn được thưởng thức những món ăn chế biến từ loài cá này, bạn sẽ phải bỏ ra không ít tiền.

Bộ ra 1 tiêu chuẩn, vạn dân lo sợ: Lại ẩn ý gì với nước mắm truyền thống?
Bộ ra 1 tiêu chuẩn, vạn dân lo sợ: Lại ẩn ý gì với nước mắm truyền thống?
Thị trườngicon  09/03/2019 

 Chuyên gia cho rằng Tiêu chuẩn quốc gia về quy phạm thực hành sản xuất nước mắm không phù hợp thực tế. Điều nguy hiểm là có thể nhằm xóa nhòa ranh giới nước mắm truyền thống với nước mắm công nghiệp.

Ế không thể đỡ, ô tô đua nhau giảm giá mạnh
Ế không thể đỡ, ô tô đua nhau giảm giá mạnh
Thị trườngicon  09/03/2019 

Nhiều mẫu xe ô tô tại thị trường Việt Nam trong tháng 3 này nhận được sự ưu đãi, giảm giá, trong đó có mẫu xe được giảm tới hơn 50 triệu đồng.

Xử nghiêm Facebook tung tin sai sự thật về dịch tả lợn
Xử nghiêm Facebook tung tin sai sự thật về dịch tả lợn
Thị trườngicon  08/03/2019 

Bộ NN-PTNT vừa có công văn gửi Bộ TT&TT đề nghị tăng cường cường kiểm tra, xử lý nghiêm những thông tin đăng tải sai sự thật về dịch tả lợn châu Phi, tránh gây hoang mang trong xã hội.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN