'Vương quốc Pơ mu' nghìn năm tuổi

Đêm giữa rừng già nguyên sinh A Xan (Tây Giang, Quảng Nam), nơi mảnh đất biên giới Việt – Lào, rộn vang tiếng trống, tiếng cồng chiêng, tiếng cười nói vui như hội.

Bên đống lửa cháy rực giữa sân làng du lịch sinh thái rừng di sản pơ mu, rượu mừng được rót tràn chén mời các già làng, các cán bộ.

Và, cô gái Cơ Tu A Lăng Ngái cất giọng hát cao vút với những ca khúc cách mạng một thời kháng chiến đánh giặc giữ nước, giữ rừng Trường Sơn cho những binh đoàn ra trận… 

Ông Bhriu Liếc, Bí thư Huyện ủy Tây Giang vỗ tay và nâng chén rượu phấn khởi, nói lớn: “Chúng ta thành công rồi! Thành công rồi!…”. Tôi hiểu ý ông Bhriu Liếc. Không chỉ ông tán thưởng A Lăng Ngái hát hay, mà tiếng hát của cô gái Cơ Tu đã tốt nghiệp Trường Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật Quảng Nam, hiện là nhân viên Trung tâm du lịch Tây Giang, vang lên giữa rừng pơ mu di sản Việt Nam hôm nay, là sự thành công của cả một hành trình gian lao cực khổ, để rừng cây hàng nghìn năm tuổi, quý giá bậc nhất thế giới, tưởng chừng đã bị quên lãng, trở thành điểm đến của du khách trong và ngoài nước, đem lại niềm tự hào, góp phần phát triển kinh tế - xã hội cho miền biên viễn xa xôi này.

Để có được thành công như hôm nay, ông Bhriu Liếc cùng các cán bộ, già làng Tây Giang đã thực hiện hành trình hàng chục lần trèo non, vượt suối, lặn lội trong đại ngàn nguyên sinh có khi hàng tuần, hàng tháng mới xác định được vị trí của quần thể hàng nghìn cây pơ mu, nghìn năm tuổi. Rồi trăn trở với ý tưởng hình thành làng du lịch sinh thái giữa rừng pơ mu, để bảo vệ rừng cây, phát triển du lịch, quảng bá loài cây quý, quảng bá niềm tự hào của người Cơ Tu mảnh đất vùng biên xa xôi đến với cộng đồng trong và ngoài nước.

Hơn 1 năm qua, từ ngày có làng du lịch sinh thái pơ mu, từ ngày có hơn 1.500 cây pơ mu, 235 cây đỗ quyên trên đỉnh Klang, 5 cây đa, 1 cây dổi được công nhận là cây di sản Việt Nam, cũng đã có hàng nghìn lượt khách du lịch trong nước và quốc tế tìm đến với Tây Giang. Đảng ủy, chính quyền và nhân dân huyện Tây Giang đã nêu cao khẩu hiệu “Rừng còn Tây Giang phát triển, rừng mất Tây Giang suy vong”.

Và, hàng nghìn cây di sản Việt Nam, gần 80% diện tích rừng nguyên sinh còn hiện diện đến hôm nay đã minh chứng, điều đó đã được thực hiện triệt để…

'Vương quốc Pơ mu' nghìn năm tuổi
Một trong số cây pơ mu cổ thụ to lớn, có trên nghìn năm tuổi.

Còn nhớ lúc ông Bhriu Liếc giữ nhiệm vụ Chủ tịch huyện Tây Giang, tôi cũng có vài lần theo chân ông leo núi, lội rừng, nhưng có lẽ đáng nhớ và đầy kỷ niệm nhất là chuyến đi tìm ra quần thể cây pơ mu. Gọi là “tìm” thì có lẽ chưa chính xác lắm, bởi vì người Cơ Tu vùng biên giới Việt-Lào này đã biết và hiểu rõ rừng cây từ ngàn đời nay rồi... Đây là cánh “rừng thiêng” theo quan niệm truyền thống của người Cơ Tu nên không có ai dám bén mảng, xâm phạm rừng.

Những chuyến đi của ông Bhriu Liếc cách đây 5 năm đã không uổng, khi xác định, phát hiện cả một quần thể pơ mu rộng lớn tới hơn 5.000ha, đã xác định và đếm được hơn 1.500 cây pơ mu, có đường kính cả chục mét trở lên, cao tới 40-50 mét, có tuổi đời hàng nghìn năm. Ông Liếc khẳng định: “Đây đúng là vương quốc pơ mu có một không hai ở Việt Nam...”.

Ông Bhriu Liếc nói thế cũng chẳng ngoa. Tôi đã từng đến nhiều địa phương miền núi cũng có pơ mu, nhưng có lẽ không nhiều, không rộng như ở Tây Giang, và chứng minh là Bằng công nhận quần thể cây pơ mu là di sản Việt Nam do Hiệp hội bảo vệ thiên nhiên công nhận vào tháng 6-2016. “Đây là di sản văn hóa vô giá không những của đồng bào Cơ Tu, Tây Giang, mà của đất nước và nhân loại, phải làm sao gìn giữ, bảo vệ rừng cây trường tồn mãi mãi...”, ông Bhriu Liếc tâm sự như nhắn gửi.

Bảo vệ an toàn cho rừng pơ mu là vấn đề đặt ra hàng đầu, ý tưởng của các cán bộ chủ chốt Đảng bộ, chính quyền huyện Tây Giang là giao hẳn rừng cây cho chính người dân địa phương quản lý. Và, ý tưởng ấy được đưa vào Nghị quyết của Huyện ủy, của HĐND Tây Giang. Cùng với việc thành lập tổ bảo vệ rừng, mà thành viên là những người dân ở các xã Trhy, A Xan... nơi có rừng pơ mu, các cấp ủy Đảng và chính quyền còn tổ chức tuyên truyền, vận động người dân góp sức người, sức của xây dựng hẳn một ngôi làng giữa lõi rừng pơ mu được nhân dân đồng tình ủng hộ...

 

Cuối năm 2016, một con đường vào lõi rừng pơ mu dài hơn 8km đã được khai mở, đồng bào Cơ Tu ở nhiều thôn, bản hồ hởi đóng góp vật liệu vận chuyển vào rừng, lập 10 ngôi nhà mới, có hẳn một nhà Gươl, theo truyền thống Cơ Tu. Bí thư huyện ủy Bhriu Liếc vận động các cán bộ huyện đóng góp xây dựng một ngôi nhà rường 3 gian để làm nơi đón khách. Làng mới giữa “Vương quốc pơ mu” chính thức hình thành, những công dân đầu tiên của làng chính là tổ bảo vệ rừng, gồm 28 thành viên.

Ông Phạm Quốc Hường, Giám đốc Trung tâm Xây dựng đầu tư phát triển du lịch Tây Giang cho biết, không chỉ quản lý, bảo vệ rừng pơ mu, mà định hướng của Tây Giang là phát triển quần thể cây di sản pơ mu thành một điểm du lịch khám phá thiên nhiên hấp dẫn du khách trong ngoài nước. Thế là, từ đầu năm 2017, làng giữa rừng pơ mu chính thức mang tên “Làng du lịch sinh thái pơ mu”.

Già làng Ploong Yim, một cán bộ cách mạng lão thành, một đảng viên kỳ cựu ở thôn A Rằng được đề cử làm Tổ trưởng tổ bảo vệ, đồng thời cũng là Bí thư Chi bộ làng du lịch sinh thái có một không hai này. Chi bộ đảng giữa “Vương quốc pơ mu” đề ra nhiệm vụ, kế hoạch tuần tra quản lý, chăm sóc cây pơ mu đâu vào đấy.

Hôm chúng tôi lên thăm làng, Già làng Ploong Yim hồ hởi khoe rằng, gần 2 năm qua đã có hơn 300 đoàn khách đến thăm làng du lịch và rừng cây di sản pơ mu, ai cũng khen làng rất đẹp, rừng cây thì thật tuyệt vời. Chỉ tiếc con đường lên làng mùa mưa vừa qua sạt lở nhiều quá, nếu không sẽ có nhiều du khách lên với làng nữa... 

Từ thành công của mô hình giữ rừng với “Làng sinh thái pơ mu”, năm 2018, chính quyền huyện Tây Giang tổ chức Lễ hội khai năm tạ ơn rừng lần thứ nhất. Đây là một lễ hội truyền thống của người Cơ Tu trên đại ngàn Trường Sơn có từ hàng nghìn năm trước, trong những năm chiến tranh khốc liệt, lễ tạ ơn rừng dần bị mai một, quên lãng... Từ việc nghiên cứu lịch sử, thăm hỏi ý kiến của các già làng, người cao tuổi, Huyện ủy và UBND huyện đã quyết định phục dựng Lẽ hội khai năm tạ ơn rừng, nhằm phát huy những giá trị văn hóa dân tộc, giữ rừng và bảo vệ rừng ngày càng tốt hơn, phát triển kinh tế, văn hóa-xã hội...

'Vương quốc Pơ mu' nghìn năm tuổi
Lễ hội tạ ơn rừng đầu tiên năm 2018, tại làng du lịch sinh thái pơ mu ở Tây Giang.

Ông Bhriu Liếc trao đổi rằng, ở nước ta còn tồn tại duy nhất cánh “rừng thiêng” pơ mu ở Tây Giang. Từ năm 2011, trên diện tích vùng lõi 450 ha, đã có 725 cây pơ mu được công nhận là cây Di sản Việt Nam. Hàng trăm cây pơ mu cổ thụ đường kính đến hơn chục người ôm, đứng sừng sững, hiên ngang trong bão tố, được người dân bản địa đặt những cái tên như cây Đình Làng, Voi, Gấu, Rồng, cây Ngũ Hổ, Tê Giác, cây Mẹ, cây Trường Sinh...

Nêu lên đặc trưng của những cây cổ thụ đó để thấy rằng, rừng pơ mu Tây Giang xứng đáng với mệnh danh “Vương quốc pơ mu”, là cánh rừng vô giá còn sót lại ở vùng Đông Nam châu Á, cả về diện tích phân bố cây, số lượng cây,  tuổi đời cây... đều vô cùng giá trị về mặt khoa học lâm sinh, môi trường, tự nhiên, xã hội và lịch sử.

Có được cánh rừng vô giá này là công lao to lớn của bao thế hệ đồng bào Cơ Tu ở Tây Giang, đã nâng niu, giữ gìn bảo vệ từ chính cái tâm “rừng là nhà, cây là con”; góp phần làm đa dạng, phong phú cho hơn 100 nghìn ha rừng tự nhiên còn hiện hữu ở Tây Giang, với nhiều khu rừng quý hiếm, như rừng Lim ở xã Lăng, rừng Dổi ở Xắt, rừng Đỗ Quyên ở Klang... Rừng nguyên sinh được bảo tồn, loài động vật hoang dã, như sao la, gấu, nai, mang Trường Sơn, vượn, voọc..., và nhiều loài chim quý như trĩ, phượng hoàng đất, đại bàng, gà lôi... cũng sinh sôi phát triển.

Và, cả những loài thực vật, những cây thuốc quý cũng được giữ gìn, không bị khai thác, tận diệt. Trong niềm vui phấn khởi của ngày hội Lễ hội tạ ơn rừng, già làng Ploong Yi m hồ hởi tâm sự: “Người Cơ Tu yêu rừng như yêu nhà, thương rừng như thương con, khu rừng này sẽ tồn tại mãi cùng các thế hệ người Cơ Tu trên dải Trường Sơn...”.

(Theo Công an nhân dân)

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Tại sao gan ngỗng trở thành món ăn xa xỉ còn gan gà, gan vịt thì không thể
Tại sao gan ngỗng trở thành món ăn xa xỉ còn gan gà, gan vịt thì không thể
Thị trườngicon  09/04/2019 

“Foie gras” là món gan ngỗng béo nổi tiếng ở Pháp, thường gây tranh cãi nhiều trong giới ẩm thực. Nhưng trên hết, tại sao cùng là gan động vật nhưng chỉ có gan ngỗng mới là món ăn xa xỉ.

 
Cà phê chồn thơm ngon nhưng biết quy trình sản xuất liệu bạn dám uống?
Cà phê chồn thơm ngon nhưng biết quy trình sản xuất liệu bạn dám uống?
Thị trườngicon  09/04/2019 

Từ lâu, cà phê chồn được biết đến là loại thức uống có giá thành cao bởi hương vị của nó rất thơm ngon. Thế nhưng liệu mấy ai biết được cuộc sống của những con chồn hương đang khốn khổ như thế nào.

 
Đại gia chi tiền mua củ sâm Ngọc Linh 25 năm tuổi, giá 500 triệu đồng
Đại gia chi tiền mua củ sâm Ngọc Linh 25 năm tuổi, giá 500 triệu đồng
Thị trườngicon  10/04/2019 

Tuy chủ nhân không tiết lộ nhưng giới chuyên môn ước tính, giá bán của củ sâm không dưới 400-500 triệu đồng.

 
Tát ao bắt cá trê gần 12 ký, dài hơn 1m, để nuôi làm kiểng
Tát ao bắt cá trê gần 12 ký, dài hơn 1m, để nuôi làm kiểng
Thị trườngicon  09/04/2019 

Anh Nguyễn Văn Cơi, sinh năm 1966, ấp An Điền Lớn, xã An Hiệp, huyện Ba Tri (Bến Tre) vừa bắt được cá trê phi từ ao nuôi vịt của mình, với cân nặng gần 12kg.

 
Ốc vòi voi 10 triệu/con, khách nhìn ngượng 'chín mặt' nhưng vẫn vung tiền mua
Ốc vòi voi 10 triệu/con, khách nhìn ngượng 'chín mặt' nhưng vẫn vung tiền mua
Thị trườngicon  09/04/2019 

Loài hải sản đắt đỏ có hình dáng bề ngoài giống biểu tượng nam tính của đàn ông này được cho là "ông ăn bà khen hay", do đó nhiều người vẫn vung tiền mua không tiếc tay.

 
6 món pizza 'kinh dị' bậc nhất hành tinh, Việt Nam có 2 món
6 món pizza 'kinh dị' bậc nhất hành tinh, Việt Nam có 2 món
Thị trườngicon  09/04/2019 

Pizza ve sầu, thịt chuột, đuông dừa… được xếp là một trong những món pizza “kinh dị” bậc nhất hành tinh và không dành cho người yếu tim.

Con đặc sản 'inh tai nhức óc' lại khiến cánh mày râu rớt nước miếng
Con đặc sản 'inh tai nhức óc' lại khiến cánh mày râu rớt nước miếng
Thị trườngicon  09/04/2019 

Món đặc sản ve sầu xào sả ớt khiến nhiều thực khách nếm thử đều khó có thể quên, bởi hương vị đặc trưng và cách chế biến tuyệt hảo chỉ có ở nơi vùng cao Tây Bắc.

Khi ngôi sao YouTube kiệt sức, công việc thú vị dần trở nên nghiệt ngã
Khi ngôi sao YouTube kiệt sức, công việc thú vị dần trở nên nghiệt ngã
Thị trườngicon  09/04/2019 

Tại sao nhiều vlogger cảm thấy stress, mệt mỏi, cô đơn dù thành công với công việc đang được nhiều bạn trẻ mơ ước?

'Thợ săn kho báu' trong những đống rác của các tỷ phú
'Thợ săn kho báu' trong những đống rác của các tỷ phú
Thị trườngicon  09/04/2019 

Từ máy pha cà phê, máy hút bụi, máy sấy tóc vẫn hoạt động tốt, cho đến mũ bảo hiểm, hay một bọc túi chứa đầy quần áo thừa là những thứ ông Orta nhặt được ở nhà ông chủ Facebook.

Choáng váng với những đôi giày thể thao có giá 'trên trời'
Choáng váng với những đôi giày thể thao có giá 'trên trời'
Thị trườngicon  09/04/2019 

Đẳng cấp phái mạnh thường sẽ được thể hiện qua giày và đồng hồ. Chính vì vậy, có rất nhiều nhãn hàng tích cực sáng tạo ra những đôi giày thể thao thời thượng có giá "trên trời".

Đang cày ruộng bỗng vớ được hũ đầy vàng: Anh nông dân đổi đời
Đang cày ruộng bỗng vớ được hũ đầy vàng: Anh nông dân đổi đời
Thị trườngicon  09/04/2019 

Một nông dân đã tìm thấy kho báu chứa đầy vàng khi đang lái máy cày trên một cánh đồng gần nhà mình.

Bia trứng Hà Nội thu hút du khách và báo nước ngoài
Bia trứng Hà Nội thu hút du khách và báo nước ngoài
Thị trườngicon  09/04/2019 

Sau cà phê trứng, bia trứng tiếp tục là món đồ uống độc đáo thu hút các vị thực khách. Hãng thông tấn AFP (Pháp) đã giới thiệu thức uống độc đáo này ở Hà Nội.

Ô tô Camry: Hàng Thái Lan bình dân, về Việt Nam đắt gần gấp đôi
Ô tô Camry: Hàng Thái Lan bình dân, về Việt Nam đắt gần gấp đôi
Thị trườngicon  09/04/2019 

Rất nhiều dòng xe mới, ăn khách tại Việt Nam có mức giá khá cao so với mức giá bán tại Thái Lan, Indonesia và Malaysia, nơi hầu hết các dòng xe được nhập khẩu không thuế.

Thêm nhiều gia đình nạn nhân ở Indonesia kiện hãng Boeing
Thêm nhiều gia đình nạn nhân ở Indonesia kiện hãng Boeing
Thị trườngicon  09/04/2019 

Ngày càng nhiều gia đình các nạn nhân thiệt mạng trong vụ rơi máy bay của hãng hàng không Lion Air của Indonesia đệ đơn kiện Tập đoàn sản xuất máy bay Boeing.

Cấm bán rượu bia trên mạng: Ngăn ‘chợ ảo’, giảm được dân nghiện nhậu?
Cấm bán rượu bia trên mạng: Ngăn ‘chợ ảo’, giảm được dân nghiện nhậu?
Thị trườngicon  09/04/2019 

 Dự thảo Luật phòng chống tác hại của rượu, bia (“Dự Luật) sẽ được Quốc hội bấm nút trong kỳ họp vào tháng 5 và tháng 6 tới. 

Tài xế bức xúc vì bị xử lý, Be nói gì?
Tài xế bức xúc vì bị xử lý, Be nói gì?
Thị trườngicon  08/04/2019 

 Trong mấy qua, nhiều tài xế của Be đã liên tục phản ánh về việc bị nghi ngờ lỗi gian lận, bên cạnh đó có tài xế phản ánh bị cắt, giam tiền thưởng vì bị nghi ngờ gian lận.

Sanh cổ 'lực sĩ' đẹp nhất đất Hà Nội xưa, giá lên tới hơn 10 tỷ
Sanh cổ 'lực sĩ' đẹp nhất đất Hà Nội xưa, giá lên tới hơn 10 tỷ
Thị trườngicon  08/04/2019 

Cây sanh có tuổi đời trên 200 năm của một chánh tổng Hà Nội xưa, được đánh giá là một trong những cây thương hiệu của Việt Nam.

Khu dân cư đại gia: Mấy trăm triệu mua 2 tấn cá phóng sinh xuống hồ
Khu dân cư đại gia: Mấy trăm triệu mua 2 tấn cá phóng sinh xuống hồ
Thị trườngicon  09/04/2019 

Một nhóm nhỏ cư dân ở khu đô thị “đại gia” ở Hà Nội đã chi tiền mua hơn 2 tấn cá thả xuống hồ để cải tạo môi trường sinh thái nơi mình sinh sống.

Giá xăng căng thẳng, lo tăng đột biến
Giá xăng căng thẳng, lo tăng đột biến
Thị trườngicon  08/04/2019 

Giá xăng dầu trong nước thời gian qua chịu sức ép lớn, quỹ bình ổn giá gần như đã cạn. Trong khi đó công tác điều hành giá còn nhiều câu hỏi đặt ra.

Kỳ lạ loài cây 10 năm mới cho trái, rắn hay nằm, người hay ăn
Kỳ lạ loài cây 10 năm mới cho trái, rắn hay nằm, người hay ăn
Thị trườngicon  08/04/2019 

Phải là cây đác 10 năm tuổi trở lên mới cho quả. Sau khi thu hoạch, cây mất 3 năm mới tạo quả trở lại.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN