Vội vàng cấm xe máy: Ngưng trệ, đình đốn, thành phố "chết"

Một khi chưa có phương tiện thay thế, cấm xe máy chẳng khác nào làm ngưng trệ các hoạt động, mọi thứ sẽ bị đình đốn dẫn đến thành phố “chết”, hẳn sẽ thiệt hại lớn về kinh tế.

LTS:Nối tiếp diễn đàn tranh luận "giảm tai nạn giao thông, cấm xe máy", kỹ sư cầu đường Trần Văn Tường, công tác tại Tp HCM đã có bài viết phân tích sâu về những nút thắt hiện nay cần tháo gỡ cho vấn đề thời sự nóng hổi này. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả.

Chuyên trang Ô tô-xe máy trân trọng mời bạn đọc tham khảo!

Sau những vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng vừa qua tổn thất về nhân mạng, tài sản. Không ít ý kiến cho rằng nên cấm xe máy bởi phương tiện này thiếu an toàn là nguyên nhân gây tai nạn, kẹt xe.

Nhiều lần cơ quan chức năng ở hai đô thị lớn là Hà Nội và TP.HCM đã xây dựng đề án cấm xe máy theo lộ trình nhưng lại gặp phản ứng rất lớn từ dư luận với lý do được cho là chính đáng như hạ tầng giao thông kém, hệ thống công cộng chưa đáp ứng nhu cầu.

Thất vọng với lộ trình phát triển xe bus, metro

Hà Nội và TP.HCM là đô thị đang phát triển, khu vực trung tâm hiện có hàng trăm ngàn ngõ ngách cùng hẻm sâu mà đi bộ khá xa, xe buýt không vào được. Ở nội thành, hầu hết các tuyến đường trục chính bị bủa vây bởi nhà cao tầng, chung cư, trung tâm thương mại trong khi cơ sở hạ tầng giao thông phát triển không theo kịp.

Ở TP HCM, hầu hết các tuyến đường bị bủa vây nhà cao tầng, làm tăng đột biến nhu cầu đi lại, xung đột gay gắt với quỹ đất nghèo nàn dành cho giao thông.

Theo quy chuẩn của Bộ Xây dựng (QCVN 01:2014/BXD - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia quy hoạch xây dựng của Bộ Xây dựng VN và Quyết định của Bộ Xây dựng số 04/2008/QĐ-BXD ngày 3-4-2008), để không kẹt xe cho TP.HCM, 1km2 đất tại đô thị này phải có ít nhất 10 km đường.

Tại hội thảo "Quy hoạch đô thị TP.HCM" ngày 30/10/2018, Bí thư Thành ủy Nguyễn Thiện Nhân cũng đã cho biết: "1km2 đất đô thị phải có 10km đường nhưng hiện nay TP.HCM chỉ có 1,98km đường/km2, tức là chưa được 20% so với tiêu chuẩn. Mặc dù, trong 6 năm qua mật độ đường của TP đã tăng từ 1,45km/km2 lên 1,98km/1km, nhưng khó đáp ứng với yêu cầu đặt ra".

Điều này cho thấy trong công tác quản lý đô thị còn mang tính riêng biệt, chưa có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan như quy hoạch, xây dựng, giao thông. Chưa kể không gian hẹp nhưng lại đông dân cư từ nhiều nơi đến sinh sống, học tập, làm việc. Phương tiện di chuyển hiện nay phần lớn xe máy được cho là tiện lợi, phù hợp khả năng chi trả của số đông.

Vội vàng cấm xe máy: Ngưng trệ, đình đốn, thành phố 'chết'
Hình ảnh ùn tắc ở Hà Nội đầu năm 2019

Trong khi xe buýt là phương tiện chính vận chuyển hành khách công cộng chưa đáp ứng yêu cầu, thiếu kết nối, bất tiện cho người sử dụng.

Thống kê chỉ riêng với TP.HCM, xe buýt hiện đáp ứng chưa tới 10% nhu cầu đi lại, nếu căn cứ lộ trình dự kiến cấm xe máy ở nội thành vào năm 2030, tức trong 11 năm tới phương tiện công cộng phải đáp ứng thêm khoảng 90% nhu cầu đi lại trong thành phố là chuyện không tưởng, kể cả khi đã hoàn thành sử dụng tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) và metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương).

Không phải bây giờ, mà từ năm 2002, TP.HCM đã đặt mục tiêu phát triển phương tiện công cộng và đến năm 2020 sẽ đáp ứng 50% nhu cầu đi lại cho người dân.

Nhiều năm liên tục, chính quyền thành phố đã đầu tư hàng loạt xe buýt và chi khoản tiền không nhỏ để trợ giá, song người dân đến với xe buýt vẫn khá ít so với mục tiêu đặt ra.

Nhìn lại lộ trình phát triển phương tiện công cộng như xe buýt là giải pháp được kỳ vọng rất nhiều nhưng lại gây không ít thất vọng, hành khách đi xe buýt năm 2018 chỉ đạt 571 triệu lượt, giảm tới 21 triệu lượt so với năm 2017.

Về metro, chỉ tuyến số 1 đang được thi công và có nguy cơ đình trệ không như dự kiến hoàn thành năm 2020, tuyến số 2 thì vẫn loay hoay với các thủ tục đầu tư dự án.

Lịch sử cho thấy ở các nước trong lúc hạ tầng giao thông chậm phát triển, hệ thống vận tải công cộng chưa đáp ứng nhu cầu cho số đông người dân thì xe máy vẫn là phương tiện chủ yếu như ở Ấn Độ, Hàn Quốc, Malaysia, Thái Lan…

Quan sát các khu vực thường kẹt xe ở Tp HCM hẳn sẽ thấy, chiếm dụng diện tích mặt đường đối với ôtô khoảng 2/3, còn xe máy là 1/3. Với các tuyến đường hẹp, lưu thông hai chiều, 2 chiếc ôtô lách nhau cũng có thể gây ùn ứ các phương tiện phía sau.

 

Ôtô khi quay đầu hay chuyển hướng thì phải có khoảng không gian trống nhất định, nếu không thì dừng đợi. Xe máy gặp lúc đông phương tiện lưu thông vẫn có nhiều ngõ ngách để thoát ra, đặc biệt với các đường ngang và hẻm nhỏ ở Hà Nội và TP.HCM.

Và rõ ràng tại Việt Nam hiện nay, xe máy không đơn thuần phục vụ việc đi lại mà còn tham gia phát triển kinh tế, tăng năng suất lao động xã hội, vận chuyển hàng hóa để hạ giá thành sản phẩm, phục vụ đời sống người dân một cách đáng kể.

Phải chuẩn bị trước từ hàng chục năm

Hà Nội và TP.HCM đã có lộ trình hạn chế và cấm xe máy vào năm 2030. Nghĩa là, trước sau gì, xe máy cũng sẽ bị cấm lưu thông ở khu vực trung tâm để giảm tai nạn, kẹt xe, hướng đến đô thị văn minh và hiện đại.

Tuy nhiên, khả năng cấm xe máy theo lộ trình dự kiến có thành công hay không lại phụ thuộc rất nhiều vào sự chuẩn bị “đi trước một bước”. Đó là việc tháo bỏ dần các rào cản sao cho kịp thời đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông, đủ diện tích cho xe chạy, chuyển đổi phương tiện hợp lý, xử lý xe máy quá niên hạn, không cho phép lưu thông đối với xe máy quá cũ hoặc không đảm bảo an toàn.

Từ đó, khu vực nào đủ điều kiện, phương tiện công cộng đáp ứng mới hạn chế dần và tiến tới ngừng đăng ký mới xe máy mới.

Ở những thành phố lớn trên thế giới cũng từng trải qua ám ảnh tai nạn giao thông, kẹt xe. Việc cấm xe máy nhờ có thời gian chuẩn bị hàng chục năm, thực hiện bài bản theo quy hoạch để có cơ sở hạ tầng đủ chuẩn, phương tiện công cộng kết nối thuận lợi như Paris (Pháp), Luân Đôn (Anh), Madrid (Tây Ban Nha)...

Ngay như ở Trung Quốc thành công trong việc cấm xe máy tại hai thành phố lớn là Thượng Hải và Quảng Châu, chính quyền đã lên kế hoạch chuẩn bị trong nhiều năm xây dựng hệ thống tàu điện ngầm, tàu ngoại thành, xe điện bánh sắt, hệ thống đường trên cao cùng với cơ sở hạ tầng giao thông khác mức dành làn riêng cho vận tải công cộng, kết hợp với công tác quy hoạch đô thị giãn dân số ra ngoài khu vực trung tâm bằng cách đầu tư các đô thị vệ tinh và dời trường học, khu công nghiệp, giải quyết tạo việc làm…

Vội vàng cấm xe máy: Ngưng trệ, đình đốn, thành phố 'chết'
Hình ảnh quen thuộc giờ cao điểm ở Thủ đô

Đặc biệt là tạo dần thói quen sử dụng phương tiện công cộng như khuyến khích người dân đi bộ kết hợp với xe buýt trong lúc chưa hoàn thành đưa vào sử dụng hệ thống công cộng có sức chuyên chở lớn như tàu điện ngầm và các đường sắt trên cao, hạn chế cho đăng ký mới xe máy, mua lại xe máy cũ của người dân đưa về các vùng quê nơi có nhu cầu sử dụng hoặc tùy loại xe mà thanh lý.

Hay như thành phố MunBai ở Ấn Độ có nhiều ngỏ hẻm chằng chịt, dân số hơn 20 triệu người, phần lớn sử dụng phương tiện cá nhân, chỉ cấm xe máy khi đã có đủ điều kiện cơ sở hạ tầng giao thông đáp ứng và phương tiện công cộng thay thế.

Chỉ riêng hệ thống đường sắt phục vụ đi lại cho người dân hàng ngày gồm 200 đoàn tàu chở 3 triệu lượt người, mỗi đoàn tàu có 12 toa chở trung bình 4.500 hành khách với khoảng cách mỗi chuyến là 3-4 phút. Nếu kể cả các loại hình phương tiện công cộng khác, mỗi ngày trung bình vận chuyển từ 40 triệu - 45 triệu lượt hành khách.    

Chắc rằng không ai muốn lưu thông xe máy trong điều kiện khói bụi, nắng nóng, mưa dầm, ngột ngạt, hơi xăng, chen chúc như ở Việt Nam. Thực trạng giao thông hiện nay, nếu chính quyền chưa quyết tâm và đầu tư đúng mức thì trong 10 năm hoặc thậm chí là 20 - 30 năm tới, cũng khó cấm xe máy.

Vận tải công cộng chưa đáp ứng, cấm xe máy sẽ khó khả thi và càng khiến tăng cao số lượng ôtô, kẹt xe càng trầm trọng. Vai trò giao thông công cộng là điều kiện tiên quyết thay thế phương tiện cá nhân, cấm xe máy, phân bố dân cư ở ngoại thành làm việc trong nội thành.

Một khi chưa có phương tiện thay thế, cấm xe máy chẳng khác nào làm ngưng trệ các hoạt động và mọi thứ sẽ bị đình đốn dẫn đến thành phố “chết” hẳn sẽ thiệt hại lớn về kinh tế.

Trần Văn Tường

Bạn có quan điểm thế nào về câu chuyện này? Ô tô và xe máy cần được ứng xử như thế nào để chữa được căn bệnh ùn tắc của đô thị? Mọi bài viết xin gửi về chuyên trang qua email: otoxemay@vietnamnet.vn. Xin cảm ơn!

Chán xe máy, thèm khát ô tô: Con ếch trong nồi nước nóng

Chán xe máy, thèm khát ô tô: Con ếch trong nồi nước nóng

 Chán chường xe máy, thèm khát ô tô và với những gì đang xảy ra ở đô thị, liệu người dân Việt Nam có thể trở thành con ếch trong nồi nước nóng theo cách mà nguyên Phó Tổng thống Mỹ, Al Gore từng ví von về môi trường.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Ra mắt siêu xe McLaren phiên bản rồng đặc biệt cho châu Á
Ra mắt siêu xe McLaren phiên bản rồng đặc biệt cho châu Á
Tin tứcicon  06/02/2019 

Chỉ có 1 chiếc McLaren 570GT phiên bản rồng đặc biệt duy nhất được thiết kế dành riêng cho thị trường châu Á nhân dịp năm Kỷ Hợi 2019.

 
Động cơ ô tô xuống cấp, cách lấy lại 'phong độ' như xe mới mua
Động cơ ô tô xuống cấp, cách lấy lại 'phong độ' như xe mới mua
Tư vấnicon  06/02/2019 

Động cơ ô tô là bộ phận quan trọng nhất của mỗi chiếc xe nhưng theo thời gian bộ phận này sẽ xuống cấp và yếu dần. Vậy làm sao để có thể tăng sức mạnh cho xe?

 
Mùng 1 Tết: Hồ Gươm hội tụ dàn mô tô khủng của dân chơi
Mùng 1 Tết: Hồ Gươm hội tụ dàn mô tô khủng của dân chơi
Khám pháicon  05/02/2019 

 Hàng trăm xe mô tô phân khối lớn, xe cổ, ba bánh và cả những chiếc Jeep thời chiến đã tụ về khu vực bờ hồ Hoàn Kiếm để cùng hưởng không khí ngày đầu Xuân.

 
Đừng để cơn say làm chủ cuộc đời bạn
Đừng để cơn say làm chủ cuộc đời bạn
Sau tay láiicon  05/02/2019 

 "Người đầu tiên làm chủ cuộc đời của bạn, sinh mệnh của bạn chính là bạn chứ không phải là cơn say", nhà văn Trang Hạ nói về thói quen lái xe sau bia rượu.

 
Những phụ kiện không thể thiếu nếu đi du xuân bằng ô tô
Những phụ kiện không thể thiếu nếu đi du xuân bằng ô tô
Tư vấnicon  05/02/2019 

Tết đến, sẽ tuyệt vời nếu cùng gia đình hoặc bạn bè vi vu trên ô tô đến những vùng đất mới. Một chiếc ô tô là cần nhưng chưa đủ để có một chuyến đi trọn vẹn. Hãy trang bị những phụ kiện cần cho hành trình du xuân.

 
Lối thoát nào cho lái xe máy phải uống rượu ngày Tết?
Lối thoát nào cho lái xe máy phải uống rượu ngày Tết?
Sau tay láiicon  04/02/2019 

Rất có thể trong tương lai xe máy tự lái sẽ trở thành “cứu cánh” cho những tình huống “phải uống” mà không ít lái xe máy vẫn đang gặp phải trong dịp lễ Tết.

Cá nhân hoá Rolls-Royce, đẳng cấp giới siêu giàu
Cá nhân hoá Rolls-Royce, đẳng cấp giới siêu giàu
Khám pháicon  04/02/2019 

Những chiếc xe Rolls-Royce được lắp thêm tuỳ chọn đắt tiền và cá nhân hoá đã trở thành nét riêng của thương hiệu xe sang này.

Xe Tàu chơi Tết: Tiền đã trao, xe vẫn treo đăng kiểm
Xe Tàu chơi Tết: Tiền đã trao, xe vẫn treo đăng kiểm
Tin tứcicon  04/02/2019 

 Không ít vị khách hàng mua xe Trung Quốc hiệu Zotye và Baic đã mòn mỏi chờ giấy đăng kiểm cả tháng qua vì những lời hứa của nhân viên bán hàng. Tết đã đến và xe thì vẫn không đủ giấy tờ.

Rửa xe ngày sát Tết: Giá tăng gấp đôi, xếp hàng chờ đợi
Rửa xe ngày sát Tết: Giá tăng gấp đôi, xếp hàng chờ đợi
Tin tứcicon  04/02/2019 

- Vào những ngày sát Tết, dịch vụ rửa xe máy, ô tô đã tăng giá gấp đôi. Mặc dù vậy, khách hàng sẽ phải xếp hàng dài chờ tới lượt và có thể gặp phải chất lượng dịch vụ không như mong muốn.

Vợ trẻ chi 500 triệu mua Ducati tặng chồng kỉ niệm ngày cưới
Vợ trẻ chi 500 triệu mua Ducati tặng chồng kỉ niệm ngày cưới
Sau tay láiicon  03/02/2019 

Một cô vợ trẻ ở Hà Tĩnh đã bỏ gần 500 triệu đồng để tậu chiếc siêu xe Ducati Hypermotard tặng chồng nhân kỉ niệm ngày cưới khiến dân mạng xôn xao thán phục.

Mỹ: Hàng loạt nhà máy ô tô ngừng sản xuất
Mỹ: Hàng loạt nhà máy ô tô ngừng sản xuất
Tin tứcicon  03/02/2019 

Các nhà máy ô tô lớn như GM, Fiat, Ford ở Mỹ đang phải đình chỉ sản xuất vì thời tiết khắc nghiệt.

Sắp đấu giá chiếc xe đua Ferrari 6 triệu USD
Sắp đấu giá chiếc xe đua Ferrari 6 triệu USD
Khám pháicon  03/02/2019 

Chiếc Ferrari F40 LM đặc biệt nhất trên thế giới với số khung 74045, ngoại thất màu xanh French Racing Blue, giá trị khoảng 6 triệu USD sẽ được đấu giá tại Paris ngày 6/2/2019.

Tesla có gì hơn các nhà sản xuất ô tô truyền thống?
Tesla có gì hơn các nhà sản xuất ô tô truyền thống?
Tin tứcicon  03/02/2019 

Dù non trẻ, nhưng Tesla được cho là đã bỏ xa các đối thủ sau lưng ở ba lĩnh vực then chốt.

Lầm tưởng của tài xế về nhiên liệu ô tô gây hỏng xe
Lầm tưởng của tài xế về nhiên liệu ô tô gây hỏng xe
Tư vấnicon  03/02/2019 

Đổ đầy nhiên liệu, sử dụng xăng cao cấp, di chuyển xe khi bình xăng gần cạn…là những sai lầm phổ biến nhiều tài xế đang mắc cần bỏ ngay kẻo vừa hại xe lại nguy hiểm tính mạng.

Dịch vụ làm đẹp cho xế hộp hốt bạc mùa Tết
Dịch vụ làm đẹp cho xế hộp hốt bạc mùa Tết
Tin tứcicon  03/02/2019 

Các cửa hàng dịch vụ chăm sóc ô tô nhộn nhịp hẳn lên trong những ngày sát Tết khi nhu cầu lắp phụ kiện, dọn vệ sinh, đánh bóng ngoại thất, trang trí xe...tăng cao. Nhiều cửa hàng sẵn sàng mở đến chiều 30 Tết để phục vụ khách hàng.

Rửa xe 29 Tết: Giá tăng mạnh, xe khó sạch như ý
Rửa xe 29 Tết: Giá tăng mạnh, xe khó sạch như ý
Tin tứcicon  03/02/2019 

Lượng xe nhiều, ai cũng giục gấp, nên một số nơi rửa xe rất nhanh, không được cẩn thận và sạch sẽ như ngày thường dù giá cả tăng.

Dù ế ẩm, Subaru và Toyota vẫn tiếp tục làm xe thể thao
Dù ế ẩm, Subaru và Toyota vẫn tiếp tục làm xe thể thao
Tin tứcicon  02/02/2019 

Trước tin đồn "anh em song sinh" Toyota 86 và Subaru BRZ sẽ bị khai tử, cả hai nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đã lên tiếng bác bỏ.

Bí quyết đi xe về quê ăn Tết “siêu tiết kiệm”
Bí quyết đi xe về quê ăn Tết “siêu tiết kiệm”
Tư vấnicon  02/02/2019 

Đi xe về quê ăn tết là nỗi “khiếp đảm” đối với nhiều người. Vậy có bí kíp nào để vừa thoải mái lại vừa tiết kiệm?

Honda ra mắt những chiếc xe mạ vàng cực độc
Honda ra mắt những chiếc xe mạ vàng cực độc
Khám pháicon  02/02/2019 

Loạt phiên bản xe đặc biệt của Honda từ ô tô đến xe đạp hay thậm chí cả máy cắt cỏ đều có một vẻ ngoài như mạ vàng. Những mẫu xe độc này không dành để bán.

Tuổi Hợi hợp xe màu gì đi chơi Tết?
Tuổi Hợi hợp xe màu gì đi chơi Tết?
Tư vấnicon  03/02/2019 

Các nhà phong thủy học cho rằng, việc chọn màu xe ô tô theo phong thủy hợp tuổi sẽ đem lại tài lộc, may mắn cho chủ nhân, đồng thời chiếc xe cũng sẽ bền bỉ hơn. Vậy những người tuổi Hợi hợp xe màu gì?

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN