Ô tô Việt học gì từ thất bại của Úc, thành công của Thái Lan?

Chính sách bảo hộ ngành công nghiệp ôtô nội địa của Thái Lan giúp quốc gia này nhanh chóng vươn lên dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về quy mô thị trường và năng lực sản xuất, trong khi đó, ngành công nghiệp xe hơi “xứ sở chuột túi” vừa đặt dấu chấm hết khi gần bước qua tuổi “thất thập cổ lai hy”.

Ngày buồn nhất lịch sử nước Úc

Ngày 20/10/2017, chiếc xe cuối cùng của hãng sản xuất Holden đã rời khỏi dây chuyền sản xuất tại Australia, tiếp bước các đối thủ Ford và Toyota. Từng là một trong 13 nước hiếm hoi trên thế giới có ngành công nghiệp xe hơi hoàn thiện từ thiết kế đến sản xuất, nhưng nay Australia sẽ chuyển sang nhập khẩu xe để phục vụ nhu cầu trong nước.

“Chúng tôi yêu bóng đá, thịt heo, Kangaroo và những chiếc xe hơi Holden”. Lời quảng cáo trên truyền hình năm 1970 của Holden đã lý giải cho chúng ta mọi điều cần biết về công ty đã tạo ra những chiếc xe hơi sản xuất hàng loạt đầu tiên tại Australia.

Ô tô Việt học gì từ thất bại của Úc, thành công của Thái Lan?

Hãng Holden hay còn gọi là GM Holden Ltd, là công ty của Australia chuyên sản xuất xe hơi (chủ yếu tại Australia) và có trụ sở tại cảng Melbourne, Victoria. Holden được thành lập vào năm 1856 ở Nam Australia là một hãng chuyên sản xuất yên ngựa. Năm 1908, hãng đã chuyển sang lĩnh vực đồ nệm và thân xe hơi để thích ứng với sự xuất hiện của ngành công nghiệp xe hơi và xe máy, trước khi trở thành một công ty con của General Motors (GM) Mỹ vào năm 1931.

Sau Thế chiến II, hãng được chính phủ Australia hỗ trợ nhằm giúp ngành sản xuất xe hơi nội địa phát triển và hội nhập toàn cầu. Sự ra đời của chiếc xe hơi Holden 48-215 đầu tiên vào năm 1948 đã mở đầu kỷ nguyên xe hơi “Made in Australia” nở rộ sau đó nhiều thập kỷ.

Trong thập niên 1960 và 1970, Holden là bá chủ trên những cung đường của Australia, chỉ có đối thủ cạnh tranh duy nhất là Ford khi hãng xe hơi của Mỹ sản xuất mẫu Falcon dành cho thị trường Australia.

Hãng sản xuất xe hơi Toyota của Nhật Bản bắt đầu tham gia cuộc chơi tại “xứ sở Chuột túi” vào năm 1963, tuy nhiên thời điểm đó, Holden và Ford đã xây dựng được lòng tin vững chắc với khách hàng, và hàng năm họ đều dẫn đầu trong giải đua xe danh tiếng Bathurst 1000.

Đây là những năm tháng huy hoàng - thời điểm những khung hình quảng cáo Holden sinh động trên truyền hình tràn ngập bên cạnh các hình ảnh của… thịt heo, Kangaroo.

Dù vậy, đến cuối năm 2017, các nhà sản xuất ô tô từ Mitsubishi, Ford, Holden đến Toyota đều tuyên bố đóng cửa nhà máy, gần như dừng toàn bộ hoạt động sản xuất tại Australia, chuyển dây chuyền lắp ráp sang nước khác, nơi có chi phí sản xuất thấp hơn nhiều. Australia chính thức trở thành thành viên thứ hai trong G20, sau Ảrập Saudi, không có ngành công nghiệp ôtô. Một mối lo hiện hữu là ngành công nghiệp phụ trợ của Australia cũng sẽ chết theo.

Trong khi mức lương trung bình ở Thái Lan là chưa đến 2 USD/giờ thì công nhân làm việc trong dây chuyền lắp ráp ôtô được trả cao hơn nhiều - khoảng 6 USD/giờ, tương đương gần 12.500 USD/năm. Tuy nhiên, con số đó chưa là gì so với mức lương 69.000 USD/năm của công nhân ngành ôtô ở Australia.

Năm 2007, Ford từng tuyên bố sẽ lắp ráp xe Focus tại Australia, nhưng đúng 2 năm 1 ngày sau đó, công ty huỷ bỏ kế hoạch này. Thái Lan mới là nơi Ford chọn để sản xuất Focus, phần nhiều do chi phí rẻ hơn.

Tuy nhiên, chi phí nhân công thấp không phải là lý do duy nhất khiến ngành công nghiệp ôtô Australia mất lợi thế cạnh tranh. Australia có lẽ là nước duy nhất trên thế giới sản xuất ôtô không áp dụng một số biện pháp bảo vệ ngành sản xuất trong nước.

Nhiều ý kiến cho rằng Kế hoạch phát triển ngành ô tô của Bộ trưởng Công nghiệp Australia John Button vào năm 1984 (còn gọi là “Kế hoạch Button”) là nguồn cội cho sự sụp đổ của ngành công nghiệp ô tô nước này.

Mục tiêu của “Kế hoạch Button” là tăng tính cạnh tranh của ngành ô tô bằng cách cắt giảm thuế, để các nhà sản xuất ô tô phải cạnh tranh với hàng ngoại nhập, ép các doanh nghiệp ô tô trong nước phải liên doanh liên kết để củng cố sự mạnh và cuối cùng là giúp ngành ô tô Australia cạnh tranh được với ngành ôtô của các nước khác.

Tuy nhiên, khi thuế được cắt giảm, đồng đô la Australia bắt đầu tăng, gần gấp đôi, từ mức 0,51 AUD/1 USD lên 0,94 AUD/1 USD vào giữa những năm 2000; sau đó giảm xuống trong năm 2008-2009 sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, rồi lại tăng mạnh, lên mức 1,09 AUD/1 USD vào năm 2011, mức cao nhất kể từ đầu thập niên 80, khi thuế và các hàng rào khác còn đang bảo vệ các doanh nghiệp sản xuất của Australia khỏi sự tranh tranh của nước ngoài.

 

Vậy là, không như kỳ vọng của “kế hoạch Button”, giờ đây, với GM, việc sản xuất ô tô ở Australia đắt hơn ở các nước khác khoảng 2.000 USD/chiếc. Vào năm 2010, Australia là nước có mức thuế thấp thứ ba trong số các nước lớn có ngành công nghiệp ô tô. Hiện tại, nhập khẩu ô tô vào Australia nhiều nhất là từ Thái Lan do nhu cầu tiêu thụ xe bán tải gia tăng và giữa hai nước có ký kết Hiệp định thương mại tự do; kế đến là Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức và Mỹ.

Hiệp định thương mại tự do ký kết với Thái Lan vào năm 2005 được xem như cú đấm hạ đo ván ngành công nghiệp ô tô Australia vốn đang gặp khó. Kể từ khi nhất trí dỡ bỏ thuế nhập khẩu đối với ô tô từ Thái Lan, Australia đã nhập khoảng 2 triệu xe từ đất nước láng giềng châu Á-Thái Bình Dương này, từ nhiều thương hiệu khác nhau, như Ford, Holden, Toyota, Honda, Nissan, Mitsubishi, Mazda... Trong khi đó, Australia chỉ xuất được 100 xe sang Thái Lan trong năm 2012.

10 năm sau khi hiệp định thương mại tự do được ký kết, Australia chứng kiến sự phá sản của ngành công nghiệp ô tô, với hơn 50.000 người mất việc làm (tính cả trong ngành phụ trợ)

Kẻ dẫn đầu Đông Nam Á

Hiện nay, Thái Lan là nhà sản xuất xe hơi lớn nhất Đông Nam Á và lớn thứ 12 trên thế giới. Quốc gia này cũng là một trong những thị trường tiêu thụ xe bán tải lớn nhất thế giới với doanh số xe bán tải chiếm hơn 50% tổng doanh số bán xe hơi nội địa; dù đứng sau Mỹ nhưng tính doanh số bán xe bán tải bình quân đầu người lại đứng số 1 thế giới.

Ô tô Việt học gì từ thất bại của Úc, thành công của Thái Lan?

Thậm chí, nhiều chuyên gia còn nhận định Thái Lan đã trở thành “Detroit của Đông Nam Á”, cái nôi của ngành ô tô trong khu vực. Hàng năm, quốc gia này xuất xưởng gần 2 triệu chiếc xe, nhiều hơn cả các nước phát triển như Bỉ, Anh, Italy,...

Lịch sử ngành công nghiệp ô tô Thái Lan bắt đầu từ thập niên 1960 khi chính phủ thiết lập những chính sách nhằm hạn chế nhập khẩu và thúc đẩy công nghiệp ô tô nội địa. Năm 1961, liên doanh Anglo Thai Motor Company chính thức đi vào hoạt động với doanh số chỉ khoảng 3.232 xe vào cùng năm. Tuy nhiên, sau đó hàng loạt những liên doanh dưới sự hỗ trợ của nhà nước cũng được xây dựng như hãng Kamasuta General Assembly.

Đến năm 1970, số lượng các nhà máy lắp ráp liên doanh tại Thái Lan đã lên đến 10.667 nhà máy. Dẫu vậy, thị phần của những công ty liên doanh này vẫn chỉ khoảng 50% tính đến năm 1971. Bởi vậy, chính quyền Bangkok quyết định thực hiện những chính sách mạnh tay hơn nhằm kích thích công nghiệp xe hơi trong nước.

Từ năm 1971, chính phủ đã hỗ trợ nhiều nhà máy sản xuất phụ tùng cho ô tô thành lập nhưng hoạt động của họ không được hiệu quả trước sức cạnh tranh từ đối thủ bên ngoài. Trước sức ép đó, Thái Lan đã quyết định nâng thuế nhập khẩu xe nguyên chiếc (CBU) cũng như buộc các hãng xe trong nước phải nâng tỷ lệ sản xuất nội địa hóa lên đến 25% mỗi chiếc xe vào năm 1975 nếu muốn kinh doanh tại thị trường này.

Bất chấp những nỗ lực đó, ngành ô tô nội địa vẫn không thể cạnh tranh khi thâm hụt thương mại xe hơi đã tăng hơn 6 lần trong khoảng 1972-1977 còn các nhà máy lắp ráp chỉ chạy 1/6 công suất.

Sau khi nâng mức thuế nhập khẩu xe nguyên chiếc lên 150%, cuối cùng dòng CBU này đã bị cấm nhập khẩu vào năm 1978. Những hãng xe kinh doanh trong nước bị buộc phải nâng tỷ lệ nội địa hóa lên 50% vào năm 1983.

Những quy định khắt khe này ngay lập tức đã loại bỏ hàng loạt các hãng xe hơi nhỏ của nước ngoài như Dodge, Hillman, Simca,... Trong khi đó, những phụ tùng như phanh, gương, bộ tản nhiệt… bắt đầu được sản xuất trong nước nhiều hơn. Thậm chí vào cuối thập niên 1970, sự rút lui của các hãng xe nhập khẩu GM, Ford và Fiat khiến ngành ô tô Thái Lan ngày càng phát triển rực rỡ hơn nữa.

Hiện nay, dù nhiều hãng xe Phương Tây có mặt tại Thái Lan nhưng những nhà sản xuất liên doanh Nhật Bản vẫn chiếm 88,5% thị phần tại đây. Thái Lan cũng có hãng sản xuất xe hơi nội địa của riêng họ là Thai Rung, thành lập vào năm 1967 tại Bangkok.

Đặc biệt, hệ thống chuỗi cung ứng thiết bị ô tô của Thái Lan vô cùng phát triển khi nước này chiếm tới 50% top 100 nhà sản xuất phụ tùng thiết bị ô tô hàng đầu thế giới. Xuất khẩu linh kiện phụ tùng xe hơi của Thái Lan năm 2013 đạt 5 tỷ USD, đứng đầu Đông Nam Á.

Nói cách khác, các hãng xe hơi hoàn toàn yên tâm khi đặt nhà máy hoặc liên doanh tại Thái Lan khi họ có nguồn cung thiết bị, phụ tùng dồi dào. Thái Lan hiện có khoảng 2.400 nhà máy sản xuất phụ tùng linh kiện xe hơi với 709 nhà máy được cấp bản quyền sản xuất cho các hãng xe chính thống.

Ngành ô tô là bộ mặt công nghiệp của một đất nước vì nó kéo theo một loạt ngành khác phát triển. Nhưng rất tiếc 20 năm qua, mọi chuyến tàu Việt Nam đều đã bỏ lỡ. Kinh nghiệm từ Australia và Thái Lan cho thấy sự cần thiết phải có ngành công nghiệp ô tô tự chủ và hơn thế nữa là thương hiệu ô tô riêng của quốc gia.

(Theo Nhà đầu tư)

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Động cơ ô tô xuống cấp, cách lấy lại 'phong độ' như xe mới mua
Động cơ ô tô xuống cấp, cách lấy lại 'phong độ' như xe mới mua
Tư vấnicon  06/02/2019 

Động cơ ô tô là bộ phận quan trọng nhất của mỗi chiếc xe nhưng theo thời gian bộ phận này sẽ xuống cấp và yếu dần. Vậy làm sao để có thể tăng sức mạnh cho xe?

 
Mùng 1 Tết: Hồ Gươm hội tụ dàn mô tô khủng của dân chơi
Mùng 1 Tết: Hồ Gươm hội tụ dàn mô tô khủng của dân chơi
Khám pháicon  05/02/2019 

 Hàng trăm xe mô tô phân khối lớn, xe cổ, ba bánh và cả những chiếc Jeep thời chiến đã tụ về khu vực bờ hồ Hoàn Kiếm để cùng hưởng không khí ngày đầu Xuân.

 
Đừng để cơn say làm chủ cuộc đời bạn
Đừng để cơn say làm chủ cuộc đời bạn
Sau tay láiicon  05/02/2019 

 "Người đầu tiên làm chủ cuộc đời của bạn, sinh mệnh của bạn chính là bạn chứ không phải là cơn say", nhà văn Trang Hạ nói về thói quen lái xe sau bia rượu.

 
Những phụ kiện không thể thiếu nếu đi du xuân bằng ô tô
Những phụ kiện không thể thiếu nếu đi du xuân bằng ô tô
Tư vấnicon  05/02/2019 

Tết đến, sẽ tuyệt vời nếu cùng gia đình hoặc bạn bè vi vu trên ô tô đến những vùng đất mới. Một chiếc ô tô là cần nhưng chưa đủ để có một chuyến đi trọn vẹn. Hãy trang bị những phụ kiện cần cho hành trình du xuân.

 
Lối thoát nào cho lái xe máy phải uống rượu ngày Tết?
Lối thoát nào cho lái xe máy phải uống rượu ngày Tết?
Sau tay láiicon  04/02/2019 

Rất có thể trong tương lai xe máy tự lái sẽ trở thành “cứu cánh” cho những tình huống “phải uống” mà không ít lái xe máy vẫn đang gặp phải trong dịp lễ Tết.

 
Cá nhân hoá Rolls-Royce, đẳng cấp giới siêu giàu
Cá nhân hoá Rolls-Royce, đẳng cấp giới siêu giàu
Khám pháicon  04/02/2019 

Những chiếc xe Rolls-Royce được lắp thêm tuỳ chọn đắt tiền và cá nhân hoá đã trở thành nét riêng của thương hiệu xe sang này.

Xe Tàu chơi Tết: Tiền đã trao, xe vẫn treo đăng kiểm
Xe Tàu chơi Tết: Tiền đã trao, xe vẫn treo đăng kiểm
Tin tứcicon  04/02/2019 

 Không ít vị khách hàng mua xe Trung Quốc hiệu Zotye và Baic đã mòn mỏi chờ giấy đăng kiểm cả tháng qua vì những lời hứa của nhân viên bán hàng. Tết đã đến và xe thì vẫn không đủ giấy tờ.

Rửa xe ngày sát Tết: Giá tăng gấp đôi, xếp hàng chờ đợi
Rửa xe ngày sát Tết: Giá tăng gấp đôi, xếp hàng chờ đợi
Tin tứcicon  04/02/2019 

- Vào những ngày sát Tết, dịch vụ rửa xe máy, ô tô đã tăng giá gấp đôi. Mặc dù vậy, khách hàng sẽ phải xếp hàng dài chờ tới lượt và có thể gặp phải chất lượng dịch vụ không như mong muốn.

Vợ trẻ chi 500 triệu mua Ducati tặng chồng kỉ niệm ngày cưới
Vợ trẻ chi 500 triệu mua Ducati tặng chồng kỉ niệm ngày cưới
Sau tay láiicon  03/02/2019 

Một cô vợ trẻ ở Hà Tĩnh đã bỏ gần 500 triệu đồng để tậu chiếc siêu xe Ducati Hypermotard tặng chồng nhân kỉ niệm ngày cưới khiến dân mạng xôn xao thán phục.

Mỹ: Hàng loạt nhà máy ô tô ngừng sản xuất
Mỹ: Hàng loạt nhà máy ô tô ngừng sản xuất
Tin tứcicon  03/02/2019 

Các nhà máy ô tô lớn như GM, Fiat, Ford ở Mỹ đang phải đình chỉ sản xuất vì thời tiết khắc nghiệt.

Sắp đấu giá chiếc xe đua Ferrari 6 triệu USD
Sắp đấu giá chiếc xe đua Ferrari 6 triệu USD
Khám pháicon  03/02/2019 

Chiếc Ferrari F40 LM đặc biệt nhất trên thế giới với số khung 74045, ngoại thất màu xanh French Racing Blue, giá trị khoảng 6 triệu USD sẽ được đấu giá tại Paris ngày 6/2/2019.

Tesla có gì hơn các nhà sản xuất ô tô truyền thống?
Tesla có gì hơn các nhà sản xuất ô tô truyền thống?
Tin tứcicon  03/02/2019 

Dù non trẻ, nhưng Tesla được cho là đã bỏ xa các đối thủ sau lưng ở ba lĩnh vực then chốt.

Lầm tưởng của tài xế về nhiên liệu ô tô gây hỏng xe
Lầm tưởng của tài xế về nhiên liệu ô tô gây hỏng xe
Tư vấnicon  03/02/2019 

Đổ đầy nhiên liệu, sử dụng xăng cao cấp, di chuyển xe khi bình xăng gần cạn…là những sai lầm phổ biến nhiều tài xế đang mắc cần bỏ ngay kẻo vừa hại xe lại nguy hiểm tính mạng.

Dịch vụ làm đẹp cho xế hộp hốt bạc mùa Tết
Dịch vụ làm đẹp cho xế hộp hốt bạc mùa Tết
Tin tứcicon  03/02/2019 

Các cửa hàng dịch vụ chăm sóc ô tô nhộn nhịp hẳn lên trong những ngày sát Tết khi nhu cầu lắp phụ kiện, dọn vệ sinh, đánh bóng ngoại thất, trang trí xe...tăng cao. Nhiều cửa hàng sẵn sàng mở đến chiều 30 Tết để phục vụ khách hàng.

Rửa xe 29 Tết: Giá tăng mạnh, xe khó sạch như ý
Rửa xe 29 Tết: Giá tăng mạnh, xe khó sạch như ý
Tin tứcicon  03/02/2019 

Lượng xe nhiều, ai cũng giục gấp, nên một số nơi rửa xe rất nhanh, không được cẩn thận và sạch sẽ như ngày thường dù giá cả tăng.

Dù ế ẩm, Subaru và Toyota vẫn tiếp tục làm xe thể thao
Dù ế ẩm, Subaru và Toyota vẫn tiếp tục làm xe thể thao
Tin tứcicon  02/02/2019 

Trước tin đồn "anh em song sinh" Toyota 86 và Subaru BRZ sẽ bị khai tử, cả hai nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đã lên tiếng bác bỏ.

Bí quyết đi xe về quê ăn Tết “siêu tiết kiệm”
Bí quyết đi xe về quê ăn Tết “siêu tiết kiệm”
Tư vấnicon  02/02/2019 

Đi xe về quê ăn tết là nỗi “khiếp đảm” đối với nhiều người. Vậy có bí kíp nào để vừa thoải mái lại vừa tiết kiệm?

Honda ra mắt những chiếc xe mạ vàng cực độc
Honda ra mắt những chiếc xe mạ vàng cực độc
Khám pháicon  02/02/2019 

Loạt phiên bản xe đặc biệt của Honda từ ô tô đến xe đạp hay thậm chí cả máy cắt cỏ đều có một vẻ ngoài như mạ vàng. Những mẫu xe độc này không dành để bán.

Tuổi Hợi hợp xe màu gì đi chơi Tết?
Tuổi Hợi hợp xe màu gì đi chơi Tết?
Tư vấnicon  03/02/2019 

Các nhà phong thủy học cho rằng, việc chọn màu xe ô tô theo phong thủy hợp tuổi sẽ đem lại tài lộc, may mắn cho chủ nhân, đồng thời chiếc xe cũng sẽ bền bỉ hơn. Vậy những người tuổi Hợi hợp xe màu gì?

Bí quyết khử mùi tanh hải sản, gà vịt trên ô tô
Bí quyết khử mùi tanh hải sản, gà vịt trên ô tô
Tư vấnicon  02/02/2019 

Trong quá trình vận chuyển đồ nếu rơi rớt thức ăn sẽ tạo mùi khó chịu trên xế yêu của bạn, đặc biệt là với các loại thực phẩm tươi sống như hải sản, gà vịt. Vậy làm cách nào để khử mùi hải sản, mùi gà vịt... trên ô tô?

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN