Hậu quả khôn lường khi ông Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thường xuyên bị chỉ trích thiếu nhất quán trong việc ra các quyết sách. Tuy nhiên, theo giới quan sát, trong 15 tháng đầu tiên lãnh đạo Nhà Trắng, ông Trump lại cho thấy một quan điểm thống nhất: quyết tâm tiêu hủy di sản của người tiền nhiệm - Barack Obama.

Động thái mới nhất thể hiện quyết tâm trên là việc ông Trump ngày 8/5 tuyên bố rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân quốc tế với Iran. Trong bài phát biểu được truyền trực tiếp từ Nhà Trắng, ông Trump cũng thông báo, Mỹ sẽ tái áp đặt trừng phạt kinh tế đối với Iran nhằm làm suy yếu "thỏa thuận kinh khủng, đáng ra không bao giờ được ký kết".

Hậu quả khôn lường khi ông Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AP

Theo CNN, cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama, người hiếm khi bình luận về người kế nhiệm, đã ra tuyên bố mô tả quyết định của ông Trump là "một sai lầm nghiêm trọng", có thể dẫn đến "một nước Iran vũ trang hạt nhân hoặc một cuộc chiến nữa ở Trung Đông".

Động thái của ông Trump cũng gây thất vọng lớn trong cộng đồng quốc tế. Một số ý kiến thậm chí cho rằng, thông qua việc rút Mỹ khỏi Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA, được ký giữa Iran và nhóm P5+1 gồm Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc, Mỹ và Đức), ông Trump dường như đang cô lập mình với thế giới hơn nữa.

Các nhà phân tích đã chỉ ra ba hậu quả khôn lường, lớn nhất từ quyết định mới của ông chủ Nhà Trắng:

Iran hiện có thể tự do chế tạo bom hạt nhân

Kể từ khi JCPOA có hiệu lực vào tháng 10/2015, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) đã giám sát chặt chẽ mức độ tuân thủ thỏa thuận của Iran, đặc biệt là cam kết ngưng chương trình vũ khí hạt nhân.

IAEA liên tục theo dõi các nhà máy làm giàu uranium trước đây của chính quyền Tehran, thu thập và phân tích các mẫu bụi để tìm dấu vết của các hoạt động nguyên tử cũng như tiến hành thanh tra tại những địa điểm có hoạt động khả nghi bên trong Iran.

Việc giám sát chặt chẽ như vậy là một phần then chốt của thỏa thuận, nhằm đảm bảo rằng Iran không có cách nào để bắt đầu phát triển vũ khí hạt nhân. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis thậm chí từng ca ngợi quá trình này là "mạnh mẽ".

IAEA đã cho thấy mức độ minh bạch chưa từng có về các khả năng hạt nhân của Iran, một biện pháp bảo đảm vô giá nếu xét đến việc Iran từng bị coi là "quốc gia không đáng tin cậy". Khi sự bảo đảm này bị gỡ bỏ, Iran sẽ tự do khôi phục chương trình vũ khí hạt nhân và Mỹ sẽ không có cách nào giám sát xem quốc gia Trung Đông này có đang chế tạo vũ khí nguy hiểm hay không.

Như một số nhà quan sát đã chỉ ra, nó cũng có thể mở đường cho một cuộc tấn công xâm lược Iran trong tương lai.

Quyết định của ông Trump được tin một phần do sự ra đi của Ngoại trưởng Rex Tillerson và Cố vấn An ninh quốc gia H.R. McMaster, hai người đều khuyến khích ông tiếp tục gia hạn JCPOA. Trong khi đó, hai người được chọn thay thế họ là Mike Pompeo và John Bolton lại phản đối thỏa thuận này, đặc biệt là ông Bolton, chính khách có quan điểm "diều hâu", từng dính líu đến việc Mỹ xâm chiếm Iraq cách đây 15 năm.

Việc Iran theo đuổi chế tạo bom hạt nhân cũng có thể tạo động lực cho các quốc gia Trung Đông khác xúc tiến những chương trình vũ khí nguyên tử nguy hiểm. Trong một bài bình luận mới đây trên báo New York Times, Ngoại trưởng Anh Boris Johnson viết thỏa thuận JCPOA do đó có tác dụng "ngăn chặn viễn cảnh chạy đua vũ trang hạt nhân ở Trung Đông".

Mỹ bị rạn nứt quan hệ với các đồng minh

 

Mặc dù chính quyền của ông Obama có công thúc đẩy việc ký kết JCPOA, nhưng đây là một thỏa thuận quốc tế. Trong vài tuần trở lại đây, Anh, Pháp và Đức đều cử các đại diện tới Mỹ để cố thuyết phục Tổng thống Trump giữ lại thỏa thuận.

Các nước đồng minh của Mỹ đều thừa nhận, thỏa thuận hạt nhân quốc tế với Iran còn nhiều lỗ hổng, nhưng họ mong muốn lãnh đạo Nhà Trắng cùng cân nhắc khắc phục hoặc sửa đổi thỏa thuận, thay vì xé bỏ nó hoàn toàn. Ngoại trưởng Anh Boris Johnson thậm chí thuyết phục rằng, ông Trump nhiều khả năng được trao giải Nobel Hòa bình nếu có thể xử lý khôn khéo vấn đề Iran và đàm phán thành công với Triều Tiên.

Mặc dù ông Trump đã rút Mỹ khỏi JCPOA, nhưng các đồng minh của nước này tại châu Âu vẫn nhất quyết theo đuổi nó. Vì vậy, việc chính quyền ông Trump khôi phục các biện pháp trừng phạt Iran có thể dẫn đến căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh cũng như những quốc gia khác ủng hộ thỏa thuận, ví dụ như Nga và Trung Quốc.

Cả Moscow và Bắc Kinh đều khuyến khích Washington tiếp tục gia hạn JCPOA. Họ đã lên tiếng cảnh báo về hậu quả bất ổn địa chính trị nếu thỏa thuận bị xé bỏ.

Cùng với việc ông Trump rút Mỹ khỏi Hiệp định khí hậu Paris hồi năm ngoái, quyết định từ bỏ thỏa thuận hạt nhân với Iran cũng có thể gây tổn thất nghiêm trọng đến vai trò "lãnh đạo thế giới" mà Washington đang cố công xây dựng.

Tác động tiêu cực đến thỏa thuận tương lai với Triều Tiên

Giới phân tích nhận định, các động thái mới của ông Trump có thể bị coi là dấu hiệu tiêu cực về chính sách ngoại giao của Mỹ, đặc biệt khi người đứng đầu Nhà Trắng sắp có cuộc gặp lịch sử với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un.

Việc ông Trump rút khỏi thỏa thuận quốc tế với Iran trong khi nước này được IAEA công nhận là tuân thủ nghiêm nó, nhiều khả năng sẽ khiến Triều Tiên hoài nghi và do dự khi bước vào một thỏa thuận tương tự với Mỹ. Điều đó có thể cản trở hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều dự kiến diễn ra vào tháng tới tiến triển tốt đẹp như mong đợi.

Hôm 6/5, Triều Tiên đã thẳng thừng tuyên bố ý định phi hạt nhân hóa của nước này không phải là kết quả từ áp lực trừng phạt của Mỹ, đồng thời cảnh báo Washington không nên khiến "dư luận hiểu lầm". Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA cũng dẫn lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Triều Tiên khuyến cáo Washington không nên "cố ý khiêu khích" Bình Nhưỡng khi tình hình trên bán đảo Triều Tiên đang hướng tới hòa bình, hòa giải nhờ hội nghị thượng đỉnh Triều - Hàn và Tuyên bố Panmunjom.

Tuấn Anh 

Ông Trump trước 'lựa chọn nguy hiểm'

Ông Trump trước 'lựa chọn nguy hiểm'

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã gây chú ý khi tuyên bố đang nắm trong tay 100.000 tài liệu hạt nhân bí mật của Iran, lấy từ một tổ hợp ở phía nam Tehran.

Thế giới 24h: Quyết xong thời gian, địa điểm ông Trump gặp Kim Jong Un?

Thế giới 24h: Quyết xong thời gian, địa điểm ông Trump gặp Kim Jong Un?

Hội nghị thượng đỉnh giữa lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un và Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều khả năng diễn ra ở Singapore vào giữa tháng 6.

Ông Trump rút quân Mỹ khỏi Hàn Quốc trước khi gặp Kim Jong Un?

Ông Trump rút quân Mỹ khỏi Hàn Quốc trước khi gặp Kim Jong Un?

Tổng thống Donald Trump ra lệnh cho Lầu Năm góc chuẩn bị các phương án cắt giảm quân Mỹ đồn trú tại Hàn Quốc, vài tuần trước cuộc gặp lịch sử dự kiến với lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un.

Thế giới 24h: Gợi ý bất ngờ của ông Trump

Thế giới 24h: Gợi ý bất ngờ của ông Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump gợi ý tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un ở gần biên giới Hàn Quốc – Triều Tiên.

Ông Trump tiết lộ thời điểm gặp Kim Jong Un

Ông Trump tiết lộ thời điểm gặp Kim Jong Un

Phát biểu tại một cuộc tiếp xúc cử tri, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiết lộ thời điểm dự kiến diễn ra hội nghị thượng đỉnh giữa ông với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un.

Ông Trump sẽ bàn gì trong cuộc gặp Kim Jong Un?

Ông Trump sẽ bàn gì trong cuộc gặp Kim Jong Un?

Giới phân tích nhận định có ít nhất 4 vấn đề then chốt được đem ra bàn luận tại cuộc gặp sắp tới giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Lý do thực sự khiến Mỹ rút khỏi hiệp ước hạt nhân với Nga
Lý do thực sự khiến Mỹ rút khỏi hiệp ước hạt nhân với Nga
Bình luận quốc tếicon  24/10/2018 

Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ rút Mỹ khỏi Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) ký với Nga, với lý do Moscow vi phạm hiệp ước. 

 
Chiến tranh thương mại bùng nổ, ai là nạn nhân đầu tiên?
Chiến tranh thương mại bùng nổ, ai là nạn nhân đầu tiên?
Bình luận quốc tếicon  23/10/2018 

Chính sách thuế từ Mỹ, Canada, Mexico và EU có thể sẽ gây tổn hại nặng nề quá mức cho WTO.

 
TQ gài thiết bị giám sát gần căn cứ Mỹ
TQ gài thiết bị giám sát gần căn cứ Mỹ
Bình luận quốc tếicon  22/10/2018 

Nhà chức trách Canada đã giúp các nhà khoa học Trung Quốc cài đặt thành công 4 thiết bị giám sát dưới nước ở Thái Bình Dương, cách bờ biển Mỹ 300km.

 
Những bí ẩn chưa lời giải quanh vụ nhà báo Khashoggi bị giết
Những bí ẩn chưa lời giải quanh vụ nhà báo Khashoggi bị giết
Bình luận quốc tếicon  22/10/2018 

Diễn biến liên quan tới cái chết của nhà báo đối lập Ảrập Xêút Jamal Khashoggi làm việc cho tờ Washington Post ngày càng phức tạp.

 
Vụ nhà báo bị giết: Lý do ông Trump không muốn trừng phạt Ảrập Xêút
Vụ nhà báo bị giết: Lý do ông Trump không muốn trừng phạt Ảrập Xêút
Bình luận quốc tếicon  20/10/2018 

Nhà Trắng có thể đối mặt với quá nhiều rủi ro khi bắt Ảrập Xêút phải trả giá nếu quả thực nước này đứng sau vụ giết nhà báo Jamal Khashoggi.

 
Ông Trump làm căng, Trung Quốc ngấm đòn đau
Ông Trump làm căng, Trung Quốc ngấm đòn đau
Bình luận quốc tếicon  19/10/2018 

Dù tỏ ra cứng rắn và mạnh mẽ, nhưng Trung Quốc được tin đang ngấm đòn đau từ những đợt tấn công thương mại không khoan nhượng của Tổng thống Mỹ Trump.

Mỹ-TQ đối đầu, 'bóng ma' Chiến tranh Lạnh tái xuất
Mỹ-TQ đối đầu, 'bóng ma' Chiến tranh Lạnh tái xuất
Bình luận quốc tếicon  16/10/2018 

Quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc đã xấu đi nhanh chóng trên nhiều lĩnh vực, khiến các nhà quan sát mường tượng đến một cuộc Chiến tranh Lạnh mới.

Rủi ro toàn cầu từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung
Rủi ro toàn cầu từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung
Bình luận quốc tếicon  14/10/2018 

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã lần đầu tiên hạ mức dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu sau hơn 2 năm.

Cảnh giác 'bẫy nợ' TQ, Sierra Leone hủy xây sân bay trăm triệu đô
Cảnh giác 'bẫy nợ' TQ, Sierra Leone hủy xây sân bay trăm triệu đô
Bình luận quốc tếicon  12/10/2018 

Sierra Leone tuyên bố hủy các kế hoạch xây dựng một sân bay mới, trị giá lên tới 318 triệu USD, do một nhà thầu Trung Quốc thực hiện và bằng vốn vay từ Trung Quốc.

Ai đắc lợi từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung?
Ai đắc lợi từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung?
Bình luận quốc tếicon  15/10/2018 

Các đường nét chiến lược thương mại của Tổng thống Donald Trump đang dần lộ rõ. Nhiều đối tác thương mại của Mỹ phải đối mặt với những lời đe dọa rất kịch tính.

Vì sao nhiều nước phát cuồng với “rồng lửa” Nga?
Vì sao nhiều nước phát cuồng với “rồng lửa” Nga?
Bình luận quốc tếicon  11/10/2018 

Hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 được nâng cấp từ S-300, phiên bản mà Syria mới nhận từ Nga.

Vì sao Đại sứ Mỹ tại LHQ đột ngột từ chức?
Vì sao Đại sứ Mỹ tại LHQ đột ngột từ chức?
Bình luận quốc tếicon  10/10/2018 

Dư luận đang xôn xao các đồn đoán về lí do Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley đột ngột xin từ chức.

Vì sao ông Trump 'nghèo' đi sau khi đắc cử tổng thống?
Vì sao ông Trump 'nghèo' đi sau khi đắc cử tổng thống?
Bình luận quốc tếicon  10/10/2018 

Trong bảng xếp hạng 400 người Mỹ giàu nhất của Forbes, Tổng thống Trump bị tụt bậc nghiêm trọng so với khi mới lên nắm quyền ở Nhà Trắng.

Không cần áp thuế, TQ có thể dùng những cách này đối phó Mỹ
Không cần áp thuế, TQ có thể dùng những cách này đối phó Mỹ
Bình luận quốc tếicon  09/10/2018 

Trong khi Trung Quốc không còn nhiều mặt hàng của Mỹ để áp đặt thuế trả đũa, nước này có thể dùng nhiều biện pháp về lâu dài để đối phó với Mỹ một cách hiệu quả.

Giải mã lý do Nga lo ngại NATO tập trận ở Na Uy
Giải mã lý do Nga lo ngại NATO tập trận ở Na Uy
Quân sựicon  08/10/2018 

Na Uy sẽ là nơi tập kết các lực lượng chủ chốt của Trident Juncture, cuộc tập trận quân sự lớn nhất của NATO kể từ năm 2002.

TQ bật mạnh trước đòn thuế của ông Trump
TQ bật mạnh trước đòn thuế của ông Trump
Bình luận quốc tếicon  05/10/2018 

Cuộc chiến thuế Mỹ - Trung đang khiến cho các doanh nghiệp và quan chức Trung Quốc tiến nhanh hơn đến những thay đổi mà rốt cuộc sẽ mang lại cho kinh tế nước này sức cạnh tranh tốt hơn.

Sau hiệp định tay ba, ông Trump càng mạnh tay hơn với TQ?
Sau hiệp định tay ba, ông Trump càng mạnh tay hơn với TQ?
Bình luận quốc tếicon  05/10/2018 

Thỏa thuận thương mại mới mà Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đạt được với Canada và Mexico đã khiến các doanh nhân Bắc Mỹ thở phào nhẹ nhõm. 

Giải mã kế hoạch mới của Mỹ ngăn TQ xây đảo ở Biển Đông
Giải mã kế hoạch mới của Mỹ ngăn TQ xây đảo ở Biển Đông
Bình luận quốc tếicon  03/10/2018 

Theo đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) của Mỹ, phân bổ chi tiêu quốc phòng trong năm tài khóa 2019 sẽ giúp Mỹ có thể phản ứng mạnh hơn trước hành xử của Trung Quốc ở Biển Đông.

Chiến thắng quyết định của ông Trump
Chiến thắng quyết định của ông Trump
Bình luận quốc tếicon  01/10/2018 

Mỹ vừa đạt thỏa thuận thương mại với Canada và Mexico, mang lại chiến thắng quyết định cho Tổng thống Donald Trump.

Năng lực hạt nhân Mỹ hiện thua Nga tới mức nào?
Năng lực hạt nhân Mỹ hiện thua Nga tới mức nào?
Bình luận quốc tếicon  02/10/2018 

Lầu Năm Góc tiếp tục coi kho vũ khí hạt nhân của Nga là "mối đe dọa chính từ bên ngoài", đồng thời khẳng định Mỹ đang đầu tư mạnh để hiện đại hóa “bộ ba hạt nhân chiến lược” để bắt kịp Nga.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN