Vì sao khủng hoảng Nga-Ukraina xảy ra trên biển?

Cuối tháng 9, Ukraina thông báo hai tàu của hải quân nước này đã di chuyển thành công từ Biển Đen tới Biển Azov, đi qua vùng nước do Nga kiểm soát và thực thi quyền hàng hải của Ukraina theo luật pháp quốc tế.

Những hình ảnh đặc tả sự kiện thế giới nổi bật 2018

Phớt lờ TQ, Mỹ điều 2 tàu hải quân đến eo biển Đài Loan

Nga điều thêm Rồng lửa S-400 đến Crưm, Ukraina lo 'sốt vó'

Xem tàu chiến Nga rượt đuổi, tấn công tàu Ukraina ngày 25/11 ở ngoài khơi bán đảo Crưm trên Biển Đen:

Một kênh tin tức của Ukraina ca ngợi đó là một hoạt động "nguy hiểm và hiển hách ngay trước mũi kẻ thù", trong khi truyền thông Nga chế nhạo "những con tàu han gỉ" vừa "bò lê" qua Bán đảo Crưm.

Ngày 25/11 vừa qua, ba tàu Hải quân Ukraina gồm hai tàu chiến một tàu kéo định thực hiện một hành trình tương tự. Lần này, lực lượng bảo vệ bờ biển Nga đã chặn họ lại. Giới chức Nga tuyên bố, không giống như hồi tháng 9, lần này các tàu Ukraina không xin phép và phớt lờ yêu cầu dừng lại. Nga đã nổ súng và và bắt giữ cả ba tàu cùng các thủy thủ Ukraina.

Vì sao khủng hoảng Nga-Ukraina xảy ra trên biển?
Hình ảnh lấy từ video do Cơ quan An ninh liên bang Nga công bố về vụ tàu Ukraina bị lực lượng bảo vệ bờ biển Nga truy đuổi và bắt giữ ở Eo Kerch ngày 25/11. (Ảnh: AP)

Phía Kiev khẳng định quyền tự do hàng hải của mình, gọi các thủy thủ bị Nga bắt giữ là nạn nhân của một cuộc tấn công mà không hề có khiêu khích. 

Theo hãng thông tấn NPR, không phải tình cờ mà bốn năm rưỡi xung đột vừa qua giữa Nga và Ukraina giờ đây lại hiện diện trên biển. Đối với Kiev, việc giữ cho Biển Azov luôn rộng mở với tàu thuyền không chỉ là vấn đề nguyên tắc pháp lý mà đó còn là một mệnh lệnh mang tính chiến lược và kinh tế. Còn với Kremlin, thách thức mà Hải quân Ukraina tạo ra gần như chỉ mang tính biểu tượng.

Hiện ở Kiev đang dấy lên lo sợ thực sự về một cuộc chiến tranh tổng lực giữa hai nước. Tuy nhiên, cả hai sẽ không mong muốn một sự leo thang nghiêm trọng vào lúc này. Những gì xảy ra ở Biển Azov chủ yếu là về việc Nga áp đặt Ukraina sự sáp nhập không thể đảo ngược đối với bán đảo Crưm.

Vì sao khủng hoảng Nga-Ukraina xảy ra trên biển?
Một thủy thủ Ukraina bị áp tải lên xe sau phiên tòa ở Simferopol, Crưm ngày 28/11. (Ảnh: STR)

Biển Azov là một vùng nước nông mà Ukraina chia sẻ với Nga. Cách tiếp cận duy nhất từ đây ra các vùng biển mở là qua Eo Kerch. Sau khi Crưm sáp nhập vào Nga khỏi miền đông Ukraina năm 2014, Kremlin giành quyền kiểm soát thực tế đối với cả hai bên của "cổ chai" Kerch. Hồi tháng 5, Tổng thống Vladimir Putin đích thân khánh thành cây cầu dài gần 20km (12 dặm) bắc qua Kerch. Bán đảo Crưm càng gắn chặt với Nga, với cây cầu được coi là biểu tượng chủ quyền của Nga với Crưm.

Trong vụ việc hôm 25/11, cây cầu trở thành chiếc cổng lớn vào Biển Azov. Để ngăn 3 tàu Ukraina đi qua, Nga đã dùng một tàu hàng chắn ngang.

Vì sao khủng hoảng Nga-Ukraina xảy ra trên biển?
Cầu Crưm nối vùng Krasnodar thuộc miền nam Nga với bán đảo Crưm, bắc qua Eo Kerch giữa Biển Đen và Biển Azov. (Ảnh: NPR)

Ukraina phụ thuộc vào cảng Mariupol để xuất khẩu ngũ cốc và thép qua Biển Azov. Sau khi phía Kiev tuyên bố các lực lượng Nga ngăn cản việc vận chuyển hàng hóa ở vùng biển này, chính quyền của Tổng thống Petro Poroshenko thông báo ý định xây một căn cứ hải quân ở cảng Berdyansk.

 

"Mục đích của Nga là chiếm Biển Azov, giống như đã làm với Crưm. Đây là sự vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế, và chúng tôi không chấp nhận", ông Poroshenko nói với báo Washington Post hồi tháng 9. "Chúng tôi hoàn toàn có tư cách pháp lý rõ ràng ở Biển Azov. Nga không có quyền tấn công hoặc chặn tàu của chúng tôi".

Khi hai tàu đầu tiên của Hải quân Ukraina di chuyển qua cầu Kerch để tới Biển Azov cùng tháng đó, Tổng thống Poroshenko cám ơn thủy thủ đoàn vì đã "thực thi mệnh lệnh một cách hoàn hảo", và hai con tàu cũ này sẽ đóng tại căn cứ mới. Ít ngày sau, ông tới Baltimore để chính thức tiếp nhận 2 tàu tuần tra của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Mỹ (sẽ được giao cho Ukraina vào năm 2019).

Vì sao khủng hoảng Nga-Ukraina xảy ra trên biển?
Tổng thống Ukraina Poroshenko trò chuyện với các binh sĩ khi ông tới thăm một căn cứ quân sự ở Chernihiv, Ukraina, ngày 28/11. (Ảnh: AP)

Về sức mạnh trên biển, Ukraina không thể sánh với Nga. Sau khi Kiev tách khỏi Moscow năm 1991, hầu hết Hạm đội Biển Đen của Liên Xô thuộc về Nga. Theo một thỏa thuận mà sau này trở thành định mệnh, Ukraina cho phép Nga sử dụng cảng Sevastopol ở Crưm làm căn cứ chính cho Hạm đội Biển đen. Khi ông Putin ra lệnh chiếm Crưm hồi tháng 2/2014, binh lính Nga mặc thường phục cùng các phương tiện từ các cơ sở của Hạm đội Biển Đen đã nhanh chóng tỏa ra khắp bán đảo.

Tổng thống Putin khẳng định Moscow tiếp quản Crưm là sự lựa chọn tự do của dân chúng địa phương (đa phần nói tiếng Nga) vì sợ hãi khi chứng kiến những người dân tộc chủ nghĩa Ukraina lên nắm quyền ở Kiev, sau làn sóng biểu tình hạ bệ chính phủ thân Kremlin. Putin còn tuyên bố thẳng rằng ông không thể cho phép "các thủy thủ NATO" hiện diện ở Sevastopol nếu một ngày nào đó Ukraina gia nhập liên minh quân sự do Mỹ đứng đầu này.

Hải quân Ukraina ước tính đã mất đi ít nhất 80% tổng tài sản và năng lực sau khi Nga sáp nhập Crưm, vì các căn cứ quan trọng nhất của Kiev đều tập trung trên bán đảo. Và việc Nga thu giữ các tàu chiến Ukraina trong vụ việc vừa qua được cho là một đòn giáng nữa.

Vì sao khủng hoảng Nga-Ukraina xảy ra trên biển?
Tổng thống Nga Putin (Giữa) đang trên một trực thăng, chỉ vào bản đồ trong khi ông thị sát địa điểm cho cây cầu bắc qua Eo Kerch hồi tháng 3/2016. (Ảnh: NPR)

Sau vụ đụng độ, Tổng thống Poroshenko mô tả các hành động của Nga trên biển là "giai đoạn khiêu khích mới". Ông nói thêm rằng, nếu cuộc chiến của Nga chống lại Ukraina trước đó được thực hiện lặng lẽ thì vụ bắt giữ tàu là một cú tấn công công khai. Ông cũng cảnh báo thông tin tình báo mới cho thấy có "một mối đe dọa cực kỳ nghiêm trọng của một chiến dịch trên bộ chống lại Ukraina" nên cần phải thực hiện thiết quân luật. 

Vấn đề lớn nhất của Ukraina trong cuộc đối đầu với người láng giềng đầy sức mạnh và tham vọng hiện nay là phải tiếp tục thu hút sự quan tâm của thế giới, đặc biệt là từ Mỹ. Trong khi các lãnh đạo của NATO, EU và Đức đều lên tiếng phản đối Nga bắt giữ tàu và thủy thủ Ukraina, Tổng thống Trump đã để việc này cho Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley. Bà lên án động thái Moscow là "vi phạm lãnh thổ có chủ quyền của Ukraina một cách quá đáng".

Trả lời phỏng vấn Washington Post ngày 26/11, ông Trump nói có thể sẽ hủy cuộc gặp với người đồng cấp Nga dự kiến vào cuối tuần này (bên lề hội nghị G20 ở Argentina). Nhưng tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng hôm sau đó, cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton không hề nhắc đến một sự hoãn hủy nào, chỉ ra rằng bà Haley đã nói ra những lời cuối cùng của chính quyền về vụ việc ở Eo biển Kerch.

Thanh Hảo

Nga điều thêm Rồng lửa S-400 đến Crưm, Ukraina lo 'sốt vó'

Nga điều thêm Rồng lửa S-400 đến Crưm, Ukraina lo 'sốt vó'

Nga thông báo sẽ triển khai các hệ thống tên lửa đất-đối-không S-400 mới tại bán đảo Crưm, khiến Kiev phản ứng gay gắt.

Máy bay Mỹ do thám Crưm, người Ukraina đào hào phòng chiến tranh

Máy bay Mỹ do thám Crưm, người Ukraina đào hào phòng chiến tranh

Một máy bay do thám của Mỹ bị phát hiện đang di chuyển phía trên eo biển Kerch, gần bán đảo Crưm sau vụ Nga bắt giữ 3 tàu hải quân Ukraina.

Nga truy tố nhóm thủy thủ Ukraina, Kiev phản ứng dữ dội

Nga truy tố nhóm thủy thủ Ukraina, Kiev phản ứng dữ dội

Nga bắt đầu truy tố các thủy thủ của ba tàu Hải quân Ukraina mà nước này bắt giữ ở ngoài khơi bán đảo Crưm, đưa hình ảnh của họ lên truyền hình với lời thú nhận đã xâm phạm lãnh hải Nga.

Thượng đỉnh Trump-Putin nguy cơ đổ vỡ, Ukraina đe 'chiến tranh toàn diện' với Nga

Thượng đỉnh Trump-Putin nguy cơ đổ vỡ, Ukraina đe 'chiến tranh toàn diện' với Nga

Tổng thống Mỹ Trump để ngỏ khả năng hủy cuộc gặp dự kiến với người đồng cấp Nga Putin bên lề hội nghị thượng đỉnh G20, do vụ đụng độ giữa Nga và Ukraina ở biển Đen.

Nga bắt giữ tàu Ukraina: Putin 'thử lòng' ông Trump

Nga bắt giữ tàu Ukraina: Putin 'thử lòng' ông Trump

Sự đối đầu giữa Nga và phương Tây về số phận của Ukraina vừa leo thang lên một giai đoạn mới nguy hiểm.

Xem tàu chiến Nga rượt đuổi, tấn công tàu Ukraina

Xem tàu chiến Nga rượt đuổi, tấn công tàu Ukraina

Các tàu biên phòng của Nga đã rượt đuổi các tàu và đâm vào một tàu lai dắt của Ukraina đang tìm cách đi qua Eo Kerch, nơi chia cắt Crưm và phần đất liền của Nga.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Bốn cái bẫy đe dọa Trung Quốc
Bốn cái bẫy đe dọa Trung Quốc
Bình luận quốc tếicon  28/11/2018 

Sau 40 năm cải cách, mở cửa, Trung Quốc đang trên đà phát triển. Song, giới phân tích tin nước này đang đối mặt với 4 cái bẫy.

 
Nga bắt giữ tàu Ukraina: Putin 'thử lòng' ông Trump
Nga bắt giữ tàu Ukraina: Putin 'thử lòng' ông Trump
Bình luận quốc tếicon  27/11/2018 

Sự đối đầu giữa Nga và phương Tây về số phận của Ukraina vừa leo thang lên một giai đoạn mới nguy hiểm.

 
Những nước cờ ngoạn mục thay đổi Triều Tiên của Kim Jong Un
Những nước cờ ngoạn mục thay đổi Triều Tiên của Kim Jong Un
Bình luận quốc tếicon  27/11/2018 

Ông Kim Jong Un lên nắm quyền ở Triều Tiên cuối năm 2011 sau khi cha ông qua đời. Khi đó, ông còn rất trẻ, đang ở độ tuổi 20 và có rất ít kinh nghiệm lãnh đạo.

 
Vì sao hội nghị thượng đỉnh APEC không ra tuyên bố chung?
Vì sao hội nghị thượng đỉnh APEC không ra tuyên bố chung?
Bình luận quốc tếicon  19/11/2018 

Lần đầu tiên trong lịch sử 25 năm tồn tại, hội nghị thượng đỉnh APEC đã kết thúc mà không có bất kỳ tuyên bố chung nào.

 
Cảnh báo ớn lạnh từ tác giả cuốn 'Chết dưới tay Trung Quốc'
Cảnh báo ớn lạnh từ tác giả cuốn 'Chết dưới tay Trung Quốc'
Bình luận quốc tếicon  26/11/2018 

Peter Navarro, tác giả cuốn sách nổi tiếng “Chết dưới tay Trung Quốc” và hiện là Cố vấn Thương mại của Nhà Trắng, cảnh báo cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ kéo dài.

 
'Chiến trường' mới của xung đột Nga-Ukraina
'Chiến trường' mới của xung đột Nga-Ukraina
Bình luận quốc tếicon  23/11/2018 

Bốn năm trước, xung đột Nga – Ukraina leo thang xung quanh vấn đề kiểm soát Crưm và vùng lãnh thổ Đông Ukraina.

TQ chìa 'củ cà rốt' để đình chiến thương mại với Mỹ?
TQ chìa 'củ cà rốt' để đình chiến thương mại với Mỹ?
Bình luận quốc tếicon  20/11/2018 

Trung Quốc đã chủ động đề nghị mua thêm khí đốt tự nhiên từ Mỹ và cải thiện bảo vệ tài sản sở hữu trí tuệ.

Nhân vật đằng sau cuộc chiến thương mại của ông Trump
Nhân vật đằng sau cuộc chiến thương mại của ông Trump
Chân dungicon  16/11/2018 

Peter Navarro - một giáo sư kinh tế và cựu thành viên đảng Dân chủ - nằm trong số các gương mặt quan trọng nhất trong cuộc chiến thương mại của Tổng thống Donald Trump.

Bất an bao trùm Nhà Trắng
Bất an bao trùm Nhà Trắng
Bình luận quốc tếicon  15/11/2018 

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc một sự thay đổi nhân sự lớn trong chính quyền nhưng chưa rõ ai sẽ ra đi và ai ở lại.

Hé lộ rào cản Mỹ-Trung lao vào 'Chiến tranh Lạnh'
Hé lộ rào cản Mỹ-Trung lao vào 'Chiến tranh Lạnh'
Bình luận quốc tếicon  15/11/2018 

Việc Mỹ và Trung Quốc tổ chức được cuộc đối thoại 2+2 lần này đã là một diễn biến tích cực bởi bất đồng hai nước từ lâu đã không còn dừng lại ở "cuộc chiến thương mại".

TQ phải làm gì khi 'bà đầm thép' rời chính trường?
TQ phải làm gì khi 'bà đầm thép' rời chính trường?
Bình luận quốc tếicon  14/11/2018 

Trung Quốc sẽ phải cân nhắc lại cách tiếp cận với châu Âu một khi Thủ tướng Đức Angela Merkel rút lui khỏi chính trường khiến bức tranh chính trị trong khu vực thay đổi.

Ông Trump mới là người chiến thắng bầu cử giữa kỳ?
Ông Trump mới là người chiến thắng bầu cử giữa kỳ?
Bình luận quốc tếicon  07/11/2018 

Dù kết quả bầu cử ngày 6/11 không mang lại chiến thắng hoàn hảo cho đảng Cộng hòa vì họ để mất Hạ viện về tay phe Dân chủ, nhưng rốt cuộc Tổng thống Donald Trump chính là người giành chiến thắng.

Tên lửa Nga uy lực cỡ nào khi Mỹ bỏ hiệp ước hạt nhân?
Tên lửa Nga uy lực cỡ nào khi Mỹ bỏ hiệp ước hạt nhân?
Quân sựicon  11/11/2018 

Các chuyên gia cho rằng, khi Mỹ rút khỏi Hiệp định Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF), Nga có thể phát triển những loại tên lửa hiện đại mới.

Thách thức từ thế đối trọng trên chính trường Mỹ
Thách thức từ thế đối trọng trên chính trường Mỹ
Bình luận quốc tếicon  10/11/2018 

Thời gian sắp tới được dự báo sẽ không yên ả, và câu hỏi đặt ra lúc này là Tổng thống Donald Trump sẽ triển khai thực hiện chính sách "Nước Mỹ trước tiên" như thế nào.

Quan hệ Mỹ-Triều Tiên xấu đi?
Quan hệ Mỹ-Triều Tiên xấu đi?
Bình luận quốc tếicon  10/11/2018 

Trong khi cả thế giới đang dồn hết sự chú ý vào sự kiện bầu cử giữa kỳ ở Mỹ, quan hệ giữa Mỹ và Triều Tiên lại xuất hiện nhiều dấu hiệu tiêu cực.

Phép thử sức mạnh ông Trump
Phép thử sức mạnh ông Trump
Bình luận quốc tếicon  07/11/2018 

Các hoạt động kiểm phiếu đang diễn ra trên toàn nước Mỹ, với kết quả cuối cùng sẽ chứng tỏ Tổng thống Donald Trump của đảng Cộng hòa được người dân tán thưởng hay phản đối.

Nguy cơ chiến tranh nóng giữa Mỹ và Iran rất lớn?
Nguy cơ chiến tranh nóng giữa Mỹ và Iran rất lớn?
Bình luận quốc tếicon  07/11/2018 

Lệnh trừng phạt của Mỹ đánh vào ngành dầu khí Iran đã có hiệu lực. Dường như chính quyền Tổng thống Trump muốn Iran phải quy phục hoàn toàn.

Mỹ phạt Iran: Gậy ông đập lưng ông?
Mỹ phạt Iran: Gậy ông đập lưng ông?
Bình luận quốc tếicon  07/11/2018 

Tung các đòn trừng phạt "khắc nghiệt chưa từng có" lên Iran sẽ khiến cho những người dân Trung Đông có cảm tình với Mỹ chống lại cường quốc này.

'Chiến tranh thương mại' leo thang, TQ hối hả tìm đồng minh
'Chiến tranh thương mại' leo thang, TQ hối hả tìm đồng minh
Bình luận quốc tếicon  07/11/2018 

Trung Quốc đang cố lôi kéo phần còn lại của thế giới để ủng hộ nước này về mặt chính trị trong cuộc xung đột thương mại với Mỹ.

Ba kết quả tiềm tàng của bầu cử Mỹ và nỗi lo của ông Trump
Ba kết quả tiềm tàng của bầu cử Mỹ và nỗi lo của ông Trump
Bình luận quốc tếicon  06/11/2018 

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thực sự muốn đông đảo người trung thành với mình đi bỏ phiếu ngày 6/11 dù ông không có tên trong danh sách ứng cử.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN