Lý do New Zealand dễ dàng cấm súng còn Mỹ thì không

24 giờ sau vụ xả súng giết chết 50 người tại Christchurch, Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern cam kết sẽ thay đổi luật súng đạn. 

Chưa đầy một tuần sau, bà thông báo lệnh cấm vũ khí tấn công và súng trường sẽ có hiệu lực từ giữa tháng 4. 

Theo tờ Vox, hệ thống chính trị đặc biệt của Mỹ khiến nước này khó có thể thực hiện hành động nhanh chóng như ở New Zealand.

Luật súng đạn ở New Zealand vốn chặt chẽ hơn luật ở Mỹ rất nhiều. New Zealand yêu cầu có giấy phép mới có thể mua và sở hữu súng – tiêu chuẩn mà chỉ vài bang ở Mỹ có. Dù vậy, luật ở New Zealand vẫn có lỗ hổng, đặc biệt là liên quan tới đăng ký và quản lý súng trường bán tự động.

Lý do New Zealand dễ dàng cấm súng còn Mỹ thì không
Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern

Theo thay đổi mới được đưa ra, New Zealand sẽ cấm mọi loại súng trường tấn công và súng trường bán tự động kiểu quân sự. Nước này cũng sẽ thành lập chương trình mua lại súng để thu hồi những vũ khí nằm trong diện bị cấm. Thủ tướng Ardern còn đảm bảo không có chuyện đổ xô đi mua súng sắp bị cấm.

Australia từng có phản ứng tương tự sau khi xảy ra một vụ xả súng hàng loạt năm 1996. Thay đổi này giúp giảm số vụ chết người do súng đạn trong những năm sau đó.

Trong khi đó, người Mỹ - vốn quen với việc chính phủ phản ứng với các vụ xả súng hàng loạt chỉ bằng “ý nghĩ và lời cầu nguyện” – có thể rất ngạc nhiên trước động thái nhanh gọn, quyết liệt của New Zealand. Một phần là vì Hiệp hội Súng trường Quốc gia Mỹ (NRA) luôn gây ảnh hưởng tới các cuộc tranh luận về kiểm soát súng. Một phần cũng là vì hệ thống quốc hội của Mỹ không cho phép đảng cầm quyền nhanh chóng biến ý tưởng thành hiện thực như New Zealand. 

Kết quả là: Ở New Zealand thì chỉ cần một vụ xả súng là có thể thay đổi được luật súng đạn. Còn tại Mỹ, nơi mà bạo lực súng đạn ở mức cao hơn rất nhiều, thì hầu như không có thay đổi nào từng diễn ra ở cấp liên bang dù Mỹ xảy ra xả súng hàng loạt gần như hàng ngày.

Vậy ảnh hưởng của NRA lớn tới đâu mà hệ thống chính trị của Mỹ phức tạp ra sao?

Ảnh hưởng của NRA

Phản ứng nhanh chóng với một vụ xả súng hàng loạt ở New Zealand dường như không thể xảy ra ở Mỹ - quốc gia chưa từng thông qua thay đổi đáng kể nào với luật súng liên bang từ những năm 1990.

Đó không phải là vì chính sách súng đạn nghiêm ngặt không được lòng dân. Theo khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew, phần lớn người dân ở Mỹ ủng hộ kiểm tra lý lịch người mua súng, xây dựng cơ sở dữ liệu liên bang để theo dõi tình hình bán súng, cấm vũ khí tấn công…

Một vấn đề nằm ở hiện diện mạnh mẽ của NRA trong chính trường Mỹ. NRA là tổ chức quyền lực nhất trong các cuộc tranh luận về súng đạn ở Mỹ. Với mối liên kết trực tiếp với hàng triệu thành viên, NRA có thể huy động chủ sở hữu súng ở Mỹ gọi cho các thành viên Quốc hội và phản đối bất kỳ đề xuất nào muốn hạn chế súng đạn. Thông điệp của NRA có xu hướng tập trung vào một khả năng: Một hạn chế súng đạn được Quốc hội thông qua sẽ là một bước tiến gần hơn tới luật chấm dứt quyền sở hữu súng đạn.

Báo chí và các chính trị gia bảo thủ rất coi trọng sự ủng hộ của NRA. Chính trị gia thể hiện họ ủng hộ quyền sở hữu súng đạn dưới mọi hình thức. Ví dự như năm 2015, Thượng nghị sĩ Ted Cruz đã xuất hiện trong một video, trong đó ông làm nóng món thịt muối bằng súng máy.

Mặc dù một số chiến dịch xuất hiện trong những năm gần đây tìm cách đối trọng với NRA và dù họ có thể thành công ở một số cuộc bầu cử và ở cấp bang, nhưng NRA vẫn có ảnh hưởng to lớn trong nền chính trị súng đạn ở Mỹ.

 

NRA gây ảnh hưởng bằng cách tận dụng môi trường pháp lý đặc biệt của Mỹ. Mỹ là một trong những quốc gia ít ỏi trên thế giới thừa nhận quyền hợp pháp trong sở hữu súng thông qua Tu chính án thứ hai của Hiến pháp Mỹ.

Mỹ có rất nhiều người sở hữu súng. Số người này tạo nên một đơn vị bầu cử rộng lớn cho NRA và các chính khách ủng hộ quyền sở hữu súng.

Trong khi đó, New Zealand không có những rào cản này. Không có tổ chức nào như NRA. Không có quyền hiến pháp nào về sở hữu súng. Dù mức độ sở hữu súng thuộc hàng 20 nước nhiều nhất thế giới nhưng New Zealand vẫn có ít súng hơn nhiều so với Mỹ.

Văn hóa ở hai nước cũng rất nhau. Một số người New Zealand đã từ bỏ súng trường bán tự động sau vụ xả súng ngày 15/3. Đó không phải là phản ứng sẽ gặp ở Mỹ - nơi mà chủ sở hữu súng sẽ nhanh chóng bảo vệ quyền cho dù chuyện gì xảy ra đi chăng nữa.

Môi trường đó là lý do tại sao lãnh đạo New Zealand nhanh chóng hành động và được đảng đối lập ủng hộ. 

Rào cản từ hệ thống chính trị Mỹ

Ngay cả nếu nước Mỹ có một tổng thống sẵn sàng thực thi luật súng đạn nghiêm ngặt hơn, vẫn có khả năng cao là biện pháp đó sẽ không được thông qua. Đó là do cơ cấu chính trị Mỹ với nhiều lớp kiểm soát.

Năm 2012, khi xảy ra vụ xả súng ở trường tiểu học Sandy Hook khiến 26 người chết, Tổng thống khi đó Barack Obama và phe Dân chủ đã hối thúc Quốc hội thực thi luật súng đạn nghiêm ngặt hơn. Biện pháp được đề xuất đã không vượt qua nổi Thượng viện vì một số thượng nghị sĩ chặn dự luật.

Ở Mỹ, để một dự luật thành luật ở cấp liên bang, dự luật cần vượt qua Hạ viện, Thượng viện và sau đó cần chữ ký của tổng thống.

Hệ thống này tạo ra nhiều điểm mà dự luật có thể tắc nghẽn tại đó. Cách khả thi duy nhất để vượt qua là một đảng chính trị kiểm soát đa số Hạ viện, Thượng viện và Nhà Trắng. 

New Zealand không gặp những rào cản này. Đảng cầm quyền kiểm soát hoàn toàn nghị trình cho tới kỳ bầu cử tiếp theo. 

Ở Mỹ, phong trào chính trị cần giành sự ủng hộ của Hạ viện, Thượng viện và Nhà Trắng để thay đổi luật. Ở New Zealand, họ chỉ cần được Quốc hội ủng hộ vì chỉ có một viện. Tức là để thay đổi luật súng, chỉ cần lãnh đạo đương nhiệm, cụ thể là Thủ tướng Ardern và liên minh cầm quyền, ủng hộ.

Điều đó đơn giản hơn nhiều so với việc giành sự ủng hộ của Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi (phe Dân chủ), lãnh đạo phe Cộng hòa đa số tại Thượng viện Mitch McConnel (phe Cộng hòa), ít nhất một số nghị sĩ Dân chủ ở Thượng viện cùng với sự ủng hộ của Tổng thống Donald Trump (phe Cộng hòa).

Theo Báo Tin Tức

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Điều cả loạt 'pháo đài bay' đến Âu châu, Mỹ muốn dằn mặt ai?
Điều cả loạt 'pháo đài bay' đến Âu châu, Mỹ muốn dằn mặt ai?
Quân sựicon  21/03/2019 

Không lực Mỹ vừa triển khai 6 máy bay ném bom B-52 có khả năng mang hạt nhân tới châu Âu để "huấn luyện bay" với các đối tác NATO và đồng minh trong khu vực.

 
Cái bắt tay nhiều tính toán
Cái bắt tay nhiều tính toán
Bình luận quốc tếicon  25/03/2019 

Chuyến thăm của Chủ tịch Trung Quốc tới Italia kết thúc ngày 23/3 với việc hai nước ký tổng cộng 29 thỏa thuận hợp tác, trong đó có Bản ghi nhớ (MoU) về việc Italia tham gia sáng kiến "Vành đai và con đường" (BRI).

 
Vì sao Nga triển khai vũ khí chiến lược đến Crưm?
Vì sao Nga triển khai vũ khí chiến lược đến Crưm?
Bình luận quốc tếicon  20/03/2019 

Nga điều các máy bay ném bom chiến lược Tu-22M3 và hệ thống tên lửa Iskander tới bán đảo Crưm nhằm đối phó với lá chắn tên lửa Mỹ.

 
Ngày tồi tệ của ông Trump trong 'cơn ác mộng" điều tra Nga
Ngày tồi tệ của ông Trump trong 'cơn ác mộng" điều tra Nga
Bình luận quốc tếicon  14/03/2019 

Các công tố viên tại New York vừa truy tố thêm tội gian lận thế chấp cùng một số tội danh khác đối với Paul Manafort, cựu giám đốc tranh cử của Tổng thống Donald Trump.

 
Ông Trump chi những gì trong đề xuất ngân sách kỷ lục?
Ông Trump chi những gì trong đề xuất ngân sách kỷ lục?
Bình luận quốc tếicon  12/03/2019 

Tổng thống Trump vừa công bố đề xuất ngân sách kỷ lục 4,75 nghìn tỷ USD cho năm tài khóa 2020 với kế hoạch tăng chi tiêu quân sự và cắt giảm mạnh các chương trình trong nước như giáo dục và bảo vệ môi trường.

 
Tại sao có nhận định trái ngược về độ an toàn của Boeing 737 Max 8?
Tại sao có nhận định trái ngược về độ an toàn của Boeing 737 Max 8?
Bình luận quốc tếicon  13/03/2019 

Vụ tai nạn chết người thứ hai liên quan tới máy bay Boeing 737 Max 8 trong vòng chưa đầy 6 tháng qua đã đặt ra một câu hỏi: Dòng máy bay này có còn an toàn? 

Huawei được và mất gì khi khởi kiện chính phủ Mỹ?
Huawei được và mất gì khi khởi kiện chính phủ Mỹ?
Bình luận quốc tếicon  08/03/2019 

Động thái kiện chính phủ Mỹ của Tập đoàn Công nghệ Trung Quốc Huawei là nhằm bắn tín hiệu tập đoàn này sẵn sàng trải qua một quy trình công khai để lấy lại thanh danh.

Ông Trump có thoát nổi tình cảnh 'tứ bề thọ địch'?
Ông Trump có thoát nổi tình cảnh 'tứ bề thọ địch'?
Bình luận quốc tếicon  06/03/2019 

Các thành viên Dân chủ tại Hạ viện Mỹ vừa khởi động một "cuộc tổng tấn công" nhằm vào mọi góc cạnh trong đời sống chính trị, kinh doanh và cá nhân của Tổng thống Donald Trump.

Mỹ gây áp lực thương mại với Ấn Độ kéo theo hậu quả nào?
Mỹ gây áp lực thương mại với Ấn Độ kéo theo hậu quả nào?
Bình luận quốc tếicon  06/03/2019 

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump cố gây áp lực thương mại lên Ấn Độ được coi là “phát súng cảnh cáo” song các chuyên gia quan ngại điều này có thể dẫn tới hậu quả về chính trị.

Giới chức Mỹ, Triều đánh giá thế nào về thượng đỉnh ở Hà Nội?
Giới chức Mỹ, Triều đánh giá thế nào về thượng đỉnh ở Hà Nội?
Bình luận quốc tếicon  04/03/2019 

Giới chức Mỹ và Triều Tiên đã chính thức lên tiếng về kết quả hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Kim Jong Un ở Hà Nội.

Việt Nam – Mảnh đất của hòa giải
Việt Nam – Mảnh đất của hòa giải
Việt Nam và thế giớiicon  25/02/2019 

Khi tới thủ đô Hà Nội để gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un sẽ biết đến những giá trị từ sự hòa giải.

Vì sao không ai muốn lãnh đạo bộ quốc phòng dưới quyền ông Trump?
Vì sao không ai muốn lãnh đạo bộ quốc phòng dưới quyền ông Trump?
Bình luận quốc tếicon  22/02/2019 

Tìm kiếm được một nhân vật mà cả Tổng thống Donald Trump và Thượng viện ưng ý thay thế hẳn cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis là việc không dễ dàng.

Đã tới lúc tính chuyện đoàn tụ gia đình Mỹ-Triều?
Đã tới lúc tính chuyện đoàn tụ gia đình Mỹ-Triều?
Bình luận quốc tếicon  22/02/2019 

Một số chuyên gia cho rằng, tại hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều lần hai ở Việt Nam, Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Kim Jong Un nên bàn chuyện đoàn tụ người Mỹ gốc Triều với gia đình bị ly tán.

Triều Tiên sẽ bỏ 'vương miện hạt nhân' Yongbyon tại hội nghị ở Hà Nội?
Triều Tiên sẽ bỏ 'vương miện hạt nhân' Yongbyon tại hội nghị ở Hà Nội?
Bình luận quốc tếicon  21/02/2019 

Gần như suốt 4 thập niên qua, các tham vọng hạt nhân của Triều Tiên tập trung vào một tổ hợp rộng lớn ẩn náu giữa đồi núi ở phía bắc Bình Nhưỡng.

Singapore tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Triều như thế nào?
Singapore tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Triều như thế nào?
Bình luận quốc tếicon  20/02/2019 

Được chọn đăng cai hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều 2018, Singapore đã đầu tư nhiều công sức, tiền của để hoàn thành tốt vai trò nước chủ nhà.

Triều Tiên có thể lặp lại 'phép màu' kinh tế Việt Nam ra sao?
Triều Tiên có thể lặp lại 'phép màu' kinh tế Việt Nam ra sao?
Bình luận quốc tếicon  20/02/2019 

Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều lần thứ 2 sắp tới được kỳ vọng mở ra cơ hội cho Triều Tiên trong phát triển kinh tế.

Sẽ có đột phá tại thượng đỉnh Trump – Kim lần 2?
Sẽ có đột phá tại thượng đỉnh Trump – Kim lần 2?
Bình luận quốc tếicon  12/02/2019 

Trước khi gặp nhau vào cuối tháng này, Tổng tống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un chịu áp lực phải đạt được thỏa thuận tiến gần hơn tới chấm dứt mối đe dọa hạt nhân Triều Tiên.

Nhìn lại chặng đường ngoại giao Mỹ-Triều Tiên
Nhìn lại chặng đường ngoại giao Mỹ-Triều Tiên
Bình luận quốc tếicon  15/02/2019 

Đã 8 tháng kể từ khi Tổng thống Mỹ và Chủ tịch Triều Tiên gặp mặt lần đầu tại Singapore. Cùng nhìn lại chặng đường ngoại giao Mỹ-Triều từ Singpore tới Việt Nam, nơi hai nhà lãnh đạo dự kiến gặp lần hai vào cuối tháng 2.

Chuyên gia Nga đánh giá về việc Mỹ rút khỏi INF
Chuyên gia Nga đánh giá về việc Mỹ rút khỏi INF
Bình luận quốc tếicon  02/02/2019 

Sau khi Mỹ tuyên bố tạm ngừng thực hiện Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) từ ngày 2/2, các chuyên gia của Nga đã có nhận định khác nhau về sự kiện này.

Mỹ cảnh báo 'đe dọa an ninh mạng' từ Nga-Trung
Mỹ cảnh báo 'đe dọa an ninh mạng' từ Nga-Trung
Bình luận quốc tếicon  30/01/2019 

Báo cáo tình báo mới của Mỹ cho rằng, các mối đe dọa mạng từ Trung Quốc và Nga ngày càng đáng ngại.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN