Tại sao Qatar thành tâm bão khủng hoảng ngoại giao Vùng Vịnh?

Cuộc khủng hoảng ngoại giao, trong đó Ảrập Xêút và các đồng minh Vùng Vịnh đồng loạt cô lập Qatar, bắt nguồn từ cáo buộc đất nước nhỏ bé giàu khí đốt này bảo trợ cho các nhóm khủng bố nhằm gây bất ổn khu vực.

Đây không phải lần đầu tiên các láng giềng của Qatar thể hiện sự bất bình đối với chính sách ngoại giao độc lập của nước này. Vào năm 2014, họ đã từng cắt đứt quan hệ ngoại giao với Qatar suốt 9 tháng.

Tại sao Qatar thành tâm bão khủng hoảng ngoại giao Vùng Vịnh?

Bị láng giềng cô lập, Qatar đứng trước nguy cơ thiếu lương thực. (Ảnh: EPA)

Rót tiền cho khủng bố?

Theo BBC, căng thẳng hiện nay bắt nguồn từ sự ủng hộ mà Qatar dành cho tổ chức Tình Anh em Hồi giáo; mối quan hệ thân cận của nước này với các nhóm như Taliban cùng một số chi nhánh của al-Qaeda; quan hệ với Iran - nước gần đây dẫn dính tới các cáo buộc của Riyadh rằng hãng thông tấn Al Jazeera của nhà nước Qatar ủng hộ phiến quân Houthi ở Yemen đang chiến đấu chống các lực lượng chính phủ mà Ảrập Xêút và UAE hậu thuẫn.

Doha mạnh mẽ phủ nhận các cáo buộc của Riyadh, khẳng định nước này đã áp dụng các biện pháp chống khủng bố cứng rắn hơn nhiều so với một số nước láng giềng.

Tuy nhiên, tranh cãi mới nhất còn hé mở vai trò của Qatar trong việc chi dùng số tài sản kếch xù của quốc gia này.

Hồi tháng 4, có tin nói Qatar đã chi trả khoản tiền chuộc lên tới 1 tỷ USD cho một cựu thành viên al-Qaeda ở Syria và cho các quan chức an ninh Iran, để đổi lấy sự tự do của 26 thành viên Hoàng gia bị phiến quân Shiite Iraq do Iran ủng hộ bắt cóc và của hàng chục chiến binh Shiite bị quân thánh chiến ở Syria cầm giữ.

"Nghi án" Qatar tiếp tục rót tiền cho chủ nghĩa li khai và tư tưởng cực đoan là mối quan ngại chính của cuộc khủng hoảng lần này.

"Vẫn có cách"

Kể từ vụ 11/9, nỗ lực do Mỹ đứng đầu nhằm triệt tiêu tài chính khủng bố được tăng cường mạnh mẽ. Một loạt quy định và nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc được thông qua; nhiều thực thể và cá nhân bị trừng phạt và đóng cửa.

Tuy nhiên, cam kết của một số nước, trong đó có Qatar, liên tục bị đặt thành vấn đề.

Năm 2014, Thứ trưởng Tài chính Mỹ phụ trách Tình báo tài chính và khủng bố David Cohen nêu cụ thể: "Qatar, một đồng minh lâu năm của Mỹ, đã nhiều năm công khai rót tiền cho Hamas, tổ chức đang tiếp tục gây bất ổn khu vực. Tin tức truyền thông cho thấy, chính phủ Qatar cũng đang ủng hộ các nhóm cực đoan hoạt động ở Syria".

 

David Cohen cũng hướng sự chú ý đến môi trường "dễ dãi" ở Qatar giúp những kẻ gây quỹ cho các nhóm khủng bố như al-Qaeda và tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Năm 2016, người kế nhiệm của ông Cohen ở Bộ Tài chính Mỹ là Adam Szubin cũng nói rằng, dù chứng tỏ sẵn sàng hành động chống các nguồn tài chính rót cho khủng bố, Qatar vẫn "có cách" và không có "năng lực và ý chí chính trị cần thiết để thực thi hiệu quả luật về tài chính chống khủng bố nhằm chống lại mọi mối đe dọa tài chính khủng bố".

Phản ứng trước thực tế này, Mỹ đã trừng phạt một số công dân Qatar vì cấp tiền cho khủng bố.

Quan hệ với Iran

Có một yếu tố khác nữa góp phần đẩy căng thẳng ngoại giao ở Vùng Vịnh lên cao. Đó là mối quan hệ giữa Qatar và Iran.

Qatar là nhà xuất khẩu khí đốt lớn thứ 2 thế giới sau Nga. Nước này có chung các hoạt động khai thác khí với Iran ở Vùng Vịnh – và đây là một trong nhiều sợi dây ràng buộc họ. Các mỏ khai thác khí của Qatar nằm ở mạn nam của Vùng Vịnh, còn Iran khai thác ở mạn bắc.

Việc Tổng thống Mỹ quyết định rời khỏi Thỏa thuận khí hậu Paris và tỏ tín hiệu sẽ rút khỏi thỏa thuận P5+1 (Thỏa thuận hạt nhân Iran) đã đặt Qatar vào một tình thế chính trị khó khăn.

Nguồn thu nhập của hầu hết các quốc gia Vùng Vịnh chủ yếu là từ dầu khí. Khí đốt được ưa thích hơn trong tương lai, đặt Qatar và Iran vào một vị thế khác biệt với các thành viên GCC, tức Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh.

Qatar và Iran thu lợi nhiều hơn từ nền kinh tế khí đốt chiếm ưu thế trong tương lai. Vì vậy, Qatar và phần còn lại của Vùng Vịnh sẽ khác nhau về nhiều chính sách, trong đó có sự ủng hộ đối với các quyết định của Tổng thống Trump.

Ảrập Xêút là nước có ảnh hưởng mạnh đối với GCC ngay từ khi mới thành lập, một phần bởi vị thế quan hệ đối ngoại của nước này.

Theo thời gian, Qatar đã theo đuổi các quan hệ đối ngoại độc lập khiến một số nước GCC không hài lòng. Trong số đó có việc thành lập Hãng truyền thông Al Jazeera năm 1996. Việc Qatar thành lập và tiếp tục cấp tiền cho Al Jazeera đã gây căng thẳng chính trị trong nội bộ GCC vì hãng tin này bị coi là cánh tay nối dài của Qatar nhằm gây bất ổn khu vực.

Thanh Hảo

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Nguy cơ chiến tranh nóng giữa Mỹ và Iran rất lớn?
Nguy cơ chiến tranh nóng giữa Mỹ và Iran rất lớn?
Bình luận quốc tếicon  07/11/2018 

Lệnh trừng phạt của Mỹ đánh vào ngành dầu khí Iran đã có hiệu lực. Dường như chính quyền Tổng thống Trump muốn Iran phải quy phục hoàn toàn.

 
Mỹ phạt Iran: Gậy ông đập lưng ông?
Mỹ phạt Iran: Gậy ông đập lưng ông?
Bình luận quốc tếicon  07/11/2018 

Tung các đòn trừng phạt "khắc nghiệt chưa từng có" lên Iran sẽ khiến cho những người dân Trung Đông có cảm tình với Mỹ chống lại cường quốc này.

 
Ba kết quả tiềm tàng của bầu cử Mỹ và nỗi lo của ông Trump
Ba kết quả tiềm tàng của bầu cử Mỹ và nỗi lo của ông Trump
Bình luận quốc tếicon  06/11/2018 

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thực sự muốn đông đảo người trung thành với mình đi bỏ phiếu ngày 6/11 dù ông không có tên trong danh sách ứng cử.

 
'Chiến tranh thương mại' leo thang, TQ hối hả tìm đồng minh
'Chiến tranh thương mại' leo thang, TQ hối hả tìm đồng minh
Bình luận quốc tếicon  07/11/2018 

Trung Quốc đang cố lôi kéo phần còn lại của thế giới để ủng hộ nước này về mặt chính trị trong cuộc xung đột thương mại với Mỹ.

 
TQ “xuống thang” cuộc chiến thương mại với Mỹ?
TQ “xuống thang” cuộc chiến thương mại với Mỹ?
Bình luận quốc tếicon  06/11/2018 

Trung Quốc cam kết cắt giảm thuế nhập khẩu và mở cửa nền kinh tế trong bối cảnh nước này đang đối mặt với chỉ trích về thương mại “không công bằng”.

 
Đồng minh, địch thủ của Mỹ mong gì ở bầu cử giữa kỳ?
Đồng minh, địch thủ của Mỹ mong gì ở bầu cử giữa kỳ?
Bình luận quốc tếicon  06/11/2018 

Do kết quả bầu cử giữa kỳ tại Mỹ tác động đến các chính sách của Mỹ trên toàn cầu trong 2 năm tới, nên lãnh đạo các quốc gia khác đều đổ dồn con mắt về sự kiện lớn này.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Đảng Dân chủ lên ngôi, ông Trump gặp khó?
Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Đảng Dân chủ lên ngôi, ông Trump gặp khó?
Bình luận quốc tếicon  06/11/2018 

Cuộc chạy đua giành quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện diễn ra rất khốc liệt vào phút chót giữa hai đảng chính là Cộng hòa và Dân chủ.

Lý do sốc khiến Nga, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ đổ xô tích vàng
Lý do sốc khiến Nga, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ đổ xô tích vàng
Bình luận quốc tếicon  06/11/2018 

Các ngân hàng trung ương trên khắp thế giới đang gia tăng lượng vàng dự trữ với tốc độ kinh ngạc, dẫn đầu là Nga, Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ.

Vì sao Nga “xoay trục” sang châu Á?
Vì sao Nga “xoay trục” sang châu Á?
Bình luận quốc tếicon  05/11/2018 

Trong những năm gầy đây, Nga trải qua thời kỳ được cho là khá khó khăn. Suy thoái kinh tế, giá dầu lao dốc và các biện pháp trừng phạt của phương Tây đã lấy đi lợi thế cạnh tranh của Moscow.

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung sắp kết thúc?
Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung sắp kết thúc?
Bình luận quốc tếicon  05/11/2018 

Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump được tin đang có động thái nhằm sớm chấm dứt cuộc chiến thương mại đang leo thang với Trung Quốc.

Vì sao Nga không ‘làm găng’ vụ nhà báo Khashoggi?
Vì sao Nga không ‘làm găng’ vụ nhà báo Khashoggi?
Bình luận quốc tếicon  02/11/2018 

Trong danh sách các nước chỉ trích Ảrập Xêút liên quan đến vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi ngày một dài thêm không thấy xuất hiện Nga.

Mỹ bỏ hiệp ước hạt nhân với Nga, Trung Quốc 'giật mình'?
Mỹ bỏ hiệp ước hạt nhân với Nga, Trung Quốc 'giật mình'?
Bình luận quốc tếicon  03/11/2018 

Trong trường hợp Mỹ chính thức rút khỏi INF, dù không phải một nước thành viên hiệp ước, song Trung Quốc sẽ phải đối mặt với áp lực từ cả hai phía.

Ông Trump đang 'ngầm giúp' Trung Quốc?
Ông Trump đang 'ngầm giúp' Trung Quốc?
Bình luận quốc tếicon  01/11/2018 

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung do Tổng thống Mỹ Donald Trump khởi xướng đã thúc đẩy Trung Quốc khẩn trương hơn nữa trong việc thực hiện các mục tiêu nước này đề ra từ trước. 

Rút khỏi INF với Nga, ông Trump 'nhắn' gì cho Kim Jong Un?
Rút khỏi INF với Nga, ông Trump 'nhắn' gì cho Kim Jong Un?
Bình luận quốc tếicon  31/10/2018 

Quyết định rút khỏi Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung năm 1987 với Nga, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngầm phát đi một thông điệp tới Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un.

Ông Trump tung chiêu trước thềm bầu cử?
Ông Trump tung chiêu trước thềm bầu cử?
Bình luận quốc tếicon  30/10/2018 

Việc đưa số lượng lớn binh sĩ tới biên giới cho thấy quyết tâm của Tổng thống Trump giành lại điểm cho đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới.

Ông Trump sẽ mất hàng loạt 'tướng'?
Ông Trump sẽ mất hàng loạt 'tướng'?
Thế giớiicon  29/10/2018 

Các quan chức thân cận Nhà Trắng tiết lộ, nhiều quan chức cấp cao trong nội các của Tổng thống Trump có thể ra đi sau bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới.

Mỹ-Trung đấu thương mại, ai 'đứng giữa hai làn đạn'?
Mỹ-Trung đấu thương mại, ai 'đứng giữa hai làn đạn'?
Bình luận quốc tếicon  27/10/2018 

Panama là một trong những quốc gia hiện bị mắc kẹt giữa cuộc chiến tranh thương mại giữa Trung Quốc-Mỹ và buộc phải tìm cách hài hòa giữa hai quốc gia này.

Vụ nhà báo bị giết: Mỹ có đòn gì để phạt Ảrập Xêút?
Vụ nhà báo bị giết: Mỹ có đòn gì để phạt Ảrập Xêút?
Bình luận quốc tếicon  27/10/2018 

Dưới đây mới là những gì Mỹ có thể làm để buộc những kẻ đứng sau cái chết của nhà báo Jamal Khashoggi phải trả giá.

Mỹ là nguyên nhân Trung Quốc, Nhật Bản xích lại gần nhau
Mỹ là nguyên nhân Trung Quốc, Nhật Bản xích lại gần nhau
Bình luận quốc tếicon  28/10/2018 

Khi ông Shinzo Abe lên nắm quyền 6 năm trước, khó có thể tưởng tượng được việc các nhà lãnh đạo Trung Quốc trải thảm đỏ đón ông.

Cơn ác mộng với Trung Quốc?
Cơn ác mộng với Trung Quốc?
Bình luận quốc tếicon  25/10/2018 

Việc rút khỏi INF có thể cho phép Mỹ cạnh tranh với Trung Quốc phát triển những loại vũ khí mà trước đó từng bị cấm trong Hiệp ước này.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN