Đền Artemis – Bi kịch của một kỳ quan thế giới

Đền Artemis từ lâu đã được coi là vĩ đại nhất trong số 7 kỳ quan thế giới cổ đại. Tuy nhiên, ngôi đền từng bị một người đốt cháy chỉ vì muốn được lưu danh sử sách.

Theo phần lớn giới sử gia, đền thờ do kiến trúc sư Cherisiphron ở Crete, Hy Lạp thiết kế năm 550 trước Công nguyên. Đền được xây để thờ nữ thần săn bắn Artemis trên nền một ngôi đền nhỏ hơn thờ nữ thần Artemis ở thành phố Ephesus nhưng đã bị lũ phá hủy cách đây hai thế kỷ. Ngôi đền mới và lộng lẫy hơn nhiều này được xây dựng lại gần như hoàn toàn từ đá cẩm thạch trắng sáng bóng. Dầm đỡ bằng gỗ tuyết tùng được xử lý bằng nước hoa và dầu.

Đền Artemis – Bi kịch của một kỳ quan thế giới
Vẻ đẹp tráng lệ của Đền Artemis được tái hiện lại. Ảnh: Orange Smile

Chi phí mua loại đá cẩm thạch đắt đỏ này và chi phí xây dựng đền phần lớn do Vua Croesus của nước Lydia (phía Tây Bắc của Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay) bỏ ra. Để đảm bảo ngôi đền càng bền vững càng tốt, ngoài việc xây từ các phiến đá cẩm thạch cứng và dầm gỗ được xử lý đặc biệt, ngôi đền còn được xây trên nền đất đầm lầy. Lý do đền được xây trên đất mềm là để nó có thể chống đỡ tốt hơn với động đất.

Để giúp giải quyết những vấn đề khi xây một cấu trúc lớn trên nền đất đầm lầy, khu vực móng được gia cố bằng hàng tấn than và da cừu. Sau đó, đá phiến và cẩm thạch được đặt lên trên một bề mặt phẳng để xây.

Tới nay, các chuyên gia vẫn tranh cãi về thời gian xây đền. Có người bảo 10 năm, có người bảo 200 năm. Mặc dù khu vực chính của đền được xây chỉ trong 10 năm nhưng nó liên tục được nâng cấp cho tới năm 356 trước Công nguyên – thời điểm bi kịch xảy ra khi nó bị phá hủy.

Đền Artemis dài 114m, rộng gần 55m và đặc điểm ấn tượng nhất là 127 cột đá cẩm thạch trắng bóng đỡ lấy mái đền. Theo ước tính, mỗi cột là một khối đá cẩm thạch dài hơn 18m và nặng gần 100 tấn.

Hiện chưa ai rõ những cột cẩm thạch này được dựng lên thế nào. Các cột cẩm thạch chính là thứ mà nhiều du khách và người đến thờ cúng thời cổ đại trầm trồ thán phục.

Ngôi đền được coi là viên ngọc quý của thành phố Ephesus và tồn tại yên ổn trong 2 thế kỷ. Ngày 21/7/356 trước Công nguyên, một nhân vật bí ẩn tên là Herostratus đã quyết định đốt toàn bộ ngôi đền.

Thoạt nghe có vẻ vô lý vì đền chủ yếu làm bằng đá cẩm thạch nên làm sao một người có thể đốt nó chỉ trong một buổi tối. Tuy nhiên, thủ phạm lại thực hiện nó rất dễ dàng. Hắn lẻn qua bảo vệ đền, đặt nhiều tấm vải tẩm đẫm dầu quanh một số dầm gỗ và rồi châm lửa.

Đền Artemis – Bi kịch của một kỳ quan thế giới
Tàn tích ngôi đền ngày nay ở Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: Wikimedia

Ngôi đền bị phá hủy khiến người dân thành phố Ephesus choáng váng vì họ cho rằng một ngôi đền lớn như vậy không thể bị phá theo cách thông thường. Điều gây sốc hơn là Herostratus công khai thừa nhận tội ác và tự nộp mình cho nhà chức trách Ephesus. Kẻ phóng hỏa ngay lập tức bị tra khảo lý do đốt đền. Hắn tuyên bố làm thế là để tên được lưu danh trong lịch sử.

Lo sợ có nhiều tội phạm bắt chước để được nổi tiếng, giới chức Ephesus đã hành quyết Herostratus một cách dã man và công khai. Sau sự việc, mọi thông tin đề cập tới tên hắn đều bị loại bỏ khỏi hồ sơ. Thành phố còn ban sắc lệnh bất kỳ ai nhắc tên hắn ở nơi công cộng sẽ bị hành quyết tương tự.

 

Tuy nhiên, việc xóa sổ tên thủ phạm khỏi lịch sử không theo như ý muốn giới chức Ephesus. Sử gia Hy Lạp thế kỷ 4 tên là Theopompus đã dũng cảm quyết định phớt lờ sắc lệnh khi viết tác phẩm Philippica để đảm bảo thế hệ tương lai biết số phận thực sự của ngôi đền vĩ đại và tên của kẻ đã phá hủy nó.

Dù giới chức Ephesus đã tiêu hủy mọi thứ liên quan tới Herostratus nhưng các sử gia vẫn đưa ra một số giả thiết về hắn. Ví dụ, hắn không phải là công dân thành phố Ephesus vì hắn bị tra tấn trên giá – hình phạt dành cho người nước ngoài. Do đó, một số chuyên gia cho rằng hắn là du khách nước ngoài hoặc một nô lệ. Tuy nhiên, cũng có người cho rằng vì dân Ephesus quá tức giận nên họ đối xử với Herostratus một cách tàn bạo như vậy.

Có giả thiết cho rằng việc Herostratus nảy ra ý tưởng muốn nổi tiếng vì sự ra đời của Alexander Đại đế - người sinh ra vào đúng ngày Herostratus đốt đền. Theo Giáo sư Gregory L. Ulmer trong cuốn “The Legend of Herostratus” (Huyền thoại Herostratus), vào tối hôm đó năm 356 trước Công nguyên, Herostratus đã đi qua ngôi đền trong lúc người đưa tin của triều đình Philip nước Macedonia thông báo hoàng tử chào đời và được tiên tri là sẽ làm nhiều điều vĩ đại.

Ý nghĩ về một đứa trẻ sinh ra trong nhung lụa và hào quang đã khiến Herostratus muốn xả cơn tức giận với đời. Giả thiết này bị cho là có kẽ hở khi Ephesus cách đất liền 900km, cách nơi sinh của Alexander ở Pella 500km. Do đó, không thể nào Herostratus lại biết Alexander chào đời trước khi đốt đền.

Xem clip về Đền Artemis (nguồn: See U in History)

Trong thời gian xây lại ngôi đền sau này, Alexander Đại đế đề nghị trả tiền nếu thành phố Ephesus đồng ý khắc tên ông nổi bật lên ngôi đền. Tuy nhiên, người Ephesus từ chối và tự bỏ tiền xây lại đền.

Ngôi đền mới cũng tráng lệ không kém, đứng vững trong 6 thế kỷ cho tới khi người Goth cướp phá thành phố thời gian 260-270 trước Công nguyên. Hiện chưa rõ người Goth phá ngôi đền hay chỉ lấy những thứ giá trị trong ngôi đền và phá hỏng một số phần.

Thời kỳ cuối cùng của ngôi đền là vào năm 400 sau Công nguyên khi người Thiên chúa giáo trỗi dậy. Các cửa ngôi đền đều bị đóng hoặc phá hủy. Đá trong đền được dùng cho các tượng và công trình khác.

Theo trang todayifoundout, nhiều nguồn thời cổ đại đều coi Đền Artemis là một trong những công trình vĩ đại, nếu không muốn nói là vĩ đại nhất, từng được xây dựng. Kẻ phá hủy nó thì mãi hai thiên niên kỷ sau mới nổi tiếng. Tên hắn được sử dụng để nói về sự nổi tiếng mà một số người muốn có bằng cách thực hiện tội ác.

Theo Báo Tin Tức

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Đợi vợ con ngủ say, chồng giở trò tấn công tình dục ôsin
Đợi vợ con ngủ say, chồng giở trò tấn công tình dục ôsin
Thế giới đó đâyicon  17/04/2019 

Một người giúp việc Philippines cáo buộc ông chủ người Hong Kong đã tấn công tình dục cô 5 lần trong 6 ngày, bất chấp vợ con ông này đang ngủ trong phòng.

 
Máy bay rơi xuống nhà dân cháy ngùn ngụt, 6 người chết
Máy bay rơi xuống nhà dân cháy ngùn ngụt, 6 người chết
Thế giớiicon  17/04/2019 

Hãng thông tấn RT đưa tin, ít nhất 6 người đã thiệt mạng tại miền nam Chile sau khi một chiếc máy bay nhỏ rơi xuống một khu dân cư tại thành phố Puerto Montt.

 
Kim Jong Un đột xuất thị sát diễn tập bay
Kim Jong Un đột xuất thị sát diễn tập bay
Thế giớiicon  17/04/2019 

Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un vừa có chuyến thị sát bất ngờ tới một đơn vị không quân và duyệt một bài diễn tập bay.

 
Sự thật đáng sợ về cô dâu IS bị tước quyền công dân Anh
Sự thật đáng sợ về cô dâu IS bị tước quyền công dân Anh
Chân dungicon  17/04/2019 

Những tuyên bố mới về Shamima Begum đang gây chú ý cao độ ở Anh, với các nguồn tin nói rằng thiếu nữ London này là một thành viên "lực lượng cảnh sát đạo đức khét tiếng" của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

 
Gần 300 người chết vì tai nạn giao thông dịp Tết té nước
Gần 300 người chết vì tai nạn giao thông dịp Tết té nước
Thế giớiicon  17/04/2019 

Tai nạn giao thông đường bộ trong 5 ngày đầu tiên diễn ra lễ hội Songkran đã khiến 279 người thiệt mạng và 2.807 người bị thương, Trung tâm Vận hành An toàn Đường bộ Thái Lan (RSOC) cho biết.

 
Vụ cháy Nhà thờ Đức Bà Paris: Hàng chục điều tra viên rốt ráo tìm nguyên nhân
Vụ cháy Nhà thờ Đức Bà Paris: Hàng chục điều tra viên rốt ráo tìm nguyên nhân
Thế giớiicon  17/04/2019 

Công tố viên Paris thông báo không có bằng chứng vụ cháy Nhà thờ Đức Bà là do hành động cố ý phá hoại, nhưng quá trình điều tra sẽ "kéo dài và phức tạp".

EU không hài lòng với chính sách trừng phạt Cuba của Mỹ
EU không hài lòng với chính sách trừng phạt Cuba của Mỹ
Thế giớiicon  17/04/2019 

Đại sứ Liên minh châu Âu tại Cuba, ông Albeto Navarro vừa lên án quyết định của Mỹ khi Washington đang có các bước đi pháp lý đối với Cuba và các công ty làm ăn với nước này.

Indonesia bước vào cuộc bầu cử siêu phức tạp
Indonesia bước vào cuộc bầu cử siêu phức tạp
Thế giớiicon  17/04/2019 

Khoảng 192 triệu người dân Indonesia ngày hôm nay (17/4) sẽ tới hơn 809.000 điểm bầu cử trên khắp cả nước để chọn ra các đại biểu quốc hội và người đứng đầu đất nước.

Khách TQ ném tiền xu vào động cơ máy bay để cầu may
Khách TQ ném tiền xu vào động cơ máy bay để cầu may
Thế giới đó đâyicon  17/04/2019 

Một phụ nữ 66 tuổi đã bị bắt giam 10 ngày vì ném đồng xu vào một động cơ máy bay để cầu may trong lúc lên một chuyến bay của Tianjin Airlines tại phía bắc Trung Quốc.

Tổng thống Pháp hy vọng xây dựng lại nhà thờ Đức Bà trong 5 năm
Tổng thống Pháp hy vọng xây dựng lại nhà thờ Đức Bà trong 5 năm
Thế giớiicon  17/04/2019 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cam kết sẽ xây dựng lại nhà thờ Đức Bà, đồng thời nói rằng ông hy vọng công việc này sẽ hoàn thành trong 5 năm.

Xuất hiện hoạt động mới tại bãi thử hạt nhân Triều Tiên
Xuất hiện hoạt động mới tại bãi thử hạt nhân Triều Tiên
Thế giớiicon  17/04/2019 

Ảnh vệ tinh vào cuối tuần trước cho thấy hoạt động tại bãi thử hạt nhân chính của Triều Tiên có thể liên quan tới việc tái xử lý chất phóng xạ thành nhiên liệu chế tạo bom.

Người hùng xả thân cứu thánh tích tại nhà thờ Đức Bà
Người hùng xả thân cứu thánh tích tại nhà thờ Đức Bà
Chân dungicon  16/04/2019 

Một linh mục Pháp đã được ca ngợi như người hùng trong vụ hỏa hoạn tại nhà thờ Đức Bà, sau khi xả thân cứu các thánh tích vô giá ra khỏi đám cháy dữ dội.

Dân mạng ráo riết truy tìm 'hai cha con’ trước nhà thờ Đức Bà
Dân mạng ráo riết truy tìm 'hai cha con’ trước nhà thờ Đức Bà
Thế giới đó đâyicon  16/04/2019 

Lời cầu khẩn tìm kiếm hai người có khả năng là cha con đang vui chơi bên ngoài nhà thờ Đức Bà không lâu trước khi xảy ra hỏa hoạn đã nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội.

Hàng loạt sứ quán ở Tây Ban Nha sơ tán vì bị dọa đánh bom
Hàng loạt sứ quán ở Tây Ban Nha sơ tán vì bị dọa đánh bom
Thế giớiicon  16/04/2019 

Một tòa nhà chọc trời tại thủ đô Madrid, Tây Ban Nha đã được sơ tán vào hôm 16/4 sau khi đại sứ quán Australia nằm tại đây nhận được cuộc gọi đe dọa đánh bom.

Cháy Nhà thờ Đức Bà Paris: Vì sao lửa khó dập?
Cháy Nhà thờ Đức Bà Paris: Vì sao lửa khó dập?
Thế giớiicon  16/04/2019 

Dù huy động tới gần 500 lính cứu hỏa, song phải mất tới 8 tiếng đồng hồ, Pháp mới có thể khống chế được ngọn lửa. 

Những bí mật ít ai biết trong Nhà thờ Đức Bà Paris
Những bí mật ít ai biết trong Nhà thờ Đức Bà Paris
Hồ sơicon  17/04/2019 

Mỗi người thợ thiết kế cho mình một biểu tượng riêng, và khắc lên mỗi cột đá mà họ xây dựng. Các biểu tượng này nằm rải rác khắp nơi trong nhà thờ.

Các tỉ phú Pháp quyên góp hàng trăm triệu đô phục dựng Nhà thờ Đức Bà
Các tỉ phú Pháp quyên góp hàng trăm triệu đô phục dựng Nhà thờ Đức Bà
Thế giớiicon  16/04/2019 

Ngay sau khi Tổng thống Pháp phát động chiến dịch quyên góp quốc tế nhằm phục dựng Nhà thờ Đức Bà ở Paris sau hỏa hoạn, các tỉ phú nước này đã tự nguyện hiến tặng những khoản tiền lớn.

Tin thượng đỉnh Putin-Kim 'nóng' sau bình luận của Kremlin
Tin thượng đỉnh Putin-Kim 'nóng' sau bình luận của Kremlin
Thế giớiicon  16/04/2019 

Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un nhiều khả năng có cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên với Tổng thống Nga Vladimir Putin vào tuần tới giữa lúc đàm phán hạt nhân Mỹ - Triều bế tắc.

Nhà thờ Đức Bà Paris qua dự báo của nhà tiên tri Nostradamus
Nhà thờ Đức Bà Paris qua dự báo của nhà tiên tri Nostradamus
Thế giớiicon  17/04/2019 

Ngay sau khi Nhà thờ Đức Bà Paris bị cháy, vô số tin đồn đã nổi lên rằng sự kiện này đã được nhà tiên tri nổi tiếng từ thế kỷ 16 báo trước.

Con kiện bố mẹ ra tòa vì mất bộ sưu tập phim ảnh "nóng"
Con kiện bố mẹ ra tòa vì mất bộ sưu tập phim ảnh "nóng"
Thế giới đó đâyicon  17/04/2019 

Một cặp vợ chồng ở Michigan, Mỹ đang rơi vào tình oái oăm khi bị chính đứa con trai của mình khởi kiện chỉ vì anh ta bị mất một bộ sưu tập văn hóa phẩm đồi trụy.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN