Hé lộ nguồn gốc biến động địa chính trị Trung Đông ngày nay

Con tin người Mỹ bịt mắt bị dẫn giải trên đường phố Iran, Ai Cập-Israel ký thỏa thuận hòa bình sau nhiều năm đối đầu, Liên Xô đưa quân đến “láng giềng” Afghanistan… là những thời khắc lịch sử của năm 1979 đã định hình Trung Đông hiện đại.

Hãng thông tấn AP (Mỹ) đánh giá cuộc Cách mạng Hồi giáo Iran 1979 đã biến một quốc gia đang là đồng minh của Mỹ trở thành đối thủ với Washington sau này. Cách mạng Hồi giáo Iran đánh dấu thời điểm Mỹ mất đi đồng minh thân cận nhất tại Trung Đông, từng mua hàng tỷ USD vũ khí của Washington. Từ đây, Mỹ bắt đầu lựa chọn thân thiết hơn với  Ảrập Xêút.

Hé lộ nguồn gốc biến động địa chính trị Trung Đông ngày nay
Con tin Mỹ bị bắt từ Đại sứ quán Mỹ ở Tehran. (Ảnh: AP)

Mặc dù người Hồi giáo theo dòng Shi'ite chỉ chiếm số nhỏ trong cộng đồng Hồi giáo trên thế giới nhưng việc nhà nước Cộng hòa Hồi giáo Iran có lãnh đạo tối cao là người Shi'ite đã ghi dấu mốc đặc biệt.

Trong khi đó, những quốc gia Trung Đông khác với phần lớn dân số theo dòng Sunni lại nhìn Iran do người Shi'ite lãnh đạo với con mắt ái ngại. Ngày 16/7/1979, ông Saddam Hussein đảm nhận chức vụ Tổng thống Iraq và chỉ trong một tuần sau đó nhà lãnh đạo này tổ chức cuộc thanh trừng hơn 60 thành viên cấp cao đảng cầm quyền Baath rồi phát sóng trên truyền hình.

Chứng kiến cuộc Cách mạng Hồi giáo Iran và lo sợ người theo dòng Shi'ite tại Iraq cũng có động thái tương tự, vào năm 1980 Saddam Hussein ra lệnh đưa quân đến xâm chiếm láng giềng Iran. Đây là khỏi đầu của cuộc chiến kéo dài 8 năm khiến 1 triệu người thiệt mạng.

Cùng năm 1979, sân bay Jebel Ali tại Dubai được khánh thành, góp phần phát triển kinh tế cho Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Trong một diễn biến khác cùng năm 1979, hai đối thủ lâu đời là Ai Cập và Israel đã thay đổi “thái độ” và làm hòa. Thỏa thuận giữa Ai Cập và Israel ghi dấu hai quốc gia kết thúc cuộc chiến kể từ năm 1948. Israel rút khỏi Bán đảo Sinai. Hai quốc gia bắt đầu trao đổi đại sứ và thiết lập đường bay.

 
Hé lộ nguồn gốc biến động địa chính trị Trung Đông ngày nay
Hồng quân Liên Xô rút khỏi Afghanistan năm 1989. (Ảnh: RT)

Iran sau đó lại xuất hiện trên báo đài thế giới với vụ việc ngày 4/11/1979 ập vào Đại sứ quán Mỹ tại Tehran. Động thái này bắt nguồn từ việc Tổng thống Mỹ khi đó Jimmy Carter tạo điều kiện cho nhà vua Iran bị lật đổ sau Cách mạng Hồi giáo - Mohammad Reza Pahlavi đến Mỹ điều trị. Trong 444 ngày, Iran bắt giữ 52 công dân Mỹ làm con tin.

Trong thời điểm đó, người biểu tình tại Pakistan đã phóng hỏa Đại sứ quán Mỹ tại Islamabad. Vài ngày sau, một đám đông lại tấn công Đại sứ quán Mỹ tại Tripoli, Libya.

Năm 1980, ông Carter thất bại trong cuộc bầu cử Mỹ và nhường ghế Tổng thống cho đại diện đảng Cộng hòa Ronald Reagan. Chỉ vài phút sau phát biểu tuyên thệ của Tổng thống Ronald Reagan, các con tin Mỹ tại Iran được trả tự do.

Tân Tổng thống Mỹ Ronald Reagan khi đó còn cam kết sẽ tăng cường sức mạnh của quốc gia này trước Liên Xô. Cuối năm 1979, Liên Xô đưa quân đến Afghanistan và duy trì hiện diện tại đây đến năm 1989.

Trong quãng thời gian này, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) trang bị vũ khí cho các nhóm nổi dậy để bắn hạ máy bay và trực thăng Liên Xô. Trong những phiến quân nhóm nổi dậy này có thanh niên trẻ gốc Ảrập Xêút Osama bin Laden, nhân vật sau này hình thành nhóm khủng bố al-Qaida và “thiết kế” cuộc khủng bố 11/9/2001 nhằm vào Mỹ - sự kiện làm rung chuyển thế giới và khơi mào cho các cuộc phiêu lưu quân sự của Mỹ tại Trung Đông kể từ thời điểm đó tới nay.

Theo Báo Tin tức

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Ngày này năm xưa: Cái chết thương tâm của vị Thánh tình yêu
Ngày này năm xưa: Cái chết thương tâm của vị Thánh tình yêu
Hồ sơicon  14/02/2019 

Ngày 14/2 vào năm 278 sau Công nguyên, Valentine – một thầy tu ở Rome, dưới thời cai trị của Hoàng đế Claudius II, bị xử tử.

 
Chân dung trùm ma túy khét tiếng thế giới vừa bị Mỹ kết tội
Chân dung trùm ma túy khét tiếng thế giới vừa bị Mỹ kết tội
Hồ sơicon  13/02/2019 

Một tòa án liên bang ở New York, Mỹ vừa kết tội Joaquín "El Chapo" Guzmán, trùm ma túy khét tiếng thế giới người Mexico từng vài lần vượt ngục thành công.

 
Ngày này năm xưa: Thành phố Đức hứng mưa bom, 25.000 người chết
Ngày này năm xưa: Thành phố Đức hứng mưa bom, 25.000 người chết
Hồ sơicon  13/02/2019 

Từ 13-15/2/1945, máy bay của quân Đồng minh đã ném hơn 3.000 tấn bom, thiết bị gây cháy xuống Dresden, phía đông Đức, phá hủy gần như hoàn toàn trung tâm thành phố và khiến hơn 25.000 người thiệt mạng.

 
Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời vị vua cuối cùng của TQ
Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời vị vua cuối cùng của TQ
Hồ sơicon  12/02/2019 

Ngày 12/2/1912, Phổ Nghi, vị vua cuối cùng của Trung Quốc, thoái vị sau cuộc Cách mạng Tân Hợi do Tôn Dật Tiên (còn gọi là Tôn Trung Sơn) lãnh đạo.

 
Ngày này năm xưa: Thảm họa kinh hoàng với tàu con thoi Mỹ
Ngày này năm xưa: Thảm họa kinh hoàng với tàu con thoi Mỹ
Hồ sơicon  01/02/2019 

Ngày 1/2/2003, tàu con thoi Columbia của Mỹ đã nổ tung khi đang trên đường trở về Trái đất, khiến cả 7 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng.

 
Ngày này năm xưa: Kết thảm của bác sĩ 'nghiện giết người'
Ngày này năm xưa: Kết thảm của bác sĩ 'nghiện giết người'
Hồ sơicon  31/01/2019 

Harold Shipman - bác sĩ Anh "nghiện giết người" – lĩnh án chung thân hồi năm 2000 và tự sát trong tù sau khi giết hơn 200 bệnh nhân bằng cách tiêm thuốc quá liều.

Ngày này năm xưa: 'Tâm hồn vĩ đại' của Ấn Độ bị ám sát
Ngày này năm xưa: 'Tâm hồn vĩ đại' của Ấn Độ bị ám sát
Hồ sơicon  30/01/2019 

Ngày 30/1/1948, Mahatma Gandhi, lãnh tụ chính trị và tinh thần của phong trào độc lập Ấn Độ bị một kẻ cuồng tín theo đạo Hindu bắn chết tại New Delhi.

Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời nữ hoàng cuối cùng của Hawaii
Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời nữ hoàng cuối cùng của Hawaii
Hồ sơicon  29/01/2019 

Ngày 29/1/1891 ghi dấu thời điểm đăng quang của Liliuokalani, nữ hoàng đầu tiên và cũng là cuối cùng của Hoàng gia Hawaii trước khi hòn đảo bị sáp nhập vào Mỹ.

Ngày này năm xưa: Thảm kịch ám ảnh NASA
Ngày này năm xưa: Thảm kịch ám ảnh NASA
Hồ sơicon  28/01/2019 

Tàu con thoi Challenger của Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) nổ tung ngày 28/1/1986 sau 73 giây rời bệ phóng để bay vào không gian. Toàn bộ 7 phi hành gia thiệt mạng.

Khủng hoảng chính trị trầm trọng xảy ra ở Venezuela thế nào?
Khủng hoảng chính trị trầm trọng xảy ra ở Venezuela thế nào?
Hồ sơicon  26/01/2019 

Venezuela đang lún sâu vào khủng hoảng chính trị trầm trọng chưa từng thấy khi lãnh đạo phe đối lập Juan Guaido bất ngờ tự xưng là tổng thống lâm thời của nước này.

Ngày này năm xưa: Michael Jackson cháy như đuốc trên sân khấu
Ngày này năm xưa: Michael Jackson cháy như đuốc trên sân khấu
Hồ sơicon  27/01/2019 

Ngày 27/1/1984, khi đang quay quảng cáo cho Pepsi, ông hoàng nhạc Pop bị bỏng nặng vì bị pháo hoa bắn vào đầu, khiến tóc cháy rực như ngọn đuốc.

Ngày này năm xưa: Lần đầu tiên trong lịch sử, Mỹ có nữ ngoại trưởng da màu
Ngày này năm xưa: Lần đầu tiên trong lịch sử, Mỹ có nữ ngoại trưởng da màu
Hồ sơicon  26/01/2019 

Ngày 26/1/2005, Tổng thống Mỹ George W. Bush đã bổ nhiệm bà Condoleezza Rice vào vị trí ngoại trưởng, đưa bà trở thành người phụ nữ gốc Phi đầu tiên có chức vụ cao nhất trong chính phủ Mỹ.

Ngày này năm xưa: Lộ diện viên kim cương lớn nhất thế giới
Ngày này năm xưa: Lộ diện viên kim cương lớn nhất thế giới
Hồ sơicon  25/01/2019 

Ngày 25/1/1905, tại mỏ Premier ở Pretoria, Nam Phi, một viên kim cương nặng 3.106 carat (0,6kg) đã được phát hiện.

Ngày này năm xưa: Tàn sát tại sân bay lớn nhất Moscow
Ngày này năm xưa: Tàn sát tại sân bay lớn nhất Moscow
Hồ sơicon  24/01/2019 

Ngày 24/1/2011, một vụ đánh bom khủng bố xảy ra tại sân bay lớn nhất ở thủ đô Moscow, Nga làm 37 người thiệt mạng và 180 người khác bị thương.

Chuyện ít biết về hãng hàng không mang tên ông Trump
Chuyện ít biết về hãng hàng không mang tên ông Trump
Hồ sơicon  23/01/2019 

Donald Trump từng sở hữu một hãng hàng không mang tên mình vào cuối thập niên 1980, đầu thập niên 1990. Song, Tổng thống Mỹ hiện có thể muốn giấu nhẹm chuyện đó.

Ngày này năm xưa: Triều Tiên 'bắt sống' tàu do thám Mỹ
Ngày này năm xưa: Triều Tiên 'bắt sống' tàu do thám Mỹ
Hồ sơicon  23/01/2019 

Vụ Triều Tiên bắt giữ tàu tình báo Mỹ USS Pueblo đến nay vẫn là một trong những sự cố đáng xấu hổ nhất trong lịch sử quân sự của cường quốc số 1 thế giới.

Ngày này năm xưa: Máy bay chở tín đồ Hồi giáo gặp nạn thảm khốc
Ngày này năm xưa: Máy bay chở tín đồ Hồi giáo gặp nạn thảm khốc
Hồ sơicon  22/01/2019 

Ngày 22/1/1973, một chiếc máy bay chở các tín đồ Hồi giáo trở về từ thánh địa Mecca đã rơi tại Kano, Nigeria, khiến 176 người trên khoang thiệt mạng. Đây là thảm họa hàng không tồi tệ nhất vào thời điểm bấy giờ.

Bi hài chuyện nữ công an TQ 'thăng quan trên giường'
Bi hài chuyện nữ công an TQ 'thăng quan trên giường'
Hồ sơicon  21/01/2019 

Ủy ban Kiểm tra kỷ luật thành ủy - Ủy ban Giám sát thành phố Phật Sơn, tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc, hôm 11/1, ra thông báo điều tra đảng ủy viên, Phó Cục trưởng Công an thành phố vì vi phạm kỷ luật và pháp luật nghiêm trọng.

Ngày này năm xưa: Hải quân Hàn Quốc tấn công cướp biển
Ngày này năm xưa: Hải quân Hàn Quốc tấn công cướp biển
Hồ sơicon  21/01/2019 

Ngày 21/1/2011, các đặc nhiệm Hải quân Hàn Quốc đã bất ngờ đột kích tàu chở hàng Samho Jewelry, bị cướp biển bắt giữ trên biển Ả Rập, và giải cứu toàn bộ thủy thủ đoàn.

Ngày này năm xưa: “Đồ tể Lyon” sa lưới
Ngày này năm xưa: “Đồ tể Lyon” sa lưới
Hồ sơicon  19/01/2019 

Ngày 19/1/1983, một trong những nhân vật khét tiếng nhất thời Đức Quốc xã, “đồ tể Lyon” Klaus Barbie bị bắt ở Bolivia vì tội ác chống lại loài người trong bốn thập niên trước đó.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN