Phần 1:

Lịch sử đàm phán Mỹ-Triều: Cơ hội bị bỏ lỡ

Nếu cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un diễn ra vào tháng 5 tới, đây có thể là dấu mốc lịch sử trong quan hệ hai nước. Nhìn lại lịch sử hàng chục năm qua, Mỹ và Triều Tiên từng đàm phán nhiều lần nhưng đều đổ bể.

Thỏa thuận năm 1994 – Cơ hội bị bỏ lỡ

Tham vọng vũ khí hạt nhân của Triều Tiên bắt đầu từ hàng chục năm trước, từ thời Chiến tranh Triều Tiên. Ông Duyeon Kim, thành viên cấp cao Diễn đàn Tương lai Bán đảo Triều Tiên ở Hàn Quốc cho biết: “Họ cảm thấy cần phát triển một năng lực để ngăn chặn cuộc tấn công từ Mỹ”.

Sự lo ngại của Triều Tiên không phải là vô lý. Năm 1950, Tổng thống Harry Truman đã nói Mỹ “cân nhắc tích cực” việc sử dụng bom nguyên tử trong cuộc xung đột. Và kể từ Chiến tranh Triều Tiên, họ luôn giả định rằng Mỹ sẽ tấn công họ vào bất kỳ ngày nào. Cách duy nhất để họ tồn tại và không bị tấn công là phát triển vũ khí mạnh nhất Trái Đất, đó là vũ khí hạt nhân.

Với sự hỗ trợ của Liên Xô, Triều Tiên bắt đầu xây dựng một khu phức hợp hạt nhân. Đầu những năm 1980, nước này đã xây dựng nhà máy đầu tiên là Yongbyon.

Lịch sử đàm phán Mỹ-Triều: Cơ hội bị bỏ lỡ
Ngoại trưởng Mỹ Albright (phải) và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-il năm 2000. Ảnh: Reuters

Những ngày đầu này, Triều Tiên khẳng định mục tiêu của nhà máy Yongbyon là hòa bình. Triều Tiên trở thành thành viên của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) năm 1985 và ký thỏa thuận năm 1991 với Hàn Quốc, theo đó cả hai quốc gia nhất trí không sản xuất hoặc sử dụng vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, khi Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) hối thúc đòi tiếp cận khu vực chất thải hạt nhân của Triều Tiên, nước này cảnh báo sẽ rời NPT. 

Đầu năm 1994, Triều Tiên đe dọa tái xử lý các thanh nhiên liệu từ lò phản ứng hạt nhân – bước đi sẽ giúp nước này có đủ plutoni cho 5 đến 6 vũ khí hạt nhân. Chính quyền Tổng thống Bill Clinton đã cân nhắc nhiều phản ứng khác nhau, gồm cả tấn công cơ sở Yongbyon, nhưng cuối cùng đã chọn đàm phán với Triều Tiên. Trong cơn khủng hoảng, Chủ tịch Kim Nhật Thành, người sáng lập Triều Tiên, qua đời. Con trai ông là Kim Jong-il lên cầm quyền.

Đến tháng 10, đàm phán đưa ra được một thỏa thuận có tên gọi “Agreed Framework” (Thỏa thuận khung). Theo đó, Triều Tiên nhất trí đóng băng và cuối cùng sẽ dỡ bỏ các cơ sở hạt nhân để đổi lại bình thường hóa quan hệ với Mỹ. Triều Tiên cũng sẽ nhận dầu và được hỗ trợ xây dựng các nhà máy điện sử dụng lò phản ứng nước nhẹ (nhằm đảm bảo nhiên liệu không thể bị sử dụng cho chế tạo vũ khí).

Triều Tiên nhất trí với thỏa thuận vì tình hình địa chính trị có sự thay đổi cuối những năm 1980, đầu những năm 1990. Theo ông Joel Wit, thành viên cấp cao Viện Triều-Mỹ tại khoa nghiên cứu quốc tế trường Đại học John Hopkins, nguyên nhân thứ nhất là vì Triều Tiên không còn đồng minh chính là Liên Xô. Thứ hai là vì Trung Quốc chuyển sang thiết lập quan hệ tốt đẹp hơn với Hàn Quốc. Do đó, Triều Tiên đưa ra quyết định chiến lược là nếu họ có thể có quan hệ tốt hơn với Mỹ, họ sẽ sẵn sàng trả giá bằng chương trình hạt nhân.

Triều Tiên đóng cửa lò phản ứng hạt nhân, ngừng xây hai lò khác. Năm 1998, Triều Tiên thử tên lửa tầm trung Taepo Dong-1 với tầm bắn ước từ 1.200 đến 2.800 km nhưng thất bại. Dù vậy, quá trình đàm phán vẫn tiếp tục. Triều Tiên đồng ý tạm ngừng thử tên lửa tầm xa và tầm trung miễn là đàm phán với Mỹ vẫn tiếp diễn.

Ngoại trưởng Mỹ khi đó là bà Madeleine Albright đã tới Bình Nhưỡng năm 2000 và gặp ông Kim Jong-il. Triều Tiên hi vọng Tổng thống Clinton cũng sẽ thăm trước khi rời nhiệm sở, khiến hai nước tiến gần hơn tới bình thường hóa quan hệ. Tuy nhiên, thời gian cạn kiệt vào cuối nhiệm kỳ của ông Clinton.

 

Khi Tổng thống George W. Bush nhận chức năm 2001, chính quyền Mỹ đã chuyển hướng và tiếp cận cứng rắn hơn với Triều Tiên, ngừng đàm phán và bày tỏ hoài nghi về việc Triều Tiên tuân thủ Thỏa thuận khung. Triều Tiên cảnh báo Mỹ rằng sẽ phản ứng mạnh mẽ.

Trong Thông điệp Liên bang năm 2002, ông Bush đã liệt Triều Tiên vào danh sách một trong ba quốc gia nằm trong “trục ma quỷ”. Cuối năm đó, hồi tháng 10, Mỹ cho rằng Triều Tiên đang bí mật làm giàu urani – cáo buộc bị Triều Tiên bác bỏ. Một tháng sau, các chuyến tàu chở dầu tới Triều Tiên theo thỏa thuận thời ông Clinton đã bị ngừng. Cuối năm 2002, Triều Tiên yêu cầu các thanh sát viên IAEA rời đất nước. Thỏa thuận khung sụp đổ.

Các chuyên gia cho rằng giai đoạn này là một cơ hội bị bỏ lỡ. Họ cho rằng giá như Triều Tiên không làm giàu urani và giá như Mỹ hành động nhanh hơn để thực hiện bổn phận của mình trong Thỏa thuận khung (như việc xây dựng lò phản ứng nước nhẹ) thì mọi chuyện có thể đã khác.

Tháng 1/2003, quan hệ Mỹ-Triều xuống một nấc thang thấp lịch sử khi Triều Tiên chính thức rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân. Bốn tháng sau, các quan chức Mỹ cho biết Triều Tiên đã có ít nhất một vũ khí hạt nhân.

Hàn Quốc và Nhật Bản, hai đối tác chính trong Thỏa thuận khung, không hài lòng khi thỏa thuận này sụp đổ nhưng không thể làm gì khác.

(Còn tiếp)

Theo Báo Tin Tức

Ông Trump và Kim Jong Un sẽ nói chuyện bằng tiếng Anh?

Ông Trump và Kim Jong Un sẽ nói chuyện bằng tiếng Anh?

Trước thềm cuộc găp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un, giới quan sát tự hỏi liệu ông Kim Jong Un sẽ dùng tiếng Anh hay tiếng Triều Tiên khi thương thuyết.

Ông Trump sẽ gặp Kim Jong Un ở đâu?

Ông Trump sẽ gặp Kim Jong Un ở đâu?

Trong số các câu hỏi về cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un, nhiều người quan tâm đến nơi hai ông sẽ trực tiếp đối diện.

Ông Trump không cần thêm điều kiện trước khi gặp Kim Jong Un

Ông Trump không cần thêm điều kiện trước khi gặp Kim Jong Un

Triều Tiên không phải thực hiện thêm điều kiện nào nữa trước khi diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Kim Jong Un.

Ông Trump vạch rõ hai mặt của cuộc gặp với Kim Jong Un

Ông Trump vạch rõ hai mặt của cuộc gặp với Kim Jong Un

Tổng thống Donald Trump nói kế hoạch gặp gỡ của ông với lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un có thể thất bại hoặc mang lại cho thế giới thỏa thuận lớn chưa từng có.

Kim Jong Un bất ngờ thể hiện khiếu hài hước

Kim Jong Un bất ngờ thể hiện khiếu hài hước

Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Kim Jong Un đã thể hiện khiếu hài hước trong cuộc gặp các đặc phái viên Hàn Quốc tại Bình Nhưỡng.

Ông Trump xác nhận đang lên kế hoạch gặp Kim Jong Un

Ông Trump xác nhận đang lên kế hoạch gặp Kim Jong Un

Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận đang lên kế hoạch gặp mặt nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Ngày này năm xưa: Israel bắn rơi máy bay chở khách Libya
Ngày này năm xưa: Israel bắn rơi máy bay chở khách Libya
Hồ sơicon  21/02/2019 

Ngày 21/2/1973, máy bay chiến đấu của Israel bắn hạ một máy bay chở khách của Libya tại sa mạc Sinai, làm 108 trong tổng số 113 người trên máy bay thiệt mạng.

 
Ngày này năm xưa: Không chiến đẫm máu nhất lịch sử thế giới
Ngày này năm xưa: Không chiến đẫm máu nhất lịch sử thế giới
Hồ sơicon  20/02/2019 

Trận Không chiến "Tuần hủy diệt" (Big Week) năm 1944 đã đi vào lịch sử quân sự thế giới là một trong những trận oanh tạc kinh hoàng, đẫm máu và ác liệt chưa từng có.

 
Hé lộ chiêu thăng chức của các quan bà 'tuyệt sắc' ở TQ
Hé lộ chiêu thăng chức của các quan bà 'tuyệt sắc' ở TQ
Hồ sơicon  19/02/2019 

Đài truyền hình vệ tinh Vân Nam, Trung Quốc mới đây đã chiếu loạt phim tài liệu phanh phui hành vi phạm tội của một số nữ dâm quan ở nước này. 

 
Những chuyện kỳ bí bủa vây eo biển nơi MH370 biến mất
Những chuyện kỳ bí bủa vây eo biển nơi MH370 biến mất
Hồ sơicon  19/02/2019 

Eo biển Malacca là một trong những tuyến đường biển sôi động nhất trên thế giới nhưng nơi đây cũng có lịch sử nhiều câu chuyện bí ẩn chưa có lời giải, từ máy bay MH370 biến mất cho tới tàu ma và kho báu "bốc hơi".

 
Ngày này năm xưa: 'Trồng' thịt từ tế bào gốc
Ngày này năm xưa: 'Trồng' thịt từ tế bào gốc
Hồ sơicon  19/02/2019 

Ngày 19/2/2012, các nhà khoa học Hà Lan đã sử dụng tế bào gốc để sản xuất ra thịt nhân tạo nhằm thay thế thịt từ gia súc, góp phần hạn chế ảnh hưởng bất lợi với môi trường do chăn nuôi gây ra.

 
Ngày này năm xưa: Tài xế chán đời gây thảm kịch kinh hoàng
Ngày này năm xưa: Tài xế chán đời gây thảm kịch kinh hoàng
Hồ sơicon  18/02/2019 

Ngày 18/2/2003, một người đàn ông đã đốt thùng chứa đầy xăng trên một chuyến tàu điện ngầm ở Daegu, Hàn Quốc, khiến gần 200 người chết và 150 người khác bị thương.

Ngày này năm xưa: Mở cửa thế giới bí ẩn của Pharaoh
Ngày này năm xưa: Mở cửa thế giới bí ẩn của Pharaoh
Hồ sơicon  16/02/2019 

Ngày 16/2/1923, tại Thebes, Ai Cập, nhà khảo cổ học người Anh Howard Carter tiến vào hầm mộ bị niêm phong của vua Ai Cập cổ đại Tutankhamen.

Bên trong nhà tù khét tiếng nơi 'bố già' El Chapo bóc lịch hết đời
Bên trong nhà tù khét tiếng nơi 'bố già' El Chapo bóc lịch hết đời
Hồ sơicon  15/02/2019 

Nếu bị tống vào "siêu nhà tù" này, trùm ma túy El Chapo sẽ không thể tái hiện những lần vượt ngục trong quá khứ.

Ngày này năm xưa: Thiên thạch nổ kinh hoàng ở Nga
Ngày này năm xưa: Thiên thạch nổ kinh hoàng ở Nga
Sự kiệnicon  15/02/2019 

Hơn 1.000 người bị thương và hàng nghìn ngôi nhà bị hư hại khi một khối thiên thạch từ vũ trụ lao xuống và nổ tung trên bầu trời vùng Chelyabinsk, miền trung Nga, vào năm 2013.

Ngày này năm xưa: Cái chết thương tâm của vị Thánh tình yêu
Ngày này năm xưa: Cái chết thương tâm của vị Thánh tình yêu
Hồ sơicon  14/02/2019 

Ngày 14/2 vào năm 278 sau Công nguyên, Valentine – một thầy tu ở Rome, dưới thời cai trị của Hoàng đế Claudius II, bị xử tử.

Chân dung trùm ma túy khét tiếng thế giới vừa bị Mỹ kết tội
Chân dung trùm ma túy khét tiếng thế giới vừa bị Mỹ kết tội
Hồ sơicon  13/02/2019 

Một tòa án liên bang ở New York, Mỹ vừa kết tội Joaquín "El Chapo" Guzmán, trùm ma túy khét tiếng thế giới người Mexico từng vài lần vượt ngục thành công.

Ngày này năm xưa: Thành phố Đức hứng mưa bom, 25.000 người chết
Ngày này năm xưa: Thành phố Đức hứng mưa bom, 25.000 người chết
Hồ sơicon  13/02/2019 

Từ 13-15/2/1945, máy bay của quân Đồng minh đã ném hơn 3.000 tấn bom, thiết bị gây cháy xuống Dresden, phía đông Đức, phá hủy gần như hoàn toàn trung tâm thành phố và khiến hơn 25.000 người thiệt mạng.

Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời vị vua cuối cùng của TQ
Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời vị vua cuối cùng của TQ
Hồ sơicon  12/02/2019 

Ngày 12/2/1912, Phổ Nghi, vị vua cuối cùng của Trung Quốc, thoái vị sau cuộc Cách mạng Tân Hợi do Tôn Dật Tiên (còn gọi là Tôn Trung Sơn) lãnh đạo.

Ngày này năm xưa: Thảm họa kinh hoàng với tàu con thoi Mỹ
Ngày này năm xưa: Thảm họa kinh hoàng với tàu con thoi Mỹ
Hồ sơicon  01/02/2019 

Ngày 1/2/2003, tàu con thoi Columbia của Mỹ đã nổ tung khi đang trên đường trở về Trái đất, khiến cả 7 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng.

Ngày này năm xưa: Kết thảm của bác sĩ 'nghiện giết người'
Ngày này năm xưa: Kết thảm của bác sĩ 'nghiện giết người'
Hồ sơicon  31/01/2019 

Harold Shipman - bác sĩ Anh "nghiện giết người" – lĩnh án chung thân hồi năm 2000 và tự sát trong tù sau khi giết hơn 200 bệnh nhân bằng cách tiêm thuốc quá liều.

Ngày này năm xưa: 'Tâm hồn vĩ đại' của Ấn Độ bị ám sát
Ngày này năm xưa: 'Tâm hồn vĩ đại' của Ấn Độ bị ám sát
Hồ sơicon  30/01/2019 

Ngày 30/1/1948, Mahatma Gandhi, lãnh tụ chính trị và tinh thần của phong trào độc lập Ấn Độ bị một kẻ cuồng tín theo đạo Hindu bắn chết tại New Delhi.

Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời nữ hoàng cuối cùng của Hawaii
Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời nữ hoàng cuối cùng của Hawaii
Hồ sơicon  29/01/2019 

Ngày 29/1/1891 ghi dấu thời điểm đăng quang của Liliuokalani, nữ hoàng đầu tiên và cũng là cuối cùng của Hoàng gia Hawaii trước khi hòn đảo bị sáp nhập vào Mỹ.

Ngày này năm xưa: Thảm kịch ám ảnh NASA
Ngày này năm xưa: Thảm kịch ám ảnh NASA
Hồ sơicon  28/01/2019 

Tàu con thoi Challenger của Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) nổ tung ngày 28/1/1986 sau 73 giây rời bệ phóng để bay vào không gian. Toàn bộ 7 phi hành gia thiệt mạng.

Khủng hoảng chính trị trầm trọng xảy ra ở Venezuela thế nào?
Khủng hoảng chính trị trầm trọng xảy ra ở Venezuela thế nào?
Hồ sơicon  26/01/2019 

Venezuela đang lún sâu vào khủng hoảng chính trị trầm trọng chưa từng thấy khi lãnh đạo phe đối lập Juan Guaido bất ngờ tự xưng là tổng thống lâm thời của nước này.

Ngày này năm xưa: Michael Jackson cháy như đuốc trên sân khấu
Ngày này năm xưa: Michael Jackson cháy như đuốc trên sân khấu
Hồ sơicon  27/01/2019 

Ngày 27/1/1984, khi đang quay quảng cáo cho Pepsi, ông hoàng nhạc Pop bị bỏng nặng vì bị pháo hoa bắn vào đầu, khiến tóc cháy rực như ngọn đuốc.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN