Ngày này năm xưa: Chiến tranh Vùng Vịnh bùng nổ

Đúng nửa đêm 16/1/1991, khi qua hạn chót của Liên Hợp Quốc buộc Iraq rút quân khỏi Kuwait, liên quân do Mỹ dẫn đầu xúc tiến chiến dịch tấn công chống Baghdad.

Động thái đánh dấu giai đoạn bùng nổ của Chiến tranh Vùng Vịnh (1990 - 1991), khi Iraq phải đương đầu với lực lượng liên quân gồm hơn 30 nước, do Mỹ đứng đầu. Đây là cuộc xung đột lớn đầu tiên trên thế giới kể từ sau Chiến tranh Lạnh.

Chính Iraq là nước châm ngòi nổ chiến tranh khi đưa quân tiến đánh Kuwait, quốc gia láng giềng nhỏ bé nhưng giàu tài nguyên dầu mỏ, vào ngày 2/8/1990. Chính quyền Tổng thống Iraq khi đó, Saddam Hussein cáo buộc Kuwait đã khai thác dầu trái phép ở mỏ Rumaila vẫn đang tranh chấp giữa hai nước, đồng thời sản xuất nhiên liệu vượt hạn mức, góp phần dẫn đến tình trạng sụt giảm mạnh giá dầu thô thế giới, gây thiệt hại nghiêm trọng cho Baghdad.

Ngày này năm xưa: Chiến tranh Vùng Vịnh bùng nổ
Quân Iraq tràn sang Kuwait năm 1990. Ảnh: Word Press

Tuy nhiên, động thái của Iraq đã vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế. Ngày 29/11/1990, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA) đã thông qua Nghị quyết 678, yêu cầu Iraq đến ngày 15/1 năm sau phải rút hết quân khỏi Kuwait. Sau thời hạn trên, các nước khác có quyền sử dụng “tất cả các phương tiện cần thiết” để chấm dứt sự chiếm đóng của các lực lượng Baghdad ở quốc gia láng giềng.

Trên tinh thần nghị quyết HĐBA, một liên minh chống Iraq gồm 34 nước, trong đó có cả Mỹ, Anh, Pháp, Australia, toàn bộ các quốc gia Ảrập ngoại trừ Jordan và một số nước Đông Âu, được thành lập. Liên Xô không tham gia liên minh này vì muốn giải quyết xung đột bằng các giải pháp chính trị và ngoại giao, dưới sự chủ trì của các cơ quan trực thuộc Liên Hợp Quốc.

Với lí do chính quyền Saddam phớt lờ hạn chót của HĐBA, đúng nửa đêm ngày 16/1/1991, liên quân do Mỹ đứng đầu chính thức xúc tiến chiến dịch mang mật danh "Bão táp Sa mạc" chống Iraq.

Ngày này năm xưa: Chiến tranh Vùng Vịnh bùng nổ
Sơ đồ các mũi tấn công của liên quân trong Chiến dịch Bão táp sa mạc. Ảnh: Britannica

Mờ sáng ngày 17/1, các máy bay tiêm kích đầu tiên đã cất cánh từ Ảrập Xêút và các hàng không mẫu hạm Mỹ và Anh ở Vịnh Ba Tư để thực hiện sứ mệnh ném bom Iraq. Mở màn chiến dịch dưới sự chỉ huy của Đại tướng Mỹ Norman Schwarzkopf, dàn chiến đấu cơ liên quân đã đồng loạt không kích các mục tiêu trọng yếu bên trong và xung quanh thủ đô Bagdad. Cả thế giới nín thở theo dõi các diễn biến được phát sóng trực tiếp trên các mạng lưới truyền hình vệ tinh toàn cầu.

Hai giờ đồng hồ sau các vụ oanh tạc đầu tiên, từ Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ George W. Bush đã đọc diễn văn trên truyền hình quốc gia tuyên chiến với Iraq và chính thức thông báo về chiến dịch của liên quân nhằm đánh đuổi các lực lượng Iraq đang chiếm đóng Kuwait.

Ngày này năm xưa: Chiến tranh Vùng Vịnh bùng nổ

Trong các tuần sau đó, Mỹ và lực lượng đồng minh đã tiến hành đợt không kích tổng lực nhằm vào các cơ sở quân sự và dân sự ở Iraq, bao gồm cả các trung tâm thông tin, căn cứ không quân, trận địa tên lửa, các địa điểm được tin là "nhà máy nguyên tử và hóa học" cũng như các cơ quan chính phủ.

Do bị đánh phủ đầu và tương quan lực lượng yếu hơn, nên hệ thống phòng không Iraq bị thiệt hại nặng nề và gần như bị vô hiệu hóa trong giai đoạn này. Biện pháp trả đũa đáng kể duy nhất của quân đội Iraq là nã các quả tên lửa Scud (loại vũ khí do Liên Xô phát triển từ thời Chiến tranh Lạnh) vào Israel và Ảrập Xêút. Tổng thống Saddam hy vọng, các vụ tấn công tên lửa như vậy sẽ kích động Israel tham chiến, từ đó làm tiêu tan sự ủng hộ của khối Ảrập, vốn "không đội trời chung" với Nhà nước Do Thái, đối với chiến dịch của liên quân.

Ngày này năm xưa: Chiến tranh Vùng Vịnh bùng nổ
Chiến hạm Mỹ USS Wisconsin tham gia chiến dịch Bão táp sa mạc. Ảnh: Rex Features

Song, các nỗ lực phản kích của Iraq tỏ ra không hiệu quả trước hỏa lực phòng thủ mạnh của liên quân. Hơn thế nữa, theo yêu cầu của Washington, Israel vẫn giữ thế trung lập, đứng ngoài cuộc xung đột.

 

Ngày 24/2/1991, liên quân khởi động giai đoạn hai của chiến dịch Bão táp sa mạc - một đợt tổng tấn công quy mô lớn trên bộ, nhắm vào các lực lượng vũ trang đã lỗi thời và thiếu trang bị của Iraq.

Ngày này năm xưa: Chiến tranh Vùng Vịnh bùng nổ
Xe quân sự Mỹ và xe tăng Ảrập Xêút tiến về thủ đô Kuwait. Ảnh: Time

Hai tiểu đoàn thuộc Sư đoàn đổ bộ đường không số 82 của Lục quân Mỹ đã bí mật tiến vào khu vực phía nam thủ đô Kuwait đang nằm dưới sự kiểm soát của quân Iraq. Cùng lúc đó, các đơn vị khác của liên quân đổ bộ bằng đường biển vào các đảo và một số khu vực duyên hải phía đông Kuwait.

Sang ngày hôm sau, liên quân đã xuyên thủng các vị trí phòng thủ của quân đoàn 3 và 7 của Iraq tại Kuwait, rồi thiết lập một cầu hàng không bằng trực thăng để đẩy mạnh cuộc tấn công sang bên kia biên giới.

Ngày này năm xưa: Chiến tranh Vùng Vịnh bùng nổ
Quân Iraq đầu hàng. Ảnh: Corbis

Ngày 26/2, liên quân tái chiếm được thủ đô Kuwait và một ngày sau giải phóng toàn bộ nước này. Phần lớn các lực lượng Iraq phải đầu hàng, tháo chạy về nước hoặc bị tiêu diệt.

Ngày 28/2, Tổng thống Mỹ Bush tuyên bố ngưng chiến dịch quân sự chống Iraq. Chính quyền Saddam cũng khẳng định sẽ tuân thủ mọi nghị quyết của LHQ liên quan đến cuộc xung đột. Một thỏa thuận ngừng bắn được chính thức ký kết vào ngày 6/3/1991, đánh dấu việc Kuwait khôi phục chủ quyền hoàn toàn.

Như vậy, với ưu thế áp đảo về khí tài quân sự hiện đại cùng chiến thuật hợp lý, liên quân do Mỹ đứng đầu nhanh chóng giành chiến thắng trong cuộc chiến với Iraq chỉ sau 41 ngày. Theo các tài liệu, Mỹ và lực lượng đồng minh đã điều động khoảng 600.000 sĩ quan và binh lính, trên 4.000 xe tăng, hơn 3.700 pháo mặt đất và súng cối, khoảng 2.000 máy bay cánh cố định và trên 100 chiến hạm tham chiến. Trong đó, riêng Mỹ đóng góp tới 74% tổng số nhân lực và vũ khí.

Ngày này năm xưa: Chiến tranh Vùng Vịnh bùng nổ
Một căn cứ của liên quân trúng tên lửa Scud của Iraq, khiến 28 binh sỹ thiệt mạng. Ảnh: History.com

Báo cáo của Lầu Năm Góc cho hay, 149 binh sĩ Mỹ đã chết trận, bao gồm cả 35 trường hợp thiệt mạng do trúng đạn lạc của quân đồng minh. Ngoài ra, Anh có 24 binh sĩ, Pháp 2 binh sĩ, và các quốc gia Ảrập có 39 binh sĩ tử trận. Số quân nhân bị thương là 776 người, trong đó có 467 binh sĩ Mỹ.

Ở phía bên kia chiến tuyến, dù chính thể của Tổng thống Saddam và tiềm lực quân đội Iraq gần như vẫn còn nguyên vẹn, nhưng theo một số thống kê, ước tính có tới 60.000 lính Iraq tử trận, bị thương hoặc bị bắt làm tù binh. Nước này cũng tổn thất khoảng 3.800 xe tăng, hơn 1.400 xe thiết giáp chở quân và xe chiến đấu bộ binh, khoảng 2.900 khẩu pháo và gần 360 máy bay cánh cố định.

Ngày này năm xưa: Chiến tranh Vùng Vịnh bùng nổ
 Một khu dân cư ở thủ đô Baghdad, Iraq bị tàn phá sau một đợt pháo kích trả đũa của liên quân năm 1991. Ảnh: Rex Features

Tuy nhiên, theo hãng thông tấn Sputnik, thiệt hại từ các biện pháp trừng phạt của Liên Hợp Quốc với Iraq còn lớn hơn cả tổn thất nước này phải gánh chịu do giao tranh trực tiếp gây ra. Trong 13 năm bị áp đặt cấm vận kinh tế, Iraq ước tính đã mất tới hơn 200 tỉ USD vì xuất khẩu dầu giảm. Một số nguồn tin quả quyết, người dân nước này cũng chỉ nhận được 10% tổng số lương thực và thuốc men cần thiết để duy trì cuộc sống.

Tuấn Anh

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Ngày này năm xưa: Không chiến đẫm máu nhất lịch sử thế giới
Ngày này năm xưa: Không chiến đẫm máu nhất lịch sử thế giới
Hồ sơicon  20/02/2019 

Trận Không chiến "Tuần hủy diệt" (Big Week) năm 1944 đã đi vào lịch sử quân sự thế giới là một trong những trận oanh tạc kinh hoàng, đẫm máu và ác liệt chưa từng có.

 
Hé lộ chiêu thăng chức của các quan bà 'tuyệt sắc' ở TQ
Hé lộ chiêu thăng chức của các quan bà 'tuyệt sắc' ở TQ
Hồ sơicon  19/02/2019 

Đài truyền hình vệ tinh Vân Nam, Trung Quốc mới đây đã chiếu loạt phim tài liệu phanh phui hành vi phạm tội của một số nữ dâm quan ở nước này. 

 
Những chuyện kỳ bí bủa vây eo biển nơi MH370 biến mất
Những chuyện kỳ bí bủa vây eo biển nơi MH370 biến mất
Hồ sơicon  19/02/2019 

Eo biển Malacca là một trong những tuyến đường biển sôi động nhất trên thế giới nhưng nơi đây cũng có lịch sử nhiều câu chuyện bí ẩn chưa có lời giải, từ máy bay MH370 biến mất cho tới tàu ma và kho báu "bốc hơi".

 
Ngày này năm xưa: 'Trồng' thịt từ tế bào gốc
Ngày này năm xưa: 'Trồng' thịt từ tế bào gốc
Hồ sơicon  19/02/2019 

Ngày 19/2/2012, các nhà khoa học Hà Lan đã sử dụng tế bào gốc để sản xuất ra thịt nhân tạo nhằm thay thế thịt từ gia súc, góp phần hạn chế ảnh hưởng bất lợi với môi trường do chăn nuôi gây ra.

 
Ngày này năm xưa: Tài xế chán đời gây thảm kịch kinh hoàng
Ngày này năm xưa: Tài xế chán đời gây thảm kịch kinh hoàng
Hồ sơicon  18/02/2019 

Ngày 18/2/2003, một người đàn ông đã đốt thùng chứa đầy xăng trên một chuyến tàu điện ngầm ở Daegu, Hàn Quốc, khiến gần 200 người chết và 150 người khác bị thương.

 
Ngày này năm xưa: Mở cửa thế giới bí ẩn của Pharaoh
Ngày này năm xưa: Mở cửa thế giới bí ẩn của Pharaoh
Hồ sơicon  16/02/2019 

Ngày 16/2/1923, tại Thebes, Ai Cập, nhà khảo cổ học người Anh Howard Carter tiến vào hầm mộ bị niêm phong của vua Ai Cập cổ đại Tutankhamen.

Bên trong nhà tù khét tiếng nơi 'bố già' El Chapo bóc lịch hết đời
Bên trong nhà tù khét tiếng nơi 'bố già' El Chapo bóc lịch hết đời
Hồ sơicon  15/02/2019 

Nếu bị tống vào "siêu nhà tù" này, trùm ma túy El Chapo sẽ không thể tái hiện những lần vượt ngục trong quá khứ.

Ngày này năm xưa: Thiên thạch nổ kinh hoàng ở Nga
Ngày này năm xưa: Thiên thạch nổ kinh hoàng ở Nga
Sự kiệnicon  15/02/2019 

Hơn 1.000 người bị thương và hàng nghìn ngôi nhà bị hư hại khi một khối thiên thạch từ vũ trụ lao xuống và nổ tung trên bầu trời vùng Chelyabinsk, miền trung Nga, vào năm 2013.

Ngày này năm xưa: Cái chết thương tâm của vị Thánh tình yêu
Ngày này năm xưa: Cái chết thương tâm của vị Thánh tình yêu
Hồ sơicon  14/02/2019 

Ngày 14/2 vào năm 278 sau Công nguyên, Valentine – một thầy tu ở Rome, dưới thời cai trị của Hoàng đế Claudius II, bị xử tử.

Chân dung trùm ma túy khét tiếng thế giới vừa bị Mỹ kết tội
Chân dung trùm ma túy khét tiếng thế giới vừa bị Mỹ kết tội
Hồ sơicon  13/02/2019 

Một tòa án liên bang ở New York, Mỹ vừa kết tội Joaquín "El Chapo" Guzmán, trùm ma túy khét tiếng thế giới người Mexico từng vài lần vượt ngục thành công.

Ngày này năm xưa: Thành phố Đức hứng mưa bom, 25.000 người chết
Ngày này năm xưa: Thành phố Đức hứng mưa bom, 25.000 người chết
Hồ sơicon  13/02/2019 

Từ 13-15/2/1945, máy bay của quân Đồng minh đã ném hơn 3.000 tấn bom, thiết bị gây cháy xuống Dresden, phía đông Đức, phá hủy gần như hoàn toàn trung tâm thành phố và khiến hơn 25.000 người thiệt mạng.

Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời vị vua cuối cùng của TQ
Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời vị vua cuối cùng của TQ
Hồ sơicon  12/02/2019 

Ngày 12/2/1912, Phổ Nghi, vị vua cuối cùng của Trung Quốc, thoái vị sau cuộc Cách mạng Tân Hợi do Tôn Dật Tiên (còn gọi là Tôn Trung Sơn) lãnh đạo.

Ngày này năm xưa: Thảm họa kinh hoàng với tàu con thoi Mỹ
Ngày này năm xưa: Thảm họa kinh hoàng với tàu con thoi Mỹ
Hồ sơicon  01/02/2019 

Ngày 1/2/2003, tàu con thoi Columbia của Mỹ đã nổ tung khi đang trên đường trở về Trái đất, khiến cả 7 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng.

Ngày này năm xưa: Kết thảm của bác sĩ 'nghiện giết người'
Ngày này năm xưa: Kết thảm của bác sĩ 'nghiện giết người'
Hồ sơicon  31/01/2019 

Harold Shipman - bác sĩ Anh "nghiện giết người" – lĩnh án chung thân hồi năm 2000 và tự sát trong tù sau khi giết hơn 200 bệnh nhân bằng cách tiêm thuốc quá liều.

Ngày này năm xưa: 'Tâm hồn vĩ đại' của Ấn Độ bị ám sát
Ngày này năm xưa: 'Tâm hồn vĩ đại' của Ấn Độ bị ám sát
Hồ sơicon  30/01/2019 

Ngày 30/1/1948, Mahatma Gandhi, lãnh tụ chính trị và tinh thần của phong trào độc lập Ấn Độ bị một kẻ cuồng tín theo đạo Hindu bắn chết tại New Delhi.

Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời nữ hoàng cuối cùng của Hawaii
Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời nữ hoàng cuối cùng của Hawaii
Hồ sơicon  29/01/2019 

Ngày 29/1/1891 ghi dấu thời điểm đăng quang của Liliuokalani, nữ hoàng đầu tiên và cũng là cuối cùng của Hoàng gia Hawaii trước khi hòn đảo bị sáp nhập vào Mỹ.

Ngày này năm xưa: Thảm kịch ám ảnh NASA
Ngày này năm xưa: Thảm kịch ám ảnh NASA
Hồ sơicon  28/01/2019 

Tàu con thoi Challenger của Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) nổ tung ngày 28/1/1986 sau 73 giây rời bệ phóng để bay vào không gian. Toàn bộ 7 phi hành gia thiệt mạng.

Khủng hoảng chính trị trầm trọng xảy ra ở Venezuela thế nào?
Khủng hoảng chính trị trầm trọng xảy ra ở Venezuela thế nào?
Hồ sơicon  26/01/2019 

Venezuela đang lún sâu vào khủng hoảng chính trị trầm trọng chưa từng thấy khi lãnh đạo phe đối lập Juan Guaido bất ngờ tự xưng là tổng thống lâm thời của nước này.

Ngày này năm xưa: Michael Jackson cháy như đuốc trên sân khấu
Ngày này năm xưa: Michael Jackson cháy như đuốc trên sân khấu
Hồ sơicon  27/01/2019 

Ngày 27/1/1984, khi đang quay quảng cáo cho Pepsi, ông hoàng nhạc Pop bị bỏng nặng vì bị pháo hoa bắn vào đầu, khiến tóc cháy rực như ngọn đuốc.

Ngày này năm xưa: Lần đầu tiên trong lịch sử, Mỹ có nữ ngoại trưởng da màu
Ngày này năm xưa: Lần đầu tiên trong lịch sử, Mỹ có nữ ngoại trưởng da màu
Hồ sơicon  26/01/2019 

Ngày 26/1/2005, Tổng thống Mỹ George W. Bush đã bổ nhiệm bà Condoleezza Rice vào vị trí ngoại trưởng, đưa bà trở thành người phụ nữ gốc Phi đầu tiên có chức vụ cao nhất trong chính phủ Mỹ.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN