Ngày này năm xưa: Nguồn gốc ra đời của Tết Dương lịch

Vào năm 45 trước Công nguyên, Đế quốc La Mã đã trở thành nước đầu tiên trên thế giới chọn ngày 1/1 là ngày Năm mới.

Ngay sau khi trở thành Hoàng đế La Mã vào năm 46 trước Công nguyên (TCN), Julius Caesar đã quyết định phải cải cách lịch La Mã truyền thống, bởi ông phát hiện rất nhiều bất cập trong cách tính và sử dụng lịch này.

Ngày này năm xưa: Nguồn gốc ra đời của Tết Dương lịch

Lịch La Mã cổ ra đời từ khoảng thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên, dựa trên hệ thống âm lịch do người Hy Lạp sử dụng. Dù cố gắng tuân theo chu kỳ mặt trăng, nhưng lịch thường xuyên bị lệch với các mùa trong thực tế và đòi hỏi phải được chỉnh sửa thường xuyên.

Lịch La Mã cổ cũng chọn ngày bắt đầu năm mới vào 25/3 (ngày Xuân phân) hàng năm. Song, ngày này không phải là thời điểm thu hoạch vụ mùa hay tiết trời đặc biệt nào, mà chỉ là ngày ghi dấu các nguyên lão trúng cử bắt đầu nhận nhiệm vụ mới trong Viện Nguyên lão (Thượng viện) của đế quốc La Mã.

Hơn thế nữa, trước đây, mỗi hoàng đế La Mã lên trị vì thường đặt thêm tên khác cho tháng. Ví dụ tháng Chín từng được gọi là Germanucus, Antonius hay Tacitus; tháng Mười Một còn gọi là Domitianus, Faustinus hay Romanus. Ngoài ra, các thành viên trong hội đồng quản lý lịch cũng hay lợi dụng chức vụ để thêm ngày vào lịch nhằm kéo dài thời gian các nhiệm kỳ hoặc can thiệp vào các cuộc bầu cử.

Ngày này năm xưa: Nguồn gốc ra đời của Tết Dương lịch
Julius Caesar là vị hoàng đế đầu tiên và cũng được coi là vĩ đại bậc nhất trong lịch sử La Mã cổ đại. Ảnh trên là một bức chân dung Caesar vẽ năm 1892 của họa sĩ Clara Grosch.

Hoàng đế Caesar đã yêu cầu Sosigenes, một nhà thiên văn học người Alexandria, thiết kế lịch mới cho mình, đặt tên là lịch Julian. Ông Sosigenes đã khuyên hoàng đế tính hệ thống thời gian cho lịch mới hoàn toàn theo chu kỳ Mặt trời như người Ai Cập, thay vì dựa theo chu kỳ Mặt trăng như lịch truyền thống.

Theo đề xuất của ông Sosigenes, một năm được tính bằng 365 ngày cộng thêm 1/4 ngày. Hoàng đế Caesar cũng chọn ngày đầu năm là 1/1, thay vì ngày 25/3 như cách tính cũ vì ông cho như vậy sẽ phù hợp với các điểm chí, điểm phân và tiết khí hơn.

Caesar còn quyết định cho thêm 67 ngày vào năm 45 TCN để năm tiếp theo bắt đầu vào ngày 1/1. Ông cũng ra lệnh, cứ 4 năm một lần sẽ thêm 1 ngày vào tháng Hai (năm nhuận) để về mặt lý thuyết không khiến lịch bị chệch so với thực tế.

Ngày này năm xưa: Nguồn gốc ra đời của Tết Dương lịch
Lịch Julian của Hoàng đế Caesar.

Ngay trước khi bị ám sát vào năm 44 TCN, Hoàng đế Caesar cũng thay tên tháng Bảy từ Quintilis thành Julius theo tên mình. Về sau, Viện Nguyên lão cũng đổi tên tháng Tám từ Sextilis thành Augustus theo tên người kế nhiệm ông.

 

Lịch Julian dần dần được chấp nhận và sử dụng rộng rãi ở nhiều nơi trên thế giới sau đó. Tuy nhiên, đến thời Trung Cổ, việc ăn mừng Năm mới (Tết Dương lịch) vào ngày 1/1 không còn được tuân thủ nghiêm ngặt.

Lí do vì, tuy đã bớt sai sót hơn so với các hệ thống lịch trước, nhưng lịch của Hoàng đế Caesar không tính được giá trị chính xác của một năm dương lịch là 365,242199 ngày. Việc lịch Julian coi một năm có 365,25 ngày đã tạo sai chênh 11 phút mỗi năm, dẫn đến việc cần phải cộng dồn thêm 7 ngày cho năm 1000 và thêm 10 ngày cho năm giữa thế kỷ 15.

Ngày này năm xưa: Nguồn gốc ra đời của Tết Dương lịch

Nhà thờ La Mã đã nhận thức được vấn đề này. Vào những năm 1570, Giáo hoàng Gregory XIII đã ủy thác cho nhà thiên văn học Christopher Clavius xây dựng một hệ thống lịch mới nhằm khắc phục các nhược điểm của lịch Julian. Giáo hoàng tái ấn định ngày đầu của năm mới là ngày 1/1 hàng năm, bất chấp sự chống đối của nhiều hiệp hội tín đồ Cơ đốc giáo.

Ngày này năm xưa: Nguồn gốc ra đời của Tết Dương lịch
Lịch Gregorian

Năm 1582, lịch Gregorian bắt đầu được áp dụng, loại bỏ 10 ngày trong tháng Mười năm đó. Điều này đồng nghĩa, ngày 4/10/1582 nối tiếp sang ngày 15/10/1582 và tiếp tục lần lượt như bình thường sau đó. Việc điều chỉnh đã xóa bỏ 11 ngày "thừa" dự trù cho năm 1700, khiến các năm đầu thế kỷ là 1700, 1800 và 1900 không còn là năm nhuận và đến năm 2000 chuyển giao thiên niên kỷ mới tính là năm nhuận.

Lịch Gregorian được các nơi theo đạo Công giáo đón nhận sớm nhất, cụ thể là ở Bắc Âu, Hà Lan vào năm 1583, Scotland vào năm 1600. Sau đó, các nơi theo đạo Tin lành và Đức cũng đồng thuận sử dụng lịch và đón mừng Tết Dương lịch vào ngày 1/1 hàng năm từ năm 1700.

Ngày này năm xưa: Nguồn gốc ra đời của Tết Dương lịch

Ngày nay, ngày 1/1 gần như đã được công nhận như là thời điểm đánh dấu sự khởi đầu của năm mới tại rất nhiều quốc gia trên thế giới. Vào những thời khắc đầu tiên của Tết Dương lịch, ở nhiều nơi, pháo hoa được bắn sáng rực bầu trời, mọi người cùng nâng ly chúc tụng nhau một năm hạnh phúc, an lành và may mắn.

Tuấn Anh

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Ngày này năm xưa: Đảo quốc Samoa 'xóa sổ' một ngày
Ngày này năm xưa: Đảo quốc Samoa 'xóa sổ' một ngày
Hồ sơicon  30/12/2018 

Ngày 30/12/2011, đảo quốc Samoa và Tokelau ở Thái Bình Dương đã nhảy cóc một ngày và chuyển múi giờ để gần gũi hơn với các đối tác thương mại chính ở châu Đại Dương.

 
Ngày này năm xưa: Theo dấu 'yêu râu xanh đường sắt'
Ngày này năm xưa: Theo dấu 'yêu râu xanh đường sắt'
Hồ sơicon  29/12/2018 

Ngày 29/12/1985, "yêu râu xanh đường sắt" tấn công Alison Day, 19 tuổi, và bắt cóc cô khỏi một đoàn tàu London.

 
Ngày này năm xưa: Động đất, sóng thần hủy diệt kinh hoàng
Ngày này năm xưa: Động đất, sóng thần hủy diệt kinh hoàng
Hồ sơicon  28/12/2018 

Động đất 7,5 độ Richter kéo theo sóng thần 12m ở dải Messina ngăn cách Sicily và Calabria thuộc miền Nam Italia hơn 100 năm trước đã đi vào lịch sử thế giới.

 
Những lát cắt sự kiện thế giới nổi bật 2018
Những lát cắt sự kiện thế giới nổi bật 2018
Hồ sơicon  28/12/2018 

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, IS bị đánh bại, chiến thắng ngoạn mục của ông Putin, ông Tập Cận Bình... nằm trong số những sự kiện nổi bật của năm 2018.

 
Những sự kiện thế giới nổi bật năm 2018
Những sự kiện thế giới nổi bật năm 2018
Hồ sơicon  27/12/2018 

Xu thế hòa giải trên bán đảo Triều Tiên, chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc… nằm trong số những sự kiện nổi bật nhất năm.

 
Ngày này năm xưa: Bí ẩn vụ ám sát nữ lãnh đạo Hồi giáo đầu tiên
Ngày này năm xưa: Bí ẩn vụ ám sát nữ lãnh đạo Hồi giáo đầu tiên
Hồ sơicon  27/12/2018 

Ngày 27/12/2007, Benazir Bhutto, người từng 2 lần giữ chức Thủ tướng Pakistan và là nữ lãnh đạo dân cử đầu tiên tại một quốc gia Hồi giáo, bị ám sát.

Ngày này năm xưa: Ám ảnh trận sóng thần tàn phá hàng loạt
Ngày này năm xưa: Ám ảnh trận sóng thần tàn phá hàng loạt
Hồ sơicon  26/12/2018 

Ngày 26/12/2004, trận động đất mạnh nhất thế giới trong 40 năm đã xảy ra và tạo nên những bức tường nước khổng lồ ập vào bờ biển của một loạt quốc gia. 

Ngày này năm xưa: Thảm kịch kinh hoàng đêm Giáng sinh
Ngày này năm xưa: Thảm kịch kinh hoàng đêm Giáng sinh
Hồ sơicon  25/12/2018 

Tối 25/12/2000, một vụ cháy trong đêm Giáng sinh ở Lạc Dương, Trung Quốc đã khiến 309 người thiệt mạng.

Sĩ quan phản gián Liên Xô 'cao tay' qua mặt Mỹ
Sĩ quan phản gián Liên Xô 'cao tay' qua mặt Mỹ
Hồ sơicon  25/12/2018 

Các sĩ quan phản gián đóng vai trò then chốt trong chế tạo vũ khí tên lửa tại Liên Xô khi qua mặt Mỹ, Anh trong cuộc đấu trí tài tình năm 1945.

Ngày này năm xưa: Chấn động vụ không tặc trước Giáng sinh
Ngày này năm xưa: Chấn động vụ không tặc trước Giáng sinh
Hồ sơicon  24/12/2018 

Cách đây đúng 24 năm, bốn tay súng Hồi giáo cực đoan đã tiến hành vụ cướp máy bay chở khách Pháp táo tợn ở thủ đô Algeria trước đêm Giáng sinh.

Những trận sóng thần tàn phá thảm khốc nhất trong lịch sử
Những trận sóng thần tàn phá thảm khốc nhất trong lịch sử
Thế giớiicon  24/12/2018 

Indonesia là một trong những quốc gia hứng chịu nhiều thiên tai nhất thế giới do nằm trong khu vực Vành đai lửa Thái Bình Dương.

Ngày này năm xưa: 4 triệu quân Xô-Đức giao đấu trên sông
Ngày này năm xưa: 4 triệu quân Xô-Đức giao đấu trên sông
Hồ sơicon  23/12/2018 

Trận chiến sông Dniepr được nhiều sử gia đánh giá là điển hình về giao tranh quy mô lớn và tốc độ vượt chướng ngại nước, đặc biệt nếu tính đến mức kháng cự ác liệt của đối phương.

Ngày này năm xưa: Phải 'ăn thịt người chết' để sống sót sau tai nạn máy bay
Ngày này năm xưa: Phải 'ăn thịt người chết' để sống sót sau tai nạn máy bay
Hồ sơicon  22/12/2018 

Câu chuyện về 16 nạn nhân sống sót sau khi chuyến bay 571 của Uruguay đâm xuống dãy núi Andes được gọi là "Phép màu của Andes". Họ được cứu sau hai tháng gặp nạn.

Ngày này năm xưa: Nhật thua đắng Mỹ trong trận Vịnh Ormoc
Ngày này năm xưa: Nhật thua đắng Mỹ trong trận Vịnh Ormoc
Hồ sơicon  21/12/2018 

Trận chiến vịnh Ormoc là một loạt trận chiến diễn ra giữa Hải quân và Không quân Nhật với lực lượng Mỹ tại biển Camotes thuộc Philippines trong Thế chiến 2.

Ngày này năm xưa: Thảm kịch đường thủy kinh hoàng nhất lịch sử
Ngày này năm xưa: Thảm kịch đường thủy kinh hoàng nhất lịch sử
Hồ sơicon  20/12/2018 

Ngày 20/12/1987, một phà chở khách quá tải đâm một tàu chở dầu ngoài khơi Manila, Philippines, gây tai nạn đường thủy kinh hoàng nhất lịch sử thế giới.

Ngày này năm xưa: Tổng thống Mỹ thứ 2 bị luận tội
Ngày này năm xưa: Tổng thống Mỹ thứ 2 bị luận tội
Hồ sơicon  19/12/2018 

Ngày 19/12/1998, sau gần 14 tiếng tranh luận, Hạ viện Mỹ đã phê chuẩn hai điều khoản luận tội chống lại Tổng thống Bill Clinton, cáo buộc ông khai man và cản trở công lý.

Ngày này năm xưa: Mỹ bãi bỏ chế độ nô lệ
Ngày này năm xưa: Mỹ bãi bỏ chế độ nô lệ
Hồ sơicon  18/12/2018 

Ngày 18/12/1865, Tu chính án thứ 13 của Hiến pháp Mỹ chính thức được phê chuẩn, đảm bảo không có nô lệ hay nô lệ tự nguyện nào tồn tại ở nước Mỹ.

Điểm danh loạt 'tai ương pháp lý' bủa vây ông Trump
Điểm danh loạt 'tai ương pháp lý' bủa vây ông Trump
Hồ sơicon  17/12/2018 

Điều tra nhằm vào các khoản trả ngầm và mối quan hệ có thể giữa chiến dịch tranh cử của Tổng thống Mỹ Donald Trump và Nga đang được truyền thông đưa tin rầm rộ. Nhưng còn rất nhiều "tai ương" pháp luật khác đang đợi ông.

Ngày này năm xưa: Bắt cóc con tin chấn động thế giới
Ngày này năm xưa: Bắt cóc con tin chấn động thế giới
Hồ sơicon  17/12/2018 

Ngày 17/12/1996, 14 thành viên thuộc một tổ chức nổi dậy vũ trang ở Peru đã đột kích tư dinh của Đại sứ Nhật và bắt giữ 490 quan khách đang dự tiệc làm con tin. 

Quan tham TQ trốn nã lũ lượt về nước đầu thú
Quan tham TQ trốn nã lũ lượt về nước đầu thú
Hồ sơicon  17/12/2018 

Tưởng Lôi, người thứ 55 trong “Danh sách 100 người bị truy nã đỏ” của Trung Quốc, mới đây đã về nước đầu thú sau 11 năm lẩn trốn.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN