Ngày này năm xưa: 'Vụ xét xử thế kỷ' chấn động nước Mỹ

Ngày 21/7/1925, John T. Scopes, một giáo viên trung học Mỹ bị kết tội vi phạm luật cấm dạy Thuyết tiến hóa trong các trường công lập của bang Tennessee. Sự cố gây ra tranh cãi nảy lửa và được coi là "vụ xét xử thế kỷ" của Mỹ lúc bấy giờ.

Cuối thế kỷ 19, chịu ảnh hưởng của thời đại công nghiệp đang diễn ra ở phương Tây, những người theo chủ nghĩa hiện đại không còn giữ niềm tin tuyệt đối vào Kinh Thánh và bắt đầu xem xét các sự kiện trong Kinh Thánh dưới lăng kính của khoa học. Họ cũng đặt ra nhiều hoài nghi về các giáo lý trong cuốn sách, dẫn đến nhiều mâu thuẫn với đám đông tôn sùng Kinh Thánh.

Ngày này năm xưa: 'Vụ xét xử thế kỷ' chấn động nước Mỹ
Đạo luật Butler cấm dạy Thuyết tiến hóa trong các trường công lập của bang Tennessee. Ảnh: History.com

Năm 1925, bang Tennessee của Mỹ đã thông qua Đạo luật Butler cấm việc giảng dạy Thuyết tiến hóa, vốn bị coi là phỉ báng Kinh Thánh tại các trường công lập trong tiểu bang. Nhiều hoạt động chống đối đã diễn ra, buộc nhà chức trách địa phương phải mạnh tay xử lý, đỉnh điểm là vụ xét xử John T. Scopes.

Theo các sử gia, vụ Scopes được coi là án điểm về hành vi vi phạm luật mới, được đưa ra xét xử tại Tennessee vào thời điểm đó.

Mọi chuyện bắt đầu ngày 4/5/1925, khi Liên đoàn Tự do dân quyền Mỹ cho đăng tải một quảng cáo trên báo, đề nghị giúp đỡ bất kỳ giáo viên nào ở Tennessee muốn chống lại luật cấm cản việc dạy Thuyết tiến hóa. George W. Rappleyea, một người New York di cư đến Dayton, Tennessee đã đọc được quảng cáo trên và thuyết phục người dân địa phương rằng, Dayton cần phải tổ chức một vụ xét xử nhằm thu hút sự quan tâm của dư luận đến thị trấn.

Các lãnh đạo của không đầy 2.000 dân tại thị trấn Dayton nhanh chóng tán đồng ý tưởng của Rappleyea. Giám sát các trường học ở Dayton ủng hộ luật mới, nhưng muốn hút sự chú ý của công chúng đến thị trấn. Ngay cả các công tố viên của Dayton cũng tham gia vào thỏa thuận. Mảnh ghép cuối cùng của kế hoạch là phải tìm ra một bị cáo.

Đúng lúc này, Scopes, 24 tuổi, một giáo viên dạy môn khoa học kiêm huấn luyện viên bóng đá ở một trường trung học địa phương, đã nhất trí đảm nhiệm vai trò này, do anh không có ý định ở lại Dayton một thời gian dài.

Ngày này năm xưa: 'Vụ xét xử thế kỷ' chấn động nước Mỹ
Bị cáo Scopes trước tòa. Ảnh: Time

Không ai thực sự quan tâm việc liệu Scopes có thực sự dạy Thuyết tiến hóa cho các học sinh của anh hay không. Song, việc anh sử dụng một cuốn sách giáo khoa khoa học, có một chương về Thuyết tiến hóa đã đủ là cái cớ để nhà chức trách địa phương ra lệnh bắt anh và công bố bắt đầu quá trình xét xử vào mùa hè.

Mặc dù phần còn lại của bang Tennessee không hài lòng với kế hoạch của Dayton, nhưng giới chức địa phương đã phải bố trí thêm 500 chỗ ngồi tại phòng xử án của thị trấn dành cho báo chí và những người quan tâm. Các loa phóng thanh cũng được lắp đặt ở bãi cỏ bên ngoài phòng xử án và 4 khán phòng quanh thị trấn. Sự chuẩn bị này đã chứng minh là cần thiết, khi các nhân vật hàng đầu Mỹ trong cuộc tranh cãi nãy lửa về Thuyết tiến hóa đã can thiệp vào vụ xét xử.

Ngày này năm xưa: 'Vụ xét xử thế kỷ' chấn động nước Mỹ
Phiên tòa xử Scopes được coi là "vụ xét xử thế kỷ", thu hút đông đảo báo giới và những người tâm tới dự khán. Ảnh: Bowie News

William Jennings Bryan, một cựu nghị sĩ đã hai lần tranh cử tổng thống trước khi đảm trách chức Ngoại trưởng cho Tổng thống Woodrow Wilson, đứng ra nắm quyền công tố. Chính ông Bryan đã khởi xướng chiến dịch chống Thuyết tiến hóa ở Mỹ. Luật cấm dạy học thuyết của Darwin ở Tennessee là thành công quan trọng đầu tiên của ông.

Nhận thức rằng đây sẽ là diễn đàn hoàn hảo để tranh luận với ông Bryan về vấn đề tiến hóa và sáng tạo, luật sư cấp tiến nổi tiếng Clarence Darrow đã đăng ký đứng ra bào chữa cho bị cáo Scopes. Giới truyền thông đổ xô tới thị trấn Dayton để đưa tin về cuộc đối đầu giữa hai nhân vật "máu mặt". Một đài phát thanh của Chicago cũng cho phát sóng trực tiếp quá trình xét xử, động thái đầu tiên kiểu này ở Mỹ.

 
Ngày này năm xưa: 'Vụ xét xử thế kỷ' chấn động nước Mỹ
William Jennings Bryan giữ quyền công tố trong các phiên xét xử Scopes. Ảnh: NYT

Phiên tòa bắt đầu ngày 10/7/1925 với các phát biểu hùng hồn của cả ông Bryan và luật sư Darrow. Tuy nhiên, người ta nhanh chóng nhận ra, chủ tọa phiên tòa tỏ ra không thiện chí. Ông ngăn chặn mọi nỗ lực tranh luận của luật sư Darrow về tính đúng đắn của quá trình tiến hóa.

Phiên tòa hoàn toàn không có gì bất thường, ngoại trừ một chiến thuật sáng tạo của luật sư Darrow  nhằm chứng minh Đạo luật Butler vi phạm Hiến pháp: triệu ông Bryan làm nhân chứng. Mặc dù chánh án không bao giờ đồng ý để một công tố viên đứng ra làm nhân chứng, nhưng ông Bryan sẵn sàng chấp nhận thử thách.

Ngày này năm xưa: 'Vụ xét xử thế kỷ' chấn động nước Mỹ
Luật sư Clarence Darrow bào chữa cho Scopes. Ảnh: Presbyterian Historical Society

Trong màn tranh tụng kịch tính, luật sư Darrow chất vấn ông Bryan về cách diễn giải theo nghĩa đen phần đề cập đến sự khởi đầu của thế giới trong Kinh Thánh. Với kỹ năng chất vấn sành sỏi, luật sư Darrow đã buộc ông Bryan phải thừa nhận rằng, “quá trình sáng tạo ra con người có thể cần tới hàng triệu năm", chứ không phải trong 6 ngày như nêu trong sách Sáng Thế.

Ngày này năm xưa: 'Vụ xét xử thế kỷ' chấn động nước Mỹ
Luật sư Darrow và ông Bryan trao đổi với nhau ngoài phiên xử. Ảnh: Presbyterian Historical Society

Tuy nhiên, những nỗ lực của luật sư Darrow đã không thể cứu được bị cáo Scopes. Ngày 21/7/1925, chàng giáo viên trẻ bị kết tội vi phạm Đạo Luật Butler và bị phạt 100 USD. Song, báo chí chính thống ở Mỹ đều đồng loạt đăng tải các thông tin khẳng định, Thuyết tiến hóa của Darwin rõ ràng đã giành chiến thắng trong cuộc tranh cãi.

Năm 1927, Tòa án tối cao Tennessee đã đảo ngược phán quyết vụ xử Scopes về mặt kỹ thuật. Song, mãi tới năm 1968, các tranh cãi về việc cấm dạy Thuyết tiến hóa mới ngã ngũ, khi Tòa án tối cao Mỹ bác bỏ một luật tương tự Đạo luật Butler của bang Arkansas, với lí do văn bản này vi phạm Tu chính án thứ nhất.

Tuấn Anh

Ngày này năm xưa: Bê bối hiếp dâm nhấn chìm sự nghiệp "võ sĩ thép"

Ngày này năm xưa: Bê bối hiếp dâm nhấn chìm sự nghiệp "võ sĩ thép"

Vụ cưỡng hiếp thí sinh hoa hậu Washington đã góp phần nhấn chìm sự nghiệp hứa hẹn của "võ sĩ thép" Mike Tyson, nhà vô địch quyền Anh hạng nặng trẻ nhất thế giới.

Ngày này năm xưa: Địa chấn kinh hoàng giết chết hàng nghìn người Philippines

Ngày này năm xưa: Địa chấn kinh hoàng giết chết hàng nghìn người Philippines

Cách đây đúng 28 năm, một trận động đất mạnh 7,8 độ Richter tấn công hòn đảo lớn nhất Philippines, gây tổn thất nặng nề và giết chết hơn 2.000 người vô tội. 

Ngày này năm xưa: Tội ác ghê rợn của cặp tình nhân máu lạnh

Ngày này năm xưa: Tội ác ghê rợn của cặp tình nhân máu lạnh

Ngày 12/7/1963 ghi dấu tội ác đầu tiên của cặp tình nhân máu lạnh Ian Brady và Myra Hindley, khi chúng bắt cóc, rồi hạ sát Pauline Reade, 16 tuổi ở Gorton, Anh. 

Bí mật động trời vụ mất cắp chất phóng xạ nguy hiểm của Mỹ

Bí mật động trời vụ mất cắp chất phóng xạ nguy hiểm của Mỹ

Một báo cáo mới hé lộ, Mỹ vẫn chưa tìm thấy các vật liệu phóng xạ nguy hiểm, do hai chuyên gia thuộc Bộ Năng lượng để mất từ cách đây hơn một năm.

Hàn Quốc bất ngờ tìm thấy 'tàu kho báu' Nga

Hàn Quốc bất ngờ tìm thấy 'tàu kho báu' Nga

Công ty Hàn Quốc bất ngờ tìm thấy một tàu chiến Nga, được tin chở theo hàng tấn vàng thỏi và đồng xu bằng vàng, bị chìm cách đây 113 năm ở ngoài khơi nước này.

Nữ hoàng Anh 'bất lực' nhìn ông Trump phạm quy tắc Hoàng gia

Nữ hoàng Anh 'bất lực' nhìn ông Trump phạm quy tắc Hoàng gia

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã vi phạm các quy tắc Hoàng gia tới 2 lần trong cuộc diện kiến Nữ hoàng Anh Elizabeth II.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Ngày này năm xưa: Israel bắn rơi máy bay chở khách Libya
Ngày này năm xưa: Israel bắn rơi máy bay chở khách Libya
Hồ sơicon  21/02/2019 

Ngày 21/2/1973, máy bay chiến đấu của Israel bắn hạ một máy bay chở khách của Libya tại sa mạc Sinai, làm 108 trong tổng số 113 người trên máy bay thiệt mạng.

 
Ngày này năm xưa: Không chiến đẫm máu nhất lịch sử thế giới
Ngày này năm xưa: Không chiến đẫm máu nhất lịch sử thế giới
Hồ sơicon  20/02/2019 

Trận Không chiến "Tuần hủy diệt" (Big Week) năm 1944 đã đi vào lịch sử quân sự thế giới là một trong những trận oanh tạc kinh hoàng, đẫm máu và ác liệt chưa từng có.

 
Hé lộ chiêu thăng chức của các quan bà 'tuyệt sắc' ở TQ
Hé lộ chiêu thăng chức của các quan bà 'tuyệt sắc' ở TQ
Hồ sơicon  19/02/2019 

Đài truyền hình vệ tinh Vân Nam, Trung Quốc mới đây đã chiếu loạt phim tài liệu phanh phui hành vi phạm tội của một số nữ dâm quan ở nước này. 

 
Những chuyện kỳ bí bủa vây eo biển nơi MH370 biến mất
Những chuyện kỳ bí bủa vây eo biển nơi MH370 biến mất
Hồ sơicon  19/02/2019 

Eo biển Malacca là một trong những tuyến đường biển sôi động nhất trên thế giới nhưng nơi đây cũng có lịch sử nhiều câu chuyện bí ẩn chưa có lời giải, từ máy bay MH370 biến mất cho tới tàu ma và kho báu "bốc hơi".

 
Ngày này năm xưa: 'Trồng' thịt từ tế bào gốc
Ngày này năm xưa: 'Trồng' thịt từ tế bào gốc
Hồ sơicon  19/02/2019 

Ngày 19/2/2012, các nhà khoa học Hà Lan đã sử dụng tế bào gốc để sản xuất ra thịt nhân tạo nhằm thay thế thịt từ gia súc, góp phần hạn chế ảnh hưởng bất lợi với môi trường do chăn nuôi gây ra.

 
Ngày này năm xưa: Tài xế chán đời gây thảm kịch kinh hoàng
Ngày này năm xưa: Tài xế chán đời gây thảm kịch kinh hoàng
Hồ sơicon  18/02/2019 

Ngày 18/2/2003, một người đàn ông đã đốt thùng chứa đầy xăng trên một chuyến tàu điện ngầm ở Daegu, Hàn Quốc, khiến gần 200 người chết và 150 người khác bị thương.

Ngày này năm xưa: Mở cửa thế giới bí ẩn của Pharaoh
Ngày này năm xưa: Mở cửa thế giới bí ẩn của Pharaoh
Hồ sơicon  16/02/2019 

Ngày 16/2/1923, tại Thebes, Ai Cập, nhà khảo cổ học người Anh Howard Carter tiến vào hầm mộ bị niêm phong của vua Ai Cập cổ đại Tutankhamen.

Bên trong nhà tù khét tiếng nơi 'bố già' El Chapo bóc lịch hết đời
Bên trong nhà tù khét tiếng nơi 'bố già' El Chapo bóc lịch hết đời
Hồ sơicon  15/02/2019 

Nếu bị tống vào "siêu nhà tù" này, trùm ma túy El Chapo sẽ không thể tái hiện những lần vượt ngục trong quá khứ.

Ngày này năm xưa: Thiên thạch nổ kinh hoàng ở Nga
Ngày này năm xưa: Thiên thạch nổ kinh hoàng ở Nga
Sự kiệnicon  15/02/2019 

Hơn 1.000 người bị thương và hàng nghìn ngôi nhà bị hư hại khi một khối thiên thạch từ vũ trụ lao xuống và nổ tung trên bầu trời vùng Chelyabinsk, miền trung Nga, vào năm 2013.

Ngày này năm xưa: Cái chết thương tâm của vị Thánh tình yêu
Ngày này năm xưa: Cái chết thương tâm của vị Thánh tình yêu
Hồ sơicon  14/02/2019 

Ngày 14/2 vào năm 278 sau Công nguyên, Valentine – một thầy tu ở Rome, dưới thời cai trị của Hoàng đế Claudius II, bị xử tử.

Chân dung trùm ma túy khét tiếng thế giới vừa bị Mỹ kết tội
Chân dung trùm ma túy khét tiếng thế giới vừa bị Mỹ kết tội
Hồ sơicon  13/02/2019 

Một tòa án liên bang ở New York, Mỹ vừa kết tội Joaquín "El Chapo" Guzmán, trùm ma túy khét tiếng thế giới người Mexico từng vài lần vượt ngục thành công.

Ngày này năm xưa: Thành phố Đức hứng mưa bom, 25.000 người chết
Ngày này năm xưa: Thành phố Đức hứng mưa bom, 25.000 người chết
Hồ sơicon  13/02/2019 

Từ 13-15/2/1945, máy bay của quân Đồng minh đã ném hơn 3.000 tấn bom, thiết bị gây cháy xuống Dresden, phía đông Đức, phá hủy gần như hoàn toàn trung tâm thành phố và khiến hơn 25.000 người thiệt mạng.

Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời vị vua cuối cùng của TQ
Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời vị vua cuối cùng của TQ
Hồ sơicon  12/02/2019 

Ngày 12/2/1912, Phổ Nghi, vị vua cuối cùng của Trung Quốc, thoái vị sau cuộc Cách mạng Tân Hợi do Tôn Dật Tiên (còn gọi là Tôn Trung Sơn) lãnh đạo.

Ngày này năm xưa: Thảm họa kinh hoàng với tàu con thoi Mỹ
Ngày này năm xưa: Thảm họa kinh hoàng với tàu con thoi Mỹ
Hồ sơicon  01/02/2019 

Ngày 1/2/2003, tàu con thoi Columbia của Mỹ đã nổ tung khi đang trên đường trở về Trái đất, khiến cả 7 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng.

Ngày này năm xưa: Kết thảm của bác sĩ 'nghiện giết người'
Ngày này năm xưa: Kết thảm của bác sĩ 'nghiện giết người'
Hồ sơicon  31/01/2019 

Harold Shipman - bác sĩ Anh "nghiện giết người" – lĩnh án chung thân hồi năm 2000 và tự sát trong tù sau khi giết hơn 200 bệnh nhân bằng cách tiêm thuốc quá liều.

Ngày này năm xưa: 'Tâm hồn vĩ đại' của Ấn Độ bị ám sát
Ngày này năm xưa: 'Tâm hồn vĩ đại' của Ấn Độ bị ám sát
Hồ sơicon  30/01/2019 

Ngày 30/1/1948, Mahatma Gandhi, lãnh tụ chính trị và tinh thần của phong trào độc lập Ấn Độ bị một kẻ cuồng tín theo đạo Hindu bắn chết tại New Delhi.

Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời nữ hoàng cuối cùng của Hawaii
Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời nữ hoàng cuối cùng của Hawaii
Hồ sơicon  29/01/2019 

Ngày 29/1/1891 ghi dấu thời điểm đăng quang của Liliuokalani, nữ hoàng đầu tiên và cũng là cuối cùng của Hoàng gia Hawaii trước khi hòn đảo bị sáp nhập vào Mỹ.

Ngày này năm xưa: Thảm kịch ám ảnh NASA
Ngày này năm xưa: Thảm kịch ám ảnh NASA
Hồ sơicon  28/01/2019 

Tàu con thoi Challenger của Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) nổ tung ngày 28/1/1986 sau 73 giây rời bệ phóng để bay vào không gian. Toàn bộ 7 phi hành gia thiệt mạng.

Khủng hoảng chính trị trầm trọng xảy ra ở Venezuela thế nào?
Khủng hoảng chính trị trầm trọng xảy ra ở Venezuela thế nào?
Hồ sơicon  26/01/2019 

Venezuela đang lún sâu vào khủng hoảng chính trị trầm trọng chưa từng thấy khi lãnh đạo phe đối lập Juan Guaido bất ngờ tự xưng là tổng thống lâm thời của nước này.

Ngày này năm xưa: Michael Jackson cháy như đuốc trên sân khấu
Ngày này năm xưa: Michael Jackson cháy như đuốc trên sân khấu
Hồ sơicon  27/01/2019 

Ngày 27/1/1984, khi đang quay quảng cáo cho Pepsi, ông hoàng nhạc Pop bị bỏng nặng vì bị pháo hoa bắn vào đầu, khiến tóc cháy rực như ngọn đuốc.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN