Kỳ 1:

Bí mật của vị Bộ trưởng gần 30 năm 'ngoài Đảng'

 - Trong các kỷ vật của cố GS.TS Nguyễn Văn Huyên, vẫn còn lá đơn xin vào Đảng cùng bản lý lịch tự thuật úa màu thời gian.

Danh phận ở ngoài Đảng của cố GS.TS Nguyễn Văn Huyên, nhà giáo dục, nhà dân tộc học, nhà nghiên cứu văn hóa lớn của VN, vị Bộ trưởng Giáo dục trong 28 năm 350 ngày, từng là điều bí ẩn lạ lùng.

Đóng góp quan trọng của tầng lớp trí thức trong cuộc Cách mạng tháng 8/1945, trong đó có Nguyễn Văn Huyên từng tham gia “Nhóm bốn người đánh điện” đề nghị vua Bảo Đại thoái vị, trao chính quyền cho Việt Minh, có thể khiến bất cứ ai giở lại sử liệu đều phải đặt câu hỏi về điều bí ẩn này.

Thành phần đặc biệt

Con trai út của ông, PGS.TS Nguyễn Văn Huy, nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, nhắc lại một giai đoạn lịch sử quan trọng trong đời hoạt động cách mạng của cha.

Bí mật của vị Bộ trưởng gần 30 năm 'ngoài Đảng'
Phòng trưng bày tư liệu về GS.TS Nguyễn Văn Huyên thời kỳ 1945 - 1975 tại Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên

Năm 1960, khi đó tròn 30 năm thành lập Đảng Lao động VN, Đảng có chủ trương kết nạp “lớp đảng viên 6 tháng Giêng", Đảng ủy Bộ Giáo dục muốn giới thiệu GS Huyên vào Đảng. Giữa lúc đất nước đang bị chia cắt thành 2 miền, công cuộc đấu tranh thống nhất còn khó khăn, trong một động thái cân nhắc thận trọng, Đảng ủy Bộ Giáo dục đem quyết định hỏi ý kiến Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ Chính trị.

Trong một bữa trưa mời riêng Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên, Bác Hồ thẳng thắn gợi ý: "Chú ở ngoài Đảng có lợi cho cách mạng hơn". Nhìn lại việc này, PGS.TS Nguyễn Văn Huy đánh giá quyết định của Cụ Hồ có ý nghĩa rất quan trọng.

“Đất nước chia cắt hai miền, rất cần người trong Đảng, ngoài Đảng, các đảng phái khác cùng tham gia chính quyền để thành một mặt trận thống nhất, đoàn kết cả nước”, phân tích của ông Huy. 

Và mãi gần đây, ông Huy và một số ít người mới được biết vào thời điểm đó, Bộ Chính trị đã ra nghị quyết 10 về việc này. Trong đó có quyết định không kết nạp một số trí thức cao cấp không thuộc đảng phái nào, để "ở ngoài có lợi hơn".

Mang danh phận ở ngoài Đảng nhưng mọi sinh hoạt của Đảng, chi bộ, Đảng ủy Bộ,  Đảng Đoàn, ông đều được mời tham dự. Đại hội Đảng toàn quốc ông là đại biểu mời. Có nghĩa ông chẳng khác nào đảng viên của Đảng, chỉ khác biệt không đóng đảng phí và tham gia biểu quyết. Chính do sự “bí ẩn” này, nhiều năm về sau các con của ông dù đi bộ đội, phấn đấu nhiều năm nhưng chưa thể vào Đảng. 

“Vì họ thấy trong gia đình tôi không có ai là đảng viên, thành phần giai cấp lại rất đặc biệt”, ông Huy lý giải.

Nhưng đó cũng không phải chuyện bất biến. Năm 1972, ông Huy công tác tại Ủy ban Khoa học xã hội VN. Khi cân nhắc quyết định kết nạp ông vào Đảng, tổ chức đã cẩn thận đến Bộ Giáo dục hỏi rõ chuyện “Bộ trưởng ngoài Đảng” của cha ông và được giải thích rõ việc này.

Hai chị gái của ông sau đó cũng lần lượt trở thành đảng viên Đảng Cộng sản VN.

Bí mật của vị Bộ trưởng gần 30 năm 'ngoài Đảng'
Lý lịch tự khai và đơn xin vào Đảng của Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên

Hiện lá đơn xin vào Đảng và bản lý lịch tự thuật của GS Nguyễn Văn Huyên vẫn được lưu giữ cẩn thận tại Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên do chính ông Huy lập ra.

Lá thư từ Fontainebleau

Trở lại lịch sử. Năm 1935, trở về từ Pháp sau nhiều năm dùi mài kinh sử từ cấp cử nhân đến tiến sĩ, Nguyễn Văn Huyên bắt đầu sự nghiệp là một anh giáo ở trường Bưởi, rồi làm nghiên cứu khoa học, giáo dục.

Ông dấn thân vào con đường chính trị với hoạt động của Hội truyền bá quốc ngữ - tổ chức do Đảng Cộng sản Đông Dương sáng lập, từ năm 1938, cùng với Võ Nguyên Giáp, Đặng Thai Mai…

 

Bí mật của vị Bộ trưởng gần 30 năm 'ngoài Đảng'
GS.TS Nguyễn Văn Huyên (người thắt cà vạt đen ở giữa) cùng với các trí thức trẻ người Việt học tại Pháp năm 1928

Trong cuộc mít tinh ngày 23/8/1945 của trí thức và sinh viên ở VN học xá Hà Nội  (nay là Đại học Bách khoa), Nguyễn Văn Huyên đã kêu gọi sinh viên ủng hộ Việt Minh.

Ông cùng Nguyễn Xiển, Ngụy Như Kon Tum và Hồ Hữu Tường, đại diện trí thức ba miền gửi điện đề nghị vua Bảo Đại thoái vị, trao chính quyền cho Việt Minh. “Nhóm bốn người đánh điện” đã tạo nên một sự kiện lịch sử của cuộc cách mạng.

Tháng 12/1945, Chính phủ lâm thời quyết định thành lập Ủy ban Nghiên cứu kế hoạch kiến thiết (tiền thân của Ủy ban Kế hoạch Nhà nước) nhằm soạn thảo các đề án kiến thiết quốc gia. Nguyễn Văn Huyên cùng hơn 40 bộ trưởng, thứ trưởng, nhân sỹ, trí thức trở thành ủy viên ủy ban này.

Cho đến tháng 9/1946 ở Pháp, sự trải nghiệm cách mạng đã mang đầy những cảm xúc trưởng thành hơn với nhân sĩ trí thức yêu nước. Kể từ sau hội nghị Đà Lạt với vai trò cố vấn, Nguyễn Văn Huyên trở lại Pháp trên cương vị thành viên đoàn đại biểu VN Dân chủ Cộng hòa đàm phán tại hội nghị Fontainebleau. Từ Fontainebleau, ông viết thư cho vợ, bà Vi Kim Ngọc.

Thư viết: “Đây là dịp để Huyên thay mặt cả nhà mà đền nợ nước. Huyên cũng như bao nhiêu anh em sinh trưởng ở một nước nô lệ từ ngày hiểu biết tới nay ngoài 20 năm thở vắn than dài, cố sức sửa mình để thoát khỏi vòng áp chế... Ngọc ạ, lúc này mà chúng ta không tự hy sinh một chút riêng thì còn lúc nào nữa nhỉ? Ngọc hiểu biết lắm nên Huyên mới nhảy vào vòng mà gỡ mối tơ vương. 20 năm lăn lộn sách đèn, một chục năm phiêu lưu chân giời góc bể mới có dịp giơ thẳng cánh tay”.

Bí mật của vị Bộ trưởng gần 30 năm 'ngoài Đảng'
Con trai út, PGS.TS Nguyễn Văn Huy giới thiệu về các công trình nghiên cứu khoa học của Bộ trưởng Huyên trong những năm 1930

Bức cũng thư nhắc lại sự ra đời của người con trai út Nguyễn Văn Huy vào những ngày cận kề Cách mạng Tháng 8 (3/8/1945) như một luồng ánh sáng mới bắt đầu.

“Huy ra đời trong thời buổi tuy cái nguy đầy rẫy nhưng ánh sáng huy hoàng đã bắt đầu bao phủ cả một góc trời Nam. Chúng ta muốn ánh sáng ấy đầy hạnh phúc và hòa bình trong thế hệ tương lai này nên gọi chú Huy là Văn Huy. Bố là Văn Huyên một ánh sáng nhẹ nhàng, mẹ là Kim Ngọc một vật quý không vết, con Văn Huy phải tiến một bước dài trong các nguồn hạnh phúc của các chị lớn”, thư gửi từ Paris.

Bài và ảnh: Thu Hằng


 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Tổng bí thư, Chủ tịch nước tiếp Đại sứ Trung Quốc
Tổng bí thư, Chủ tịch nước tiếp Đại sứ Trung Quốc
Chính trịicon  21/01/2019 

Tổng bí thư, Chủ tịch nước chiều nay tiếp xã giao ông Hùng Ba, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại Việt Nam.

 
Phiên họp thứ 15 của Ban Chỉ đạo TƯ về phòng, chống tham nhũng
Phiên họp thứ 15 của Ban Chỉ đạo TƯ về phòng, chống tham nhũng
Chính trịicon  21/01/2019 

Ban Chỉ đạo TƯ về phòng, chống tham nhũng tổ chức phiên họp thứ 15 dưới sự chủ trì của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng.

 
6 tỉnh, TP bổ nhiệm nhân sự
6 tỉnh, TP bổ nhiệm nhân sự
Chính trịicon  20/01/2019 

Hà Tĩnh, Đà Nẵng, UBND tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Đồng Tháp,... vừa tổ chức công bố và trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ.

 
Thủ tướng: Tại sao lịch sử chưa phải là môn học hấp dẫn?
Thủ tướng: Tại sao lịch sử chưa phải là môn học hấp dẫn?
Chính trịicon  20/01/2019 

Tham quan Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam, Thủ tướng chia sẻ trăn trở “tại sao lịch sử chưa phải là môn học hấp dẫn đối với học sinh, sinh viên chúng ta?”.

 
Bắc Giang có nữ Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy
Bắc Giang có nữ Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy
Thời sựicon  20/01/2019 

Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bắc Giang khóa 18 tổ chức phiên họp bầu chức danh Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy Bắc Giang.

 
Phó Thủ tướng: Lập chuyên án điều tra, xử lý tiêu cực trong cấp giấy phép lái xe
Phó Thủ tướng: Lập chuyên án điều tra, xử lý tiêu cực trong cấp giấy phép lái xe
An toàn giao thôngicon  19/01/2019 

Phó Thủ tướng giao Bộ Công an chỉ đạo Công an các tỉnh, TP trực thuộc TƯ lập chuyên án điều tra và xử lý các tổ chức, cá nhân làm giả giấy phép lái xe.

Làm rõ mục tiêu cho hai mốc lịch sử 100 năm
Làm rõ mục tiêu cho hai mốc lịch sử 100 năm
Chính trịicon  19/01/2019 

Thủ tướng cho rằng, cần thảo luận, làm rõ mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 và năm 2045, thời điểm kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng và thành lập nước.

Giả mạo văn bản của Chủ tịch tỉnh về dự án 1.500 tỷ đồng
Giả mạo văn bản của Chủ tịch tỉnh về dự án 1.500 tỷ đồng
Thời sựicon  19/01/2019 

 UBND tỉnh Đắk Lắk đề nghị công an điều tra, xác minh việc giả mạo văn bản của lãnh đạo tỉnh để giải ngân nguồn vốn dự án 1.500 tỷ đồng.

Thủ tướng chủ trì phiên họp Tiểu ban KTXH Đại hội 13
Thủ tướng chủ trì phiên họp Tiểu ban KTXH Đại hội 13
Chính trịicon  19/01/2019 

Sáng nay, Tiểu ban Kinh tế - Xã hội chuẩn bị Đại hội 13 của Đảng tổ chức phiên họp lần thứ 2 dưới sự chủ trì của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng Tiểu ban.

Người đàn ông trả lại tài sản trị giá 40 triệu đồng nhặt được
Người đàn ông trả lại tài sản trị giá 40 triệu đồng nhặt được
Thời sựicon  19/01/2019 

 Nhặt được túi xách có tài sản lớn, một người dân mang đến cơ quan Công an nhờ trả lại cho người bị mất.

Ô tô tông nhau nát bươm trên cao tốc, hàng chục em nhỏ khóc thét
Ô tô tông nhau nát bươm trên cao tốc, hàng chục em nhỏ khóc thét
An toàn giao thôngicon  19/01/2019 

Cú tông mạnh vào đuôi xe khách làm xe tải chuyển phát nhanh nát bươm đầu, hàng chục em nhỏ trên xe khách khóc thét.

Thứ trưởng Tài chính đề nghị rà soát, sắp xếp lại các tổng cục
Thứ trưởng Tài chính đề nghị rà soát, sắp xếp lại các tổng cục
Chính trịicon  19/01/2019 

 Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn đề nghị xây dựng đề án rà soát lại các tổng cục chưa đạt tiêu chí để sắp xếp lại.

Thủ tướng tiếp cựu Ngoại trưởng Mỹ John Kerry
Thủ tướng tiếp cựu Ngoại trưởng Mỹ John Kerry
Chính trịicon  18/01/2019 

Chiều nay, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có cuộc tiếp cựu Ngoại trưởng Mỹ John Kerry.

Vợ chồng tử nạn dưới gầm xe container: Xót cảnh nghèo, 3 con thơ bơ vơ
Vợ chồng tử nạn dưới gầm xe container: Xót cảnh nghèo, 3 con thơ bơ vơ
An toàn giao thôngicon  19/01/2019 

Vụ tai nạn giao thông đã cướp đi sinh mạng của đôi vợ chồng trẻ, bỏ lại 3 đứa trẻ mồ côi trong gia cảnh nghèo túng.

Dự báo thời tiết 19/1: Miền Bắc bớt rét
Dự báo thời tiết 19/1: Miền Bắc bớt rét
Thời sựicon  19/01/2019 

Nền nhiệt tại các tỉnh miền Bắc tăng nhẹ dần, trời ấm hơn so với những ngày qua.

Xe khách tông xe bồn lao xuống ruộng, 5 người trọng thương
Xe khách tông xe bồn lao xuống ruộng, 5 người trọng thương
An toàn giao thôngicon  18/01/2019 

Xe khách va chạm với xe trộn bê tông rồi lao xuống ruộng khiến nhiều hành khách bị thương.

Dừng xe làm việc với CSGT, tài xế vẫn phê ma túy đá
Dừng xe làm việc với CSGT, tài xế vẫn phê ma túy đá
An toàn giao thôngicon  18/01/2019 

Kết quả test nhanh tài xế xe tải dương tính với chất ma túy đá (Methamphetamin) và heroin. 

Trao quyết định nhân sự của Bộ trưởng Công an tại Hà Nội, Hoà Bình
Trao quyết định nhân sự của Bộ trưởng Công an tại Hà Nội, Hoà Bình
Thời sựicon  18/01/2019 

Công an Hà Nội, Hòa Bình vừa tổ chức lễ công bố và trao quyết định của Bộ trưởng Công an về công tác cán bộ.

Phó Thủ tướng: Xuất khẩu lao động phải hướng tới thị trường thu nhập cao
Phó Thủ tướng: Xuất khẩu lao động phải hướng tới thị trường thu nhập cao
An toàn giao thôngicon  18/01/2019 

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam lưu ý cần phải chú trọng đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để đưa lao động đi những thị trường có thu nhập cao.

Xác định hai đối tượng đấm đá cô gái trẻ ở khu HH Linh Đàm
Xác định hai đối tượng đấm đá cô gái trẻ ở khu HH Linh Đàm
Thời sựicon  18/01/2019 

Công an phường Hoàng Liệt (Hoàng Mai, Hà Nội) đã xác định được 2 đối tượng trong nhóm thanh niên hành hung cô gái trẻ ở chung cư Linh Đàm.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN