65 năm chiến dịch Điện Biên Phủ:

Chuyện Chính ủy trẹo chân vẫn hành quân kéo pháo

Một đầu gối của Chính uỷ Đại đoàn Công pháo 351 Phạm Ngọc Mậu bị trẹo vì leo núi và dốc quá nhiều, nhưng ông vẫn hành quân cùng bộ đội kéo pháo.

LTS:Ngày này cách đây 65 năm (13/3/1954), pháo binh Việt Nam mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.

VietNamNet giới thiệu tới bạn đọc câu chuyện về Thượng tướng Phạm Ngọc Mậu, nguyên Chính ủy Đại đoàn Công pháo 351, nguyên Chính ủy Bộ Chỉ huy kéo pháo chiến dịch Điện Biên Phủ, nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam.

Bài viết có sử dụng tư liệu từ hồi ký của Trung tướng Phạm Kiệt, nguyên Cục phó Cục Bảo vệ, phụ trách công tác bảo vệ trong chiến dịch Điện Biên Phủ; hồi ký Kéo pháo vào, kéo pháo ra của Thượng tướng Phạm Ngọc Mậu cùng một số tư liệu do gia đình cung cấp.

Căng sức kéo pháo

Sự thật về 4 chữ huyền thoại “chân đồng, vai sắt” của pháo binh Việt Nam do Bác Hồ dành tặng bắt nguồn từ những thực tế rất giản dị nhưng cũng rất vĩ đại, thấm đẫm máu và mồ hôi của bộ đội ta.

Những khẩu pháo nặng cả tấn khi đè lên đến đồng hay sắt còn phải lún xuống huống chi là xương thịt của con người, đã được bộ đội ta gánh, kéo, vác bằng tay, bằng sức người, bước đi bằng những đôi chân vượt qua đỉnh núi cao ngàn mét, dưới mưa bom của kẻ thù để vào trận địa.

Chuyện Chính ủy trẹo chân vẫn hành quân kéo pháo
Bộ đội kéo pháo vào trận địa chuẩn bị tác chiến. Ảnh tư liệu

Bộ Tư lệnh chiến dịch đã quyết định thành lập Bộ chỉ huy kéo pháo do ông Phạm Ngọc Mậu, Chính ủy Đại đoàn Công pháo 351 làm Chính ủy; ông Lê Trọng Tấn, Đại đoàn trưởng Đại đoàn 312 làm Tư lệnh.

Con đường kéo pháo nếu tính ra chỉ hơn mười cây số nhưng lại vắt qua nhiều ngọn núi cheo leo hiểm trở, bò quanh miệng những vực sâu. Ông Phạm Kiệt (Cục phó Cục Bảo vệ) được Bộ chỉ huy chiến dịch cử làm phái viên đi đôn đốc, kiểm tra việc kéo pháo. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã giao nhiệm vụ cho ông:

- Anh thay mặt cho Bộ xuống kết hợp với anh Phạm Ngọc Mậu, Chính ủy 351 động viên tổ chức bộ binh, pháo binh, công binh hợp sức kéo pháo. Phải bàn bạc với anh em cán bộ phụ trách, sống chết cùng chiến sĩ, đem cho được pháo vào trận địa. Ngoài ra, anh kết hợp công tác bảo vệ, bố trí quân báo vũ trang phong toả cho được các ngả đường địch có thể ra.

Thời gian lúc này rất quý, không thể để lãng phí. Bộ chỉ huy kéo pháo quyết định cho kéo pháo ngay, tin rằng anh em chiến sĩ sức lực còn khoẻ, cứ chia pháo cho từng đơn vị, động viên tốt thì mấy đèo, mấy núi cũng qua. Nhưng có một điều chưa lường trước là sức nặng của khẩu pháo lúc lên dốc, vì vậy sau này gặp khó khăn không khỏi lúng túng.

Chặng đầu, đường còn bằng phẳng, chưa gặp dốc cao, pháo 105 ly đi trước, cao xạ theo sau. Kéo suốt đêm đi được một cây số, nói chung chưa gặp trở ngại gì. Trước kết quả ấy, ông Phạm Ngọc Mậu nói với ông Phạm Kiệt:

- Đêm thứ nhất được như vậy là khá. Các chiến sĩ của ta đã biểu lộ một quyết tâm sắt đá đưa pháo vào trận địa. Cứ tình hình này, sẽ không có khẩu nào bị rút lại. Tuy vậy, qua một đêm kéo pháo trên đường bằng mà chỉ đi được một cây số, chúng tôi bắt đầu lo cho những chặng sau. Bao nhiêu là dốc cao đang chờ phía trước.

Đêm thứ hai có khó khăn hơn nhưng cũng trót lọt. Cho đến đêm thứ ba và hai đêm tiếp theo thì vất vả vô cùng. Có đêm mới bắt đầu vượt dốc cao thì trời đổ mưa tầm tã. Chân người giẫm mãi vào một chỗ đất cứng cũng biến thành bùn nhão. Pháo lên dốc chỉ nhích từng tý một. Một nhịp hô "hai… ba này!" các chiến sĩ chỉ kéo được chưa đầy một gang tay…

 

"Đồi ông Mậu", “dốc ông Mậu"

Lịch sử đã ghi nhận những tấm gương chiến sỹ đã anh dũng hy sinh khi kéo pháo vào, kéo pháo ra như Tô Vĩnh Diện, Lê Văn Chức...

Chuyện Chính ủy trẹo chân vẫn hành quân kéo pháo
Ông Phạm Ngọc Mậu báo cáo công tác với Bác Hồ

Nhưng nói đến sự hy sinh dũng cảm của anh em bộ đội trong chiến dịch, không thể không kể đến tinh thần gương mẫu của cán bộ. Họ vừa chỉ huy, vừa kéo pháo, vặn tời như anh em.

Ông Phạm Kiệt, Cục phó, phụ trách công tác bảo vệ chiến dịch, khi đi kiểm tra, qua dòng người kéo pháo cũng không biết ai là chỉ huy, không nhận ra ông Phạm Ngọc Mậu trong hàng trăm cán bộ, chiến sỹ.

Mỗi lần muốn gặp một cán bộ nào, ông Phạm Kiệt phải gọi: "Đồng chí chỉ huy đơn vị này đâu?" và khi có người bước ra khỏi đội ngũ kéo pháo, báo cáo: "Có tôi", lúc đó mới biết là người chỉ huy của họ.

Ban đêm, cán bộ chỉ huy cùng anh em vật lộn với pháo, nhưng ban ngày thì lại phải họp hành rút kinh nghiệm, kiểm tra nơi ăn chốn nghỉ của đơn vị. Có lúc vừa nằm nghỉ, chưa kịp chợp mắt thì máy bay địch đã đến lại phải vùng dậy quan sát, xử trí...

Bộ đồ dạ trên mình ông Phạm Kiệt luôn trong tình trạng đẫm nước mưa và lấm bê bết, áo lót cũng ướt lạnh, nước mưa hoà với mồ hôi. Ông chỉ có một mảnh vải Quảng vừa dùng để làm chăn, làm chiếu, vừa làm màn. Bi đông, súng lục, gậy, xếp bên mình. Những ngày đầu có bộ đồ dạ cũng đỡ lạnh nhưng sau này, xong đợt công tác kéo pháo, áo dạ của ông đã rách nát. Sức khoẻ của ông qua mấy đêm kéo pháo vẫn bình thường.

Riêng ông Phạm Ngọc Mậu vì đi núi, leo dốc nhiều, nên bị trẹo xương đầu gối và giãn dây chằng, thỉnh thoảng phải nắn, xoa bóp mới đi tiếp được.

Và cũng từ ấy, đỉnh Pha Sông cao ngất (hơn 1.400m) ở Điện Biên, nơi đóng quân của Bộ chỉ huy kéo pháo, nơi có con dốc dựng thẳng đứng buộc phải vượt qua để kéo pháo vào Điện Biên, nơi có Chính ủy trẹo chân và Cục phó Cục bảo vệ áo rách đã được anh em bộ đội gọi bằng cái tên trìu mến là "Đồi ông Mậu", “Dốc ông Mậu” -  tên của người Chính ủy Đại đoàn Công pháo.

7 tướng Pháp và 1 Điện Biên

7 tướng Pháp và 1 Điện Biên

Từ thời điểm 23/9/1945 đến 7/5/1954 rồi ký kết hiệp định Genève kết thúc chiến tranh, quân đội Pháp đã cử sang chiến trường Đông Dương 7 vị tướng nhưng tất cả đều thất bại.

Nguyễn Phước Thắng

Bài tiếp: Chính uỷ tâm sự về lệnh ‘kéo pháo ra’ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân làm việc tại Bình Thuận
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân làm việc tại Bình Thuận
Chính trịicon  17/03/2019 

Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân có cuộc làm việc với lãnh đạo chủ chốt tỉnh Bình Thuận về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, công tác xây dựng Đảng năm 2018 và quý 1/2019.

 
Bí thư xã ở Khánh Hòa bị cách tất cả chức vụ trong Đảng
Bí thư xã ở Khánh Hòa bị cách tất cả chức vụ trong Đảng
Chống tham nhũngicon  17/03/2019 

Ông Nguyễn Thanh Nam bị kết luận là chưa thực hiện đúng quy định về công khai tài sản và cho thuê đất công không đúng quy định.

 
Trưởng Ban Tổ chức TƯ: Quảng Ninh có nhiều cách làm mới
Trưởng Ban Tổ chức TƯ: Quảng Ninh có nhiều cách làm mới
Chính trịicon  16/03/2019 

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Phạm Minh Chính khẳng định: Quảng Ninh đã có nhiều cách làm mới, sáng tạo trong thời gian qua.

 
Phó Thủ tướng kêu gọi thay đổi thói quen chen lấn, xả rác bừa bãi
Phó Thủ tướng kêu gọi thay đổi thói quen chen lấn, xả rác bừa bãi
Chính trịicon  16/03/2019 

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam mong muốn báo chí góp phần định hướng, thay đổi hành vi từ những việc nhỏ nhất như thói quen chen lấn, xả rác…

 
Dự báo thời tiết 16/3: Hà Nội trời rét, Sài Gòn nắng cháy da
Dự báo thời tiết 16/3: Hà Nội trời rét, Sài Gòn nắng cháy da
Thời sựicon  16/03/2019 

 Thời tiết hai miền Nam-Bắc khác biệt rõ rệt. Miền Bắc nằm trọn trong khối không khí lạnh, trời rét. Trong khi đó Nam Bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng với nhiệt độ lên tới 36 độ.

 
Đứng tim nhìn bé trai thoát chết trước đầu xe buýt lao vun vút
Đứng tim nhìn bé trai thoát chết trước đầu xe buýt lao vun vút
An toàn giao thôngicon  15/03/2019 

Đoạn clip ghi lại cảnh bé trai đang chạy qua đường bị xe buýt đâm trúng, rất may tài xế dừng xe kịp thời cứu sống cậu bé.

Kiện toàn nhân sự 4 tỉnh, thành
Kiện toàn nhân sự 4 tỉnh, thành
Chính trịicon  15/03/2019 

Hôm nay, các địa phương: Đà Nẵng, Quảng Ninh, Yên Bái, An Giang vừa tiến hành kiện toàn công tác cán bộ.

Xế hộp đấu đầu xe bán tải, bốc cháy dữ dội trên đèo Thung Khe
Xế hộp đấu đầu xe bán tải, bốc cháy dữ dội trên đèo Thung Khe
An toàn giao thôngicon  15/03/2019 

Vụ tai nạn xảy ra trên QL6, (xã Thung Khe, huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình ) khiến 2 xe bị hư hỏng nặng, 1 chiếc xe bốc cháy dữ dội.

Người đàn ông bị xe buýt cán chết thương tâm trên phố Sài Gòn
Người đàn ông bị xe buýt cán chết thương tâm trên phố Sài Gòn
An toàn giao thôngicon  15/03/2019 

Né tránh ô tô chạy từ trong hẻm ra, người lái xe máy ngã nhào trước đầu xe buýt và bị cán chết thương tâm.

Vụ sập tường 6 người chết: Con gái hoảng loạn lao đi tìm cha
Vụ sập tường 6 người chết: Con gái hoảng loạn lao đi tìm cha
Thời sựicon  15/03/2019 

Đang bưng nước uống bán cho khách, chị Như nghe tiếng "đùng" liền quay lại thì thấy cảnh tan hoang trong công trình mà cha đang làm nên thất thần chạy đi tìm. 

Một cán bộ Ngân hàng Nhà nước bị buộc thôi việc
Một cán bộ Ngân hàng Nhà nước bị buộc thôi việc
Thời sựicon  15/03/2019 

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ký quyết định kỷ luật buộc thôi việc đối với một chuyên viên Vụ Ổn định tiền tệ - tài chính.

Bới đống đổ nát tìm nạn nhân vụ sập xưởng may, 6 người chết
Bới đống đổ nát tìm nạn nhân vụ sập xưởng may, 6 người chết
Thời sựicon  15/03/2019 

Hiện trường vụ sập tường của xưởng may tại khu công nghiệp huyện Long Hồ, Vĩnh Long khiến 6 người chết là đống đổ nát. Ngành chức năng phải bới đống đổ nát để tìm kiếm nạn nhân. 

Việt kiều ngáo đá cắn công an, tông xe liên hoàn dương tính với ma túy
Việt kiều ngáo đá cắn công an, tông xe liên hoàn dương tính với ma túy
An toàn giao thôngicon  15/03/2019 

 Nam Việt kiều Mỹ lái xe tông liên hoàn trên phố Đà Lạt có kết quả test nước tiểu dương tính với ma túy.

Bắc Kạn: 2 cháu bé bị lở đất vùi lấp, tử vong
Bắc Kạn: 2 cháu bé bị lở đất vùi lấp, tử vong
Thời sựicon  15/03/2019 

Hai cháu bé đang ngủ trong nhà thì bị đất đá vùi lấp dẫn đến tử vong. Một cháu 10 tuổi, một cháu 4 tuổi - là hai chị em.

Hà Nội: Bé gái 9 tuổi bị 'yêu râu xanh' kéo vào vườn chuối xâm hại
Hà Nội: Bé gái 9 tuổi bị 'yêu râu xanh' kéo vào vườn chuối xâm hại
Thời sựicon  15/03/2019 

Trên đường đi học về, bé gái 9 tuổi ở huyện Chương Mỹ bị một người đàn ông lừa kéo đến vườn chuối rồi xâm hại.

Công bố quyết định bổ nhiệm nhân sự 3 địa phương
Công bố quyết định bổ nhiệm nhân sự 3 địa phương
Chính trịicon  15/03/2019 

Lãnh đạo tỉnh Lào Cai, Thừa Thiên Huế, Bạc Liêu vừa trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ.

Sập tường nhà xưởng công ty may, 6 người chết
Sập tường nhà xưởng công ty may, 6 người chết
Thời sựicon  15/03/2019 

Bức tường nhà xưởng của công ty may sập xuống khiến 5 công nhân tử vong tại chỗ, 1 người tử vong tại bệnh viện, 2 người bị thương sáng nay ở khu công nghiệp Hòa Phú, tỉnh Vĩnh Long.

Thủ tướng đánh trống khai mạc hội báo toàn quốc 2019
Thủ tướng đánh trống khai mạc hội báo toàn quốc 2019
Chính trịicon  15/03/2019 

Thủ tướng mong muốn báo chí chú trọng tuyên truyền về mặt tốt, mặt tích cực, gương người tốt việc tốt, tạo niềm tin, sự phấn khởi, lạc quan trong xã hội.

Bứng dải bê tông gây chết người: Sở nói có bất cập nhưng không sai
Bứng dải bê tông gây chết người: Sở nói có bất cập nhưng không sai
An toàn giao thôngicon  15/03/2019 

 Cơ quan chuyên môn nhìn nhận có bất cập nên tháo dỡ dải bê tông gây chết người nhưng khẳng định, phương án lắp ‘chướng ngại vật’ này là không sai.

Cháy tiệm sửa điện tử, gia đình 3 người chết trên gác xép
Cháy tiệm sửa điện tử, gia đình 3 người chết trên gác xép
Thời sựicon  15/03/2019 

 Khi cảnh sát PCCC khống chế được đám cháy thì phát hiện 3 người tử vong trên gác xép của tiệm sửa chữa đồ điện tử.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN