Đặc khu kinh tế: Bàn 15 năm vẫn lo nhiều quá khó làm

 - Nói về mô hình đặc khu kinh tế, Viện trưởng Kinh tế Việt Nam Trần Đình Thiên nói ông rất ủng hộ mô hình này. Ông muốn tăng hơn nữa thẩm quyền cho Trưởng đặc khu.

“Tôi quan tâm trước hết tinh thần đổi mới, đột phá như thế nào”, TS Trần Đình Thiên nói.

Đặc khu kinh tế: Bàn 15 năm vẫn lo nhiều quá khó làm
Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam Trần Đình Thiên. Ảnh: Lê Anh Dũng

Dự thảo luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt mới “trình làng” đã khơi lên cuộc tranh luận sôi nổi về mô hình tổ chức khác biệt tại đặc khu. Có thể hình dung diện mạo, vị trí đặc biệt của đặc khu thế nào, thưa ông?

Dự thảo có những điểm rất khó mà cơ quan soạn thảo đã cố gắng để thể hiện. Theo tinh thần chỉ đạo, đặc khu được xác định là cơ quan hành chính thuộc tỉnh, như thế thẩm quyền sẽ vướng “trần” là Chủ tịch UBND tỉnh nhưng thật ra, yêu cầu của mô hình này, nhiều khi thẩm quyền của đặc khu còn vượt trên cả tỉnh.

Tôi thì thấy ở đây, mọi con đường đều dẫn đến quyền lực trực tiếp với Thủ tướng vì Thủ tướng là người điều hành, người nắm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động, cách chức Trưởng đặc khu.

Nhiều ý kiến băn khoăn ở việc xác định vị trí của đặc khu kinh tế thuộc tỉnh hay thuộc TƯ. Ý kiến của ông?

Đừng nên suy nghĩ cứng nhắc theo tư duy tổ chức hành chính thông thường là buộc nó phải thuộc gì. Đặc khu là một thứ đặc biệt, có cơ chế quyền lực đặc thù, phù hợp với mục tiêu mà ta muốn nó đạt được.

Quan trọng nhất là xác định mục tiêu, làm ra đặc khu định để giải quyết vấn đề gì và muốn đạt được mục tiêu đó thì cần thiết chế như thế nào, cần được trao những quyền lực gì để thực hiện.

Tôi cho rằng, nguyên tắc quan trọng nhất là hoạt động của đặc khu phải tuân thủ, không trái với Hiến pháp là được, còn cứ chiếu vào các luật như luật Tổ chức chính quyền địa phương rồi cho rằng nó phải như thế này, thế kia mới đúng quy định thì chết rồi, làm sao mà còn đặc biệt, đặc thù gì được nữa. Cứ lật qua lật lại, lo sợ nhiều quá thì không làm được đâu.

Quyền lực của người đứng đầu đặc khu thực sự rất lớn, như một chủ tịch tỉnh độc lập, một thủ trưởng của toàn khu, như mô hình của Macao, Hong Kong vậy, Trưởng đặc khu có toàn quyền trong lãnh địa đấy.

Phần lãnh địa này chỉ phụ thuộc vào quốc gia ở vấn đề chủ quyền, ngoại giao, an ninh - quốc phòng. Ngoài ra nó rất độc lập và khác biệt với các đơn vị hành chính thông thường trong nước.

Chuyện trao quá nhiều đặc quyền và kiểm soát quyền lực với người đứng đầu đặc khu còn nhiều ý kiến trái chiều. Với 116 thẩm quyền được trao cho trưởng đặc khu, trong đó 77 thẩm quyền thuộc quyền của Thủ tướng, ông nhận xét thế nào?

Phải nhắc lại là ở đây chúng ta đang muốn tạo ra một thiết chế mới, đặc thù, trao quyền lớn và đảm bảo nguyên tắc kiểm soát quyền lực như Hiến pháp quy định, tức có quyền lực thì phải có giám sát quyền lực.

Thẩm quyền đại thể trao cho Trưởng đặc khu thì thế nhưng quan trọng nhất là thẩm quyền phải đi liền với trách nhiệm, phải có cơ chế để làm sao người này phải chịu trách nhiệm với những việc làm, quyết định của mình. Thiết kế cơ chế chịu trách nhiệm đó như thế nào, bằng giám sát hay bằng công khai minh bạch… thì đó là vấn đề kỹ thuật, cần phải bàn.

“Không cần đánh, chỉ cần bật đèn sáng, chuột phải chạy”

Nhiều ý kiến cho rằng, quy định như trong dự thảo luật chưa có một cơ chế giám sát chặt chẽ với Trưởng đặc khu kinh tế. Chẳng hạn như quy định Trưởng Đặc khu do Thủ tướng bổ nhiệm nhưng giám sát lại do HĐND tỉnh?

 

Thủ tướng có thẩm quyền bổ nhiệm, đương nhiên Thủ tướng có thẩm quyền giám sát với ông Trưởng đặc khu rồi. Đó là kênh giám sát trực tiếp. Còn đòi hỏi giám sát từ phía nhân dân là nói theo nguyên lý về tổ chức vì chính quyền là người đại diện cho nhân dân ở địa phương đó.

Đặc khu kinh tế: Bàn 15 năm vẫn lo nhiều quá khó làm

Phú Quốc sẽ là 1 trong 3 đặc khu kinh tế

Tôi thấy cơ quan soạn thảo luật cũng thiết kế thiết chế Hội đồng đặc khu (Hội đồng tư vấn và giám sát) với cơ cấu đặc biệt, có sự tham gia của chính quyền TƯ, chính quyền địa phương, thậm chí nhân dân địa phương (như các nhà đầu tư chiến lược)… để thực hiện thẩm quyền giám sát.

Điều này trả lời cho các câu hỏi như cơ quan này có yêu cầu Trưởng đặc khu trả lời chất vấn, yêu cầu giải trình, tổ chức bỏ phiếu tín nhiệm… được không.

Nhưng nhiều ý kiến vẫn lo ngại: “Nước xa không cứu được lửa gần”, Thủ tướng ở TƯ trăm công nghìn việc, còn Hội đồng đặc khu hoạt động kiêm nhiệm dễ quan liêu, nếu không kiểm soát quyết lực tốt, đặc khu dễ thành miếng mồi ngon cho các nhóm lợi ích?

Tôi muốn có ví dụ cụ thể đi. Nói “miếng mồi” là mồi như thế nào, mồi trong việc gì, hoạt động gì chứ nếu cứ ngồi và tưởng tượng đó là mồi thì khó lắm. Tôi trao quyền cho ông thì có nghĩa là ông phải chịu trách nhiệm, tôi sẽ là người giám sát xem ông làm gì rồi.

Tại sao không nói các đơn vị hành chính trong nước không thành miếng mồi, là vì cơ chế ở đây, việc ra quyết định tập thể là nhiều hơn, người đứng đầu không chịu trách nhiệm toàn diện. Còn ở đặc khu kinh tế lại là cơ chế chịu trách nhiệm trực tiếp, phải khác chứ.

Chúng ta cần tin vào một hệ thống dân chủ chứ cứ nghĩ, cứ lo như vậy thì sao làm được. Ta thiết kế mô hình đặc khu để có một hệ thống giám sát dựa trên nền tảng dân chủ, công khai minh bạch là chính.

Ta cũng biết cần thiết phải đánh chuột và đánh chuột không dễ, nhất là trong phòng tối, việc đánh chuột càng khó, thậm chí là tự phang vào chân mình nhiều hơn.

Nhưng có thể không cần đánh chuột, chỉ cần bật đèn trong phòng lên là chuột phải chạy rồi. Nói thế có nghĩa là công khai minh bạch, để ai cũng nhìn thấy cũng là một cơ chế để giám sát tốt.

Chúng ta đang lo nhiều quá, lo đủ thứ. Theo tôi thì cứ làm đi đã, vận hành thì rồi mới ra vấn đề mà xử lý. Bàn về đặc khu thì 15 năm nay rồi, vẫn loanh quanh chuyện lo quyền như thế, rất khó.

Đặc khu phải thu hút nhà đầu tư hạng nhất, công dân hạng nhất

Đặc khu phải thu hút nhà đầu tư hạng nhất, công dân hạng nhất

Làm sao để đặc khu hút về những nguồn lực cao nhất của thế giới, những nhà đầu tư hạng nhất, những công dân hạng nhất.

Đề xuất nhất thể hóa bí thư, chủ tịch đặc khu kinh tế

Đề xuất nhất thể hóa bí thư, chủ tịch đặc khu kinh tế

Nguyên Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) đề nghị nhất thể hóa bí thư đồng thời là chủ tịch UBND Đặc khu kinh tế Phú Quốc.

'Có thủ tục là có làm khó, có đánh chén'

'Có thủ tục là có làm khó, có đánh chén'

Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam Trần Đình Thiên nhấn mạnh: “Quá nhiều thủ tục, thủ tục gắn với lợi ích, có thủ tục là có làm khó, là có đánh chén”.

Ủy viên Bộ Chính trị phải tuyệt đối không tham vọng quyền lực

Ủy viên Bộ Chính trị phải tuyệt đối không tham vọng quyền lực

Bộ Chính trị quy định cán bộ thuộc diện BCH TƯ, Bộ Chính trị, Ban bí thư quản lý phải là những cán bộ tuyệt đối không tham vọng quyền lực,

'Không gì kiểm soát quyền lực tốt bằng minh bạch thông tin'

'Không gì kiểm soát quyền lực tốt bằng minh bạch thông tin'

Tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng là phải minh bạch, vì không có gì kiểm soát quyền lực tốt bằng cách minh bạch thông tin cho báo chí và người dân.

Thu Hằng

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Ai điều hành Sở GTVT TP.HCM khi khuyết Giám đốc?
Ai điều hành Sở GTVT TP.HCM khi khuyết Giám đốc?
Chính trịicon09/01/2019  
Phó giám đốc Sở GTVT TP.HCM Trần Quang Lâm quản lý, điều hành Sở này khi Giám đốc được điều động làm Trưởng Ban Quản lý đường sắt đô thị.
Thủ tướng: Ngành tài nguyên và môi trường sẽ bứt phá thế nào?
Thủ tướng: Ngành tài nguyên và môi trường sẽ bứt phá thế nào?
Chính trịicon08/01/2019  
Thủ tướng đề nghị hội nghị của ngành tài nguyên và môi trường thảo luận, xoáy vào các vướng mắc, vấn đề nổi cộm, bức xúc hiện nay.
Cuộc tín chấp bằng tính mạng trước Khmer Đỏ của ông Hun Sen
Cuộc tín chấp bằng tính mạng trước Khmer Đỏ của ông Hun Sen
Quốc phòngicon08/01/2019  
 Đích thân ông Hun Sen tới lãnh địa của Khmer Đỏ, lấy tính mạng làm tín chấp với nguyện vọng tha thiết là mang lại hòa bình thực sự cho dân tộc.
Phó Thủ tướng hy vọng tuyển Việt Nam qua được vòng bảng Asian Cup
Phó Thủ tướng hy vọng tuyển Việt Nam qua được vòng bảng Asian Cup
Chính trịicon08/01/2019  
 Trước trận Việt Nam với Iraq tại Asian Cup 2019 tối nay, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ khẳng định, quan trọng là tinh thần vì màu cờ sắc áo.
Phiên họp thứ nhất Tiểu ban văn kiện Đại hội 13 của Đảng
Phiên họp thứ nhất Tiểu ban văn kiện Đại hội 13 của Đảng
Chính trịicon07/01/2019  
Chiều nay, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tiểu ban văn kiện Đại hội 13 của Đảng đã tiến hành phiên họp đầu tiên.
Hà Nội lý giải việc cấm ghi hình cán bộ tiếp dân nếu chưa xin phép
Hà Nội lý giải việc cấm ghi hình cán bộ tiếp dân nếu chưa xin phép
Thời sựicon07/01/2019  
Theo một lãnh đạo Ban Tiếp công dân TP Hà Nội, quy định không quay phim, chụp ảnh khi chưa có sự đồng ý là để ngăn chặn các trường hợp cực đoan.
Xử lý kiên quyết tiêu cực trong quản lý, sử dụng đất quốc phòng
Xử lý kiên quyết tiêu cực trong quản lý, sử dụng đất quốc phòng
Chính trịicon07/01/2019  
Hôm nay, tại Hà Nội, Quân ủy TƯ đã tổ chức hội nghị ra nghị quyết lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng và xây dựng Đảng bộ Quân đội năm 2019.
Tổng bí thư, Chủ tịch nước chủ trì hội nghị Quân ủy Trung ương
Tổng bí thư, Chủ tịch nước chủ trì hội nghị Quân ủy Trung ương
Chính trịicon07/01/2019  
Sáng nay, Quân ủy Trung ương tổ chức hội nghị ra nghị quyết lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng và xây dựng Đảng bộ Quân đội năm 2019.
Bổ nhiệm 9 Phó Thủ trưởng Cơ quan thi hành án hình sự
Bổ nhiệm 9 Phó Thủ trưởng Cơ quan thi hành án hình sự
Chính trịicon07/01/2019  
Bộ trưởng Công an có quyết định bổ nhiệm 9 Phó Thủ trưởng Cơ quan thi hành án hình sự.
Quan chức phải khắc phục bệnh dối trá, sống hai mặt
Quan chức phải khắc phục bệnh dối trá, sống hai mặt
Chính trịicon07/01/2019  
 Các cấp lãnh đạo, quan chức phải làm gương về đạo đức, tư cách, phẩm chất, phải khắc phục bệnh thành tích, sống hai mặt.
Thủ tướng kiểm tra công tác chuẩn bị Tết tại Thừa Thiên Huế
Thủ tướng kiểm tra công tác chuẩn bị Tết tại Thừa Thiên Huế
Chính trịicon06/01/2019  
Chiều tối nay, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc kiểm tra công tác chuẩn bị Tết Nguyên đán Kỷ Hợi năm 2019 tại tỉnh Thừa Thiên Huế.
Tướng Campuchia viết về kỷ niệm thời kỳ chống Pol Pot
Tướng Campuchia viết về kỷ niệm thời kỳ chống Pol Pot
Quốc phòngicon07/01/2019  
Thiếu tướng Neang Sat, Phó chánh văn phòng Bộ Tư lệnh Quân cảnh Campuchia chia sẻ những kỷ niệm thời kỳ chống Pol Pot.
Tăng lương tối thiểu vùng, hoàn thiện chính sách để sống bằng lương
Tăng lương tối thiểu vùng, hoàn thiện chính sách để sống bằng lương
Chính trịicon06/01/2019  
Chính phủ sẽ tiếp tục điều chỉnh tăng mức lương tối thiểu vùng, hoàn thiện chính sách về tiền lương bảo đảm cuộc sống tối thiểu bằng lương.
Hai Thủ tướng đồng chủ trì kỳ họp 41 Ủy ban Liên Chính phủ Việt Nam - Lào
Hai Thủ tướng đồng chủ trì kỳ họp 41 Ủy ban Liên Chính phủ Việt Nam - Lào
Chính trịicon06/01/2019  
 Thủ tướng Lào Thongloun Sisoulith dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao sang Việt Nam dự và đồng chủ trì kỳ họp lần thứ 41 UB Liên Chính phủ Việt Nam-Lào.
2 Thứ trưởng Bộ Ngoại giao nghỉ hưu
2 Thứ trưởng Bộ Ngoại giao nghỉ hưu
Chính trịicon06/01/2019  
Thứ trưởng Đoàn Xuân Hưng, nguyên Đại sứ tại CHLB Đức và Thứ trưởng Phạm Quang Vinh, nguyên Đại sứ tại Hợp chủng quốc Hoa Kỳ nhận quyết định nghỉ hưu.
Gần 600 công chức tinh túy nhất thi nâng ngạch chuyên viên cao cấp
Gần 600 công chức tinh túy nhất thi nâng ngạch chuyên viên cao cấp
Chính trịicon06/01/2019  
 Bộ Nội vụ khai mạc kỳ thi nâng ngạch công chức từ ngạch chuyên viên chính lên chuyên viên cao cấp cho 587 công chức cả nước.
Hà Nội rà soát nhân sự, chuẩn bị nhiệm kỳ mới
Hà Nội rà soát nhân sự, chuẩn bị nhiệm kỳ mới
Chính trịicon05/01/2019  
Bí thư Hà Nội Hoàng Trung Hải đề nghị Ban Tổ chức Thành ủy lưu ý việc rà soát, chuẩn bị một bước nhân sự nhiệm kỳ 2020-2025.
Công bố quyết định của Thủ tướng về công tác cán bộ
Công bố quyết định của Thủ tướng về công tác cán bộ
Chính trịicon05/01/2019  
Chiều nay, tỉnh Nghệ An đã tổ chức lễ công bố và trao quyết định của Thủ tướng về công tác cán bộ.  
Bộ trưởng Công thương trao quyết định bổ nhiệm nhân sự mới
Bộ trưởng Công thương trao quyết định bổ nhiệm nhân sự mới
Chính trịicon05/01/2019  
Ngày 4/1, Bộ Công Thương đã tổ chức lễ công bố và trao quyết định về công tác cán bộ.
Triển khai quyết định của Bộ trưởng Quốc phòng về công tác cán bộ
Triển khai quyết định của Bộ trưởng Quốc phòng về công tác cán bộ
Chính trịicon05/01/2019  
Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị, Sóc Trăng vừa tổ chức hội nghị triển khai quyết định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về công tác cán bộ.  
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN