Đã tới lúc phải đổi tên Biển Hoa Nam

Hội nghị thượng đỉnh ASEAN vừa kết thúc mà không đem lại tín hiệu có ý nghĩa nào về một giải pháp sớm cho tranh chấp Biển Đông. Khi mà các nhà lãnh đạo vẫn còn theo đuổi con đường ngoại giao cần thiết, thì những hành động mang tính quyết định hơn có thể sẽ được cần tới, trong đó có việc đổi tên Biển Hoa Nam (tên quốc tế của Biển Đông - ND) thành “Biển Đông Nam Á”.


Các nhà lãnh đạo ASEAN vừa tổ chức hội nghị thượng đỉnh lần thứ 26 để xem xét những vấn đề nguy cấp mà khu vực đang phải đối mặt.

Một vấn đề cấp bách trong các cuộc hội đàm chính thức tại Kuala Lumpur và phiên họp kín trên đảo Langkawi là Biển Đông - khu vực đang chứa đựng những điểm nóng tiềm năng châm ngòi xung đột với ít dấu hiệu dịu bớt bởi những tranh chấp trong tuyên bố chủ quyền. Thực tế là rất khó, nếu không muốn nói là không thể, hy vọng về một giải pháp sớm cho tranh chấp. Chính Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long cũng đã nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng đã ngày một gia tăng trong năm qua của tranh chấp Biển Đông.

TQ, bên tranh chấp có uy quyền nhất, đang ngày càng gây hấn bất chấp nhiều năm ngoại giao kiên nhẫn từ ASEAN. Một số động thái gần đây của Bắc Kinh nhằm củng cố yêu sách chủ quyền đang đẩy những căng thẳng trên biển đi xa hơn.

Đã tới lúc phải đổi tên Biển Hoa Nam
Hình ảnh vệ tinh bãi Chữ Thập, quần đảo Trường Sa của Việt Nam, với các cầu cảng, đường băng do TQ xây dựng. Ảnh: Inquirer

Từ đối thoại sang gây hấn

Động thái mới nhất và cũng khiêu khích nhất của TQ là các hoạt động nhanh chóng biến những bãi đá ngập nước tại quần đảo Trường Sa thành các đảo nổi nhân tạo - trong đó có một số đủ lớn để chứa các đường băng cho máy bay chiến đấu.

Thật quá rõ ràng là TQ đang chuẩn bị khuếch trương quyền lực cứng ngay từ trung tâm vùng nước tranh chấp. Chiến dịch xây đảo đầy tranh cãi, được thể hiện qua nhiều hình ảnh vệ tinh, đang đi ngược lại tinh thần của Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), yêu cầu các bên có yêu sách chủ quyền không tiến hành những hoạt động có thể làm gia tăng căng thẳng. DOC được ký kết năm 2002 đang mở đường cho một bộ quy tắc ứng xử mang tính ràng buộc (COC), nhưng bộ quy tắc này dường như đang bị lảng tránh, hay theo cách nói tích cực nhất là ở trong tình trạng đóng băng, khi Bắc Kinh tiếp tục trì trệ trong đàm phán.

Bằng việc tiếp tục đẩy mạnh bồi đắp đất ở các bãi ngầm còn đang trong tranh chấp, có vẻ như TQ đang thay đổi lập trường của họ từ đối thoại sang gây hấn - dựa theo kiểu nói của cố Thủ tướng Churchill: “Đối thoại vẫn tốt hơn chiến tranh”. Tổng thư ký ASEAN Lê Lương Minh trong tuần này đã mô tả hành động của TQ là động thái nhằm thay đổi nguyên trạng. Đó là bước đi có tính thay đổi cuộc chơi mà rõ ràng là sẽ làm phức tạp thêm con đường tìm kiểm giải pháp giải quyết tranh chấp Biển Đông.

Cần tính tới kịch bản khi TQ chuyển sang hướng ngoại giao tiền tệ ­ tận dụng nguồn dự trữ khổng lồ của mình để giành lấy bạn bè, hay như một số người nói là để mua ảnh hưởng. Ngân hàng Đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) là một trường hợp điển hình cho việc thay đổi cuộc chơi ngoại giao của TQ. Các quốc gia Đông Nam Á, hay tập thể ASEAN đang phải đối mặt với ‘hai mặt trận’ từ TQ: một con rồng mỉm cười với sức mạnh kinh tế và dẫn đầu AIIB cung cấp chi phí cho cơ sở hạ tầng và một đuôi rồng quẫy mạnh trong tranh chấp Biển Đông. Sẽ là khó khăn với một số nước thành viên ASEAN khi phải đối mặt với lối tiếp cận ‘cây gậy và củ cà rốt’ từ TQ, nhất là những nước có nền kinh tế yếu hơn.

Ba thách thức và giải pháp

ASEAN phải suy nghĩ thấu đáo khi đối mặt với ít nhất ba thách thức lớn với Đông Nam Á. Thách thức đầu tiên là làm thế nào để duy trì sự thống nhất và đoàn kết của ASEAN trong bối cảnh tranh chấp Biển Đông, giải quyết được tranh chấp mà không làm suy yếu sự gắn kết của ASEAN.

Để giải quyết thách thức này, đề xuất của Carl Thayer - nhà quan sát Biển Đông lâu năm - có thể được coi là bước đầu tiên hướng tới COC với TQ mà đã bị trì hoãn lâu nay. Ông Thayer đề nghị ASEAN có thể tự ký kết “Hiệp ước ứng xử Hàng hải chung của Đông Nam Á”. Các quốc gia thành viên trong ASEAN cần giải quyết các tranh chấp hàng hải và lãnh thổ với nhau trước, qua đó củng cố tình đoàn kết của ASEAN.

Thách thức thứ hai là làm thế nào để ngăn chặn các hành động gây hấn trên biển của TQ trong tương lai, trong bối cảnh khu vực đang theo đuổi mối quan hệ kinh tế sâu sắc hơn với Bắc Kinh. Đây là lúc ASEAN cần thúc đẩy hợp tác hàng hải với các đối tác thương mại có lợi ích gắn với tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông.

Có thể bắt đầu hình thức hợp tác hàng hải này với Mỹ và có thể sau đó mở rộng sang các nước khác, như Nhật Bản và Hàn Quốc. Trong bài viết gần đây đăng trên tờ Bình luận RSIS, Richard Javad Heydarian và Trương Minh Vũ đã đề xuất hợp tác hàng hải trong hình thức tuần tra chung ASEAN ở Biển Đông.

Từ Biển Hoa Nam sang Biển Đông Nam Á?

Thách thức thứ ba là làm thế nào làm dịu tranh chấp Biển Đông ngay từ cấp độ nhận thức của dư luận. Có lẽ đây là lúc tên gọi quốc tế Biển Hoa Nam cần được thay đổi. Một chọn lựa thích đáng là dùng tên gọi Biển Đông Nam Á.

Philippines đã có một động thái tương tự bằng cách gọi vùng biển này là Biển Tây Philippines. “Khi mọi người tiếp tục gọi là Biển Hoa Nam, có một thông điệp trong tiềm thức rằng vùng biển này thuộc về một quốc gia xuất hiện trong tên gọi”, người phát ngôn lực lượng vũ trang Philippines nói. Bản kiến nghị trực tuyến về việc đổi tên biển được nhắc tới ở trên được khởi động bởi một quỹ của người Việt Nam, từ năm 2010 với ít nhất 10.000 người ủng hộ từ 76 quốc gia, gửi tới các nguyên thủ của 11 nước Đông Nam Á cũng như LHQ và nhiều tổ chức quốc tế.

Một sáng kiến từ người dân như vậy là phù hợp với tầm nhìn của khu vực - được nhấn mạnh bởi Chủ tịch hiện nay của ASEAN là Malaysia. Đó là “một ASEAN hướng tới người dân, lấy người dân là trung tâm”. Sẽ là thích hợp nhất nếu sáng kiến này phát triển thành một mong muốn chung của 600 triệu người dân ASEAN và không chỉ gói gọn trong 10 chính phủ thành viên.

Tác giả: Yang Razali Kassim là nhà nghiên cứu cấp cao của Trường Nghiên cứu quốc tế S. Rajaratnam (RSIS, Đại học Công nghệ Nam Dương, Singapore)

Thái An và dự án Đại sự ký Biển Đông (theo RSIS)

 
 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Phó Thủ tướng: Lập chuyên án điều tra, xử lý tiêu cực trong cấp giấy phép lái xe
Phó Thủ tướng: Lập chuyên án điều tra, xử lý tiêu cực trong cấp giấy phép lái xe
An toàn giao thôngicon  19/01/2019 

Phó Thủ tướng giao Bộ Công an chỉ đạo Công an các tỉnh, TP trực thuộc TƯ lập chuyên án điều tra và xử lý các tổ chức, cá nhân làm giả giấy phép lái xe.

 
Làm rõ mục tiêu cho hai mốc lịch sử 100 năm
Làm rõ mục tiêu cho hai mốc lịch sử 100 năm
Chính trịicon  19/01/2019 

Thủ tướng cho rằng, cần thảo luận, làm rõ mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 và năm 2045, thời điểm kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng và thành lập nước.

 
Thủ tướng chủ trì phiên họp Tiểu ban KTXH Đại hội 13
Thủ tướng chủ trì phiên họp Tiểu ban KTXH Đại hội 13
Chính trịicon  19/01/2019 

Sáng nay, Tiểu ban Kinh tế - Xã hội chuẩn bị Đại hội 13 của Đảng tổ chức phiên họp lần thứ 2 dưới sự chủ trì của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng Tiểu ban.

 
Thủ tướng tiếp cựu Ngoại trưởng Mỹ John Kerry
Thủ tướng tiếp cựu Ngoại trưởng Mỹ John Kerry
Chính trịicon  18/01/2019 

Chiều nay, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có cuộc tiếp cựu Ngoại trưởng Mỹ John Kerry.

 
Trao quyết định nhân sự của Bộ trưởng Công an tại Hà Nội, Hoà Bình
Trao quyết định nhân sự của Bộ trưởng Công an tại Hà Nội, Hoà Bình
Thời sựicon  18/01/2019 

Công an Hà Nội, Hòa Bình vừa tổ chức lễ công bố và trao quyết định của Bộ trưởng Công an về công tác cán bộ.

 
Phó Thủ tướng: Xuất khẩu lao động phải hướng tới thị trường thu nhập cao
Phó Thủ tướng: Xuất khẩu lao động phải hướng tới thị trường thu nhập cao
An toàn giao thôngicon  18/01/2019 

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam lưu ý cần phải chú trọng đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để đưa lao động đi những thị trường có thu nhập cao.

Bộ trưởng Tô Lâm: Bỏ 6 tổng cục, Bộ Công an tiết kiệm 1.000 tỷ
Bộ trưởng Tô Lâm: Bỏ 6 tổng cục, Bộ Công an tiết kiệm 1.000 tỷ
Chính trịicon  18/01/2019 

Bộ trưởng Công an lý giải rõ việc bỏ 6 tổng cục tại hội nghị toàn quốc tổng kết công tác tổ chức xây dựng Đảng sáng nay.

Hà Nội: Lửa thiêu rụi quán cháo ếch, 1 người bị thương
Hà Nội: Lửa thiêu rụi quán cháo ếch, 1 người bị thương
Tin Ảnhicon  18/01/2019 

Khoảng 8h15 sáng nay, tại số 14, đường Nguyễn Văn Huyên (Cầu Giấy, Hà Nội) xảy ra vụ cháy khiến cửa hàng ăn khiến 1 người bị thương.

Đi đòi nợ, một người bị đâm chết tại chỗ
Đi đòi nợ, một người bị đâm chết tại chỗ
Thời sựicon  18/01/2019 

Một nhóm thanh niên đi đến nơi trọ của con nợ để uy hiếp, đe dọa đòi tiền thì xảy ra mâu thuẫn. Trong lúc ẩu đả, một người đã bị đâm gục tại chỗ.

Trung tâm lái xe mạo danh Bộ Công an lừa tiền hàng trăm học viên
Trung tâm lái xe mạo danh Bộ Công an lừa tiền hàng trăm học viên
Thời sựicon  18/01/2019 

 Một trung tâm đào tạo lái xe đã mạo danh thuộc Bộ Công an để tuyển sinh, thu tiền của hàng trăm người rồi “lặn biệt tích”.

CSGT TP Thanh Hóa lên tiếng vụ quăng lưới một học sinh bị tai nạn
CSGT TP Thanh Hóa lên tiếng vụ quăng lưới một học sinh bị tai nạn
An toàn giao thôngicon  17/01/2019 

CSGT TP.Thanh Hóa cho biết, có việc quăng lưới bắt xe vi phạm, tuy nhiên phủ nhận gây tai nạn khiến một học sinh đi xe máy điện bị ngã.

Dự báo thời tiết 18/1: Hà Nội mờ sương, trời vẫn rét
Dự báo thời tiết 18/1: Hà Nội mờ sương, trời vẫn rét
Thời sựicon  18/01/2019 

Sương mù xuất hiện vào sáng sớm tại Hà Nội kèm theo mưa nhỏ vài nơi, trời tiếp tục rét.

4 ô tô tông nhau vỡ vụn trên cầu Thăng Long, 2 người bị thương
4 ô tô tông nhau vỡ vụn trên cầu Thăng Long, 2 người bị thương
An toàn giao thôngicon  17/01/2019 

4 ô tô đâm nhau trên cầu Thăng Long đúng giờ cao điểm khiến 2 người bị thương, giao thông ùn dài trong chiều tối nay.

UB Kiểm tra TƯ xem xét kỷ luật cán bộ
UB Kiểm tra TƯ xem xét kỷ luật cán bộ
Chống tham nhũngicon  17/01/2019 

Từ ngày 14 đến 16/1, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp kỳ 33. Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Cẩm Tú chủ trì kỳ họp.

Điều tra nhóm thanh niên hành hung cô gái ở chung cư Linh Đàm
Điều tra nhóm thanh niên hành hung cô gái ở chung cư Linh Đàm
Thời sựicon  17/01/2019 

Cơ quan chức năng đang vào cuộc xác minh vụ một cô gái bị nhóm thanh niên hành hung vào đêm 16/1.

Nhếch nhác trụ sở xã quây bạt xanh đỏ làm đám cưới con cán bộ
Nhếch nhác trụ sở xã quây bạt xanh đỏ làm đám cưới con cán bộ
Thời sựicon  17/01/2019 

Mặc dù lãnh đạo huyện đã yêu cầu chuyển vị trí tổ chức đám cưới ra khỏi khuôn viên UBND xã Lý Trạch (huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình) nhưng xã này vẫn không chấp hành.

Hà Nội: Bé trai 2 tuổi văng ra đường, thiệt mạng dưới gầm xe tải
Hà Nội: Bé trai 2 tuổi văng ra đường, thiệt mạng dưới gầm xe tải
An toàn giao thôngicon  17/01/2019 

Người phụ nữ đi xe máy chở theo bé trai 2 tuổi trên QL 5 bất ngờ va chạm với xe tải cùng chiều khiến cháu bé ngã chết dưới gầm xe tải.

Tổng bí thư, Chủ tịch nước: Văn phòng phải 'đúng vai, thuộc bài'
Tổng bí thư, Chủ tịch nước: Văn phòng phải 'đúng vai, thuộc bài'
Chính trịicon  17/01/2019 

Tổng bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ Văn phòng Chủ tịch nước làm cái gì và làm như thế nào cho hiệu quả, phải “đúng vai, thuộc bài”.

Lạng Sơn có tân Phó Chủ tịch UBND tỉnh
Lạng Sơn có tân Phó Chủ tịch UBND tỉnh
Chính trịicon  17/01/2019 

Phó Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Lạng Sơn Dương Xuân Huyên được bầu bổ sung làm Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn.

Bộ Ngoại giao bổ nhiệm nhiều nhân sự
Bộ Ngoại giao bổ nhiệm nhiều nhân sự
Chính trịicon  17/01/2019 

Bộ Ngoại giao trao các quyết định của Bộ trưởng Ngoại giao điều động cán bộ lãnh đạo, quản lý.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN