Quảng Bình:

Lễ cúng thần rừng và điều lạ ở ngôi nhà của người Mã Liềng

Đối với người Mã Liềng, lễ cúng thần rừng vào ngày mồng 1 Tết là sự kiện trọng đại nhất, không gia đình nào được vắng mặt.

Người Mã Liềng thuộc dân tộc Chứt, định cư ở các bản Kè, Cáo, Chuối, Cà Xen ở hai xã Lâm Hóa và Thanh Hóa, huyện Tuyên Hóa, Quảng Bình.

Từ khi rời khỏi hang đá, họ đã bắt nhịp được với cuộc sống hiện đại nhưng những phong tục độc đáo, đặc sắc vẫn được tộc người này giữ gìn qua nhiều thế hệ.

Từ bao đời nay, người Mã Liềng coi rừng không chỉ là không gian mưu sinh mà còn gắn liền với đời sống tinh thần, tâm linh.

Để giữ rừng hiệu quả, hàng năm họ đều tổ chức hai lễ cúng "thần rừng" nhưng quan trọng nhất là lễ cúng vào ngày mồng 1 Tết.

Lễ cúng thần rừng và điều lạ ở ngôi nhà của người Mã Liềng
Lễ cúng thần rừng sáng mồng 1 Tết cổ truyền. Ảnh tư liệu

Đây được coi là thời điểm trời đất giao hòa, ngày tốt lành trong năm. Lễ vật gồm các sản phẩm từ rừng hoặc nương rẫy của bà con góp lại và quan trọng nhất phải có động vật 4 chân và bộ nội tạng của nó.

Sáng mồng 1 Tết, bà con dân bản tập trung tại cửa rừng để cùng tham dự lễ cúng, Khi phần nghi lễ kết thúc, cả bản cùng nhau chia rượu thịt ăn uống vui vẻ và chúc nhau năm mới sức khỏe, rẫy nương được mùa.

Trong lễ cúng này, mọi người còn phổ biến cho nhau biết được những luật tục mà các thế hệ cha ông truyền lại khi vào rừng làm nương rẫy, kiếm sống mưu sinh để tránh mắc tội với “thần rừng”.

Lễ cúng thần rừng và điều lạ ở ngôi nhà của người Mã Liềng
Một ngôi nhà 2 cầu thang của người Mã Liềng. Ảnh tư liệu

Già làng Cao Dụng ở bản Kè (xã Lâm Hóa) cho biết, sau lễ chính đầu năm, hễ cứ khi bắt đầu vào mùa mật ong, mùa lấy măng hay thu hoạch lúa rẫy... họ đều làm lễ cúng thần rừng trước khi ăn.

“Đến mùa mật ong, người đầu tiên của bản vào rừng lấy được mật thì phải đưa về nhà thầy cúng và cùng các già làng làm lễ dâng thần rừng trước rồi mới đến lượt dân bản. Rồi mùa lúa rẫy, lúa của nhà nào chín trước thì phải cắt về cúng thần rừng trước rồi nhà mình và dân bản mới được ăn”, già Dụng nói.

Tập tục đặc biệt trong mỗi ngôi nhà

Không chỉ duy trì lễ cúng thần rừng hàng năm, từ bao đời nay, ngôi nhà của người Mã Liềng còn chứa đựng những điều rất khác biệt.

 

Với họ, nhà chỉ quay về 2 hướng là Nam hoặc Đông Nam, lưng tựa vào chân núi Giăng Màn. Lối cầu thang dẫn lên nhà riêng biệt cho nam và nữ, khách nam lên nhà bằng cầu thang dành cho nam và chỉ được ngồi phía phòng có cầu thang nam. Khách nữ thì ngược lại.

Lễ cúng thần rừng và điều lạ ở ngôi nhà của người Mã Liềng
Người Mã Liềng thờ “ma nộ” trong buồng thiêng. Ảnh tư liệu

Cột nhà cũng có tên, trong đó đáng chú ý là cột con rể, nằm ở phía phải bên cửa phòng dành cho nam. Đây là nơi người con trai ngồi khi đến tìm hiểu người con gái và cột con dâu là cột tương ứng bên phía gian dành cho nữ.

Người Mã Liềng không thờ cúng tổ tiên mà thờ ma nộ (cung tên) trên góc buồng thiêng (phòng ngủ của hai vợ chồng chủ nhà). Buồng này ngoài hai vợ chồng chủ nhà thì không ai được phép vào, hi hữu lắm mới cho con trai vào lấy đồ còn đặc biệt kiêng kị con dâu và con rể.

Chiếc “ma nộ” này thường do người con trai đến tuổi trưởng thành tự mình làm như một vật liền tay, khi lập gia đình ra ở riêng họ để "ma nộ" thờ trong buồng thiêng.

Với họ, con dâu con rể là ma nhà khác nên nếu để dâu rể bước vào buồng thiêng sẽ gây mất đoàn kết trong gia đình, "ma nộ" cũng sẽ mất linh, không bảo vệ được chủ nhà khi vào rừng săn bắn.

Lễ cúng thần rừng và điều lạ ở ngôi nhà của người Mã Liềng
Một góc bản Kè, xã Lâm Hóa, huyện Tuyên Hóa là nơi tộc người Mã Liềng sinh sống. Ảnh tư liệu

“Cũng vì không thờ cúng tổ tiên nên khi trong nhà có người mất, người Mã Liềng sẽ di chuyển thi thể qua cửa sổ ma (cửa sổ này nằm bên gian phòng của nam) để linh hồn của người chết sẽ không nhớ đường quay về quấy phá những người còn lại trong nhà”, già Cao Xuân, ở bản Cáo nói.

Cũng như người miền xuôi, việc cúng ma khi làm nhà của người Mã Liềng rất được coi trọng, họ có 2 lễ cúng là lúc đặt cây gỗ đầu tiên (lễ động thổ) và khi lên nhà mới. Sau khi lên nhà mới, họ có tục kiêng 3 ngày. Trong 3 ngày đó không ai trong gia đình được ra ngoài và người ngoài cũng không được vào trong nhà.

Khách vào nhà không được huýt sáo, già Cao Dụng cho biết: “Khách huýt sáo sẽ thể hiện sự thiếu tôn trọng với các vị 'ma nhà'. Chúng tôi cũng đặc biệt sợ tiếng sét, mỗi khi trời mưa to kèm theo sấm sét, người Mã Liềng đều ở trong nhà dù hết gạo và thức ăn”.

Hiện nay cuộc sống của người Mã Liềng đã thay đổi, họ đã tập làm quen với việc trồng keo, lúa nước nhưng những tập tục được lưu truyền từ cha ông vẫn được thế hệ con cháu giữ gìn như minh chứng cho sức sống mãnh liệt của tộc người này.

Hải Sâm

Giải mã nước đỏ như rượu vang gây nghiện cả vùng

Giải mã nước đỏ như rượu vang gây nghiện cả vùng

Cả bản Ong (xã Lạc Sỹ, Yên Thủy, Hòa Bình) ai nấy đều dùng cây nhượng để sắc nước uống giúp bổ máu, mát gan.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Đoàn kiểm tra TƯ làm việc với TPHCM về thực hiện Nghị quyết số 33
Đoàn kiểm tra TƯ làm việc với TPHCM về thực hiện Nghị quyết số 33
Thời sựicon  20/04/2019 

Sáng nay, đoàn kiểm tra TƯ do Trưởng ban Tuyên giáo TƯ Võ Văn Thưởng dẫn đầu làm việc với Thành ủy TPHCM về thực hiện Nghị quyết số 33 của BCH TƯ khóa 11 về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam.

 
Tổng bí thư, Chủ tịch nước gửi điện mừng tới Tổng thống Indonesia
Tổng bí thư, Chủ tịch nước gửi điện mừng tới Tổng thống Indonesia
Chính trịicon  20/04/2019 

Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gửi điện mừng tới Tổng thống Joko Widodo.

 
Thủ tướng: Báo chí cần hiện đại hóa, tăng cường đoàn kết, hữu nghị
Thủ tướng: Báo chí cần hiện đại hóa, tăng cường đoàn kết, hữu nghị
Chính trịicon  19/04/2019 

Thủ tướng cho rằng trong thời kỳ kỷ nguyên số, báo chí cần hiện đại hóa phương thức tác nghiệp, sản xuất thông tin.

 
Bí thư xã bị kỷ luật vì vợ kê khống cho con gái hưởng tiền bồi thường
Bí thư xã bị kỷ luật vì vợ kê khống cho con gái hưởng tiền bồi thường
Chống tham nhũngicon  19/04/2019 

Bí thư Đảng ủy xã Ngư Thủy Trung, huyện Lệ Thủy, Quảng Bình vừa bị kỷ luật cảnh cáo vì để vợ kê khai khống cho con gái hưởng tiền bồi thường do sự cố môi trường biển gây ra. 

 
Hiệp hội taxi TP.HCM phản ứng về kiến nghị ‘lách luật’ của Grab
Hiệp hội taxi TP.HCM phản ứng về kiến nghị ‘lách luật’ của Grab
An toàn giao thôngicon  19/04/2019 

Cho rằng bản kiến nghị đóng góp dự thảo nghị định thay thế Nghị định 86 của Grab trái thực tế, trái pháp luật… Hiệp hội taxi TP.HCM kiến nghị Bộ GTVT giữ lập trường.

 
Cầu Cần Giờ có thiết kế dây văng hình cây đước
Cầu Cần Giờ có thiết kế dây văng hình cây đước
An toàn giao thôngicon  19/04/2019 

 Cầu Cần Giờ nối huyện đảo duy nhất của TP.HCM với khu vực trung tâm được thiết kế dây văng, hình dáng cây đước, với tổng mức đầu tư 5.300 tỷ đồng.

23 tải ma túy 800kg vứt lề đường Nghệ An, giá tính gần 600 tỷ
23 tải ma túy 800kg vứt lề đường Nghệ An, giá tính gần 600 tỷ
Thời sựicon  19/04/2019 

Hàng chục bao tải ma túy đá vứt bên QL48 (huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An) hơn 800kg, nếu chia nhỏ bán lẻ thì có giá trị khoảng 600 tỷ đồng.

Chủ tịch Kim Jong-un gửi lời cảm ơn Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng
Chủ tịch Kim Jong-un gửi lời cảm ơn Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng
Chính trịicon  19/04/2019 

Chủ tịch Kim Jong-un gửi lời cảm ơn và chúc Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng sức khỏe, thành công. 

Mô tô phân khối lớn 'găm' đuôi xe 4 chỗ, nam thanh niên nguy kịch
Mô tô phân khối lớn 'găm' đuôi xe 4 chỗ, nam thanh niên nguy kịch
An toàn giao thôngicon  19/04/2019 

 Vừa lên cầu Bình Lợi, xe mô tô của thanh niên bất ngờ đâm thẳng vào đuôi ô tô chạy phía trước khiến xe con nát đuôi, mô tô hư hỏng, người cầm lái bị thương nặng.

Phong bì có dấu hiệu vòi vĩnh mới đáng tội
Phong bì có dấu hiệu vòi vĩnh mới đáng tội
Chống tham nhũngicon  19/04/2019 

"Ngành y tế Quảng Trị kiêng kỵ với phong bì và đã làm nhiều giải pháp, nhưng phong bì có dấu hiệu vòi vĩnh mới đáng tội", GĐ Trung tâm Y tế huyện Cam Lộ, Quảng Trị khẳng định.

Chủ tịch xã bị 'tố' làm kế toán có thai: Tôi bị vu khống
Chủ tịch xã bị 'tố' làm kế toán có thai: Tôi bị vu khống
Thời sựicon  19/04/2019 

Chủ tịch UBND xã Ân Hảo Đông (huyện Hoài Ân, Bình Định) Nguyễn Đình Hưng bị rải truyền đơn vu khống có quan hệ bất chính.

Yêu cầu giải trình 6 vụ xâm hại tình dục, trong đó có vụ Nguyễn Hữu Linh
Yêu cầu giải trình 6 vụ xâm hại tình dục, trong đó có vụ Nguyễn Hữu Linh
Quốc hộiicon  19/04/2019 

Vụ cựu Phó viện trưởng VKSND Đà Nẵng sàm sỡ bé gái trong thang máy là 1 trong 6 vụ xâm hại tình dục được UB Tư pháp yêu cầu các cơ quan chức năng giải trình.

Đại tá Nguyễn Sỹ Quang làm Phó giám đốc Công an TP.HCM
Đại tá Nguyễn Sỹ Quang làm Phó giám đốc Công an TP.HCM
Thời sựicon  18/04/2019 

Đại tá Nguyễn Sỹ Quang vừa được Bộ Công an ra quyết định bổ nhiệm giữ chức Phó Giám đốc Công an TP.HCM. 

Dự báo thời tiết 19/4: Hà Nội nắng gắt, ngoài trời 39 độ C
Dự báo thời tiết 19/4: Hà Nội nắng gắt, ngoài trời 39 độ C
Thời sựicon  19/04/2019 

 Khu vực Hà Nội trời nắng nóng với nền nhiệt lên đến 37 độ. Buổi trưa, nhiệt độ ngoài trời có thể lên tới 38-39 độ.

Quảng Ngãi lần đầu có nữ Phó bí thư Tỉnh ủy
Quảng Ngãi lần đầu có nữ Phó bí thư Tỉnh ủy
Chính trịicon  18/04/2019 

 Tỉnh ủy tỉnh Quảng Ngãi chiều nay tổ chức hội nghị Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh lần thứ 15, khóa XIX, bỏ phiếu bầu bổ sung chức vụ Phó bí thư Tỉnh ủy, nhiệm kỳ 2015-2020.

Cụ bà 82 tuổi mang theo nhiều tiền, vàng mất tích bí ẩn
Cụ bà 82 tuổi mang theo nhiều tiền, vàng mất tích bí ẩn
Thời sựicon  18/04/2019 

 Cụ bà 82 tuổi ở Gia Lai mang theo tiền, vàng đi nhặt hạt điều rồi mất tích bí ẩn hơn 1 tháng nay.

Cặp đôi leo lên mái nhà cổ Hội An nằm ‘sõng soài’ chụp ảnh cưới
Cặp đôi leo lên mái nhà cổ Hội An nằm ‘sõng soài’ chụp ảnh cưới
Thời sựicon  18/04/2019 

Vì muốn ghi lại hình cưới “độc, lạ”, mà một số cặp đôi đã trèo, nằm, ngồi trên các mái nhà cổ Hội An… Hình ảnh lan truyền khiến dư luận phản ứng.

Tổng bí thư, Chủ tịch nước gửi điện mừng lãnh đạo mới Nhà nước Triều Tiên
Tổng bí thư, Chủ tịch nước gửi điện mừng lãnh đạo mới Nhà nước Triều Tiên
Chính trịicon  18/04/2019 

 Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng hôm nay gửi điện mừng tới Chủ tịch Ủy ban thường vụ Hội nghị nhân dân tối cao Triều Tiên Choe Ryong Hae.

Đường sắt tốc độ cao gần 60 tỷ USD: 100% vốn trong nước hay 100% đi vay
Đường sắt tốc độ cao gần 60 tỷ USD: 100% vốn trong nước hay 100% đi vay
An toàn giao thôngicon  19/04/2019 

Thay vì đầu tư trước 2 đoạn Hà Nội - Vinh, TP.HCM - Nha Trang, Bộ GTVT nên tính toán làm toàn tuyến đường sắt với tốc độ tàu chạy 150 - 200 km/h.

Nhiều ý kiến không đồng tình giảm 1 phó chủ tịch HĐND tỉnh, huyện
Nhiều ý kiến không đồng tình giảm 1 phó chủ tịch HĐND tỉnh, huyện
Quốc hộiicon  18/04/2019 

Chính phủ đề nghị giảm từ 2 phó chủ tịch HĐND cấp tỉnh, huyện xuống còn 1. Tuy nhiên, nhiều ý kiến của UB Thường vụ QH không đồng tình.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN