Quảng Bình:

Lễ cúng thần rừng và điều lạ ở ngôi nhà của người Mã Liềng

Đối với người Mã Liềng, lễ cúng thần rừng vào ngày mồng 1 Tết là sự kiện trọng đại nhất, không gia đình nào được vắng mặt.

Người Mã Liềng thuộc dân tộc Chứt, định cư ở các bản Kè, Cáo, Chuối, Cà Xen ở hai xã Lâm Hóa và Thanh Hóa, huyện Tuyên Hóa, Quảng Bình.

Từ khi rời khỏi hang đá, họ đã bắt nhịp được với cuộc sống hiện đại nhưng những phong tục độc đáo, đặc sắc vẫn được tộc người này giữ gìn qua nhiều thế hệ.

Từ bao đời nay, người Mã Liềng coi rừng không chỉ là không gian mưu sinh mà còn gắn liền với đời sống tinh thần, tâm linh.

Để giữ rừng hiệu quả, hàng năm họ đều tổ chức hai lễ cúng "thần rừng" nhưng quan trọng nhất là lễ cúng vào ngày mồng 1 Tết.

Lễ cúng thần rừng và điều lạ ở ngôi nhà của người Mã Liềng
Lễ cúng thần rừng sáng mồng 1 Tết cổ truyền. Ảnh tư liệu

Đây được coi là thời điểm trời đất giao hòa, ngày tốt lành trong năm. Lễ vật gồm các sản phẩm từ rừng hoặc nương rẫy của bà con góp lại và quan trọng nhất phải có động vật 4 chân và bộ nội tạng của nó.

Sáng mồng 1 Tết, bà con dân bản tập trung tại cửa rừng để cùng tham dự lễ cúng, Khi phần nghi lễ kết thúc, cả bản cùng nhau chia rượu thịt ăn uống vui vẻ và chúc nhau năm mới sức khỏe, rẫy nương được mùa.

Trong lễ cúng này, mọi người còn phổ biến cho nhau biết được những luật tục mà các thế hệ cha ông truyền lại khi vào rừng làm nương rẫy, kiếm sống mưu sinh để tránh mắc tội với “thần rừng”.

Lễ cúng thần rừng và điều lạ ở ngôi nhà của người Mã Liềng
Một ngôi nhà 2 cầu thang của người Mã Liềng. Ảnh tư liệu

Già làng Cao Dụng ở bản Kè (xã Lâm Hóa) cho biết, sau lễ chính đầu năm, hễ cứ khi bắt đầu vào mùa mật ong, mùa lấy măng hay thu hoạch lúa rẫy... họ đều làm lễ cúng thần rừng trước khi ăn.

“Đến mùa mật ong, người đầu tiên của bản vào rừng lấy được mật thì phải đưa về nhà thầy cúng và cùng các già làng làm lễ dâng thần rừng trước rồi mới đến lượt dân bản. Rồi mùa lúa rẫy, lúa của nhà nào chín trước thì phải cắt về cúng thần rừng trước rồi nhà mình và dân bản mới được ăn”, già Dụng nói.

Tập tục đặc biệt trong mỗi ngôi nhà

Không chỉ duy trì lễ cúng thần rừng hàng năm, từ bao đời nay, ngôi nhà của người Mã Liềng còn chứa đựng những điều rất khác biệt.

 

Với họ, nhà chỉ quay về 2 hướng là Nam hoặc Đông Nam, lưng tựa vào chân núi Giăng Màn. Lối cầu thang dẫn lên nhà riêng biệt cho nam và nữ, khách nam lên nhà bằng cầu thang dành cho nam và chỉ được ngồi phía phòng có cầu thang nam. Khách nữ thì ngược lại.

Lễ cúng thần rừng và điều lạ ở ngôi nhà của người Mã Liềng
Người Mã Liềng thờ “ma nộ” trong buồng thiêng. Ảnh tư liệu

Cột nhà cũng có tên, trong đó đáng chú ý là cột con rể, nằm ở phía phải bên cửa phòng dành cho nam. Đây là nơi người con trai ngồi khi đến tìm hiểu người con gái và cột con dâu là cột tương ứng bên phía gian dành cho nữ.

Người Mã Liềng không thờ cúng tổ tiên mà thờ ma nộ (cung tên) trên góc buồng thiêng (phòng ngủ của hai vợ chồng chủ nhà). Buồng này ngoài hai vợ chồng chủ nhà thì không ai được phép vào, hi hữu lắm mới cho con trai vào lấy đồ còn đặc biệt kiêng kị con dâu và con rể.

Chiếc “ma nộ” này thường do người con trai đến tuổi trưởng thành tự mình làm như một vật liền tay, khi lập gia đình ra ở riêng họ để "ma nộ" thờ trong buồng thiêng.

Với họ, con dâu con rể là ma nhà khác nên nếu để dâu rể bước vào buồng thiêng sẽ gây mất đoàn kết trong gia đình, "ma nộ" cũng sẽ mất linh, không bảo vệ được chủ nhà khi vào rừng săn bắn.

Lễ cúng thần rừng và điều lạ ở ngôi nhà của người Mã Liềng
Một góc bản Kè, xã Lâm Hóa, huyện Tuyên Hóa là nơi tộc người Mã Liềng sinh sống. Ảnh tư liệu

“Cũng vì không thờ cúng tổ tiên nên khi trong nhà có người mất, người Mã Liềng sẽ di chuyển thi thể qua cửa sổ ma (cửa sổ này nằm bên gian phòng của nam) để linh hồn của người chết sẽ không nhớ đường quay về quấy phá những người còn lại trong nhà”, già Cao Xuân, ở bản Cáo nói.

Cũng như người miền xuôi, việc cúng ma khi làm nhà của người Mã Liềng rất được coi trọng, họ có 2 lễ cúng là lúc đặt cây gỗ đầu tiên (lễ động thổ) và khi lên nhà mới. Sau khi lên nhà mới, họ có tục kiêng 3 ngày. Trong 3 ngày đó không ai trong gia đình được ra ngoài và người ngoài cũng không được vào trong nhà.

Khách vào nhà không được huýt sáo, già Cao Dụng cho biết: “Khách huýt sáo sẽ thể hiện sự thiếu tôn trọng với các vị 'ma nhà'. Chúng tôi cũng đặc biệt sợ tiếng sét, mỗi khi trời mưa to kèm theo sấm sét, người Mã Liềng đều ở trong nhà dù hết gạo và thức ăn”.

Hiện nay cuộc sống của người Mã Liềng đã thay đổi, họ đã tập làm quen với việc trồng keo, lúa nước nhưng những tập tục được lưu truyền từ cha ông vẫn được thế hệ con cháu giữ gìn như minh chứng cho sức sống mãnh liệt của tộc người này.

Hải Sâm

Giải mã nước đỏ như rượu vang gây nghiện cả vùng

Giải mã nước đỏ như rượu vang gây nghiện cả vùng

Cả bản Ong (xã Lạc Sỹ, Yên Thủy, Hòa Bình) ai nấy đều dùng cây nhượng để sắc nước uống giúp bổ máu, mát gan.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Bộ Tài chính bổ nhiệm nhân sự mới
Bộ Tài chính bổ nhiệm nhân sự mới
Chính trịicon  18/04/2019 

Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng đã trao quyết định bổ nhiệm ông La Văn Thịnh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý công sản giữ chức vụ Cục trưởng Cục Quản lý công sản.

 
Czech ủng hộ việc ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU
Czech ủng hộ việc ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU
Chính trịicon  18/04/2019 

Thủ tướng đề nghị Czech và cá nhân Tổng thống Miloz Zeman ủng hộ việc ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ đầu tư (EVIPA) trong thời gian sớm nhất.

 
Sớm mở đường bay thẳng Hà Nội - Praha
Sớm mở đường bay thẳng Hà Nội - Praha
Chính trịicon  18/04/2019 

Hội đàm với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chiều 17/4, Thủ tướng CH Czech tin tưởng việc sớm mở đường bay thẳng Hà Nội - Praha sẽ góp phần thúc đẩy quan hệ thương mại, đầu tư và du lịch giữa hai nước.

 
Việt Nam, CH Czech ra Tuyên bố chung
Việt Nam, CH Czech ra Tuyên bố chung
Chính trịicon  18/04/2019 

Nhân chuyến thăm chính thức Cộng hòa Czech của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, hai bên đã ra Tuyên bố chung. Trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung.

 
Thủ tướng CH Séc chủ trì lễ đón chính thức Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc
Thủ tướng CH Séc chủ trì lễ đón chính thức Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc
Chính trịicon  17/04/2019 

Chiều nay giờ Việt Nam, lễ đón chính thức Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã diễn ra trọng thể tại Văn phòng Chính phủ Cộng hòa Séc do Thủ tướng Andrej Babis chủ trì.

 
Hai học sinh nghèo trả lại ví tiền cho người mất
Hai học sinh nghèo trả lại ví tiền cho người mất
Thời sựicon  17/04/2019 

Trên đường đi học, 2 học sinh lớp 4 tại Đồng Nai đã nhặt được chiếc ví chứa hơn 7 triệu đồng tiền mặt cùng nhiều giấy tờ cá nhân, sau đó 2 em đã đến trường nhờ thầy cô trả lại.

Tài xế dùng búa tấn công, đâm xe làm 2 CSGT bị thương
Tài xế dùng búa tấn công, đâm xe làm 2 CSGT bị thương
An toàn giao thôngicon  17/04/2019 

Sau khi gây tai nạn, tài xế dùng búa tấn công người đi đường rồi bỏ chạy với tốc độ cao. Khi bị CSGT yêu cầu dừng xe thì tài xế cho xe đâm vào xe chuyên dụng của CSGT khiến 2 chiến sĩ bị thương.

Dãy biệt thự mọc trên đất rừng ở Vĩnh Phúc: Kiến nghị xử lý cả loạt cán bộ
Dãy biệt thự mọc trên đất rừng ở Vĩnh Phúc: Kiến nghị xử lý cả loạt cán bộ
Môi trườngicon  17/04/2019 

 Thanh tra tỉnh Vĩnh Phúc vừa ban hành kết luận về vấn đề xây dựng biệt thự trên đất rừng, đồng thời kiến nghị xử lý các cá nhân, tập thể để xảy ra tình trạng trên.  

Hà Nội: Người đàn ông nghi rơi từ nhà cao tầng xuống đất tử vong
Hà Nội: Người đàn ông nghi rơi từ nhà cao tầng xuống đất tử vong
Thời sựicon  17/04/2019 

 Thi thể một người đàn ông được phát hiện trên phố Lê Trọng Tấn, quận Thanh Xuân, Hà Nội nghi rơi từ tầng cao của tòa nhà xuống đất.

Thanh niên Quảng Nam bị đánh bất tỉnh bên bao tải chó bắt trộm
Thanh niên Quảng Nam bị đánh bất tỉnh bên bao tải chó bắt trộm
Thời sựicon  17/04/2019 

Đang thực hiện hành vi bắt trộm chó 2 thanh niên ở Quảng Nam bị người dân vây bắt, đánh trọng thương.

Lái xe Lexus tông đám tang 4 người chết bị cấm xuất cảnh
Lái xe Lexus tông đám tang 4 người chết bị cấm xuất cảnh
An toàn giao thôngicon  17/04/2019 

 Công an tỉnh Bình Định ra quyết định cấm đi khỏi nơi cư trú, cấm xuất cảnh đối với ông Nguyễn Đức Huyện, lái xe biển tứ quý gây tai nạn làm 4 người chết.

Hàn Quốc thay đổi điểm nhận hồ sơ xin visa tại Hà Nội
Hàn Quốc thay đổi điểm nhận hồ sơ xin visa tại Hà Nội
Clip Nóngicon  17/04/2019 

Theo thông báo từ Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam, từ ngày 25/4, Trung tâm lãnh sự của nước này ở Hà Nội sẽ tiếp nhận hồ sơ xin visa và trả kết quả của các loại visa. 

Cán bộ nghỉ hưu vi phạm có thể bị xoá tư cách chức vụ
Cán bộ nghỉ hưu vi phạm có thể bị xoá tư cách chức vụ
Quốc hộiicon  17/04/2019 

Tuỳ mức độ vi phạm, cán bộ đã nghỉ hưu có thể phải chịu một trong những hình thức kỷ luật: Khiển trách, cảnh cáo, xóa tư cách chức vụ đã đảm nhiệm.

Củng cố quan hệ hữu nghị Việt Nam - Triều Tiên
Củng cố quan hệ hữu nghị Việt Nam - Triều Tiên
Chính trịicon  17/04/2019 

Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo TƯ Võ Văn Phuông chúc mừng lãnh đạo và nhân dân Triều Tiên nhân dịp Ngày lễ Thái Dương; chúc Triều Tiên tiếp tục giành được nhiều thắng lợi mới trong sự nghiệp xây dựng đất nước.

Hải Phòng, Hải Dương, Bắc Kạn bổ nhiệm nhân sự mới
Hải Phòng, Hải Dương, Bắc Kạn bổ nhiệm nhân sự mới
Chính trịicon  17/04/2019 

Lãnh đạo thành phố Hải Phòng, tỉnh Hải Dương vừa trao các quyết định về công tác cán bộ.

Thủ tướng và phu nhân thăm Đại sứ quán Việt Nam tại CH Séc
Thủ tướng và phu nhân thăm Đại sứ quán Việt Nam tại CH Séc
Chính trịicon  17/04/2019 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và phu nhân đã đến thăm hỏi, nói chuyện với cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng hòa Séc.

Thủ tướng gặp mặt Liên hiệp Hội người Việt tại châu Âu
Thủ tướng gặp mặt Liên hiệp Hội người Việt tại châu Âu
Chính trịicon  17/04/2019 

Trong chuyến thăm chính thức CH Séc, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã tiếp BCH Liên hiệp Hội người Việt tại châu Âu.

Quảng Bình: Phát hiện sọ người bị mắc kẹt vào ống hút cát
Quảng Bình: Phát hiện sọ người bị mắc kẹt vào ống hút cát
Thời sựicon  17/04/2019 

Thấy ống hút cát bị tắc, người dân kéo ống lên để kiểm tra thì tá hỏa khi phát hiện một sọ người bị mắc kẹt vào ống.

‘Đừng để tình trạng trong họp đánh giá tốt, sau lại đơn thư gửi loạn xạ’
‘Đừng để tình trạng trong họp đánh giá tốt, sau lại đơn thư gửi loạn xạ’
Chính trịicon  17/04/2019 

Trưởng Ban Tuyên giáo TƯ Võ Văn Thưởng lưu ý, không để xuất hiện tình trạng trong họp đánh giá nhau rất tốt, tay bắt mặt mừng, nói những điều tốt đẹp, sau hội nghị lại “đơn thư gửi loạn xạ”.

Người Sài Gòn ngã nhào trong mưa ngập đầu mùa
Người Sài Gòn ngã nhào trong mưa ngập đầu mùa
Thời sựicon  17/04/2019 

Cơn mưa đầu mùa kéo dài 2 giờ đã xoa dịu thời tiết nóng bức những ngày qua nhưng cũng làm một số tuyến đường TP.HCM ngập nặng.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN