Quảng Bình:

Lễ cúng thần rừng và điều lạ ở ngôi nhà của người Mã Liềng

Đối với người Mã Liềng, lễ cúng thần rừng vào ngày mồng 1 Tết là sự kiện trọng đại nhất, không gia đình nào được vắng mặt.

Người Mã Liềng thuộc dân tộc Chứt, định cư ở các bản Kè, Cáo, Chuối, Cà Xen ở hai xã Lâm Hóa và Thanh Hóa, huyện Tuyên Hóa, Quảng Bình.

Từ khi rời khỏi hang đá, họ đã bắt nhịp được với cuộc sống hiện đại nhưng những phong tục độc đáo, đặc sắc vẫn được tộc người này giữ gìn qua nhiều thế hệ.

Từ bao đời nay, người Mã Liềng coi rừng không chỉ là không gian mưu sinh mà còn gắn liền với đời sống tinh thần, tâm linh.

Để giữ rừng hiệu quả, hàng năm họ đều tổ chức hai lễ cúng "thần rừng" nhưng quan trọng nhất là lễ cúng vào ngày mồng 1 Tết.

Lễ cúng thần rừng và điều lạ ở ngôi nhà của người Mã Liềng
Lễ cúng thần rừng sáng mồng 1 Tết cổ truyền. Ảnh tư liệu

Đây được coi là thời điểm trời đất giao hòa, ngày tốt lành trong năm. Lễ vật gồm các sản phẩm từ rừng hoặc nương rẫy của bà con góp lại và quan trọng nhất phải có động vật 4 chân và bộ nội tạng của nó.

Sáng mồng 1 Tết, bà con dân bản tập trung tại cửa rừng để cùng tham dự lễ cúng, Khi phần nghi lễ kết thúc, cả bản cùng nhau chia rượu thịt ăn uống vui vẻ và chúc nhau năm mới sức khỏe, rẫy nương được mùa.

Trong lễ cúng này, mọi người còn phổ biến cho nhau biết được những luật tục mà các thế hệ cha ông truyền lại khi vào rừng làm nương rẫy, kiếm sống mưu sinh để tránh mắc tội với “thần rừng”.

Lễ cúng thần rừng và điều lạ ở ngôi nhà của người Mã Liềng
Một ngôi nhà 2 cầu thang của người Mã Liềng. Ảnh tư liệu

Già làng Cao Dụng ở bản Kè (xã Lâm Hóa) cho biết, sau lễ chính đầu năm, hễ cứ khi bắt đầu vào mùa mật ong, mùa lấy măng hay thu hoạch lúa rẫy... họ đều làm lễ cúng thần rừng trước khi ăn.

“Đến mùa mật ong, người đầu tiên của bản vào rừng lấy được mật thì phải đưa về nhà thầy cúng và cùng các già làng làm lễ dâng thần rừng trước rồi mới đến lượt dân bản. Rồi mùa lúa rẫy, lúa của nhà nào chín trước thì phải cắt về cúng thần rừng trước rồi nhà mình và dân bản mới được ăn”, già Dụng nói.

Tập tục đặc biệt trong mỗi ngôi nhà

Không chỉ duy trì lễ cúng thần rừng hàng năm, từ bao đời nay, ngôi nhà của người Mã Liềng còn chứa đựng những điều rất khác biệt.

 

Với họ, nhà chỉ quay về 2 hướng là Nam hoặc Đông Nam, lưng tựa vào chân núi Giăng Màn. Lối cầu thang dẫn lên nhà riêng biệt cho nam và nữ, khách nam lên nhà bằng cầu thang dành cho nam và chỉ được ngồi phía phòng có cầu thang nam. Khách nữ thì ngược lại.

Lễ cúng thần rừng và điều lạ ở ngôi nhà của người Mã Liềng
Người Mã Liềng thờ “ma nộ” trong buồng thiêng. Ảnh tư liệu

Cột nhà cũng có tên, trong đó đáng chú ý là cột con rể, nằm ở phía phải bên cửa phòng dành cho nam. Đây là nơi người con trai ngồi khi đến tìm hiểu người con gái và cột con dâu là cột tương ứng bên phía gian dành cho nữ.

Người Mã Liềng không thờ cúng tổ tiên mà thờ ma nộ (cung tên) trên góc buồng thiêng (phòng ngủ của hai vợ chồng chủ nhà). Buồng này ngoài hai vợ chồng chủ nhà thì không ai được phép vào, hi hữu lắm mới cho con trai vào lấy đồ còn đặc biệt kiêng kị con dâu và con rể.

Chiếc “ma nộ” này thường do người con trai đến tuổi trưởng thành tự mình làm như một vật liền tay, khi lập gia đình ra ở riêng họ để "ma nộ" thờ trong buồng thiêng.

Với họ, con dâu con rể là ma nhà khác nên nếu để dâu rể bước vào buồng thiêng sẽ gây mất đoàn kết trong gia đình, "ma nộ" cũng sẽ mất linh, không bảo vệ được chủ nhà khi vào rừng săn bắn.

Lễ cúng thần rừng và điều lạ ở ngôi nhà của người Mã Liềng
Một góc bản Kè, xã Lâm Hóa, huyện Tuyên Hóa là nơi tộc người Mã Liềng sinh sống. Ảnh tư liệu

“Cũng vì không thờ cúng tổ tiên nên khi trong nhà có người mất, người Mã Liềng sẽ di chuyển thi thể qua cửa sổ ma (cửa sổ này nằm bên gian phòng của nam) để linh hồn của người chết sẽ không nhớ đường quay về quấy phá những người còn lại trong nhà”, già Cao Xuân, ở bản Cáo nói.

Cũng như người miền xuôi, việc cúng ma khi làm nhà của người Mã Liềng rất được coi trọng, họ có 2 lễ cúng là lúc đặt cây gỗ đầu tiên (lễ động thổ) và khi lên nhà mới. Sau khi lên nhà mới, họ có tục kiêng 3 ngày. Trong 3 ngày đó không ai trong gia đình được ra ngoài và người ngoài cũng không được vào trong nhà.

Khách vào nhà không được huýt sáo, già Cao Dụng cho biết: “Khách huýt sáo sẽ thể hiện sự thiếu tôn trọng với các vị 'ma nhà'. Chúng tôi cũng đặc biệt sợ tiếng sét, mỗi khi trời mưa to kèm theo sấm sét, người Mã Liềng đều ở trong nhà dù hết gạo và thức ăn”.

Hiện nay cuộc sống của người Mã Liềng đã thay đổi, họ đã tập làm quen với việc trồng keo, lúa nước nhưng những tập tục được lưu truyền từ cha ông vẫn được thế hệ con cháu giữ gìn như minh chứng cho sức sống mãnh liệt của tộc người này.

Hải Sâm

Giải mã nước đỏ như rượu vang gây nghiện cả vùng

Giải mã nước đỏ như rượu vang gây nghiện cả vùng

Cả bản Ong (xã Lạc Sỹ, Yên Thủy, Hòa Bình) ai nấy đều dùng cây nhượng để sắc nước uống giúp bổ máu, mát gan.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Nhân sự mới TP Hồ Chí Minh và 3 tỉnh
Nhân sự mới TP Hồ Chí Minh và 3 tỉnh
Chính trịicon  20/02/2019 

Lãnh đạo Tỉnh ủy Nghệ An, Quảng Ninh, UBND TP.HCM, tỉnh Thanh Hóa vừa trao các quyết định về công tác cán bộ.

 
Chủ tịch Quốc hội hội kiến Tổng thống Argentina
Chủ tịch Quốc hội hội kiến Tổng thống Argentina
Chính trịicon  20/02/2019 

Chiều nay, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã hội kiến Tổng thống Argentina Mauricio Macri.

 
Thủ tướng: VN coi Argentina là đối tác quan trọng hàng đầu tại Mỹ Latinh
Thủ tướng: VN coi Argentina là đối tác quan trọng hàng đầu tại Mỹ Latinh
Chính trịicon  20/02/2019 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh điều này tại cuộc hội kiến với Tổng thống nước Cộng hòa Argentina Mauricio Macri vào chiều nay tại trụ sở Chính phủ.

 
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng sẽ thăm Lào, Campuchia
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng sẽ thăm Lào, Campuchia
Chính trịicon  20/02/2019 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng sẽ thăm hữu nghị chính thức nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào từ 24-25/2 và thăm cấp Nhà nước Vương quốc Campuchia từ 25-26/2.

 
Thủ tướng chỉ đạo cấp bách khống chế dịch tả lợn châu Phi
Thủ tướng chỉ đạo cấp bách khống chế dịch tả lợn châu Phi
Chính trịicon  20/02/2019 

Trước diễn biến phức tạp của dịch tả lợn châu Phi, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hôm nay đã ra chỉ thị về việc triển khai đồng bộ các giải pháp cấp bách khống chế bệnh dịch này.

 
Thủ tướng chủ trì họp về dự án cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận
Thủ tướng chủ trì họp về dự án cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận
Chính trịicon  20/02/2019 

Thủ tướng yêu cầu, cần quan tâm đặc biệt trong chỉ đạo đối với dự án hoàn thành đúng tiến độ, phấn đấu đến năm 2020 thông xe tuyến đường cao tốc.

Công bố quyết định của Ban Bí thư về công tác cán bộ
Công bố quyết định của Ban Bí thư về công tác cán bộ
Chính trịicon  20/02/2019 

Tỉnh ủy Quảng Nam vừa tổ chức hội nghị công bố quyết định nhân sự của Ban Bí thư Trung ương Đảng và bàn về công tác cán bộ.

Việt Nam và Argentina ký kết nhiều văn kiện hợp tác
Việt Nam và Argentina ký kết nhiều văn kiện hợp tác
Chính trịicon  20/02/2019 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn củng cố, tăng cường mối quan hệ đối tác toàn diện với Argentina.

Thủ tướng yêu cầu phối hợp tổ chức thành công hội nghị Mỹ-Triều
Thủ tướng yêu cầu phối hợp tổ chức thành công hội nghị Mỹ-Triều
Thời sựicon  20/02/2019 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa chủ trì cuộc họp rà soát công tác chuẩn bị hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều Tiên lần hai sắp tới được tổ chức tại Hà Nội. 

Hình ảnh xúc động tại lễ tang nguyên Phó Chủ tịch QH Nguyễn Phúc Thanh
Hình ảnh xúc động tại lễ tang nguyên Phó Chủ tịch QH Nguyễn Phúc Thanh
Chính trịicon  20/02/2019 

Sáng nay, lễ tang nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phúc Thanh được tổ chức trọng thể theo nghi thức lễ tang cấp Nhà nước.

Thủ tướng tiếp huấn luyện viên Park Hang-seo
Thủ tướng tiếp huấn luyện viên Park Hang-seo
Chính trịicon  19/02/2019 

Thủ tướng tin tưởng HLV Park Hang-seo sẽ tiếp tục có những đóng góp để bóng đá Việt Nam phát triển mạnh mẽ thời gian tới.

Thủ tướng: Không để tình trạng có nghị quyết mà không làm
Thủ tướng: Không để tình trạng có nghị quyết mà không làm
Chính trịicon  19/02/2019 

Về phát triển bền vững vùng ĐBSCL thích ứng biến đổi khí hậu, Thủ tướng lưu ý, cần tránh tình trạng “đánh trống bỏ dùi”, có Nghị quyết mà không làm.

'Biển người' đổ về Bình Dương dự lễ rước chùa Bà Thiên Hậu
'Biển người' đổ về Bình Dương dự lễ rước chùa Bà Thiên Hậu
Tin Ảnhicon  19/02/2019 

 Mấy ngày nay hàng ngàn người từ các tỉnh, thành đã đổ về Miếu Bà Thiên Hậu (Chùa Bà) tại TP.Thủ Dầu Một, Bình Dương để đi lễ khiến nơi này quá tải trầm trọng.

Thủ tướng yêu cầu mua sớm 200.000 tấn gạo dự trữ
Thủ tướng yêu cầu mua sớm 200.000 tấn gạo dự trữ
Chính trịicon  19/02/2019 

Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần Chính phủ phục vụ người dân, “được mùa nhưng không rớt giá”, “đồng tâm hiệp lực để đời sống người nông dân tốt hơn”.

Thượng đỉnh Mỹ-Triều: An ninh tại Nội Bài được triển khai mức cao nhất
Thượng đỉnh Mỹ-Triều: An ninh tại Nội Bài được triển khai mức cao nhất
Thời sựicon  19/02/2019 

An ninh tại sân bay Nội Bài sẽ được triển khai mức độ cao nhất từ ngày mai đến hết 28/2 để phục vụ hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều.

Thủ tướng đặt 5 bài toán lớn cho ‘tổng tham mưu’ về kinh tế - xã hội
Thủ tướng đặt 5 bài toán lớn cho ‘tổng tham mưu’ về kinh tế - xã hội
Chính trịicon  19/02/2019 

Thủ tướng nêu ra các thách thức, bài toán lớn đối với Việt Nam và mong mỏi Bộ KH&ĐT lưu tâm khi làm công tác tham mưu, thống kê, hình thành chính sách kinh tế.

Biệt thự trên đất rừng Sóc Sơn: Lý do chưa công bố kết luận thanh tra
Biệt thự trên đất rừng Sóc Sơn: Lý do chưa công bố kết luận thanh tra
Môi trườngicon  19/02/2019 

Sau rằm tháng Giêng, Thanh tra TP sẽ tiếp tục làm rõ thêm nội dung về , đối với các trường hợp vi phạm cố ý thì phải chuyển cơ quan điều tra.

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh thăm CH Liên bang Đức
Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh thăm CH Liên bang Đức
Chính trịicon  19/02/2019 

 Theo tin từ Bộ Ngoại giao, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh sẽ thăm CH Liên bang Đức từ ngày 20 - 21/2.

Nhân sự mới Cần Thơ, Đắk Nông, Quảng Ninh
Nhân sự mới Cần Thơ, Đắk Nông, Quảng Ninh
Chính trịicon  19/02/2019 

Lãnh đạo thành phố Cần Thơ, UBND tỉnh Đắk Nông vừa trao các quyết định về công tác cán bộ.

Bộ GD&ĐT, Xây dựng công bố quyết định nhân sự
Bộ GD&ĐT, Xây dựng công bố quyết định nhân sự
Chính trịicon  19/02/2019 

Bộ GDT&ĐT, Bộ Xây dựng, Ủy ban TƯ MTTQ Việt Nam vừa tổ chức trao các quyết định nhân sự.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN