Kỳ 2:

Thuật dùng người độc đáo của Bộ trưởng Giáo dục

 - "Chú phải chia bớt chữ cho nhân dân" - lời khuyên và tín nhiệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt ông vào nghiệp giáo dục kéo dài suốt từ 3/11/1946 cho đến khi qua đời năm 1975.

Trong các nghiên cứu của cố GS.TS Nguyễn Văn Huyên, phải kể đến công trình Những vấn đề của nông dân ở Bắc Kỳ (1939). Từ tư liệu sống động thu thập trong các cuộc điền dã dân tộc học và điều tra xã hội học, ông phân tích tình trạng cơ cực của nông dân và chỉ rõ những yếu kém của chính quyền đương thời.

Trong đó ông nhấn mạnh nếu không có giáo dục, nông dân sẽ chẳng xây dựng được gì vững chắc. “Cần phải tiếp nhận những đứa trẻ quặt quẹo, nghèo khổ này và thử làm cho chúng trở thành những người có hiểu biết khách quan hơn về lợi ích của mình, có một ý thức hiện đại hơn về đời sống làng xã. Thì đó sẽ là một bước dài theo hướng thực hiện một đời sống nông thôn tốt đẹp hơn” - ông viết.

Khi Cách mạng Tháng 8 thành công, một sự thực nổi lên, đó là 95% người dân mù chữ. Làm thế nào để ngành giáo dục vượt qua bức tường thành quá lớn như vậy?

Thuật dùng người độc đáo của Bộ trưởng Giáo dục
PGS.TS Nguyễn Văn Huy luôn tâm đắc về cách giáo dục dục sáng tạo và dụng người tài từ tâm của cha mình

PGS.TS Nguyễn Văn Huy kể, trong kháng chiến chống thực dân Pháp, nhiều anh bộ đội không đọc được thư của gia đình, nhiều vị tướng lĩnh cũng học hết cấp 1, ít người học cao. Ngày hòa bình lập lại, cán bộ cũng chỉ học đến lớp 3, 4. Giáo dục khi ấy chủ yếu tập trung xóa mù rồi bổ túc văn hóa để phục vụ kháng chiến, xây dựng miền Bắc.

"Chú phải chia bớt chữ cho nhân dân" - lời khuyên và tín nhiệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt cho mình khiến GS.TS Nguyễn Văn Huyên trăn trở trước bối cảnh xã hội lúc bấy giờ.

Ông quyết định kiến tạo một nền giáo dục không cầu toàn, đào tạo theo nhu cầu xã hội để nâng cao dần dân trí toàn dân, đặc biệt nâng cao trình độ văn hóa cho đội ngũ cán bộ, viên chức, nông dân, công nhân. Có thời còn tổ chức các trường sư phạm 7+1, 7+2, 10+2 … để sớm có đội ngũ giáo viên, nâng cao dân trí toàn dân. Thậm chí sinh viên vừa tốt nghiệp ra trường liền quay lại giảng cho năm sau.

Với cách làm đó, ngành giáo dục thời Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên có những nhà lãnh đạo sau này từng học bổ túc công nông một năm hai, ba lớp. "Đó là sự sáng tạo và là bài học cho ngành giáo dục ngày nay. Muốn làm gì trước hết phải đáp ứng nhu cầu xã hội", ông Huy chia sẻ.

Nghệ thuật dùng người độc đáo

Trong Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên vẫn còn lưu giữ bút tích, công điện đích thân Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên gửi Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Liên khu 4 từ năm 1950 đề nghị những chính sách đãi ngộ lương bổng, sắp xếp công việc cho những trí thức lúc bấy giờ.

Thuật dùng người độc đáo của Bộ trưởng Giáo dục
Tờ trình và công điện Bộ trưởng Huyên gửi các cơ quan mời GS  Đặng Văn Ngữ về làm việc

Năm 1950, GS Đặng Văn Ngữ là Việt kiều từ Nhật sang Bangkok, Thái Lan, rồi đi bộ qua về Lào để trở lại Nghệ An. Hay tin, GS Nguyễn Văn Huyên mời ngay về làm việc tại trường Đại học Y khoa.

Trong phiếu gửi Bộ trưởng Nội vụ ngày 18/7/1950, ông ghi: “Dự nghị định bổ dụng và tạm xếp ngạch bác sỹ Đặng Văn Ngữ làm giáo sư Trường Đại học Y khoa. Để quý Bộ ý hiệp, chuyển Bộ Tài chính thỏa thuận rồi gửi bản Bộ. Bác sỹ Đặng Văn Ngữ trước khi đi Nhật đã làm tại Trường ĐH Y khoa từ năm 1937-1943 và phụ trách thêm phòng thí nghiệm Vi trùng học trường ấy”.

Thuật dùng người độc đáo của Bộ trưởng Giáo dục

 

Công điện số 74 của Bộ Giáo dục gửi Liên khu 4 cũng ghi rõ: “Yêu cầu báo bà Đặng Văn Ngữ, ở trường chuyên khoa Châu Phong, Đức Thọ, Hà Tĩnh biết là bác sỹ Đặng Văn Ngữ bận công việc quan trọng không thể vào đón được. Rồi Chính phủ sẽ tổ chức đưa ra, không cần lo. Về sinh hoạt và tài chính sẽ có giải pháp. Cứ tin tưởng vào Chính phủ và các bạn ở Liên khu 4”.

“Đây là công điện của ông Huyên với tư cách Bộ trưởng Giáo dục gửi Liên khu 4 với đề nghị tạo mọi điều kiện để đưa ông Đặng Văn Ngữ từ Nghệ An ra Tuyên Quang”, ông Huy chỉ vào tờ công điện nói và bồi hồi: “Cách ứng xử với trí thức của cụ Huyên rất độc đáo”.

Có hai điều quan trọng liên quan cách ứng xử với trí thức. Thứ nhất là đề nghị cấp tiền để GS Đặng Văn Ngữ mang đầy đủ phòng thí nghiệm đi cùng. Thứ hai là điện cho vợ ông Ngữ biết việc đưa chồng bà an toàn ra miền Bắc làm việc, đồng thời để bà yên tâm “không phải lo về kinh tế, mọi thứ Chính phủ lo”.

Với GS Đặng Thai Mai, Bộ trưởng cũng gửi công điện cho Bộ Tài chính xin tiền đưa ông từ Thanh Hóa lên Việt Bắc, trong đó có cả việc vận chuyển nguyên thư viện của GS Mai đi cùng cũng như lo kinh phí để thuê người đưa cụ ra vì đã có tuổi.

“Sau này con gái GS Đặng Thai Mai, chị Đặng Xuyến Như viết hồi ký kể lại lúc đi từ Thanh Hóa ra Tuyên Quang, gia đình cụ thuê 13 người để toàn bộ sách vở của cụ ra đến tận Chiêm Hóa. Còn cụ Mai thì đi bộ cùng gia đình", ông Huy kể.

Thuật dùng người độc đáo của Bộ trưởng Giáo dục
Các tư liệu thể hiện cái tâm dùng người tài của Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên được con trai út lưu trữ cẩn thận

Trường hợp của Tiến sĩ  toán học Lê Văn Thiêm cũng quyết liệt không kém. Khi hay tin ông Thiêm từ Pháp sang Bangkok, qua Campuchia về đến chiến khu ở Nam Bộ, Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên gửi ngay công điện cho ông Phạm Văn Đồng đề nghị điều động ông Thiêm ra Tuyên Quang giúp phát triển nền đại học kháng chiến.

Bài học từ Hồ Chủ tịch

PGS Nguyễn Văn Huy khâm phục sự tinh tế của cha mình trong cách trọng dùng người tài. Với những nhà khoa học, nhà nghiên cứu, điều họ cần là phòng thí nghiệm, là thư viện.

Cách đối đãi với người tài GS Nguyễn Văn Huyên không học đâu xa, chính từ Chủ tịch Hồ Chí Minh, học ngay từ cách Người đã đối đãi với chính ông từ những việc nhỏ nhất không chỉ của ông mà cả gia đình. 

Thuật dùng người độc đáo của Bộ trưởng Giáo dục
Gia đình Bộ trưởng Huyên tiễn ông đi Pháp dự hội nghị Fontainebleau năm 1946

Ông Huy nhớ, năm 1946, khi cha đi Pháp dự hội nghị Fontainebleau, được mẹ bế sang sân bay Gia Lâm tiễn cha. Bác Hồ đến động viên rồi tặng con trẻ một chiếc khăn mùi xoa bằng lụa rất đẹp. "Mẹ tôi giữ mãi kỷ vật này đến hết kháng chiến chống Mỹ, khi chúng tôi chuyển nhà, chiếc khăn này đã bị thất lạc".

"Nhớ có lần chị Hiếu (chị gái PGS Nguyễn Văn Huy) bị bó bột chân hai năm do lao xương, Bác Hồ còn gửi cao hổ cốt để chị trị bệnh. Sau này khi chị tôi gặp Bác ở một hội nghị vừa nói là con ông Huyên, Bác nhớ ngay tên chị là Hiếu. Những hành động quan tâm nho nhỏ nhưng tự tâm ấy đã góp phần không nhỏ khích lệ đội ngũ trí thức lúc bấy giờ. Tôi tin chắc cụ Huyên là một trong những người học Bác thật sự, học từ thực tiễn, rất thực tiễn", ông Huy chia sẻ.

Bài và ảnh: Thu Hằng

Kỳ tới: Bộ trưởng thế mới là bộ trưởng

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
UB Kiểm tra TƯ xem xét kỷ luật cán bộ
UB Kiểm tra TƯ xem xét kỷ luật cán bộ
Chống tham nhũngicon  17/01/2019 

Từ ngày 14 đến 16/1, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp kỳ 33. Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Cẩm Tú chủ trì kỳ họp.

 
Tổng bí thư, Chủ tịch nước: Văn phòng phải 'đúng vai, thuộc bài'
Tổng bí thư, Chủ tịch nước: Văn phòng phải 'đúng vai, thuộc bài'
Chính trịicon  17/01/2019 

Tổng bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ Văn phòng Chủ tịch nước làm cái gì và làm như thế nào cho hiệu quả, phải “đúng vai, thuộc bài”.

 
Lạng Sơn có tân Phó Chủ tịch UBND tỉnh
Lạng Sơn có tân Phó Chủ tịch UBND tỉnh
Chính trịicon  17/01/2019 

Phó Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Lạng Sơn Dương Xuân Huyên được bầu bổ sung làm Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn.

 
Bộ Ngoại giao bổ nhiệm nhiều nhân sự
Bộ Ngoại giao bổ nhiệm nhiều nhân sự
Chính trịicon  17/01/2019 

Bộ Ngoại giao trao các quyết định của Bộ trưởng Ngoại giao điều động cán bộ lãnh đạo, quản lý.

 
Công bố quyết định nhân sự của Ban Bí thư
Công bố quyết định nhân sự của Ban Bí thư
Chính trịicon  17/01/2019 

Phó bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Trần Văn Minh giữ chức Phó tổng Thanh tra Chính phủ.

 
Bộ trưởng Tô Lâm: 3 giải pháp trọng tâm đột phá của lực lượng công an
Bộ trưởng Tô Lâm: 3 giải pháp trọng tâm đột phá của lực lượng công an
Chính trịicon  17/01/2019 

Thượng tướng Tô Lâm, ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Công an trả lời phỏng vấn nhân dịp Xuân Kỷ Hợi 2019.

Nghị quyết của Bộ Chính trị về nâng cao hiệu quả các nguồn lực của nền kinh tế
Nghị quyết của Bộ Chính trị về nâng cao hiệu quả các nguồn lực của nền kinh tế
Chính trịicon  17/01/2019 

Tổng bí thư ký ban hành Nghị quyết về nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, sử dụng và phát huy các nguồn lực của nền kinh tế.

Thu nhập bình quân của người lao động trong hợp tác xã tăng 9,5%
Thu nhập bình quân của người lao động trong hợp tác xã tăng 9,5%
Chính trịicon  17/01/2019 

Lãi bình quân của một HTX là 277 triệu đồng, tăng 11,7%; thu nhập bình quân của 1 lao động thường xuyên trong HTX là 40 triệu đồng, tăng 9,5%.

Dự báo thời tiết 17/1: Miền Bắc rét căm căm, hạ xuống 11 độ
Dự báo thời tiết 17/1: Miền Bắc rét căm căm, hạ xuống 11 độ
Thời sựicon  17/01/2019 

Các tỉnh miền Bắc có mưa, trời rét đậm, riêng vùng núi cao có nơi dưới 5 độ. Nhiệt độ ở Hà Nội thấp nhất chỉ 11 độ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: ĐBQH cần xử lý tốt quan hệ 3 chân kiềng
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: ĐBQH cần xử lý tốt quan hệ 3 chân kiềng
Chính trịicon  16/01/2019 

Làm ĐBQH cần phải xử lý tốt mối quan hệ 3 chân kiềng: nắm chắc đường lối quan điểm của Đảng - hiểu thấu lòng dân - xây dựng pháp luật.

Thủ tướng: Không để hình thành các điểm nóng về khiếu nại, tố cáo
Thủ tướng: Không để hình thành các điểm nóng về khiếu nại, tố cáo
Chính trịicon  16/01/2019 

"Nhìn chung khiếu nại, tố cáo có giảm nhưng khiếu kiện đông người còn nhiều, mức độ gay gắt", Thủ tướng chỉ rõ.

Xe container hỏng phanh lao dốc lật trơ bụng, tài xế nguy kịch
Xe container hỏng phanh lao dốc lật trơ bụng, tài xế nguy kịch
An toàn giao thôngicon  16/01/2019 

Xe container hỏng phanh lao dốc lật trơ bụng tại xã A Mú Sung, (huyện Bát Xát, Lào Cai) khiến tài xế nhập viện trong tình trạng nguy kịch.

Thu hồi kỷ niệm chương 2 trường hợp làm lộ cơ sở cách mạng
Thu hồi kỷ niệm chương 2 trường hợp làm lộ cơ sở cách mạng
Thời sựicon  16/01/2019 

 Hai trường hợp tại Đắk Lắk bị đề nghị thu hồi kỷ niệm chương chiến sỹ cách mạng vì làm lộ cơ sở cách mạng, làm tay sai cho địch.

Bộ trưởng Công an bổ nhiệm Phó giám đốc Công an tỉnh
Bộ trưởng Công an bổ nhiệm Phó giám đốc Công an tỉnh
Chính trịicon  17/01/2019 

Công an tỉnh Long An vừa tổ chức lễ công bố và trao quyết định của Bộ trưởng Công an về công tác cán bộ.

5 ngày nữa, CSGT ra quân kiểm soát xe khách, xe tải
5 ngày nữa, CSGT ra quân kiểm soát xe khách, xe tải
An toàn giao thôngicon  16/01/2019 

 Từ 21/1, CSGT sẽ tuần tra, kiểm soát xe khách và xe tải tại các tuyến đường bộ cao tốc và tuyến quốc lộ 1 từ Lạng Sơn đến TP.HCM.

Cấm nịnh bợ sếp vì động cơ không trong sáng: Bộ Nội vụ lý giải
Cấm nịnh bợ sếp vì động cơ không trong sáng: Bộ Nội vụ lý giải
Thời sựicon  16/01/2019 

Đề án Văn hoá công vụ ra đời xuất phát từ thực trạng, một số cán bộ, công viên chức chưa thực hiện nghiêm các chuẩn mực về đạo đức, lối sống.

Xe tải đang chạy đổ kềnh ra quốc lộ, 2 người đi cấp cứu
Xe tải đang chạy đổ kềnh ra quốc lộ, 2 người đi cấp cứu
An toàn giao thôngicon  16/01/2019 

Xe tải chở hơn 10 tấn cây keo đang lưu thông trên QL 1A, thì bất ngờ lật nghiêng chắn ngang giữa đường, khiến 2 người đi xe máy bị thương nặng.

Ông Võ Văn Thưởng: Công tác tuyên giáo tiếp tục bám sát thực tiễn
Ông Võ Văn Thưởng: Công tác tuyên giáo tiếp tục bám sát thực tiễn
Chính trịicon  16/01/2019 

Ông Võ Văn Thưởng: Năm 2019, công tác tuyên giáo tiếp tục bám sát thực tiễn, tích cực chủ động, tạo sự đoàn kết nhất trí cao trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội...

Người Gia Lai ra Hải Phòng thi bằng lái xe 'cấp tốc' là bất thường?
Người Gia Lai ra Hải Phòng thi bằng lái xe 'cấp tốc' là bất thường?
An toàn giao thôngicon  16/01/2019 

Tổng cục Đường bộ VN yêu cầu Sở GTVT Hải Phòng khẩn trương lập đoàn kiểm tra thông tin hàng chục người ở Gia Lai khăn gói ra Hải Phòng học, thi lấy bằng lái xe "cấp tốc". 

Bộ Chính trị ra chỉ thị bảo vệ người tố cáo tham nhũng
Bộ Chính trị ra chỉ thị bảo vệ người tố cáo tham nhũng
Chống tham nhũngicon  16/01/2019 

Bộ Chính trị ra chỉ thị về tăng cường sự lãnh đạo của Ðảng đối với công tác bảo vệ người tố giác tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN