Tin tức, Đọc báo Online, Tin tức trong ngày 24h - VietNamNet
Báo điện tử chính thống hàng đầu Việt Nam

Mobile0923 457 788 (Hà Nội) | 0962 237 788 (Tp.HCM)

17/01/2019 16:46:22 (GMT +7)

 

Ai hưởng lợi sau quyết định mới về đường lưỡi bò

Với bước tiến đầy lạc quan trong vụ khởi kiện của Philippines, các bên tranh chấp ở Biển Đông hoàn toàn có quyền hi vọng về việc giải quyết căng thẳng Biển Đông trên cơ sở luật pháp quốc tế.

Cuối cùng thì Tòa trọng tài Thường trực Quốc tế tại Lahay, Hà Lan đã đưa ra phán quyết về vấn đề thẩm quyền và khả năng thụ lý vụ Philippines khởi kiện Trung Quốc. Theo đó, Tòa trọng tài khẳng định rằng vụ kiện được tiến hành khởi kiện hợp pháp theo quy định UNCLOS 1982, và việc không xuất hiện của Trung Quốc trước Tòa (hay còn được diễn giải là Trung Quốc từ chối tham dự) đã không loại bỏ thẩm quyền của Tòa án trong việc xét xử các tranh chấp.

Tôn trọng luật pháp quốc tế

Sau các phiên xử với sự vắng mặt của Trung Quốc, Tòa Trọng tài thường trực đã đưa ra phán quyết ủng hộ Philippines rằng Tòa có thẩm quyền xét xử các khiếu kiện của Philippines đối với Trung Quốc.

Phán quyết này có ý nghĩa quan trọng đối với câu hỏi liệu Tòa có thẩm quyền để xét xử vụ kiện này hay không, khi Trung Quốc khăng khăng cho rằng Tòa không có thẩm quyền xét xử.

Trong cuộc họp báo gần đây, Tòa án đã lưu ý rằng quyết định này được đưa ra là kết quả đồng thuận của các thành viên trong hội đồng trọng tài, và trong quá trình xét xử, mối lưu tâm duy nhất của Tòa là liệu Tòa trọng tài có thẩm quyền đối với các khởi kiện của Philippines chống lại Trung Quốc không và liệu có bao nhiêu vấn đề khởi kiện được Tòa thụ lý và xem xét.

Ai hưởng lợi sau quyết định mới về đường lưỡi bò
Tàu Cảnh sát biển Nhật Bản áp sát tàu Hải giám Trung Quốc trên vùng biển quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư. Ảnh: Asahi Shimbun

Như vậy, kết quả về hoạt động phân xử của Tòa trọng tài đã thể hiện sự công tâm của Tòa, và tinh thần tôn trọng luật pháp quốc tế, điều này trái ngược với các dự báo tiêu cực trước đây về tác động chính trị và ảnh hưởng của Trung Quốc đối với các thành viên của Tòa trọng tài có thể khiến Tòa đi đến kết luận có lợi cho Trung Quốc.

Một điểm quan trọng trong phán quyết đầu tiên này là Tòa đã bác bỏ hoàn toàn lập luận của Trung Quốc được đưa ra trong “Tuyên bố Lập trường của Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa về vấn đề thẩm quyền trong vụ kiện Biển Đông do Cộng hòa Philippines đệ trình” gửi đến Tòa ngày 7 tháng 12 năm 2014, trong đó Trung Quốc khẳng định Tuyên bố ứng xử giữa Trung Quốc và Asean 2002 đã thiết lập một thỏa thuận giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông thông qua một phương thức riêng biệt là đàm phán, và bác bỏ thẩm quyền xét xử tranh chấp của Tòa trọng tài.

Phán quyết của Tòa khẳng định Tuyên bố ứng xử giữa Trung Quốc và Asean 2002 là một thỏa thuận mang tính chính trị và không có giá trị ràng buộc pháp lý. Điều này có thể ảnh hưởng đến tiến trình giữa Trung Quốc và các thành viên ASEAN hướng đến việc xây dựng một bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông mang tính ràng buộc trong tương lai.

Sau khi vấn đề thẩm quyền được giải quyết, trình tự tiếp theo là Tòa trọng tài sẽ xem xét và đánh giá thực chất các nội dung khởi kiện và lập luận của Philippines đối với vấn đề pháp lý ở Biển Đông.

Bốn vấn đề Philippines muốn giải đáp

Về cơ bản, có thể tóm lược nội dung khởi kiện của Philippines thành 4 nội dung chính.

Vấn đề thứ nhất và quan trọng nhất gây ra nhiều tranh cãi đó là tuyên bố đường chín đoạn (hay còn gọi đường chữ U) của Trung Quốc ở Biển Đông.

 

Philippines lập luận rằng đường chín đoạn là một tuyên bố phi lý và không phù hợp với các quy chế pháp lý về các vùng biển thuộc chủ quyền và quyền chủ quyền của quốc gia ven biển theo UNCLOS 1982. Sau khi vấn đề thẩm quyền được giải quyết, các bên tranh chấp trong Biển Đông hoàn toàn có thể hi vọng về phân xử của Tòa án quốc tế đối với tuyên bố đường chữ U phi lý của Trung Quốc (mặc dù rõ ràng rằng, Trung Quốc sẽ không tham gia biện hộ).

Nếu được phân xử thì đây sẽ là dấu ấn quan trọng trong việc làm rõ tính chất pháp lý của tuyên bố đường chữ U của Trung Quốc, đồng thời làm giảm thiểu tính không rõ ràng, mập mờ trong chính sách của Trung Quốc khi đưa ra yêu sách vùng biển.

Vấn đề thứ hai dựa trên kết luận của vấn đề thứ nhất khi tuyên bố đường chín đoạn là phi lý và không có cơ sở, Philippines cho rằng  hoạt động Trung Quốc chiếm đóng nhiều thực thể  ở quần đảo Trường Sa là bất hợp pháp.

Như trong các phát biểu của giáo sư Batongbacal, Philippines lập luận rằng các hoạt động chiếm đóng của Trung Quốc ở quần đảo Trường Sa là nhằm xác lập chủ quyền và quyền chủ quyền đối với các thực thể nổi hoàn toàn trên mặt nước, hoặc quyền lịch sử đối với tài nguyên thiên nhiên sinh vật và phi sinh vật, trong đó bao gồm quyền kiểm soát hoạt động hàng hải trong khu vực biển có tranh chấp.

Vấn đề thứ ba, Tòa trọng tài sẽ đánh giá lập luận của Philippines rằng Trung Quốc đang tiến hành khai thác tài nguyên thiên nhiên bất hợp pháp trong khu vực thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Philippines theo UNCLOS 1982. Và vấn đề thứ tư Philippines khởi kiện là Trung Quốc đã can thiệp phi lý đối với quyền tự do hàng hải của Philippines trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines.

Tòa trọng tài sẽ đưa ra phán quyết đối với các vấn đề cụ thể, không phải xem xét và phân xử toàn bộ vụ án này như một vấn đề chung nhất.

Theo Tòa, vấn đề thẩm quyền vẫn chưa được được giải quyết hoàn toàn đối với các nội dung khởi kiện cụ thể của Philippines. Vì vậy, Tòa đã yêu cầu Philippines đệ trình bản tranh tụng làm rõ các lập luận và Tòa sẽ xem xét chi tiết và phân xử thực chất 7 nội dung khởi kiện trong thời gian tới.

Phản ứng của Trung Quốc

Động thái đến nay của Trung Quốc là từ chối chính thức tham gia vào trình tự tố tụng của Tòa, và đưa ra Tuyên bố Lập trường về vấn đề thẩm quyền của Tòa trọng tài trong vụ kiện tháng 12 năm 2014. Tòa đã chấp nhận tuyên bố lập trường này như bản đệ trình chính thức của Trung Quốc, xem xét các quan điểm của Trung Quốc nêu ra trong quá trình đi đến phán quyết cho câu hỏi về thẩm quyền.

Việc từ chối tham gia của Trung Quốc được xem như một hành động không tôn trọng luật quốc tế mặc cho các nỗ lực của Trung Quốc trong thuyết phục chính mình và thế giới rằng Tòa Trọng tài không có thẩm quyền thụ lý vụ kiện.

Tuy nhiên, theo những diễn biến của vụ kiện, việc Trung Quốc không tham gia quy trình tố tụng sẽ là bất lợi cho Trung Quốc vì Trung Quốc đã từ bỏ cơ hội trình bày lập luận trước Tòa chống lại các khởi kiện mà Philippines đệ trình khi Tòa sẽ tiến hành xem xét các nội dung khởi kiện. Điều này cũng bất lợi với việc thuyết phục công luận thế giới cho các hoạt động chiếm đóng cải tạo đảo, xậy dựng công trình nhân tạo…

Theo dự kiến, Tòa trọng tài sẽ đưa ra phán quyết vào năm 2016.

Với bước tiến đầy lạc quan trong vụ khởi kiện của Philippines, các bên tranh chấp ở Biển Đông hoàn toàn có quyền hi vọng về việc giải quyết căng thẳng Biển Đông trên cơ sở luật pháp quốc tế, và thông qua các thiết chế tài phán quốc tế như Tòa án trọng tài thường trực Lahay được thành lập theo chương VII của Công ước 1982.

Bạch Thị Nhã Nam,Giảng viên Khoa Luật, Đại học Kinh tế - Luật,  Đại học quốc gia Thành Phố Hồ Chí Minh

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Báo cáo quốc gia UPR đề cập tổng thể việc bảo đảm quyền con người ở Việt Nam
Báo cáo quốc gia UPR đề cập tổng thể việc bảo đảm quyền con người ở Việt Nam
TuanVietNamicon06/12/2018  
Ngày 3/12, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Hội thảo công bố Báo cáo quốc gia theo Cơ chế Rà soát định kỳ phổ quát (UPR) chu kỳ III của Hội đồng Nhân quyền LHQ.
Một vấn đề cấp bách hà cớ gì phải lẩn tránh?
Một vấn đề cấp bách hà cớ gì phải lẩn tránh?
Thông tin đa chiềuicon12/11/2018  
Việc phản ứng với những cái tên không vừa ý, như với Hiệp hội Nhà vệ sinh Việt Nam, phần nào phản ánh tâm lý phòng vệ vô thức của một số người.
“Nỗi khổ trẻ con, nỗi nhục người lớn”
“Nỗi khổ trẻ con, nỗi nhục người lớn”
Thông tin đa chiềuicon11/11/2018  
Cũng không phải vô lý khi một bài báo mới đây đã miêu tả tình trạng thiếu nhà vệ sinh như một “nỗi khổ trẻ con, nỗi nhục người lớn”.
Quyền chính đáng của Hiệp hội Nhà vệ sinh
Quyền chính đáng của Hiệp hội Nhà vệ sinh
Thông tin đa chiềuicon10/11/2018  
Ở Việt Nam, ước tính vẫn còn khoảng 20 triệu người chưa tiếp cận với điều kiện vệ sinh hợp chuẩn.
Sau bầu cử giữa kỳ, nước Mỹ dưới thời Trump vẫn khó lường
Sau bầu cử giữa kỳ, nước Mỹ dưới thời Trump vẫn khó lường
Tiêu điểmicon09/11/2018  
Với thắng lợi tại Hạ viện, liệu đảng Dân chủ có cứu vãn di sản của Chính quyền Obama và thúc đẩy các ưu tiên truyền thống hay không?
Bầu cử giữa kỳ: ‘Khúc cua’ mới của lịch sử nước Mỹ
Bầu cử giữa kỳ: ‘Khúc cua’ mới của lịch sử nước Mỹ
Tiêu điểmicon08/11/2018  
Việc đảng Dân chủ nắm thế đa số tại Hạ viện làm bức tranh chính trị Mỹ “cân bằng” hơn, nhưng có giúp nước Mỹ hiệu quả hơn, mạnh hơn?
Mất Hạ viện, Tổng thống Trump sẽ xoay xở thế nào?
Mất Hạ viện, Tổng thống Trump sẽ xoay xở thế nào?
Tiêu điểmicon08/11/2018  
Sau hai năm nhận được ủng hộ của đa số ở lưỡng viện, giờ mất Hạ viện Tổng thống Donald Trump sẽ xoay xở thế nào?
Không nắm được tinh thần ấy, nguy cơ sẽ là kêu gọi suông
Không nắm được tinh thần ấy, nguy cơ sẽ là kêu gọi suông
Tiêu điểmicon12/11/2018  
Cho phép người lao động được thành lập tổ chức công đoàn, song song với tổ chức công đoàn đã có hiện nay  là một điều rất mới mẻ.
Nhiều gia đình văn hóa thế, sao lại nói ‘xuống cấp’?
Nhiều gia đình văn hóa thế, sao lại nói ‘xuống cấp’?
Blogicon07/11/2018  
Có vẻ như con số đẹp đẽ trên lại phản ánh không đồng nhất với những cảm nhận về đạo đức, văn hóa xã hội hiện nay.    
CPTPP đã ở trong tầm tay
CPTPP đã ở trong tầm tay
Tiêu điểmicon06/11/2018  
Phiên thảo luận của Quốc hội về việc phê chuẩn Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) sáng 5/11 đã trở nên nhẹ nhàng rất nhiều khi bàn về những điều khoản chưa từng có tiền lệ.
Cảnh báo những kẻ lươn lẹo, “sống giả” chui vào vị trí lãnh đạo
Cảnh báo những kẻ lươn lẹo, “sống giả” chui vào vị trí lãnh đạo
Tiêu điểmicon06/11/2018  
Một trong những biểu hiện tinh vi nhất của những kẻ cơ hội chính trị như “con lươn, con chạch” là thái độ “sống giả”.
Ông Vũ Tiến Lộc: CPTPP cũng gây lo lắng khôn nguôi
Ông Vũ Tiến Lộc: CPTPP cũng gây lo lắng khôn nguôi
TuanVietNamicon05/11/2018  
CPTPP sẽ mang lại cơ hội tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp, có thêm việc làm, nâng cao đời sống của nhân dân, nhưng cũng tạo ra nhiều rủi ro gây lo lắng khôn nguôi.
Nói chuyện đạo đức, nhớ người thủ trưởng ‘nổi tiếng’ của tôi
Nói chuyện đạo đức, nhớ người thủ trưởng ‘nổi tiếng’ của tôi
Tiêu điểmicon05/11/2018  
Ngẫm cho cùng, lời giải cho nan đề “đạo đức xuống cấp” trước hết đặt lên vai những người gánh trách nhiệm, nghĩa vụ nêu gương.
Có thành cường quốc, đạo đức vẫn xuống cấp nếu…
Có thành cường quốc, đạo đức vẫn xuống cấp nếu…
Blogicon03/11/2018  
Khi lời nói, sách vở, và thực tế cuộc sống khớp nhau hài hòa như thế thì người dân có lòng tin, coi trọng sách vở, và ý thức giữ gìn văn minh kỷ luật xã hội sinh ra một cách tự nhiên thành nền tảng đạo đức.    
Vinasun kiện Grab: Bước phát triển của nền kinh tế thị trường
Vinasun kiện Grab: Bước phát triển của nền kinh tế thị trường
Thông tin đa chiềuicon03/11/2018  
Với các diễn biến cho đến thời điểm này có thể nói vụ kiện Vinasun và Grab là một vụ kiện thú vị. Nó thể hiện một bước phát triển của nền kinh tế thị trường.    
Thưa đại biểu, có thật ‘văn hóa xuống cấp’?
Thưa đại biểu, có thật ‘văn hóa xuống cấp’?
Thông tin đa chiềuicon02/11/2018  
Trong 30 năm Đổi mới, văn hóa Việt Nam thực ra có rất nhiều thành tựu đáng khen, mà có lẽ những người làm trong ngành văn hóa có thể thay tôi liệt kê.    
Bàn thêm về tư duy và hành động thời Cách mạng 4.0
Bàn thêm về tư duy và hành động thời Cách mạng 4.0
Tiêu điểmicon31/10/2018  
Quản lý phải tôn trọng nguyên tắc: tất cả vì sự phát triển. Quản lý để phát triển, theo kịp sự phát triển và thúc đẩy quá trình phát triển tốt hơn, chứ không phải kìm hãm sự phát triển.
Điều gì ẩn sau phán quyết đầy cẩn trọng của phiên tòa?
Điều gì ẩn sau phán quyết đầy cẩn trọng của phiên tòa?
Tiêu điểmicon30/10/2018  
Dừng phiên tòa là quyết định rất cẩn trọng của Hội đồng xét xử trong bối cảnh đây là vụ kiện đầu tiên trên thế giới một công ty taxi truyền thống đối với một công ty công nghệ với lý do bị sụt giảm doanh thu.
Chúng ta cần một tư duy mới, không truyền thống, không tuần tự
Chúng ta cần một tư duy mới, không truyền thống, không tuần tự
Blogicon29/10/2018  
Vượt ra ngoài khuôn khổ của ngành thông tin, bài phát biểu đó thể hiện một tầm tư duy và cải cách cho Việt Nam. Tiến sỹ Nguyễn Đình Cung gửi bài viết riêng cho Tuần Việt Nam.
Từ cú đấm của bác xe ôm đến câu hỏi khó phải đối mặt
Từ cú đấm của bác xe ôm đến câu hỏi khó phải đối mặt
Thông tin đa chiềuicon28/10/2018  
Công nghệ đã tạo ra những lợi ích không thể chối cãi cho tất cả chúng ta, nhưng những hình thức kinh doanh dựa trên công nghệ rõ ràng vẫn còn nhiều khoảng trống cần phải xem xét.      
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN