Tin tức, Đọc báo Online, Tin tức trong ngày 24h - VietNamNet
Báo điện tử chính thống hàng đầu Việt Nam

Mobile0923 457 788 (Hà Nội) | 0962 237 788 (Tp.HCM)

17/01/2019 02:35:29 (GMT +7)

 

Hạt cát, hãy cất lời!

Những hạt cát sông, cát biển, nếu cất nên lời, sẽ nói điều gì trước tiên?

Làng tôi nằm bên biển. Hơn 50 năm trước, từ nhà tôi ra bờ biển, phải qua ba dong đất dài gần 200m. Thời chiến tranh, bộ đội bố trí trận địa pháo mặt đất phục bắn tàu Mỹ ngay trên cồn cát trước nhà. Cồn cát rộng, thành nơi phơi lưới gõ lưới rùng. Mùa tháng 5, dân làng mang khoai lang ra phơi. Bọn trẻ chúng tôi quanh năm chơi cướp cờ, đánh khăng, và đêm hè trải chiếu đón gió nồm, đếm sao.

Giờ thì ba dong đất bị biển cuốn mắt tăm. Mảnh đất nhà tôi từ thời ông bà để lại chỉ còn non nửa. Qua mấy mùa bão lớn, sóng biển ập vào, đào xoáy chân cồn cát, lôi tuột mọi thứ ra biển.

Không biết từ thời nào, cái thứ như là quy luật “bãi biển nương dâu” ăn sâu vào tiềm thức, khiến dân làng cứ hoài vọng rồi một ngày biển lùi xa, nương dâu trở lại. Nhưng mấy chục năm qua, biển cứ lừng lững lấn làng, làng lùi sâu mãi...

Tôi cứ thắc mắc, sao biển quê tôi không bồi lắng mà cứ bị xâm thực?

Đầu năm 2017, nhiều tờ báo trong nước, bằng những loạt bài điều tra công phu, gióng hồi chuông cảnh báo về tình trạng như một chiến dịch rầm rộ hút cát biển đem bán cho quốc đảo Singapore lấn biển. Chỉ chưa đầy 2 tháng, từ 01/01 đến 23/02/2017, có tổng cộng 40 tàu đến Việt Nam chở cát đi Singapore, với khối lượng hơn 905.000m3 (TTO, 01/03/2017).

Đó là một sự thật. Là quốc đảo, nằm giữa biển, nhưng Singapore không hút cát trong vùng biển của họ để tôn diện tích quốc thổ, mà bỏ cả tỷ đô la mua cát từ các nước xung quanh, trong đó có cát từ vùng biển Việt Nam.

Chắc hẳn người Singapore không dại?

Tại hội nghị giới thiệu bản đồ sạt lở bờ sông, xói lở bờ biển do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì hôm 18/6 tại Hà Nội, nhiều số liệu được công bố. Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đã xác định 562 điểm sạt lở trên tổng số 786 km bờ sông, bờ biển. Trong số đó có 55 điểm với 173 km sạt lở đặc biệt nguy hiểm; 507 điểm sạt lở nguy hiểm và ở mức bình thường, tổng chiều dài 613 km. Mỗi năm, các tỉnh ĐBSCL mất khoảng 500 ha đất... Rất nhiều khu dân cư, ruộng vườn, nhà cửa, đường sá phút chốc mất hút sau một con nước, một đêm mưa...

Có hay không, mối liên hệ nhân quả giữa việc hút cát biển mang bán cho Singapore hay nơi nào khác lấn biển, với tình trạng sạt lở, lún sụt, mất đất mặt biển, bờ sông không chỉ vùng ĐBSCL? Có mối liên hệ nào giữa thực trạng những con tàu hút cát ngoài khơi với giấc mơ “thương hải tang điền” - bãi biển nương dâu trong người dân quê tôi mãi mãi không thành? 

Hạt cát, hãy cất lời!
Hình ảnh cát tặc ngang nhiên hoạt động ở xã Trung Hà (Yên Lạc, Vĩnh Phúc). Ảnh: Đoàn Bổng
 

Hôm 5/6, trong buổi chất vấn tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khoá 14, trả lời đại biểu Quốc hội về nguyên nhân sụt lở bờ sông vùng Nam bộ, Bộ trưởng Trần Hồng Hà nhắc tới hai nguyên nhân chính. Nguyên nhân đầu tiên được ông nêu ra, là do các quốc gia phía thượng nguồn sông Mê Kông xây dựng nhiều hồ đập thủy điện, ngăn hầu hết nguồn phù sa về hạ lưu. Nguyên nhân thứ hai, theo ông Bộ trưởng, là tình trạng khai thác cát bừa bãi...

Tôi thì nghĩ khác. Nguyên nhân đầu tiên phải là do nạn khai thác cát bừa bãi. Quy luật tự nhiên, thiên nhiên luôn tự cân bằng, lấy nơi lồi bù nơi lõm, lấy nơi thừa bù nơi thiếu. Một khi các loại “cát tặc” như một siêu thế lực ngang nhiên hút cạn kiệt nguồn cát giữa dòng, thì tất yếu, đất cát hai bên bờ phải sụp xuống để bù vào. Nơi này hút cát sông cát biển tôn nền, lấp hồ, lấn biển, nơi khác sẽ mất nhà cửa, ruộng vườn, làng mạc. Những hồ đập thủy điện phía thượng nguồn đúng là ngăn lượng lớn phù sa, tới 70% về hạ lưu, như ước tính hiện nay của các nhà khoa học, dù vậy nó chỉ khiến tốc độ bồi lắng vùng châu thổ chậm lại, chứ không hề là nguyên nhân gây nên tình trạng sạt lở, mất đất.
Điều hiển nhiên, nhãn tiền, không khó để nhận ra này, sao lại thành “khó” dưới con mắt các nhà quản lý đến thế? Ngay cả việc phát hiện, ngăn chặn “cát tặc” sao mà khó khăn, gian nan đến vậy? Phải chăng, cát, nguồn tài nguyên thiên nhiên đang ngày một quý hiếm, đang đem lại nguồn thu nhập khủng cho nhóm người có thế lực trong xã hội?

Không khó để ước tính, trong một đêm, chỉ với vài con tàu hút cát, người ta có thể thu lợi hàng trăm triệu đồng. Khắp nơi, người ta chạy những dự án nạo cát nơi này, vét cát nơi kia; tranh giành những đoạn sông, cửa biển để nạo, vét, hút, múc. Như thế, những ông chủ dự án cát hay các “cát tặc” không thể là một cá nhân hay nhóm người bình thường! Có phải vì thế mà người dân mất làng mất đất trên khắp đất nước này luôn trong tình thế đơn thương độc mã chống chọi với “cát tặc”?
Mới đây, báo chí đưa tin, nhà đầu tư từ Malaysia cùng một doanh nghiệp Đà Nẵng đang có ý tưởng lập dự án lấp vịnh Đà Nẵng xây đảo nhân tạo, rộng tới 1.400 ha, với số vốn đến 8 tỷ đô la Mỹ. Họ không che giấu ý định hút cát từ vùng biển Quận Thanh Khê và Quận Liên Chiểu để đắp đảo. 

Thật phúc cho người dân vùng biển Đà Nẵng, dự án này còn đang lấp ló dạng ý tưởng đã vấp phải sự phản đối quyết liệt của giới khoa học và người dân Đà Nẵng. Ông Bùi Văn Tiếng, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Thành phố Đà Nẵng nêu bài học sai lầm khi trước đây, từng lấy cát Cửa Đại lấp vịnh Đà Nẵng, gây nên biết bao hậu quả về môi trường và về con người. Ông cũng lưu ý, “vịnh Đà Nẵng được đánh giá là vịnh đẹp nhất Việt Nam, không nên tác động quá mạnh đến nó”. Tôi bày tỏ sự cảm mến Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, ông Trương Quang Nghĩa, khi ông nói, hãy thận trọng với dự án kiểu này, vì khi hút cát nơi này, nơi kia sẽ bị xói lở.

Khi hút cát nơi này, nơi kia sẽ xói lở! Quy luật hiển nhiên, sao nhiều quan chức, nhà quản lý không nhìn ra, hoặc cố tình nói khác đi, hoặc dùng phép nói giảm, nói tránh? Phải vì quan chức không muốn nhận chân quy luật hiển nhiên này mà “cát tặc” cứ ngang nhiên tung hoành khắp nơi chăng? Khi ở Hạ Long, Rạch Giá, Phú Quốc, Đà Nẵng hay nơi nào đó dọc bờ biển dài hơn 3.200 km người ta hút cát biển để lấn biển hoặc bán cho nước ngoài, thì cũng liền đó, những khu dân cư, làng mạc dọc bờ biển nước ta lần lượt mất hút vào lòng biển.

Có lần, tôi nói với những người lãnh đạo cao nhất ở tỉnh tôi về tình trạng bao năm nay biển lấn làng, nguy cơ mất làng nếu không có con đê kè chắn sóng. Các vị lãnh đạo tỏ ra ngạc nhiên, không tin có chuyện lạ đó! Tôi muốn nói với họ, trong câu chuyện bãi biển nương dâu này, người dân quê tôi cùng một phần ngôi làng đã nằm sâu dưới lòng biển, là chứng nhân chứng vật, không gì thuyết phục hơn.

Những hạt cát sông, cát biển nếu cất nên lời sẽ nói điều gì trước tiên? Chắc cát sẽ nói về đường đi của cát, về nguyên nhân đích thực khiến làng mạc, ruộng vườn bị nuốt chừng vào lòng sông, lòng biển, về bộ mặt thật của những “cát tặc”, về...
Vậy thì hạt cát, hãy cất lời!

Uông Ngọc Dậu

 

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Quan tham, xe sang Lexus và tiền mật
Quan tham, xe sang Lexus và tiền mật
Thông tin đa chiềuicon22/06/2018  
Nhà nước sẽ phải tốn rất nhiều kinh phí để duy trì bộ máy chống tham nhũng để luôn “cập nhật” với thời đại.  
Quyền, nghĩa vụ công dân và lòng yêu nước chân chính
Quyền, nghĩa vụ công dân và lòng yêu nước chân chính
Thông tin đa chiềuicon21/06/2018  
Bài học từ những sự việc phức tạp, “điểm nóng’’ vừa qua cho thấy, chỉ khi nào nhận thức đúng đắn, giải quyết hài hòa, xử lý thỏa đáng mối quan hệ quyền và nghĩa vụ công dân....
“Dĩ bất biến, ứng vạn biến” từ sức mạnh của hệ thống chính trị và cộng đồng
“Dĩ bất biến, ứng vạn biến” từ sức mạnh của hệ thống chính trị và cộng đồng
Thông tin đa chiềuicon20/06/2018  
Khi xuất hiện điểm nóng chính trị, xã hội và những vấn đề phức tạp, nhạy cảm, để nhận diện và xử lý kịp thời là rất khó khăn.
​Luật An ninh mạng là cơ sở pháp lý quan trọng
​Luật An ninh mạng là cơ sở pháp lý quan trọng
Thông tin đa chiềuicon20/06/2018  
Luật An ninh mạng là yêu cầu cấp bách để đảm bảo một môi trường an toàn trước các hiểm hoạ thường trực trên không gian mạng, cả về kỹ thuật và nội dung thông tin.
Không để những chủ trương, chính sách lớn, những vấn đề nhạy cảm bị lợi dụng
Không để những chủ trương, chính sách lớn, những vấn đề nhạy cảm bị lợi dụng
Thông tin đa chiềuicon19/06/2018  
Tại sao những chủ trương lớn, những vấn đề nhạy cảm lại bị lợi dụng? Vì đó là những vấn đề liên quan tới quyền lợi của nhiều tầng lớp, giai cấp.
Giữa ‘địa ngục trần gian’, nghĩ về lòng yêu nước của người Việt
Giữa ‘địa ngục trần gian’, nghĩ về lòng yêu nước của người Việt
Thông tin đa chiềuicon11/06/2018  
Lòng yêu nước thời bình đối mặt một “trận chiến” mới mà kẻ thù là sự suy thoái, biến chất, lòng tham, chủ nghĩa cơ hội, v.v…
Hà Nội cần can đảm lựa chọn
Hà Nội cần can đảm lựa chọn
Thông tin đa chiềuicon01/06/2018  
Khi còn cơ hội, lý do gì ta không thể lựa chọn phương án phù hợp để thích ứng với hiện tại và tương lai?      
Nguy cơ phá nát cảnh quan Hồ Gươm linh thiêng
Nguy cơ phá nát cảnh quan Hồ Gươm linh thiêng
Thông tin đa chiềuicon31/05/2018  
Có 5 lý do không nên đặt ga ngầm C9, tuyến đường sắt đô thị số 2, nằm sát Hồ Gươm.  
Xét xử BS Hoàng Công Lương và quyền suy đoán vô tội
Xét xử BS Hoàng Công Lương và quyền suy đoán vô tội
Thông tin đa chiềuicon28/05/2018  
Để kết luận bác sỹ Lương có tội một cách công bằng, tòa phải có lập luận vượt qua những nghi ngờ vô tội-hợp lý mà ĐBQH, luật sư hay dư luận nêu ra.
‘Thu giá BOT’, ‘tụ nước’: Uyển ngữ và lòng tin
‘Thu giá BOT’, ‘tụ nước’: Uyển ngữ và lòng tin
Thông tin đa chiềuicon24/05/2018  
Trạm thu phí BOT đồng loạt đổi tên thành “trạm thu giá”. Một số điểm ngập nước của Sài Gòn sau trận mưa lịch sử được gọi là điểm “tụ nước”.    
Con anh chị ‘ngoan xuất sắc’, giỏi… xuất thần
Con anh chị ‘ngoan xuất sắc’, giỏi… xuất thần
Thông tin đa chiềuicon25/05/2018  
Xem ra tình trạng “khen đại trà, thưởng tràn lan, mưa danh hiệu” cho học sinh cuối năm học ở nhiều nơi vẫn như một “con ngựa bất kham”.
Vụ Phạm Anh Khoa, phong trào Metoo và điều ngạc nhiên ở Việt Nam
Vụ Phạm Anh Khoa, phong trào Metoo và điều ngạc nhiên ở Việt Nam
Thông tin đa chiềuicon18/05/2018  
Không ai xa lạ với cụm từ “quấy rối tình dục”, cũng như muôn vàn sắc thái của nó. Tuy vậy, thật đáng ngạc nhiên khi luật Việt Nam không chú trọng xử lí hành vi này.    
Nghĩa khí hay pháp quyền? Nếu tối hôm ấy không có hiệp sĩ xuất hiện….
Nghĩa khí hay pháp quyền? Nếu tối hôm ấy không có hiệp sĩ xuất hiện….
Thông tin đa chiềuicon16/05/2018  
Nếu tối qua không có hiệp sỹ đường phố nào xuất hiện, cũng không có người dân thường nào xông vào bắt cướp. Thì.....
Rồi chúng ta quên lối về quá khứ...
Rồi chúng ta quên lối về quá khứ...
Thông tin đa chiềuicon12/05/2018  
Phát triển, với tư duy phá bỏ hết cái cũ, e rằng rồi một ngày chúng ta ngẩn ngẩn ngơ ngơ giữa thời hiện đại, quên cả lối về quá khứ.
Giáo sư Mỹ công nhận ư, chưa đủ ‘tiêu chuẩn Việt’ cũng tạm biệt?
Giáo sư Mỹ công nhận ư, chưa đủ ‘tiêu chuẩn Việt’ cũng tạm biệt?
Thông tin đa chiềuicon11/05/2018  
Thu hút nhân tài không thể dừng ở sự kêu gọi, mà đòi hỏi phải có hành động cụ thể theo hướng tích cực, trao cơ hội thăng tiến, giúp họ thực hiện thành công ý tưởng.    
Đừng để Sài Gòn trở nên 'thành phố mất trí nhớ'
Đừng để Sài Gòn trở nên 'thành phố mất trí nhớ'
Thông tin đa chiềuicon09/05/2018  
Những công trình kiến trúc ghi dấu ấn lịch sử, đậm chất nhân văn xứng đáng có chỗ đứng trong không gian kiến trúc của thành phố, như hiện thân sống động một giai đoạn quá khứ lịch lãm.
Thực hư việc TQ trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam
Thực hư việc TQ trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam
Thông tin đa chiềuicon05/05/2018  
Nếu không tìm hiểu kỹ lưỡng về cách hai nước thống kê thương mại song phương, các giả thuyết trên sẽ khó được chứng minh.
Ngoại giao nước lớn TQ: Màn ảnh, hậu trường và ‘ảo ảnh’ chiến lược
Ngoại giao nước lớn TQ: Màn ảnh, hậu trường và ‘ảo ảnh’ chiến lược
Thông tin đa chiềuicon22/05/2018  
Bộ phim “Ngoại giao Nước lớn của Trung Quốc” không đưa ra được các cứ liệu lịch sử rõ ràng, mà chỉ nói dựa theo quan điểm và nhận định của những nhân vật được cho là các nhà địa lý hoặc nhà hàng hải.
Nhìn những phụ nữ khăn ren trắng che mặt, tôi gai người
Nhìn những phụ nữ khăn ren trắng che mặt, tôi gai người
Thông tin đa chiềuicon29/04/2018  
Cạm bẫy lừa đảo, đức tin 'ba xàm' thường dễ bị nhận diện bởi những người tinh ý có sức mạnh nội tâm.
Thêm ‘củi’ vào ‘lò’ để giữ ‘thành phố đáng sống’ Đà Nẵng
Thêm ‘củi’ vào ‘lò’ để giữ ‘thành phố đáng sống’ Đà Nẵng
Thông tin đa chiềuicon27/04/2018  
Những dấu ấn đẹp đẽ, thiện cảm mà Đà Nẵng ghi được không phải do một vài cá nhân nào đó, và không thể mất đi.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN